up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله نفت در زبان هاي مختلف PDF
QR code - نفت در زبان هاي مختلف

نفت در زبان هاي مختلف

ريشه واژه نفت در زبان فارسي به طور يقين مشخص نيست.به عقيده زبان شناسان نفت از کلمه اوستايي(نپتا)گرفته شده است که کلدانيان و اعراب آن را از زبان مادي گرفته و(نفتا) خوانده اند.پتروليوم (petroleum) واژه اي لاتين هم ارز نفت است که از دو کلمه پترا(petra) به معني سنگ و(oleum) به معني روغن گرفته شده است .
نفت در زبان هاي مختلف به شکل ذيل مي باشد :
▪ Catalan: petroli
▪ Greek: petrelaio
▪ Interlingua: petroleo
▪ Latin: petroleum
▪ Portuguese: petrأ³leo m
▪ Russian: ذ½ذµر„ر‚رŒf
پتروليوم در واقع در مواد هيدروکربني است که به صورت طبيعي عمدتاً در سنگ هاي رسوبي واقع مي گردد.
پتروليوم مي تواند به صورت فازهاي مختلف، از جمله فاز گازي، نظير گاز طبيعي (natural gas) ، فاز مايع، نظير نفت خام (crude oil) و فاز جامد، مانند قير (asphalt) در خلل و فرج و شکستگي هاي سنگ ها تجمع يابد.
نفت خام (Crude Oil) ، مخلوطي طبيعي از هيدروکربن هاي مايع است که هم در مخازن زيرزميني و هم در سطح، بعد از گذر از تفکيک کننده هاي مختلف به صورت مايع باقي مي ماند.
خواص فيزيکي و شيميايي هيدروکربن براي مهندسين مخزن و توليد بسيار مهم است زيرا خواص فيزيکي و شيميايي هيدروکربن، برروي حرکت سيالات درون مخزن و مقدار واقعي توليد هيدروکربن تأثير خواهد گذاشت.
انباشته شدن مواد هيدروکربني در زير سطح زمين در سنگ هايي صورت مي گيرد که توانايي نگهداري و انتقال سيالات را داشته باشند. اين سنگها، مخزن (reservoir) ناميده مي شوند.
تجمع مواد هيدروکربني به صورت اقتصادي در سنگ مخزن منوط به وجود عوامل متعددي است. بطور کلي وجود پنج عامل براي تجمع اقتصادي نفت و گاز لازم و ضروري است. اين پنج عامل عبارتند از :
۱)سنگ منشأ بالغ (mature source rock) که توليد هيدروکربن کرده است که سنگ دانه ريز غني از مواد آلي که در حرارت معيني به بلوغ رسيده و داراي نفت و گاز قابل بهره برداري است.
۲)سنگ مخزن (reservoir rock) که بتواند هيدروکربن را در داخل خود جا دهد و داراي تخلخل (توان ذخيره) و تراوايي (توان انتقال) باشد.
۳)مهاجرت هيدروکربن بين سنگ منشأ و سنگ مخزن (migration pathway) عملي باشد.
۴)پوش سنگ (cap rock) ناتراوا که از خروج نفت از داخل سنگ مخزن جلوگيري کند.
۵)تله نفتي (oil trap) که در آن نفت به صورت اقتصادي متمرکز گردد.
ارتباط زمين شناسي نفت با علوم ديگر
زمين شناسي نفت، علم کاربرد زمين شناسي براي اکتشاف مواد هيدروکربني است. ارتباط بسيار مستحکمي بين زمين شناسي و علوم ديگر مثل شيمي، فيزيک و زيست شناسي وجود دارد. بنابراين بايد بين زمين شناسي نفت و آن رشته ها هم اين ارتباط وجود داشته باشد.علم فيزيک با زمين شناسي ساختماني، رسوب شناسي و مخصوصاً با اکتشافات ژئوفيزيکي و نمودارها مرتبط است.
چين خوردگي، گسلش و دياپيريسم، پديده هاي فيزيکي هستند که براساس مفاهيم فيزيکي توصيف مي شوند.شکل گيري حوضه هاي رسوبي براساس تئوري تکتونيک صفحه اي (Plate tectonic) نياز به کاربرد ژئوفيزيک دارد.
در اکتشافات نفتي ، کاربرد روش هاي ژئوفيزيکي مانند لرزه شناسي و مغناطيس سنجي و ثقل سنجي بسيار ضروري است و در ارزيابي سنگ مخزن چه براي منظورهاي اکتشافي و چه براي استخراج، کاربرد نمودارهاي ژئوفيزيکي اساسي است.
علم شيمي در پي بردن به ترکيب شيميايي مخازن به ما کمک مي کند و کاني شناسي نقش مهمي را در کنترل کيفيت سنگ هاي مخزن بازي مي کند.
