up
Search      menu
مدیریت و اقتصاد :: مقاله مهندسي شهرسازي PDF
QR code - مهندسي شهرسازي

مهندسي شهرسازي

معرفي رشته مهندسي شهرسازي

خداوند انسان را از خاک آفريد و براي عمران و آباداني زمين بر گماشت. (سوره هود)
● تاريخچه شهرسازي
نخستين شهرساز ويا نخستين کسي که به بيان اصولي درزمينه شهرسازي پرداخت، شخصي بنام « هيپوداموس» بود که درحدود سال ۴۸۰ قبل ازميلاد مي زيست اين شخص اصولي را براي شهرسازي زمان خود بيان نمود که منطقي وعلمي بود .اصول پيشنهادي اين شخص، شهرسازي را بيشتر ازلحاظ تأمين آسايش ساکنين آن وازنظر تهيه احتياجات روزمره به نحوي ساده مورد توجه قرارداده است . او معتقد است که شهر، بايستي ازمحله هايي تشکيل شود وساکنين هرمحله بتوانند مايحتاج خود راازبازارهاي نزديک خود فراهم سازند.
بااين همه دامنه پيدايش تحولات امروزي دانش شهرسازي ، به قرن نوزدهم ميلادي مي رسد. دراثر رونق وتوسعه صنعت ومشکلات ناشي ازآن وبدنبال تأسيس مراکز تخصصي وعلمي ودانشگاهي درزمينه مسائل شهرسازي ،گامهاي اساسي درحل مسائل شهري برداشته شد ونظريات مختلفي دراين زمينه عنوان گرديد.
● معرفي رشته مهندسي شهرسازي
مهندسي شهرسازي يکي از رشته هاي پر اهميت و جذاب در مجموعه رشته هاي آزمون سراسري است که داوطلب در گروه آزمايشي علوم رياضي و فني مي تواند آن را انتخاب کند.
در نيم قرن اخير توجه بسياري به رشته مهندسي شهرسازي شده است و دانشکده و کالجهاي معروف بسياري به آن روي آورده اند. اين رشته، امروزه، کمک شاياني به حل معضلات در سطح شهر و کل جوامع کرده است و توانسته جايگاه ويژه اي براي خود کسب کند.
در کشور ما نيز نياز بسياري به متخصص و کارشناس در اين رشته احساس شده و مي شود و دانشگاههاي مختلفي، سعي بر تاسيس و ايجاد اين رشته نموده اند. در سطح مديران کشور نيز کم کم، نياز به رشته اي همچون شهرسازي احساس شده است و بسياري از مديران شهري سعي در فرا گرفتن اين دانش، بصورت دانشگاهي و غيره داشته اند. به عنوان نمونه، در حالي که تا چند سال پيش، معدودي از شهرداران در سطح کشور، داراي تحصيلات در زمينه شهرسازي بودند، اما امروزه، اين تعداد به شدت افزايش يافته و کم کم ساير مديران نيز نياز به کسب اين دانش را احساس نموده اند.
علاوه بر انجام عمليات عمراني، محاسبات سازه، بحثهاي معماري و ... که اکثرا بر روي تک بنا و يا يک محدوده مشخص متمرکز هستند، نياز بسيار زيادي به رشته اي همچون شهرسازي احساس مي شود تا بتواند علاوه بر اين مباحث، در سطحي کلان تر وارد صحنه شده و بتواند مباحثي همچون اقتصاد، روان شناسي، آمار، سوانح طبيعي (زلزله و ...)، مديريت، حمل و نقل، ترافيک و ... را با مسائل فوق ترکيب کرده و نتيجه اي بهينه را سبب شود.
رشته شهرسازي، در واقع مفصلي بين علوم گوناگون است، از علوم انساني گرفته، تا علوم فني و مهندسي، همانند عمران، تاسيسات، ترافيک، حمل و نقل و ... و هنر، همانند طراحي، معماري و ... .
● محورهاي اصلي رشته مهندسي شهرسازي
در اين رشته حداقل شش محور اصلي وجود دارد که در برنامه ريزي و طراحي شهر سرنوشت ساز است. که عبارت اند از:
۱) برنامه ريزي شهري
۲) برنامه ريزي حمل و نقل
۳) برنامه ريزي منطقه اي
۴) برنامه ريزي شبکه هاي زيرساختي
۵) برنامه ريزي محيط زيست
۶) طراحي شهري
ترکيب اين شش دانش، متخصصان را قادر مي کند که تماميت پديده ي شهر را مورد شناسايي قرار دهندو براي هدايت و کنترل توسعه ي آن تلاش کنند.
● بازار کار
اين رشته هم اکنون در سطح جهاني داراي بازار کار فراواني است و به علت نوپا بودن و همچنين به علت آن که داراي زمينه هاي کاري متفاوت و متنوعي است، هنوز بازار کار آن اشباع نشده است. به عنوان نمونه، کشور کانادا، بالاترين امتياز را براي اشخاصي که داراي مدرک شهرسازي هستند، جهت مهاجرت و يا ادامه تحصيل، قائل است. توجه به اين نکته حائز اهميت است که تا ۵ سال پيش، اين رشته تنها در مقاطع کارشناسي ارشد و دکتري وجود داشته است و به تازگي در مقطع کارشناسي نيز فعاليتهايي صورت گرفته است، بنابراين با بازار کار اشباع از نيروي کار مواجه نيستيم.
