up
Search      menu
عمران :: مقاله نقشه برداري زير زميني PDF
QR code - نقشه برداري زير زميني

نقشه برداري زير زميني

مروري بر نقشه برداري زير زميني

مروري بر نقشه برداري زير زميني
نقشه برداري زير زميني که در غرب آن را با کلمه لاتين Underground Surveying مي‌شناسند، شاخه اي از رشته مهندسي نقشه برداري است که شامل طراحي تونل، عملياتهاي اجرا و هدايت حفاري و بلاخره برداشت فضاهاي موجود طبيعي و مصنوعي زير زمين به منظور تهيه نقشه از آنها با توجه به شرايط خاص نقشه برداري در زير زمين مي باشد.
نقشه برداري زير زميني:
نقشه برداري زير زميني که در غرب آن را با کلمه لاتين UNDER ground surveying مي‌شناسند، شاخه اي از رشته مهندسي نقشه برداري است که شامل طراحي تونل، عملياتهاي اجرا و هدايت حفاري و بلاخره برداشت فضاهاي موجود طبيعي و مصنوعي زير زمين به منظور تهيه نقشه از آنها با توجه به شرايط خاص نقشه برداري در زير زمين مي باشد. در اهميت نقشه برداري و پيشرفتهاي آن مي توان به ايجاد تونل زميني در زير دريايي دانش که ارتباط بين پاريس و لندن را بر قرار کند اشاره کرد.
کلا نقشه برداري زير زميني شامل موارد زير مي باشد:
1. طراحي (deign) در مرحله شروع پروژه
2. اجراي عمليات حفاري (unearth control) هدايت تونل را بر عهده دارد.
3. تهيه نقشه برداري از زير زمين
اصطلاحات نقشه برداري زير زميني:
1. زير زمين (UNDER ground): در اصطلاح عام به عوارض قابل دسترسي و يا طبيعي در داخل زمين مي گويند.
2. معدن (MINE): مجموعه تاسيسات زميني و دانالهاي زير زمين که به منظور هدف خاصي احداث شده را معدن گويند. اصطلاحا به محل تجمع مواد معدني نيز معدن مي گويند.
3. گالري( Gallery ): به دانالهاي افقي زير زميني که از يک طرف به منظور خاصي مسدود است و خود يکي از راههاي ورود به زير زمين به شمار مي رود گالري مي گويند که به سه نوع (اکتشافي، آماده سازي، اصلي و فرعي )وجود دارد.
4. تونل (tunnel ): دالان عبوري عريضي است که از دو طرف باز مي شود و به انواع (افقي، مايل، مارپيچ، موجود مي باشد.
5. چاه (shaft): گالري قائمي که از راههاي ورود به زير زمين به شمار مي رود و مقطع آن ممکن است دايره که در اروپا و آسيا مرسوم است )و يا مستطيل که در آمريکا مرسوم است باشد.
6. رمپ (Ramp):رمپ يا شيب گذر، تونل شيب داري است که براي اتصال بين طبقات مختلف معدن به کار مي رود اصطلاحا به آن بالارو يا پايين رو (دوبل ) نيز مي گويند.
7. گمانه (soundage): عبارت است از چاه کم قطر و عميقي که براي نمونه برداري از لايه هاي زمين و جهت دادن به امتداد حفاري از آن استفاده مي شود و در نوع (اکتشافي، و راهنما) موجود مي باشد.
8. حفاري: پيشروي در امر گود برداري زير زمين که به وسيله ماشينهاي حفاري و يا اکتشافي انجام مي شود را گويند.
شرايط خاص نقشه برداري در زير زمين:
1. تاريکي و عدم نور کافي و محدوديت در استفاده از وسايل روشنايي براي معادني که گازهاي اشتعال‌زا توليد مي کنند.
2. محدوديت فضا و در نتيجه محدود شدن کنترلهاي نقشه برداري و کم شدن درجه آزادي و دقت کار
3. امکان تخريب و ريزش تونل در صورت عدم پوسته گيري در زير زمين
4. امکان سقوط در چاه و يا فرو رفتن در زمينهاي سست
5. وجود گازهاي خفه کننده ناشي از مواد معدني
6. ورود آبهاي سطح الارضي به زيرزمين
7. اختلالات مغناطيسي ناشي از مواد آهني در زير زمين و مشکلات کار با قطب نما
8. وجود جريانات هوا در داخل تونل و به هم زدن تعادل شاقولهاي آويزان در تونل
9. تکانها و لرزشهاي زير زميني ناشي از عمليات حفاري ( آتش کاري) و مشکل به هم خوردن تراز دستگاههاي نقشه برداري و جا به جا شدن ايستگاهها
