up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله نشخوار کنندگان کوچک PDF
QR code - نشخوار کنندگان کوچک

نشخوار کنندگان کوچک

برنامه ريزي توليد مثل با ملاتونين در نشخوار کنندگان کوچک

برنامه ريزي توليد مثل اغلب به معني توليد مثل در خارج از فصل به منظور اطمينان از فروش بره ها هنگامي که تقاضا در بالاترين سطح و قيمت هاي فروش در بيشترين ميزان است، مي باشد. بسته به منطقه و نژاد، ساده ترين راه انجام اين کار ممکن است ازطريق تأثير جنس نر يا با استفاده از بالا بردن سطح تغذيه [۱] يا تغيير ميزان نور، اسفنج هاي مهبلي آغشته به پروژسترون يا در چند ساله اخير با استفاده از ملاتونين باشد.
● گوسفندها، گونه هاي فصلي هستند.
فعاليت توليدمثلي گوسفند به خصوص در مناطق معتدل (اروپاي شمالي) در اواخر تابستان و اوايل پاييز به بيشترين ميزان مي رسد. به عنوان مثال نژادهاي گوسفند فرانسوي درطي فصل زماني که روزها کوتاه تر مي شود يعني از آخر ژوئن ]اوايل تير[ ( زودترين موقع) و آخر آگوست ]اوايل شهريور[ (براي همه افراد نژاد مذکور) تا ماه ژانويه]دي[ جفت گيري مي کنند.
ماهيت فصلي اين فعاليت به تغييرات طول نور روزانه (فتوپريود) بستگي دارد. روزهاي کوتاه تر (پاييز) فعاليت جنسي را تحريک مي کند درحالي که روزهاي بلندتر (بهار) اثر ممانعت کننده روي چنين فعاليت هايي در نشخوارکنندگان کوچک دارد. کنترل فعاليت جنسي فقط به وسيله ايجاد تغييرات در روزهاي بلند و کوتاه امکان پذير مي شود؛ چنين تغييري در شرايط طبيعي وجود دارد.
در کشورهاي جنوب اروپا، شمال آفريقا و خاور ميانه، ميش ها به سادگي در خارج از فصل جفت گيري مي کنند و غالباً دو فصل جنسي دارند، فصل اصلي از آگوست ]مرداد شهريور[ تا ژانويه ]دي بهمن[ و فصل کوتاه تر دوم در بهار (آوريل تا مه ]فروردين تا خرداد[) است. مثلاً در مراکش نژادهاي بوجاد (Boujaad) و بني گويل (Beni-guil) يک فصل جفت گيري دارند که از ماه مه ]ارديبهشت خرداد[ تا دسامبر ]آذر دي[ با يک اوج در آگوست ]مرداد شهريور[ به طول مي انجامد درحالي که نژاد تيماليديت Timalidite کمي زودتر جفت گيري مي کنند (آوريل تا دسامبر ]فروردين تا دي[) و نژاد دمن Dman به جهت توانايي توليد زودهنگام و تعداد بالاي بره متولد شده در سال مشهور است (۶ ۱ تا ۳ ۲) به هرحال باروري[۱][۲] و تعداد بالاي بره متولد شده در سال[۲][۳] در اين دوره پيش از فصل کاملاً مطلوب نيستند و بنابراين روش هاي برنامه ريزي توليدمثلي به منظور افزايش توليد در اين دوره استفاده مي شوند.
● فتوپريود چگونه عمل مي کند؟
فتوپريود ازطريق غدهٔ کوچکي در پايه مغز، بدنه پينه آل، عمل مي کند که در طول شب ملاتونين را توليد و ترشح مي کند. سپس ملاتونين روي هيپوتالاموس تأثير گذاشته و ازطريق GnRH، غدهٔ هيپوفيز را تحريک مي کند که اين غده نيز هورمون هاي گنادوتروفين (FSH , LH) که مسئول فعاليت تخمدان و بيضه هستند را ترشح مي کند. اين هورمون يک پيام آور بيوشيميايي است که به سيستم نورواندوکراين پستانداران اجازه مي دهد تا طول تابش نور روزانه را اندازه گيري کند.
ملاتونين در طول شب ترشح مي شود و به علت اين ترشح حيوانات ازطول شب و در نتيجه روز آگاه مي شوند.ميزان ملاتونين مترشحه به جريان خون به وسيله غده پينه آل متناسب با طول شب است و از اين رو باتوجه به فصل متفاوت خواهد بود. درنتيجه کاهش طول روشنايي روز افزايشي در اين ميزان ملاتونين رخ مي دهد. (تابستان و پاييز) که سبب آغاز فعاليت جنسي در گوسفند و بز نر وماده مي شود.
