up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله موريانه PDF
QR code - موريانه

موريانه

تنوع در حشراتي به نام موريانه

● تنوع موريانه ها در هر دسته
امروزه در حدود دو هزار گونه موريانه در دنيا مي شناسيم که در مناطق گرمسير و نيمه گرمسير فراوانند يکي از نمونه هاي بزرگ و معروف آن موريانه تپه سياه است که در دماغه اميد (جنوب افريقا) به سر مي برند و نام علمي آن آمي ترمز آتلانتيکوس است. گونه ديگري که خيلي نزديک به اين نوع و داراي عادات مشابه است در افريقا و همچنين در استراليا و بعضي نواحي آمريکا و هندوستان و مالايا و سواحل مديترانه يافت مي شود. البته بطور عمده در سراسر ايالات متحده آمريکا و نيز در قسمت جنوبي کانادا يافت مي شود. در اروپا تا مناطق شمالي اين قاره مثلاً تا پاريس و وين جاي زيست موريانه است، اما پرشمارترين موريانه ها در مناطق باران خيز مدارگاني يافت مي شوند.
در موريانه ها نيز مانند مورچه ها چند شکلي در هر دسته ديده مي شود. يعني در هر اجتماع موريانه تعداد زيادي موريانه هاي کارگر و و موريانه هاي مدافع يا سرباز موجود هستند. وظيفه کارگران تهيه غذا براي مجتمع است، يعني چوب را مي خورند و سپس گوارده آن را در اختيار ديگر موريانه ها قرار مي دهند. سربازان بال ندارند، کور هم هستند، ولي با اين وصف جنگجويان دليري به شمار مي روند. موريانه ملکه مي تواند تا سي هزار تخم در يک روز بگذارد. او قادر به حرکت نيست و براي زنده ماندن کاملاً به موريانه هاي کارگر متکي است. بعضي از موريانه هاي ملکه مي توانند تا ۵۰سال زندگي کنند.
● ساختار بدن موريانه ها
بسياري از مردم موريانه را با مورچه سفيد اشتباه مي گيرند. اگر چه موريانه ها نيز مانند مورچه ها جانوراني اجتماعي هستند، ولي به کلي با آنها تفاوت دارند. موريانه کمدي کلفت، رنگي روشن و شاخکهاي يکنواخت و خميده دارد. شکل هر موريانه به نوع وظيفه اش در اجتماع موريانه ها، بستگي دارد. براي مثال کارگراني که وظيفه غذا دادن و تميز کردن ملکه را به عهده دارند، معمولاً کور بوده و بدون بال هستند و دستگاه تناسلي هم ندارند. فقط موريانه نر داراي ? بال است و بيش از چند روزي زندگي نمي کند، يعني پس از جفت گيري با نر تنها فرد ماده (ملکه) است که در اجتماع موريانه ها زندگي مي کند و داراي شکمي بزرگ است و کارش فقط تخم گذاري است.
در دستگاه گوارش موريانه ها که از چوب استفاده مي کنند، عده اي از تک ياختگان از دسته فلاژله ها به نام «پلي ماستيژين» زندگي مي کنند که با موريانه ها زندگي اشتراکي دارند، بدين نحو که اين تک سلولي ها دياستازي به نام سلولاز ترشح مي کنند که موجب هضم و نرم شدن چوبها مي شود و در اين حالت موريانه ها چوبهاي نرم شده را مي خورند.
● تپه هاي موريانه اي و زندگي اجتماعي موريانه ها
تپه هاي موريانه اي که به وسيله موريانه هاي تپه سياه ساخته مي شوند ممکن است به شکل لکه هاي نماياني در تمام نقاط دامنه هاي کوهستاني جنوب غربي دماغه اميد ديده شوند. سطح هر تپه درست مانند سطح خارجي مغز داراي برجستگيها و شيارهاي مخصوصي است.
گرچه در يک تپه موريانه اي بزرگ ممکن است بيش از ۳۰۰۰ موريانه زندگي کنند ولي داخل آن هميشه تميز است. اين تميزي به اين دليل است که موريانه ها مدفوعات خود را به منزله سيمان در ساختن ديواره هاي تپه و اتاقکها بکار مي برند و لاشه ها را نيز مي خورند و مصرف مي کنند. بيشتر ساکنين تپه حشرات کوچکي به طول ۸ ميليمتر هستند که سرهايي سفيد و بدني به رنگ خاکستري تيره دارند. اينها کارگرها را تشکيل مي دهند کارگرها ممکن است نر يا ماده باشند اندام تناسلي آنها رشد نمي کند و فعاليتي ندارد و فقط اثري از آن باقي است موريانه هاي کارگر کاملاً کورند و کارشان جمع آوري غذا و رسيدگي به بچه ها و پرستاري از شاه و ملکه و شاهزاده هاست.
موريانه ملکه مي تواند تا ۲ تخم در يک ثانيه بگذارد او قادر به حرکت نيست و براي زنده ماندن کاملاً به موريانه هاي کارگر متکي است بعضي از موريانه هاي ملکه مي توانند تا ۵۰ سال زندگي کنند که از طول همه حشرات ديگر بيشتر است. افراد ديگري که در حدود يک دهم کليه ساکنين تپه را تشکيل مي دهند و با کارگران تفاوت دارند سربازها هستند که رنگشان زرد و سرشان بيضي شکل است و يک جفت آرواره بلند و نوک تيز دارند که سلاح آنها را تشکيل مي دهد کار آنها دفاع در برابر هجوم دشمنان خارجي است. سربازها در کار کارگرها شرکت ندارند ولي هميشه براي حمله به دشمناني که مي خواهند به زور وارد جايگاه آنها شوند آماده اند. بزرگ ترين دشمن موريانه ها، مورچه ها هستند که اگر آنها را بگيرند فورا مي کشند و لاشه شان را براي تغذيه به لانه خود مي برند.
● لانه سازي
در مناطق مدارگاني، بسياري از موريانه ها لانه سازي مي کنند. لانه هايي به صورت تپه ها و گنبدها که حدود ۸ متر وسعت و ارتفاعي شايد بيشتر از ۵ متر از سطح زمين دارند. برخي ديگر از موريانه ها درخت آشيان هستند، يعني آشيانه هايي به اندازه هاي گوناگون معمولاً به بزرگي يک توپ بستکبال، بر فراز درختان مي سازند. موريانه ها در داخل چنين آشيانه هايي خود را از خطر حمله پرندگان، سوسمارها، عنکبوت ها و مورچه ها مصون مي دارند.
آشيانه برخي از موريانه هاي افريقايي مانند چتر است، طوري که آب باران به اطراف آن سرازير مي شود. دسته اي ديگر از موريانه ها، لانه خود را به گونه اي مي سازند که دماي درون آن هماهنگ پذير گردد. لانه و آشيانه سازي موريانه ها نمونه شگرفي از کار غريزي است. اين کار بر عهده کارگران نوزاد نهاده شده است. چرا که کارگران تازه تولد يافته هيچگاه در لانه پدر و مادر خود زيست نمي کنند و در نتيجه راهي براي آموختن لانه سازي ندارند.
موريانه جزو حشراتي مي باشند که امروزه يکي از مخربترين موجودات زنده در سيستمهاي شهري مي باشند . براي نابودي اين حشرات دستگاهها و روشهاي مدرني در حال حاضر وجود دارد که گروه محققين دفع آفات ايران آماده کمک به کليه عزيزاني که با مشکلاتي در اين خصوص مواجه شده اند را دارد.