علوم مربوط به شيمي آلي کمک بزرگي به ارزيابي سنگ هاي منشأ مي باشد. ارزيابي سنگ منشأ شامل مطالعه کيفيت ، بلوغ حرارتي ، نوع مواد آلي و نحوه توليد هيدروکربن و منشأ آن مي باشد.
در عين حال شيمي سيال موجود در منافذ (chemistry of pore fluid) مي تواند ماهيت آن را در جهت سيماني کردن يا انحلال اجزاي مخزن براي ما مشخص نموده و لذا پيش بيني انسداد تخلخل به وسيله سيماني شدن و يا ازدياد تخلخل در اثر انحلال را عملي سازد.
مطالعه فسيل ها و بيوزون هاي مربوط به آنها براساس مفاهيم بيولوژيکي و تکاملي موجودات در طي زمان، کمک بزرگي براي اکتشاف نفت است و نيز کاربرد اکولوژي براي شناسايي محيط هاي رسوبي قديمي (paleoenvironment) بسيار مهم است.
خواص فيزيکي نفت خام، توسط ساختمان شيميايي آن کنترل مي شود.
● رنگ
نفت به رنگ هاي مختلف از جمله زرد، سبز، قهوه اي، قهوه اي تيره و يا سياه ديده مي شود. نفت هاي پارافيني معمولاً داراي رنگ روشن تا قهوه اي در نور عبوري و به رنگ سبز در نور انعکاسي اند. نفت هاي آسفالتيک غالباً قهوه اي تا سياه هستند که به عنوان نفت سياه (black oil) شناخته مي شوند.
هيدروکربن ها وقتي در معرض تابش اشعه ماوراء بنفش قرار گيرند تحريک مي شوند و از خود خاصيت فلورسانس نشان مي دهند. رنگ فلورسانس ساطع شده با نوع نفت تغيير مي کند.
● گرانروي (viscosity)
ويسکوزيته (viscosity) يا گرانروي، اصطکاک دروني يک سيال است که در مقابل جريان يافتن آن سيال مقاومت مي کند. گرانروي پارامتر مهمي است که براي پيش بيني جريان سيال در مخزن و در سطح نياز است. گرانروي نفت به دانسيته يا تعداد اتم هاي کربن و همچنين به گازهاي حل شده در آن بستگي دارد. هر چه تعداد اتم هاي کربن نفت زيادتر شود، گرانروي آن بالاتر مي رود و هر چه ميزان گاز حل شده در نفت بيشتر شود گرانروي آن کمتر مي شود. گرانروي نفت، دامنه بسيار وسيعي دارد و به طورمعمول بين ۲ ۰ تا ۵۰ سانتي پوآز است. بعضي از نفت هاي خام با گرانروي بسيار بالا قادر نيستند که در خطوط لوله پمپاژ شوند (مثل نفت خام Boscan در ونزوئلا ).
نفت خام در سطح زمين گرانروي بالاتري نسبت به وقتي که در زير زمين است ، نشان مي دهد. برخلاف گازها، گرانروي مايع با افزايش حرارت، کاهش مي يابد به صورتي که مولکول ها بيشتر به صورت مجزا حرکت مي کنند و اصطکاک دروني شان کاهش مي يابد . مانند گازها، گرانروي نفت با افزايش فشار تا رسيدن به نقطه جوش، افزايش مي يابد. زير نقطه جوش، موقعي که گاز محلول آزاد مي شود، گرانروي نفت افزايش مي يابد چون گاز از نفت جدا مي شود.
● نقطه ريزش (pour point)
نقطه ريزش يک راهنماي خوب براي تعيين گرانروي است. نقطه ريزش يک نفت کمترين دمايي است که نفت مي تواند تحت شرايط استاندارد جريان پيدا کند. نقطه ريزش براي نفت خام با محتويات واکسي پارافينيک بالا در حدود C °۴۰ است.
نقطه ريزش براي نفت هاي سبک خاورميانه و آفريقا به C °۲۶- هم مي رسد که پمپاژ آن را حتي در شرايط سرد قطبي نيز امکان پذير مي کند.
نفت هاي خام با نقطه ريزش بالا به علت محتوي واکس زياد ظاهري درخشنده دارند. اين نوع نفت ها ممکن است محتواي واکس خود را در طي مهاجرت رسوب دهند و به تدريج سبک تر شوند.
چگالي (Density)
چگالي نفت در سطح، به وسيله قرار دادن نمونه در يک تنگ استوانه اي با استفاده از يک هيدرومتر اندازه گرفته مي شود. چگالي نفت در واحد API که به وسيله مؤسسه نفت امريکا (American petroleum institute) تعريف شده بيان مي گردد:
● مشخصات فيزيکي و مکانيکي