آزمايش روي ميش هاي اواريکتومي شده کهدر آنها از قرص کاشتني رگولين و استروژن استفاده شده و ترشح ضرباني GnRH و LH کنترل شده بود. پس از ۴۰ تا ۶۰ روز قرص کاشتني ملاتونين ، افزايشي را در فراواني آزاد شدن اين دو هورمون و درنتيجه در ميانگين غلظت پلاسمايي LH القاء کرد.
● کاشتني ملاتونين): تبديل روز به شب
در اوايل دهه ۸۰ ميلادي مطالعات دربارهٔ تأثيرات ملاتونين در ميش ها نشان داد که تجويز طولاني مدت درطي يک دوره يک ماهه همان تأثيرات روزهاي کوتاه را بر روي فيزيولوژي حيوانات به وسيله القاء شروع دوباره فعاليت جنسي را دارد. بطوريکه به صورت طبيعي از تحول تابستاني به بعد در زمانيکه طول فاز شبانه به تدريج زياد مي شود، افزايش ترشح ملاتونين و درنتيجه نوسانات پيک هاي LH افزايش مي يابد. در پايان روزهاي ۴۰ تا ۶۰ ، فعاليت جنسي در ماده ها و نرها آغاز مي شود.
يک قرص کاشتني زيرجلدي حاوي ۱۸ گرم ملاتونين ساخته شد (رگولين Regulin، ceva santeAnimole) و با حمايت مالي INRA و مؤسسهٔ de l&#۰۳۹;Elevoge روي نژادهاي فرانسوي مختلف استفاده شد. اين محصول يک قرص کاشتني بسيار کوچک با طول فقط چند ميليمتر است که در زير پوست قاعده گوش با استفاده از يک تفنگ مخصوص جاسازي مي شود و محتواي ملاتونين آن درطي يک دوره حداقل ۶۰ روزه ( دوره مورد نياز براي عمل آن ) آزاد مي شود و هيچ نيازي به برداشت آن نيست.
▪ نحوه استفاده:
ملاتونين کاشته شده به اين روش نياز به ۴۰ تا ۶۰ روز براي شروع فعاليت توليد مثلي در جنس نر و ماده دارد بنابراين قرص هاي کاشتني بايد ۶ تا ۷ هفته قبل از اينکه ميش ها و قوچ ها درکنار هم قرار گيرند ، جاگذاري شوند تا از اثر دام نر فايده لازم حاصل شود. زماني که نرها و ماده ها از هم جدا بوده (ازنظر ديدن، شنيدن و بو) و سپس قرصها ي کاشتني مورد استفاده قرار مي گيرد. براي حصول نتايج مطلوب هر رأس قوچ مورد آزمايش بايد براي ۲۰ ۲۵ ميش استفاده شود.
▪ مزاياي استفاده از ملاتونين
رگولين سبب زودتر شروع شدن فصل جنسي در بزها و گوسفندهاي نر و ماده شده و معيارهاي توليد مثلي پيش از فصل جنسي را بهبود مي بخشد. بدون توجه به ميزان توليد مثل خارج از فصل ، فصل جنسي را مي توان ۱ تا ۵ ۱ ماه زودتر آغاز نمود. مطالعات بسيار زياد روي نژادهايي که به سادگي مي توانند خارج از فصل آميزش کنند نشان داده است که کارايي توليد مثل (باروري و تعداد بره متولد شده) در اين موارد بهبود مي يابد. آزمايشات انجام گرفته در اسپانيا، ايتاليا، يونان، قبرس، ترکيه، تونس، مراکش، سوريه و اردن نشان داده است که در همه موارددر صورت استفاده در شرايط مناسب ممکن است درمقايسه با ماده هاي درمان نشده ]با ملاتونين[ در همان دوره، ۱۵ تا ۲۵ بره بيشتر در ۱۰۰ ميش به دست آيد.
مزيت توليد مثلي ديگرملاتونين که توسط پرورش دهندگان مشاهده شده است اينکه به همان خوبي که فصل جنسي را جلو مي اندازد، بر روي ميزان بره زايي درطي يک دوره سه هفته اي در گروهي که در همان روز (قرص) کاشته شده است ]در مقايسه با گروهي که با ملاتونين درمان نشده اند[ تاثير دارد.از زمان شروع استفاده آن در فرانسه در سال ۱۹۹۶م بسياري از آزمايشات انجام گرفته در مزارع پرورش گوسفند تأييد کرده است که يک قرص کاشتني زيرجلدي تجويز شده در ۴۲ تا ۴۹ روز (۶ تا ۷ هفته) قبل از تاريخ جفت گيري با ميل جنسي (يک قوچ به ازاي ۲۰۲۵ ميش) باعث نزديک شدن تولدها در يک دوره توليد مثلي مي شود. همچنين جداسازي نرها از ماده هاي تحت درمان ه ]با ملاتونين [باعث ايجاد اثر دام مي گردد، زماني که قوچ ها ۴۲ تا ۴۹ روز پس از کاشتن (قرص) در ماده ها، وارد گله مي شوند.
