up
Search      menu
تاریخ و فرهنگ :: مقاله ميراثکده مکتوب جنگ PDF
QR code - ميراثکده مکتوب جنگ

ميراثکده مکتوب جنگ

«کتابخانه تخصصي جنگ» در ۳۱ شهريور سال ۱۳۷۹ در «دفتر ادبيات و هنر مقاومت» حوزه هنري تأسيس شد.
امسال، بعد ازگذشت ۳۰سال از آغاز جنگ تحميلي، اين کتابخانه ده سالگي خود را پشت سرمي گذارد و همچنان بر اهداف اوليه خود براي برپايي يک مرجع ملي و تأثيرگذار در زمينه اطلاع رساني جنگ و دفاع مقدس و تهيه منابع و مآخذ مربوط به جنگ و جنگ ها و ارائه خدمات اطلاع رساني مناسب در اين موضوع تاريخي راسخ تر از پيش ايستاده است.
تمرکز اصلي اين کتابخانه بر گردآوري، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مرتبط با «جنگ ايران و عراق» است. طبيعتاً در راستاي تحقق چنين اهدافي به قصد مطابقه و مطالعه تا حدي پا را از اين مرز فراتر گذاشته و به ساير جنگ هاي تأثيرگذار در منطقه يا جهان نيز پرداخته است. به اين ترتيب منابع مرتبط با جنگ جهاني اول و دوم، تعارضات افغانستان، لبنان، فلسطين و درگيري هاي منطقه خليج فارس و کشور عراق نيز بخشي از منابع اين کتابخانه را به خود اختصاص مي دهد. اکنون منابع فارسي جنگ ايران و عراق در اين کتابخانه از ۸۰۰۰عنوان فراتر رفته و کل منابع آن حدود ۹۵۰۰ عنوان است.
اصلي ترين روش کتابخانه در تهيه منابع، خريد است اما از طريق مبادلات بين کتابخانه اي و اهداي اشخاص يا سازمان ها نيز منابعي وارد مجموعه مي شود. اين منابع بدون نگاه جانبدارانه در گزينش و گردآوري، جمع آوري مي شوند و کتابخانه همچنان بر رسالت بنيادي و ملي خود متعهد مانده است. در اين کتابخانه هر شکلي از منابع، به خصوص منابع مکتوب که مرتبط با جنگ ايران و عراق نشر يافته داراي اهميت است و براي تهيه و سازماندهي آن تلاش مي شود.
صرف نظر از ساير عوامل پشتيبان در جنگ ها، دوطرف اصلي درگير در جنگ ۸ساله، ايران و عراق بودند. طبيعتاً انتظار مي رود هر دو کشور پس از خاتمه جنگ به ثبت رويدادهاي آن دوره بپردازند و زبان غالب در اکثر آثار اين حوزه موضوعي زبان فارسي و عربي باشد. شايد از آنجا که عراق بر خلاف ايران هنوز پس از گذشت ۳دهه به ثبات سياسي و اجتماعي لازم نرسيده، پيشينه فرهنگي ايران را ندارد، در اين جنگ متجاوز محسوب مي شود و در حال حاضر، دولت زمان جنگ در آن حاکم نيست، در حد ايران به توليد منابع اطلاعاتي نپرداخته باشد اما در هر صورت در اين زمينه فعاليت هايي صورت گرفته که نتايج آن در بخش منابع عربي زبان ثبت شده است. بخشي از اين منابع (حدود ۲۷۰عنوان، يعني يک سوم منابع شناسايي شده) اينجا گردآوري و موجود است و بخش باقيمانده مکان يابي شده و در برنامه گردآوري قرار گرفته است.
به جز زبان فارسي و عربي، در اين حوزه موضوعي آثاري در ساير زبان ها نيز موجود است که در بخش لاتين کتابخانه به آنها پرداخته مي شود. اين منابع چاپ شده توسط ناشران داخلي يا خارجي در داخل يا خارج از کشور به زبان انگليسي، آلماني، فرانسوي، ايتاليايي، اسپانيايي، ترکي، اندونزيايي و حتي روسي و ژاپني هستند که بخشي از آنها (حدود ۳۰۰عنوان، يعني يک سوم منابع شناسايي شده) در بخش لاتين کتابخانه موجود و بخش باقيمانده نيز همانند آثار عربي، مکان يابي شده و در دست تهيه است.
به همين منظور کتابخانه با هر بنياد، سازمان، دانشگاه، و يا شخصي که منابعي را در اختيار دارد تعامل برقرار کرده و هزينه تأمين منابع مورد نياز را به هر ميزان معقول مي پردازد. تا آنجا که در يک سال اخير براي تهيه منابع فارسي چاپ شده توسط ناشران خارجي و يا منابعي که به ساير زبان ها در ملل ديگر به چاپ رسيده است ارتباطاتي با مراکز دانشگاهي خارج از کشور برقرار کرده است. علاوه بر اين، شناسايي و برقراري تعاملات علمي و فرهنگي با مراکز ملي يا بين المللي که در آنها مطالعات شرق شناسي و يا مطالعاتي پيرامون موضوعات وابسته با جنگ صورت مي پذيرد در برنامه کار کتابخانه قرار گرفته است.
● امانت بيروني ميراث مکتوب جنگ
اين کتابخانه ناخواسته و تعريف نشده، به سبب فعاليت هاي انجام گرفته در آن، خود را در موقعيت يک کتابخانه ملي مرجع و توليدگر اطلاعات در حوزه تخصصي جنگ ايران و عراق و دفاع مقدس قرار داده است و با اين چشم انداز تمام فعاليت هاي خود را پيش مي برد. در اينجا، به سبب اصرار در تهيه تمام و کمال منابع موجود، هزينه مدارک قديمي و تاريخ گذشته چندين برابر قيمت امروز آثار تمام مي شود اما از آنجا که چنين منابعي، با اين جامعيت، در ساير کتابخانه هاي هم رده موجود نيست براي سهولت امر مطالعه و پژوهش، ناچار از امانت بيروني است اما در اين امانت و بازپس گيري آثار سختگيري هاي خاص خود را دارد.
