up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله مواد شيميايي PDF
QR code - مواد شيميايي

مواد شيميايي

اعلام خطر در مورد آفتکشهاي خطرناک

در ماه جولاي سال 2000، 16 کشاورز جوان و سالم سنگالي ناگهان احساس ضعف کردند و جان سپردند. علايم مشاهده شده در همه آنها يکسان بود: آماس شديد صورت، دست و پا و شکم، احساس ناراحتي در قلب و به سختي نفس کشيدن.
در ماه جولاي سال 2000، 16 کشاورز جوان و سالم سنگالي ناگهان احساس ضعف کردند و جان سپردند. علايم مشاهده شده در همه آنها يکسان بود: آماس شديد صورت، دست و پا و شکم، احساس ناراحتي در قلب و به سختي نفس کشيدن. همگي ظرف يک هفته جان دادند. دولت سنگال گروهي متشکل از کارشناسان سم شناسي و بيماري را مامور بررسي کرد. آنها به سرعت وارد عمل شدند و عامل احتمالي را يافتند: دو پودر آفتکش به اسامي گرانوکس TBC و اسپينوکس T که قربانيان براي محافظت گياهان تازه کشته خود در مقابل قارچها و حشرات از آنها استفاده کرده بودند.
18 ماه بعد در ژنو، گروهي از متخصصان بين المللي فعاليت خود را با هدف آگاه کردن دولتها از اين خطر آغاز کردند. کميته، گرانوکس TBC و اسپينوکس Tرا به شدت سمي اعلام و توصيه کرد هر دو را به فهرست اقلام مواد شيميايي مورد استفاده در کشاورزي براي کنترل تجارت آنها در سطح بين المللي اضافه کنند. سال بعد نيز اين توصيه براي تاييد به هيات مسئول عهدنامه روتردام که توافقنامه اي جهاني براي جلوگيري از واردات ناخواسته مواد شيميايي خطرناک بخصوص در کشورهاي در حال توسعه است، ارايه شد.
به نظر يکي از کارشناسان فائو، اتفاقي که در سنگال افتاد يکي از موارد خوب تاثيرگذاري عهدنامه روتردام در محافظت از مردم و محيط زيست است. معمولا شيوه کار چنين است که دبيرخانه، تمام کشورهاي مشارکت کننده را از طريق ارايه اطلاعات دقيق در مورد خطرات مواد شيميايي آگاه مي کند و سپس تصميمگيري در مورد واردات اين مواد را در آينده به خود آنان واگذار مي کند. اگر کشوري گزينه محدودسازي واردات مواد موجود در فهرست عهدنامه روتردام را انتخاب کند، به کشورهاي صادرکننده توصيه مي شود تا صادرکنندگان، صنايع و واحدهاي گمرک خود را آگاه کنند. عهدنامه روتردام نوعي سيستم اعلام خطر در مورد تجارت مواد شيميايي خطرناک است. در اينجا گفتگويي که با بيل موراي از کارشناسان شاغل در هيات اجرايي اين عهدنامه انجام شده مي خوانيد:
تجارت اين مواد شيميايي تا چه اندازه کلان است؟
پاسخ به اين سئوال در حال حاضر دشوار است. طبق يک برآورد، يک تا دو ميليون فرآورده شيميايي مختلف در سراسر جهان به فروش مي رسند. پس از بخش خودرو، صنايع شيميايي با فروشي معادل 6 1 تريليون دلار در سال بالاترين رده را به خود اختصاص مي دهند. تجارت بين المللي بالغ بر 480 هزار ميليون دلار ازنظر فروش است. اما به دليل ضعف نظارت و گزارشدهي، به دشواري مي توان گفت که چه ميزان از تجارت بين المللي مواد شيميايي مربوط به مواد خطرناک به حال انسان و محيط زيست است.
تعريف شما از خطرناک چيست؟
از ديدگاه موجود در عهدنامه، يک فرمولاسيون آفت¬کش به شدت خطرناک آن است که اثرات آن بر محيط زيست و سلامت به شکلي حاد در کوتاه زماني پس از يک يا چند بار قرار گرفتن در معرض آن (پس از استفاده) به طور عيني مشاهده شود. اين اثرات شامل مرگ، معلوليت و اثرات سو بر زايمان جنين و فرمولاسيون حاوي مواد شيميايي مانند DDT، PCB¬ها و ترکيبات جيوه مي شود. نگراني از قاچاق اين مواد در جهان، پذيرش عهدنامه روتردام را سرعت بخشيده است.
آيا عهدنامه روتردام به اين معضل توجه دارد؟
عهدنامه روتردام دربرگيرنده صادرات و واردات مواد شيميايي خطرناک و به طور ضمني استفاده و نظارت بر مصرف آنها است. در آغاز، معضل حاد بين کشورهاي شمال و جنوب سبب پايه ريزي اين عهدنامه شد. چون کشورهاي ثروتمند که فروش مواد شيميايي تهديدکننده زندگي را در داخل قدغن کرده بودند، فروش آن به خارج را ادامه دادند. ليکن در سالهاي اخير، تجارت بين کشورهاي جنوب به ويژه کشورهاي نوپديد در عرصه اقتصاد که مواد شيميايي توليد مي کنند و کشورهاي فقيرتر در حال افزايش است. در هر دو حالت، کشورهاي واردکننده فاقد ابزاري براي مديريت مواد شيميايي خطرناک در چرخه مقررشان از واردات گرفته تا مصرف و تجزيه و دور ريختن مطمئن آنها هستند.
اين کشورها از چه جنبه هايي در برابر مواد شيميايي بالقوه خطرناک آماده نيستند؟