اثر توليد مثلي ديگر ملاتونين، تأثيرش بر روي تعداد بره هاي متولد شده است. به طور سيستميک ۱۵ تا ۲۵ بره بيشتر در ۱۰۰ رأس ميشي که قرص کاشته شده است درمقايسه با جفت گيري طبيعي در همان دوره با ميش هاي درمان نشده ]با ملاتونين[ توليد مي شود: يعني دوقلوزايي بيشتر و تک زايي کمتر، بدون هيچ گونه تغييري در تعداد ]زايش هاي[ سه تايي يا بيشتر. اين تأثير حتي در نژادهاي با تمايل طبيعي ] به توليد [ بره خارج از فصل هم مي تواند مشاهده شود. دليل فيزيولوژيکي براي اين تأثير که بين توليد کنندگان گوشت گوسفند ارزش بيشتري دارد هنوز به طور کامل شناخته شده نيست. اما تحقيقات مجدانه در حال انجام است.
نمودار توصيف تولد يک، دو و سه تايي را پس از جفت گيري طبيعي در ميش هاي Tarasconnais نشان مي دهد. بسته به اينکه قرص رگولين کاشته شده است يا نه (گروه کنترل). اطلاعات اين آزمايش به وسيله مؤسسه فرانسوي del&#۰۳۹;Elvoge انتخاب شده است.
● برخي اطلاعات محلي
در تونس، آزمايشات با همکاري دانشکده دامپزشکي نانت بر روي نژادهاي بومي انجام شد: در نژاد دم باريک غرب thin-tailed ofwest و مرينوس سياه (Black merino) قرص هاي کاشتني ملاتونين در فوريه (بهمن اسفند) استفاده شد يعني دوره اي که فعاليت جنسي در ماده ها در کمترين ميزان طبيعي است. در نتايج ۲۸۰ تولد، تزايد ( به ميزان کمتر) و بنابراين باروري (توليد کلي) به طور مشخص بين گروه کنترل و گروهي که در آنها قرص ملاتونين کاشته شده ، متفاوت بود. به علاوه دوره بره زايي بسته به نژاد ۱۳ تا ۱۶ روز زودتر صورت مي گيرد و همچنين تفاوت در باروري بين گروه هاي کاشته شده با ملاتونين و گروه هاي کنترل معني دار نبود. گروه ملاتونين ۳۰ بره بيشتر از گروه درمان نشده توليد کرد يعني ۲۲% توليد بيشتر.
▪ ساير نقاط:
آواسي گسترش يافته ترين نژاد در خاور ميانه و خاور نزديک است. در سوريه ۱۶ ميليون، عراق ۶ ميليون، اردن ۷ ۱ ميليون، ترکيه ۱ ميليون و… رأس وجود دارد. به لحاظ منشأ، نژادي است که همراه با قبايل چادرنشين مناطق بياباني بوده است و بهترين نژاد شيري در منطقه، با توليد شير بيش از ۳۰۰ ليتر درطول ۲۱۰ روز مي باشد. هرچند ماده هايي با ميزان توليد شير بيشتر از ۷۵۰ ليتر در طول دوره شيرواري هم مي توان يافت.
به هرحال فصل جنسي اين نژاد شيري ممتاز دقيقاً مشخص نيست. دوره جهت گيري اش در ميانه ژوئن ]اواخر خرداد[ شروع و تا دسامبر ]آذر[ ادامه مي يابد اما زمان ايده آل براي قرص کاشتني نياز به شناسايي دارد. امروزه اين مسئله دليلي براي موفقيت آزمايشات در سوريه شده است حتي مي توان بهبود قابل ملاحظه اي را در ميزان باروري در اوايل فصل (مارس ]اسفند[ آوريل ]فروردين[) مشاهده کرد يعني سودي درحدود ۷۰%.
تمام اين آزمايشات ما را قادر به تصحيح روشي براي استفاده از قرص هاي کاشتني ملاتونين مطابق نژاد و کشور و نيز تعيين دوره مناسب جهت استفاده براي ميش ها و بره ميش ها در نژادهاي اصلي خواهد کرد.