برعکس سختگيري هاي در عودت منابع، عضويت در اينجا آسان تعريف شده است و مشروط به شرايط و سوابق خاص تحصيلي يا تجربي نيست. با تکميل فرم عضويت، پرداخت هزينه اي از پيش تعيين شده و پذيرش مقررات امانت منابع، عضويت به سهولت صورت مي پذيرد. اعضا در بدو عضويت به مدت ۲سال به عنوان عضو موقت بوده و پس از گذشت ۲ سال، درصورت تعامل مناسب با کتابخانه، عضويت آنها از حالت موقت خارج شده و به عضويت دائم تبديل مي شود.
در اين کتابخانه بخش مرجع و بخش نشريات جاري کتابخانه به صورت باز و ساير مخازن به صورت بسته اداره مي شود و براي استفاده از آنها، ميز امانت، واسط مراجعه کننده و مخزن خواهد بود. از ميان تمامي منابع مخازن اصلي کتابخانه، کتاب هاي لاتين، عربي، نشريات، آثار سمعي و بصري، کتاب هاي مرجع و منابع هنري و نفيس به خارج از کتابخانه امانت داده نمي شود. دليل عدم امکان امانت بيروني براي بعضي از منابع، سختي مراحل طي شده براي دسترسي و هزينه صرف شده براي تهيه و گردآوري آنها يا عدم امکان جايگزيني پس از مفقودي است.
حتي مي توان ادعا کرد برخي از آثار اين بستر موضوعي هرچند که در تعريف و قالب از پيش تعيين شده «سند» نمي گنجند ولي ارزشي نزديک به ارزش اسناد آرشيوي دارند و مديريت چنين منابعي، سياست خاصي در نگهداري و امانت را مي طلبد. با اين وجود تمام تلاش کتابخانه آن است که مبادا اطلاعات مورد نياز مراجعه کننده در نقطه اي ناشناس يا دور از دسترس او قرار بگيرد. اين رويکرد نيز خود منجر به خلق شکل خاصي از فرايند سازماندهي در اين کتابخانه شده است. با اين همه کتابخانه، اکنون ۶۴۰ عضو دارد که از ميان آنها امسال حدود ۲۰۰نفر، عضو فعال محسوب مي شوند و تا کنون بيش از ۳۲هزار جلد کتاب به امانت بيروني و داخلي رفته است.
● توليد اطلاعات در بخش خدمات فني
درخصوص شيوه سازماندهي و ايجاد قابليت بازيابي اطلاعات، معمول آن است که در کتابخانه هاي تخصصي از رده بندي کنگره استفاده شود اما در کتابخانه تخصصي جنگ، برنامه اي پژوهشي اي وجود دارد مبني بر رسيدن به يک نوع رده بندي خاص جنگ که تأکيد اصلي آن بر تاريخ کشور ايران بوده و به گونه اي است که براي تمامي جنگ هاي طول تاريخ بشر و در هر کجاي دنيا شماره اي اختصاص يافته و موضوعات مربوط به هريک از اين جنگ ها به صورت جزيي و خاص در کنار هم قرار مي گيرند.
اين سيستم رده بندي کاملاً کاربردي بوده و با حفظ انعطاف پذيري و قابليت گسترش، پشتوانه انتشاراتي نيز دارد؛يعني هر آنجا که منشورات بيشتر بوده رده مربوطه گسترش بيشتري پيدا کرده و منابع بيشتري را در خود گنجانده است. اين رده بندي از سيستم شماره گذاري مختص به خود بهره مي گيرد و همچنان در حال تکميل است. اکنون به مدد اين نگاه پژوهشي کتابخانه، بسياري از آثار جنگ به خصوص آثار جنگ ايران و عراق و دفاع مقدس، نوع شناسي شده است درحالي که هنوز پژوهش هاي خارج از کتابخانه در اين زمينه تلاشي از خود نشان نداده است.
نکته قابل توجه درخصوص نحوه سازماندهي منابع اطلاعاتي در کتابخانه تخصصي جنگ آن است که کوچک ترين اجزاي اطلاعاتي منابع، با ارزش تلقي شده و براي استخراج و ايجاد قابليت بازيابي هر يک از اين اجزا برنامه ريزي هايي صورت گرفته است. مثلاً در همه جاي دنيا معمول آن است که کتاب را فهرست نويسي و رده بندي کرده و مقالات يا اسناد آرشيوي را نمايه سازي و چکيده نويسي کنند اما اينجا حتي کتاب نيز براي يافتن کوچک ترين عناصر اطلاعاتي کتابشناختي و محتوايي يا موضوعي، توسط تيم آموزش ديده و متخصصان، نمايه سازي و چکيده نويسي مي شود.
● کتابخانه تا شکل گيري يک الگو
برونداد فعاليت هاي کتابخانه اي و آماده سازي بسته هاي اطلاعاتي در فرايندي به نام مرجع به محک آزمايش گذاشته شده و سطوح مختلف سازماندهي در اين فرايند نمود مي يابد. اساسي ترين خدمات مرجعي که در کتابخانه تخصصي جنگ ارائه مي شود آماده سازي ويژه اطلاعات براي انواع فعاليت هاي فرهنگي، مطالعاتي، پژوهشي، مراسم گوناگون و همچنين انجام مشاوره هاي تخصصي به شکل حضوري، تلفني، اينترنتي و استفاده از قابليت هاي وب در ارسال بسته هاي اطلاعاتي آماده شده است.
گفتني است در ارائه مشاوره هاي تخصصي، عضويت يا عدم عضويت تأثيرگذار نخواهد بود و همه مراجعان مي توانند به تناسب نياز خود به سهولت از تخصص و تجربه مديريت کتابخانه و کتابداران متخصص آن بهره مند شوند.اکنون بزرگ ترين مشکل اين کتابخانه نبود ظرفيت مناسب در نرم افزارهاي رايج کتابخانه اي در برآوردن خواسته هاي ويژه آن است ، بدين سبب از سال هاي مياني عمر سپري شده، کتابخانه ناچار شده اين نرم افزارهاي رايج را کنار بگذارد و خود براي چنين نرم افزاري اقدام کند. در اين مدت، گرچه به کرات از افراد مختلف در حوزه تخصصي برنامه نويسي نرم افزاري بهره مند بوده اما به نتيجه مناسب نرسيده است و اميد است که در آينده نزديک اين مهم ترين مسئله کتابخانه نيز رفع و رجوع شود و محمل مناسبي براي عرضه ماحصل چنين تلاش هايي ايجاد شود.