اول ازنظر مقررات و زيرساختهاي سنجش و ارزيابي. مثلا اکثر کشورهاي آفريقايي، مراکز کنترل سم ندارند. آنها از مواد شيميايي، بدون آگاهي، تجهيزات و توانايي استفاده از اين محصولات به طور ايمن که نمونه اش در سنگال اتفاق افتاد، استفاده مي کنند. همچنين بسياري کشورها با معضل انباشت مقدار زيادي مواد شيميايي بلااستفاده مواجه هستند که يا به طور غيرقانوني يا غيرعمدي در مناطق نامطمئن تخليه مي شوند و به احتمال زياد، خاک، آب و هوا را آلوده مي سازند. روش تخليه و تجزيه اين مواد شيميايي به شيوه موثر به ندرت يافت مي شود.
در مورد شيوه کار در اين عهدنامه توضيح دهيد؟
شيوه اي که داريم ابزاري است براي کسب اطلاع از ديدگاه رسمي و سپس انتشار آن در کشورهاي واردکننده مبني بر اين که آيا مايل هستند محموله هاي يک ماده شيميايي معين را در آينده دريافت کنند يا خير. هم¬چنين تضمين اين نکته که صادرکنندگان از اين تصميم پيروي مي کنند. بنابراين هدف ما ايجاد يک مسئوليت مشترک بين کشورهاي صادرکننده و واردکننده است. عهدنامه به کشورهاي فقيرتر امکان مي دهد تا با کسب اطلاع در مورد تجارب ديگر کشورها و تصميمهاي موجود در مورد قدغن کردن يا اعمال محدوديت شديد واردات مواد شيميايي سمي، تصميم خود را بگيرند. عهدنامه روتردام، کشورها را تشويق مي کند تا به يکديگر در جهت ظرفيت سازي براي مديريت مواد شيميايي در چرخه عمرشان کمک کنند.
کدام مواد شيميايي در حال حاضر در اين عهدنامه مورد توجه هستند؟
در سايت عهدنامه مي توانيد نام آنها را بيابيد. البته بيشتر آنها آفتکش هستند. علاوه بر گرانوکس و اسپينوکس، کميته توصيه کرده تا مونوکروتوفوس (حشره کشي که بسياري از کشورهاي در حال توسعه به ويژه آسيايي براي مقابله با حشرات و تارتنچه از آن استفاده مي کنند)، يک آفتکش، علفکش و قارچ کش به نام DNOC که فوق العاده براي انسان خطرناک است و پنبه نسوز (آزبست) در تمام شکلهاي آن، به فهرست عهدنامه اضافه شود. پيش بيني مي کنيم که مواد شيميايي زيادتري با آگاهي و آموزش دولتها در مورد استفاده از اين عهدنامه به فهرست آن اضافه خواهد شد.
جايگاه عهدنامه از لحاظ قانوني چيست؟
متن عهدنامه در سپتامبر 1998 مورد توافق دولتهاي حاضر قرار گرفت. پيش از به اجرا درآمدن و الزامي شدن، نيازمند تصويب 50 کشور است که در حال حاضر 20 دولت اين کار را انجام داده اند. در اين ميان، پيش از الزامي شدن عهدنامه، اجراي آن داوطلبانه است و به شيوه موقتي آن به اجرا درمي آيد. با وجود داوطلبانه بودن، پيروي از عهدنامه بسيار گسترش يافته و حدود 160 دولت تاکنون با مسئوليت دادن به وزارتخانه هاي خود براي اجراي اين شيوه موقتي، التزام خود را نشان داده اند.
آفتکشهاي خطرناک
از سال 1998، چهار آفتکش در اين آييننامه جاي گرفته اند:
1- بيناپاکريل (Binapacryl): سمي براي کبد، کليه و دستگاه عصبي بخصوص بين کارگراني که در هواي داغ کار مي کند. ايجاد تشنج و روان پريشي مي کند.
2- اتيلن دي کلرايد (Ethylene dichloride): تاثيرات آن زياد است. از صدمه زدن به کبد و کليه گرفته تا مرگ. سبب بروز سرطان معده، ريه و ديگر انواع آن در حيوانات شده است.
3- اتيلن اکسايد (Ethylene oxide): قرار گرفتن در معرض آن سبب آزار دستگاه تنفسي، بي خوابي، ضعف ماهيچه ها، اسهال، تهوع و اختلالات عصبي مي شود.
4- توگزافن (Toxaphene): مسموميت شديد ناشي از آن سبب کما و حملات تشنج ¬آور مي شود. در برخي مواقع به تب شديد، تند شدن ضربان قلب و مرگ مي انجامد.
شيوه موقتي اجراي عهدنامه
مرحله اول: حداقل دو کشور در دو منطقه جداگانه جهان به دبيرخانه عهدنامه روتردام اطلاع مي دهند که اقدام به نظارت ملي براي ممنوعيت يا محدوديت شديد کاربرد يک ماده شيميايي کرده اند. در صورتي که ماده شيميايي داراي فرمولاسيون آفتکش به شدت خطرناک باشد، تنها گزارش يک کشور از بروز مسموميت کفايت مي کند.
مرحله دوم: دبيرخانه درخواست ارايه اسناد متقن به آن کشورها مي دهد و پس از دريافت، آنها را در اختيار کميته بازنگري در زمينه مواد شيميايي خود قرار مي دهد.
مرحله سوم: کميته اطلاعات موجود را مرور مي¬کند و تصميم مي¬گيرد که آيا ماده شيميايي مذکور را در فهرست موارد ممنوعه بگنجاند يا خير.
مرحله چهارم: چنانچه تصميم بگيرند که يک ماده شيميايي را در فهرست قرار دهند، دبيرخانه با انتشار سندي ارشادي به تمام مقامات ملي، خطرات زيست محيطي و سمي آن و نيز فعاليتهاي قانوني کشورها براي ممنوعيت يا محدوديت شديد آن ماده شيميايي را اعلام مي کند.
مرحله پنجم: بر مبناي سند انتشاريافته، هر کشور تصميم مي گيرد که آن را بپذيرد يا واردات را نپذيرد يا با شرايطي معين، اجازه واردات دهد. به هر حال تصميم خود را به اطلاع دبيرخانه مي رساند.
مرحله ششم: دبيرخانه هر شش ماه، فهرست کاملي از پاسخهاي رسيده را انتشار مي دهد و تمام اطلاعات مربوط به هر ماده شيميايي را در پايگاه اطلاع رساني خود به صورت پيوسته (Online) قرار مي دهد.