شايد تاكنون كمتر كسي باشد كه گزندي از موريانه ها به وسايل چوبي خانه اش يا كتاب هايش وارد نيامده باشد.اگر از اين قبيل افراديد كه از آسيب موريانه ها در ...

عموماً تصور مي شود که موريانه ها موجودات مخربي هستند که نقش کم اهميتي در اکولوژي زمين دارا مي باشند. برخلاف آنچه تصور مي شود، موريانه ها نقش اکولوژيکي ...

مانند هر ساختاري در زيست شناسي، شکل به وظيفه بر مي گردد. يک تپه با انتهاي گرد شده ي مقاوم، چنانکه در بسياري از مناطق گرمسيري مشاهده مي شود، وظيفه دارد ...

بحران مالي ۲۰۰۸ که ظرف دو سال، بسياري از صنايع و بخش هاي اقتصادي جهان را به ورطه نابودي کشاند، از طريق مؤسسات پولي و مالي آمريکايي که قادر به وصول اقس ...

((اوکايي)) جانور پستانداري شبيه زرافه، ولي با گردني کوتاه است. اين حيوان از زبان بلند و زبر خود براي نظافت شخصي کمک مي گيرد. او قادر است آن قدر زبانش ...

حشرات مضر بطور کلي به سه گروه اصلي تقسيم مي شوند: ۱) حشراتي که از گياهان تغذيه مي کنند؛ ۲) حشراتي که از فرآورده هاي انباري تغذيه مي کنند؛ ۳) حشراتي که ...

دانلود نسخه PDF - موريانه