10. کار نکردن دستگاههاي مخابراتي مثل بي سيم و مبايل و همچنين گيرنده هاي GPS در زير زمين
11. سختي کار
نکات ايمني در تونل و زير زمين:
1. قبل از ورود نکات ايمني مربوط به اين زير زمين را از بخش حفاظت و ايمني معدن تهيه و به خاطر بسپاريم.
2. وسايل حفاظتي همراه فرد بوده و نحوه استفاده از آنها به فرد آموزش داده شود (کلاه ايمني، چراغ روشنايي، لباس کار، چکمه و... )
3. براي کار در هر قسمت معدن ابتدا وضعيت آن را بررسي کرده و قسمتي پيدا کردن موقعيت آن را از روي نقشه نکات حفاظتي براي آن بررسي شود.
4. بودن هماهنگي مسئول معدن و مسئول عمليات نقشه برداري در قسمتهاي مختلف تونل حرکت نکنيم.
5. قبل از ورود به زير زمين برنامه کار خود را از نظر زماني و مکاني به مسئول معدن اطلاع دهيم.
6. در وسط ريلها حرکت نکنيم.
7. از بردن وسايل آتشزا به تونل جدا خودداري کنيم.
8. به خاطر سپردن مسيري که در آن حرکت کرده و رفته ايم.
9. نگهداري و مواظبت از وسايل نقشه برداري در زير زمين.
10. هنگام حرکت در تونل مواظب وسايل آويزان از سقف، از جمله شاقولها باشيم.
11. از ضربه زدن بي مورد به وسيله چکش به ديوارها و يا سقف تونلها جدا خودداري کنيم.
12. چراغ روشنايي را در مسير کار ديگران قرار نداده و آن را در چشم ديگران نيا ندازيم.
13. در صورت مواجه شدن با تاريکي مطلق نهايت دقت را براي بازگشت به محل روشنايي داشته باشيم.
14. از شوخي کردن با همکاران در گزنکها و شيبهاي تند بپرهيزيم.
روشهاي کلي نقشه برداري زير زميني:
* روشهاي نقشه برداري زميني و ژئودزي که در 90 درصد پروژه ها از اين روش استفاده مي شود.
* روشهاي فتوگرامتري( برد کوتاه ) که در مقطع برداري و کارهاي دقيق از آن استفاده مي شود.
* روشهاي هيدروگرافي: براي معادن و تونلهاي آبي که امکان نقشه برداري زميني وجود ندارد.
مراحل طراحي پروژه هاي زير زميني:
1. اکتشاف مقدماتي (مطالعه اوليه):
* براي پروژه هاي معدني بوسيله سطحي و نيمه عميق.
* براي پروژه هاي عمراني بوسيله گمانه زني و تشخيص جنس لايه هاي زميني
2. ايجاد شبکه ژئودتيک در منطقه مورد نياز:
* نقاط، تمام منطقه مورد نظر را بپوشاند
* شکل هندسي متناسب باشد. يعني شبکه، استحکام کافي داشته باشد.
* مختصاتها با دقت بسيار زياد محاسبه شوند.
3. تهيه نقشه هاي مورد نياز جهت طراحي تونل
4. طراحي پروژه مورد نظر
طراحي اجراي عمليات حفاري:
1. پياده کردن دقيق نقاط دهانه و چاهها و مشخص کردن سينه کار و ابعاد مقطع حفاري در محل اين نقاط بوسيله روشهاي دقيق از جمله تقاطع.
2. هدايت چند متر اوليه حفاري (تراشه تونل ) بوسيله جهت يابي مغناطيسي و تئودوليت
3. انتقال حداقل 2 نقطه کنترل مسطحاتي و ارتفاعي به داخل تونل
4. کنترل توام راستا و شيب تونل در ادامه حفاري بوسيله نقاط کنترل و دستگاههاي نقشه برداري بوسيله مشخص کردن سينه هاي کار
5. کنترل مقطع تونل در فواصل مشخصي از نقاط زير زمين.
طراحي کلي تهيه نقشه از زير زمين:
1. شناسايي نقاط ثابت شبکه هاي ژئودتيک روي زمين نزديک به دهانه تونلها و چاهها راههاي ورود به زير زمين
2. پياده کردن نقطه دهانه تونل به روش تقاطع و تعيين دقت مختصات آن از مختصات نقاط ثابت شبکه
3. انتخاب نقاط تحت الارضي تونلها و گالريها در محلهاي مناسب (نقاط اصلي و رفرانس سقفي يا کفي)
4. انجام پيمايش جهت انتقال مختصات از نقاط ثابت سطح الارضي به نقاط (ايستگاههاي ) تحت الارض.
5. انجام تراز يابي نقاط تحت الارضي جهت تهيه پروفيلهاي طولي کف و سقف و يا انجام برداشت هاي مربوط به مقطع برداري و تهيه مقطع تونل
6. انجام برداشتهاي لازم از ايستگاههاي زير زميني جهت تهيه نقشه هاي مورد درخواست از زير زمين.