نمونه برداري خاک: هدف:تجزيه وشناخت خاک و در نتيجه مورد استفاده قرار دادن آن است 1.تقسيم بندي زمين:بر اساس نوع زمين ونوع گياه وشيب يا مسطح بودن 2.نمونه ...

● نانو دانش و فنون مقياس نانو در اين نوشتار با دو دسته از مواد هوشمند نوع اول آشنا خواهيم شد که آشنايي با آنها ديد مناسبي از نحوه عملکرد ساير مواد اين ...

بشر با تلاش براي دستيابي به مواد جديد, با استفاده از مواد ألي (عمدتا هيدروكربنها) موجود در طبيعت به توليد مواد مصنوعي نايل شد. اين مواد عمدتا شامل عنص ...

پيل سوختي ، پيل الکتروشيميايي اوليه است که در آن ، الکتريسته مستقيما بر اثر واکنش سوخت گازي يا سوخت مايع توليد مي شود که اين سوخت با يکي از الکترودها ...

كانابيس (حشيش يا ماري جوانا) از ۵۰۰۰ سال پيش هم براي مقاصد تفريحي و هم براي مقاصد طبي مورد استفاده بود. اين ماده كه منشأ آن را چين يا آشور دانسته اند، ...

● تعريف آنافيلاکسي نوعي تهديد کننده زندگي از واکنش آلرژيک مي باشد. ● علايم علايم اغلب در ظرف چند ثانيه يا دقيقه به سرعت بروز ميکنند . که شامل موارد زي ...

به طور خلاصه آمونياک را مي توان اصلي ترين ماده زائد محلول ايجاد شده توسط ماهي ها و بي مهرگان دانست . آمونياک توسط ماهي ها توسط ادرار و همچنين از طريق ...

چندي پيش، يکي از دوستان ام صاحب فرزند زيبايي شد که از همان ابتداي نوزادي دل درد و نفخ را تجربه کرد.... دوست ام نوزادش را نزد پزشک اش برد و تشخيص دکتر، ...

دانلود نسخه PDF - مواد شيميايي