● تعاريف جنگل ▪ تعريف اول جنگل ناحيهاي که از درختهاي انبوه پوشيده باشد را جنگل مينامند. در جنگل طبيعي معمولاً درختان کوچک و بزرگ وتنومند بطور نامنظم و ...

● پيدايش جنگل تعريف جنگل و انواع آن جنگل منطقه وسيعي پوشيده از درختان، درختچهها و گونههاي علفي است که همراه با جانوران وحشي نوعي اشتراک حياطي گياهي و ...

● پيدايش جنگل تعريف جنگل و انواع آن جنگل منطقه وسيعي پوشيده از درختان، درختچهها و گونههاي علفي است که همراه با جانوران وحشي نوعي اشتراک حياطي گياهي و ...

● تعاريف جنگل ▪ تعريف اول جنگل ناحيه اي که از درختهاي انبوه پوشيده باشد را جنگل مي نامند. در جنگل طبيعي معمولاً درختان کوچک و بزرگ وتنومند بطور نامنظم ...

ايران در زمان داريوش در شرق و غرب به حداکثر توسعه جغرافيايي خود رسيد. اگرچه نبردهاي شرقي و شمال شرقي ايران نيز از اهميت زيادي برخوردار بود، اما نفوذ ب ...

● هنري فايول ( ۱۹۲۵ – ۱۸۴۱ ) هنري فايول يک مهندس معدن فرانسوي بود که بطور مستقل از جنبش مديريت علمي آمريکايي ، يک تئوري عمومي دربارة مديريت بازرگاني ا ...

شيخ محمد علي عاملي ملقب به بهاء الدين معروف به شيخ بهايي فرزند حسين بن عبدالصمد است که از فقهاي مذهب شيعه بود و در روز پنجشنبه هفدهم ذي الحجه سال ۹۵۳ ...

پنجم اسفند را در ايران روز بزرگداشت خواجه نصيرالدين طوسي وروز مهندسي نامگذاري کرده اند.به همين مناسبت و با چند روز تاخير، با نگاهي اجمالي، به بررسي زن ...

دانلود نسخه PDF - ميراثکده مکتوب جنگ