API نمونه نفت هام تحت تأثير درجه حرارت است، چون انبساط حرارتي مايعات هيدروکربني، به خصوص براي بيشتر نفت هاي فرار مهم مي باشد. بنابراين ثبت درجه حرارت در نمونه اي که اندازه گرفته مي شود، مهم است.
اين نکته قابل توجه است که درجه API نسبت معکوس با چگالي دارد. نفت هاي سبک درجه API بالا تا حدود ۴۰ را دارند که معادل با وزن مخصوص ۸۳ ۰ است، در حالي که نفت هاي سنگين داراي API پايين مي باشند .
معمولاً نفت هاي سنگين، نفت هايي مي باشند که داراي API کمتر از ۲۵ هستند که معادل با وزن مخصوص ۹ ۰ است. وقتي که درجه API نفت به ۱۰ درجه برسد، داراي وزن مخصوص يک است که همان چگالي آب شيرين مي باشد.
بنابراين نفت سنگين تر از ۱۰ درجه برسد، داراي وزن مخصوص يک است که همان چگالي آب شيرين مي باشد. بنابراين نفت سنگين تر از ۱۰ درجه API، چگالتر از آب است، هر چند که اغلب نفت ها از آب سبک ترند.
به طور کلي، نفت هاي با API بيشتر از ۳۰ درجه به عنوان نفت سبک، با API ۳۰ تا ۲۲ درجه به عنوان نفت متوسط و با API کمتر از ۲۲ درجه به عنوان نفت سنگين در نظر گرفته مي شوند. بهترين نفت ها داراي API در حدود ۳۷ درجه هستند که در خاورميانه، آپالاچين، آلبرتا، ليبي و درياي شمال يافت مي شوند.
نفت خام هاي خيلي سبک در الجزاير، استراليا و اندونزي وجود دارند. نفت هاي خام سنگين در کاليفرنيا، مکزيک و ونزوئلا يافت مي شوند. برخي نفت هاي خام، نظير نفت سنگين و خيلي سنگين (heavy and ultra heavy) کوه موند ايران و ميوسن کاليفرنيا داراي درجه API کمتر از ۸ درجه مي باشند و بنابراين بايد براي بهره برداري رقيق شوند.
نفت خام لزوماً فقط هيدروکربن مايعي که ممکن است از يک مخزن زيرزميني توليد شود، نيست. غالباً همراه با توليد گاز طبيعي، يک هيدروکربن سبک و روشن با API بالا بدست مي آيد که نفت ميعاني (condensate) ناميده مي شود.
نفت ميعاني، شامل گازهاي هيدروکربني سنگين است که در شرايط فشار و دماي مخزن به صورت فاز گازي وجود دارند. وقتي که اين گازها به سطح مي رسند ميعان يافته و به شکل فاز مايع در مي آيند و به همين دليل آن را نفت ميعاني مي نامند. توليد نفت ميعاني از برخي مخازن گاز طبيعي مي تواند قابل توجه باشد و حتي مقدار آن به چندين صد بشکه در روز برسد.
● قابليت تراکم پذيري نفت (compressibility)
قابليت تراکم پذيري نفت، بستگي به مقدار گاز حل شده در آن دارد. تراکم پذيري نفت در حدود psi-۱ ۶-۱۰ ×۱۰ مي باشد و براي آب و گاز به ترتيب ۶-۱۰×۴ و ۶-۱۰×۵۰۰ است. نفت هاي با قابليت تراکم کم که مقدار گاز محلول کمي دارند، در هنگام توليد فشار آن ها به زودي پائين مي آيد. اگر انبساط نفت، تنها عامل رانش نفت از مخزن به چاه باشد، توليد در سطح احتمالاً به کمتر از ۵% نفت اوليه خواهد رسيد.
دگرساني نفت (Alteration of oil)
نفت خام ممکن است با افزايش حرارت و فعاليت هاي باکتريايي دگرسان شود. دياگرام مثلثي پيشنهاد شده توسط تيسوت و ولته علاوه بر طبقه بندي نفت هاي خام، مي تواند مسير دگرساني آن را در طي بلوغ حرارتي (thermal maturation) و يا تجزيه باکتريايي (bacterial degradation) نشان دهد. دگرساني نفت هاي خام بوسيله بلوغ حرارتي با افزايش عمق تدفين و زمان رخ مي دهد.
اجزاي سنگين تر نفت هاي خام در اثر فرآيند شکست مولکولي (cracking)، سبک تر و پارافيني تر مي شوند. در اثر اين فرايند محتواي گازي نفت افزايش و محتواي گوگرد آن کاهش مي يابد. نهايتاً با افزايش عمق و حرارت، نفت هاي خام ممکن است تخريب شده و به گاز و باقيمانده غير قابل حل (کربن باقي مانده) تبديل شوند.

