up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله مکمل هاي غذايي PDF
QR code - مکمل هاي غذايي

مکمل هاي غذايي

مکمل هاي غذايي را خودسرانه مصرف نکنيد

از ابن سينا نقل مي کنند که: «تفاوت بين ماده غذايي، دارو و سم تنها در ميزان مصرف آن است.» از اين جمله، اينطور برداشت کرده اند که اگر ما هر روز يک ماده غذايي را برحسب نياز روزانه مان مصرف کنيم، آن ماده مي تواند حکم غذا را داشته باشد...
اما اگر ميزان مصرفش از حد طبيعي خارج شود (به صلاحديد پزشک يا متخصص تغذيه)، آن وقت آن ماده حکم دارو را پيدا مي کند و اگر مصرفش به طور خودسرانه بيش از اندازه باشد، مي تواند براي بدن مضر و حتي عامل مسموميت غذايي باشد. پس مي بينيد که در مصرف مواد غذايي نمي توان زياده روي کرد؛ چه برسد به اينکه کسي بخواهد مکمل هاي غذايي را خودسرانه مصرف کند. اگر شما هم جزو اين دسته از افراد هستيد، بد نيست گفت وگوي ما را با دکتر محمدرضا وفا، متخصص تغذيه و رژيم درماني و دانشيار دانشگاه، دراين باره بخوانيد.
▪ آقاي دکتر! شما مصرف مکمل هاي غذايي را به چه گروهي پيشنهاد مي کنيد؟
معمولا ما برحسب گروه هاي مختلف سني و جنسي، برخي ارزيابي هاي تغذيه اي روي افراد انجام مي دهيم و اگر طي اين ارزيابي ها ثابت شود که بدن فردي بنا به هر دليلي نمي تواند نياز تغذيه اي خودش را از طريق غذا تامين کند، برايش مکمل تجويز مي کنيم.
▪ بنابراين مصرف مکمل ها هم بايد تحت نظر متخصص باشد؟
صددرصد! همه افراد بايد مکمل ها را تحت نظر پزشک يا متخصص تغذيه مصرف کنند. متاسفانه داروهاي مکمل جزو داروهاي OTC (بدون نسخه) هستند و به همين دليل، بسياري از افراد، بدون اينکه ميزان نياز بدنشان را بدانند، آنها را مي خرند و مصرف مي کنند و نمي دانند که اين کار نه تنها براي سلامت شان مفيد نيست؛ بلکه ممکن است برايشان مشکل ايجاد کند.
▪ مي شود يک نمونه از اين تداخل هارا برايمان مثال بزنيد؟
بله. مثلا همان طور که مي دانيد آهن به ۲ شکل کلي در طبيعت وجود دارد؛ يکي، آهن المنتال يا عنصري و ديگري، آهن «هِم». آهن «هِم»، همان آهني است که در مواد غذايي با منشأ حيواني وجود دارد و خيلي تحت تاثير عوامل مختلف قرار نمي گيرد و به راحتي در بدن هضم و جذب مي شود. شايد جالب باشد که بدانيد تنها عاملي که مي تواند حتي جذب آهن هم را مختل کند، آهن المنتال است. آهن المنتال همان قرص هاي فروس سولفاتي است که خيلي از خانم ها براي رفع کم خوني شان آن را بدون تجويز از داروخانه تهيه و مصرف مي کنند و نمي دانند که با اين کار نه تنها کم خوني شان را از بين نمي برند؛ بلکه جذب آهن هِمي را که از طريق خوردن گوشت به بدنشان رسيده، مختل مي کنند.
▪ مصرف قرص هاي کلسيم هم بين مردم خيلي رايج است. مصرف خودسرانه اين قرص ها هم مي تواند عوارضي داشته باشد؟
بله، مکمل هاي کلسيم مي توانند روي جذب عناصر دوظرفيتي ديگر مانند روي، مس و منيزيم تاثير بگذارند و به طور کلي عناصر دوظرفيتي با يکديگر تداخل دارند و جذب هم را مختل مي کنند.
▪ آيا ممکن است مصرف مکمل ها، تداخل دارويي هم ايجاد کند و اثر دارويي که مي خوريم را از بين ببرد؟
بله؛ خيلي از داروها مي توانند روي جذب کلسيم اثر منفي داشته باشند و از سوي ديگر، بسياري از مکمل ها هم مي توانند در اثربخشي داروها اختلال ايجاد کنند. به همين خاطر وقتي يک پزشک يا متخصص تغذيه مي خواهد براي بيمار يا مخاطبش، مکملي را تجويز کند ابتدا يک شرح کامل از او مي گيرد تا بداند چه بيماري هايي دارد و چه داروهايي مصرف مي کند. سپس ساعت و ميزان مصرف مکمل ها را به گونه اي براي او برنامه ريزي مي کند که تداخلي با داروهاي مصرفي اش پيش نيايد يا حداقل تداخل ايجاد شود و او بتواند با کمترين دوز مصرفي، بيشترين استفاده را از آن دارو يا مکمل ببرد.
▪ با اين اوصاف،خيلي از مکمل ها مي توانند با يکديگر يا با مواد مغذي ديگر تداخل داشته باشند. يعني مصرف شربت هاي مولتي ويتامين مينرال که چند مکمل را با هم دارند، هيچ فايده اي ندارد؟
شربت هاي مولتي ويتامين مينرال متفاوت هستند. از نظر تکنولوژي دارويي، امکان اينکه يک شرکت داروسازي بتواند چنين شربتي را توليد کند به نحوي که هيچ کدام از مکمل هايش اثر يکديگر را از بين نبرند، وجود دارد. اما متاسفانه تمام مارک هايي که اين شربت ها را به بازار ارائه مي دهند، معتبر نيستند و ما بايد تنها به نام هاي تجاري معروف و معتبر چنين داروهايي اکتفا کنيم. کارخانه هاي معتبر، اين شربت ها را طوري توليد مي کنند که ويتامين هاي گروه B در قسمت خاصي از دوازدهه آزاد شوند يا آهن در بخش خاصي از روده باريک و کلسيم هم در بخشي از ابتداي روده بزرگ.
▪ آيا گروه خاصي هم هستند که نسبت به مصرف مکمل ها آسيب پذيرتر باشند؟
نه! نمي توان گفت که مصرف خودسرانه مکمل ها مي تواند براي گروه خاصي از مردم ضرر بيشتري داشته باشد. ممکن است مصرف هر يک از انواع مکمل ها با توجه به ميزان مصرف و افراد مصرف کننده براي گروهي مضر باشد. بگذاريد يک مثال ديگر بزنم. آهن درست مانند يک شمشير ۲ لبه مي ماند که هم کمبود آن منجر به کم خوني مي شود و هم مصرف بيش از اندازه آن مي تواند مانند يک ماده اکسيدکننده و سمي عمل کند و باعث افزايش اکسيداسيون در سطح سلولي شود. در نتيجه سلول ها را تخريب کند و به آنها آسيب برساند. بنابراين خيلي از خانم هايي که خودسرانه قرص آهن مصرف مي کنند بايد حواسشان به اين موضوع باشد.
▪ آيا خطاي رايجي هم در مصرف ساير مکمل ها وجود دارد؟
تا دلتان بخواهد! به عنوان نمونه، خيلي از مردم، مکمل کلسيم مصرف مي کنند و نمي دانند که اگر کلسيم همراه با ويتامين D نباشد، تقريبا هيچ اثري ندارد؛ چون عامل مهم در جذب کلسيم، ويتامين D است. بنابراين کسي که قرص کلسيم مي خورد، بايد مطمئن باشد که در مکمل اش، ويتامين D هم به صورت همزمان وجود دارد زيرا اين ويتامين D است که به جذب کلسيم کمک مي کند. ناگفته نماند که کمبود ويتامين D و کلسيم، ارتباط تنگاتنگي با يکديگر دارند. اشتباه شايع ديگر مصرف طولاني مدت مکمل آهن است که اين کار هم مي تواند به شدت بر جذب روي اثر بگذارد و جذب اين ماده معدني را در بدن کاهش دهد.