ايستگاه گذاري در زير زمين:
بايد بيشتر دقت کرد که در زير زمين ايستگاه گذاري هدف دار بوده و دو ايستگاه به هم ديگر ديد داشته و ايستگاه گذاري در محلهاي مستحکم و بدون حرکت قرار گيرد. ايستگاه گذاري طوري باشد که زواياي پيمايش زير زمين به 180درجه نزديک نشود. به علت زياد بودن خطاي انکسار نور روي محور تونل (Center Line ) حتي الامکان نقاط در کناره هاي تونل انتخاب شود. در نظر گرفتن اين نکته ضروري است که امکان استقرار دوربين در ايستگاه وجود داشته باشد. همچنين موانع ديد را بايد در نظر داشت تا امکان برداشت جزئيات به راحتي ميسر باشد.
انواع ايستگاه در زير زمين عبارت است از:
* ايستگاه سقفي
* ايستگاه کفي
* ايستگاه ديواري و کشوئي
انواع تونل عبارتند از:
1. تونل راههاي بين شهري
2. تونلهاي راه آهن هاي بين شهري
3. تونلهاي راه آهن هاي شهري (مترو)
4. تونلهاي معادن
5. تونلهاي سد سازي و نيروگاهها
6. تونلهاي طبيعي (غارها ) و قناتها و تونلهاي انتقال نيرو
خصوصيات وسايل و تجهيزات نقشه برداري زير زمين:
اين وسايل بايد سبک، کم حجم، دقيق، داراي نور داخلي، امکان سانتراژ از ايستگاه سقفي، ساده و مقاوم در برابر رطوبت، تغييرات ها، گرد و غبار و ضربه باشند.
تارگتها در زير زمين:
از مهمترين تارگتها در زير زمين شاقولها هستند که کاربردهاي بسيار زيادي داشته و به انواع زير تقسيم مي شوند:
* شاقول ساده
* شاقول زنجيره اي
* شاقول چاه
* شاقول اپنيکي و ليزري
وسايل طول يابي در زير زمين:
1. قرماي معمولي که مرغوبترين آنها تر و ايشتباخ آلماني مي باشند.
2. مفتولهاي مدرج آويزان و (تراز ياب با تئودوليت ) و شاقولهاي چاه
3. طول يابهاي الکترونيکي (EDM) و وسايل جانبي مخصوص آنها براي کار در زير زمين
وسايل اندازه گيري زاويه در زير زمين:
1. تئودوليت معمولي
2. تئودوليتهاي آويزان
3. تئودليتهاي ليزري
4. ژيروتئودوليتها
وسايل تراز يابي در زير زمين:
تفاوت دوربين هاي ترازياب در زير زمين در اين است که اين دوربين ها در برابر سرما، گرما، گرد و غبار، ضربه و.... مقاوم بوده و از دقت بيشتري برخوردارند. اين دوربين ها در فواصل کوتاه نيز مي توانند اندازه گيري کنند.
خصوصيات شاخص در زير زمين:
1. کوتاه باشد در حد يک و نيم تا سه متر که به صورت کشوئي ارتفاع آن تغيير مي کند.
2. سطح آن روشن باشد تا بتوان در تاريکي از آن استفاده کرد.
3. تقسيم بندي آن طوري باشد که بتوان سريع و راحت قرائت کرد.
انواع شاخص در زير زمين:
1. شاخصهاي منعکس کننده
2. شاخصهاي شفاف يا شيشه اي
3. شاخصهاي قابل آويزان
وسايل حفاري در زير زمين:
با توجه به اين که سه روش براي حفاري در زير زمين مرسوم است، براي هريک وسايل و تجهيزات خاصي به کار مي روند. اين روشها عبارتند از:
1. روش انفجاري
2. ماشين حفاري
3. ماشين آلات ساختماني
نکاتي در مورد بکارگيري شاقول در چاه:
1. آزاد بودن شاقول چاه: براي کنترل آزاد بودن شاقول در چاه حلقه اي را در داخل سيم شاقول کرده و از بالا به طرف پايين رها مي کنيم اگر اين حلقه به ته چاه رسيد شاقول آزاد مي باشد و سيم آن در جايي درگير نيست
2. با اين که پريود اندازه گيري شده را با توجه به پريودهاي محاسبه شده براي ارتفاع آن چاه مقايسه کنيم. بايستي اين دو مقدار تقريبا با هم برابر باشند.
3. در اثر جريانات هوا و طولاني بودن طول سيم نوسانات پاندولي در شاقول ايجاد مي شود که براي برقراري تعادل آن نياز به دقت بسياري است. براي برقرار کردن تعادل سريع از شبکه نفت يا روغن سوخته طوري استفاده مي کنيم که شاقول در اين شبکه قرار گيرد.
4. در نظر گرفتن انحراف شاقول از خط يا امتداد شاقول با توجه به نيروهاي گريز از مرکز و نيروي گريدليس