نفت مايعي غليظ و افروختني به رنگ قهوهاي سير يا سبز تيره است که در لايههاي بالايي بخشهايي از پوسته کره زمين يافت ميشود. نفت شامل آميزه پيچيدهاي از هيدر ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته مي شود. به عبارت ديگر به ناحيه اي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله ن ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته ميشود. به عبارت ديگر به ناحيهاي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله نفت ...

نفت خام درحالت طبيعي به صورت مايع بوده و رنگ آن قهوه اي زرد مايل به سياه است و دربرابر نور انعکاسي ، رنگ سبز بخصوصي از خود نشان مي دهد. ● مشخصات نفت ن ...

اکتشاف نفت يکي از نقاط عطف زندگي بشر بوده است. با اين کشف مهم، آتش که همواره ارزشي ابدي و ازلي داشت از برج عاج خود پايين آمد. چون همگان به راحتي مي­ ت ...

● خط کروگيت کارتن اين خط توليد که عمل کروگيت کردن کاغذ و به هم چسباندن کاغذها را انجام مي دهد، رول کاغذ را به کارتن خام و ورق کارتن تبديل مي کند. کارت ...

پيش از هرگونه تحليل و تدبير، در ابتداي ورود به بحث، فرازهايي از اخبار منتشره طي چند روز گذشته، در اين يادداشت مورد توجه قرار مي گيرد. سازمان خصوصي ساز ...

منطقه اي که امروزه با منابع فراوان نفت و گازش تحت عنوان خاورميانه مي شناسيم و در عين حال قديمي ترين تمدنهاي مشرق زمين،ايران و بين النهرين نيز در آن قر ...

دانلود نسخه PDF - نفت در زبان هاي مختلف