جمع آوري آب Water Harvesting: جمع‌آوري آب به کليه عملياتي اطلاق مي‌گردد که در حوضه‌هاي آبگير براي افزايش رواناب انجام مي‌گيرد. در بسياري از مناطق خشک ...

عدم موفقيت دانشمندان در ساخت موتورهاي ريز، دست يابي به روبات هاي بسيار ريز را تاکنون به تاخير انداخته بود مينياتوري کردن موتورها تاکنون نتوانسته است ب ...

يونس معروف به ميرزا کوچک فرزند ميرزا بزرگ بسال ۱۲۵۷ ه.ش. در شهرستان رشت محله استادسرا در يک خانواده متوسطي چشم به جهان گشود. سنين اول عمر را در مدرسه ...

بر پايه ي بررسي هاي تازه اي ادعا شده که خورشيد کوچک تر از آن چيزي است که تصور مي شود. اگر اين گونه باشد، آن گاه ويژگي هاي ديگر خورشيد مانند دماي دروني ...

مقدمه ايران بخشى از سرزمين‎هاى نيمه‎خشک و خشک آسيا با بارش سالانه به نسبت کم است. به همين‎رو، آب‎هاى داخلى (درياچه‎ها) آن کم، و اغلب در فروافتادگي‎هاى ...

از ميان قطعات مصرفي موتور شايد هيچ کدام به اندازه شمع در ميان مردم شناخته شده نباشد، در عين حال اغلب افراد اهميت آن را ناديده مي گيرند.وظيفه شمع جرقه ...

هدف از طراحي لباس تنها خلق زيبايي نيست، بلکه پوشاندن مشکل هاي فيزيک يا اندام نيز بخشي از آن است... به همين دليل افرادي که اندازه بدن آنها خارج از حد م ...

در اين مقاله پرورش گوساله در دو قسمت عمده پرورش گوساله و مراقبت از گوساله بعد از تولد بررسي خواهد شد. ● کنترل تنفس: - بعد از خروج گوساله وضعيت تنفس آن ...

دانلود نسخه PDF - نشخوار کنندگان کوچک