هر چند وقت يک بار ورود يک تکنولوژي جديد انقلابي در رشته نقشه برداري ايجاد مي کند که باعث مي شود انجام کارهاي غير ممکن يا سخت به کارهاي روز مره و عادي ...

● مقدمه زيره سبز با نام علمي L. Cuminum cyminum گياهي است از خانواده apiaceae ، يکساله ، معطر ، بدون کرک (جز ميوه) ساقه علفي با انشعابات دو تايي و گاه ...

مقدمه زيره سبز با نام علمي L. Cuminum cyminum گياهي است از خانواده apiaceae، يکساله، معطر، بدون کرک (جز ميوه) ساقه علفي با انشعابات دو تايي و گاهي سه ...

● مقدمه زيره سبز با نام علمي L. Cuminum cyminum گياهي است از خانواده apiaceae ، يکساله ، معطر ، بدون کرک (جز ميوه) ساقه علفي با انشعابات دو تايي و گاه ...

مقدمه زيره سبز با نام علميL. Cuminum cyminum گياهي است از خانواده apiaceae ، يکساله ، معطر ، بدون کرک (جز ميوه) ساقه علفي با انشعابات دو تايي و گاهي س ...

يک نقشه توپوگرافيک ، چيزي نيست جز تعدادي خطوط ساده که گاه به صورت پيچ در پيچ و گاه به صورت صاف کشيده شده اند . به اين خطوط ، خطوط حد فاصل يا Contour l ...

لايه هاي خاکي ، زير اساس ، اساس ، رويه ها هدف از روسازي: ايجاد يک سطح صاف و هموار که قابليت تحمل وزن چرخ هاي وسايل نقليه را داشته باشد و در طول عمر رو ...

نقشه برداري ساختماني Construction Surveys Architectural Surveys Building Surveys منظور از اين اصطلاحات پياده کردن اجزاي ساختمانها و تاسيسات وابسته به ...

دانلود نسخه PDF - نقشه برداري زير زميني