بر اساس رابطه دوبروي به ذرات مادي هم مشخصه هاي موجي و هم مشخصه هاي ذره اي نسبت داده مي شود و اين انتساب نوعي دوگانگي بوجود مي آورد که اصل مکملي براي ا ...

بر اساس رابطه دوبروي به ذرات مادي هم مشخصه‌هاي موجي و هم مشخصه‌هاي ذره‌اي نسبت داده مي‌شود و اين انتساب نوعي دوگانگي بوجود مي‌آورد که اصل مکملي براي ا ...

سال هاي اخير مسوولان در وزارتخانه هاي متفاوت از واژه هاي امنيت غذايي و ايمني غذا صحبت مي کنند و در سند چشم انداز توسعه نيز به اين مهم پرداخته شده است ...

بسياري در جامعهي علمي معتقدند که سفر زماني به شدت نامحتمل است زيرا عليت، منطق زنجيرهي علت-معلول، را نقض ميکند. اگر تلاش کنيد به گذشته برويد و خود (يا ...

مسموميت غذايي بر اثر خوردن غذاي آلوده يا زياد خوردن ايجاد مي‌شود. علايم آن بيشتر با درگيري دستگاه گوارش همراه است و شدت اين بيماري طيف گسترده‌اي دارد. ...

1) پاستوريزه سازي(PASTEURIZATION): روشي براي کشتن اغلب ميکروارگانيسمهاي بيماريزا (کاهش تعداد آنها تا حدي که ايجاد بيماري نکنند) و غير فعال ساختن آنزيم ...

محققان آمريکايي دريافته اند که رژيم غذايي مديترانه اي مي تواند خطر ناراحتي هاي قلبي را در بيماران قلبي افزايش دهد. در اين مطلب به چند نوع از اين مواد ...

مکمل هاي ويتاميني و مواد معدني خيلي معروف هستند. آنها را از مکان هاي مختلفي مي توان تهيه کرد. علاوه بر داروخانه ها، از بقالي ها، سوپرمارکت ها، اينترنت ...

دانلود نسخه PDF - مکمل هاي غذايي