از آن جا که اين فارغ التحصيلان علاوه بر تواناييهاي يک مهندس شهرساز، از نظر علمي و نظري وپژوهشي در يک زمينه خاص، معلومات بيشتري دارند، بدين جهت کارايي بيشتري نيز دارند و از مطالب فراگرفته شده مي توانند در زمينه هاي طراحي و محاسباتي دقيق و تخصصي تر و همچنين پژوهشي ، استفاده نمايند. اين گونه فارغ التحصيلان ضمن آن که مي توانند در تمام محليهاي جذب فارغ التحصيلان کارشناسي مشغول به کار گردند، مسووليتهاي بالاتر و سنگين تر علمي،پژوهشي و اجرايي را به عهده مي گيرند. پس از پايان دوره دکتراي تخصصي ، امکان همکاري در دانشگاهها و ساير مراکز علمي و پژوهشي به عنوان عضو هيات علمي برايشان ميسر مي گردد.
زمينه هاي کاري رشته شهرسازي در ايران بسيار متفاوت و متنوع است، در بخش دولتي، در سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور، شهرداريها، وزارت کشور، استانداريها و ساير ارگانهاي وابسته به وزارت کشور، وزارت مسکن و شهرسازي و... و در بخش خصوصي، در شرکتهاي مهندسين مشاور شهرسازي، معماري، برنامه ريزي منطقه اي و ... . در ذيل به برخي از زمينه هاي کاري اشاره مي شود:
۱) تهيه طرحهاي شهري و منطقه اي(جامع، تفصيلي، ساختاري، شهرستان، هادي)
۲) مشاوره در امور شهري و منطقه اي به مديران و مسئولان رده بالا.
۳) فعاليت در شهرداريها.
۴) فعاليت در استانداريها.
۵) فعاليت در وزارتخانه هاي مربوطه(مسکن و شهرسازي، راه و ترابري، کشور).
۶) نظارت بر ساختمانهايي با ارتفاع بيش از ۸ طبقه بر طبق قانون.
۷) انجام پروژه هاي محوطه سازي، تفکيک زمين، طراحي محله و ...
۸) برنامه ريزي و طراحي شهرکهاي گوناگون (مسکوني، صنعتي، تجاري)
۹) برنامه ريزي و طراحي شهرهاي جديد.
۱۰) مکان يابي عناصر و کاربريهاي گوناگون شهري.
۱۱) توانايي راه اندازي و استفاده از سيستم GIS.
۱۲) فعاليت گروهي با ساير تخصصها در پروژه هاي گوناگون.
۱۳) فعاليت در مشاوران خصوصي و نيمه خصوصي شهرسازي، معماري، راه و ساختمان، طراحي شهري، برنامه ريزي منطقه اي و....
۱۴) تدريس دانشگاهي (که امروزه به علت افزايش تعداد دانشگاهها و پذيرفته شدگان در اين رشته، به شدت با کمبود استاد مواجه هستيم).
۱۵) استفاده از تخصص رشته هاي ديگر و اين رشته بصورت توام و در نتيجه افزايش کارآيي و تاثيرگذاري (همانند استفاده مشترک از رشته عمران و شهرسازي که مي تواند علاوه بر مسائل سازه و عمراني، زمينه کاري در مباحثي همچون، مطالعه طرحهاي بالادست، محوطه سازي، مسائل طراحي و ... را فراهم آورد).
● ادامه تحصيل
زمينه ادامه تحصيلات در مقطع دکتري در اين رشته، چه در خارج و چه در داخل و بويژه بورسيه از سازمانهاي گوناگون وجود دارد. لازم به ذکر است که رشته شهرسازي در سه مقطع کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکترا در ايران دانشجو مي پذيرد. در مقطع کارشناسي، نخستين گروه از دانشجويان رشته شهرسازي در سال ۱۳۸۲ فارغ التحصيل شدند. ولي در مقطع کارشناسي ارشد، اين رشته از سابقه طولاني برخوردار است و در مقطع دکترا نيز تعدادي از دانشگاه هاي کشور شروع به فعاليت کرده اند و دانشجوياني نيز فارغ التحصيل شده اند.
● توان مندي ها و ويژگي هاي لازم
دانشجوي رشته ي شهرسازي بايد اطلاعات عمومي خوبي داشته باشد و در دانشگاه نيز به اين اطلاعات عمق و وسعت بيشتري ببخشد. رشته ي شهرسازي نياز به مطالعه ي زياد، کارهاي فيزيکي گسترده و برداشت هاي ميداني بسياري دارد و به همين دليل دانشجو بايد وقت زيادي را به آن اختصاص دهد. هم چنين بايد قدرت تحليل بالايي داشته و در طراحي زبردست باشد. به خصوص دانشجويان رشته ي کارشناسي ارشد طراحي شهري که بايد در طراحي توانا باشند. براي همين در آزمون کارشناسي ارشد اين رشته، امتحان طراحي گرفته مي شود. دانشجوي اين رشته بايد با طراحي و مفاهيم هنري مثل روان شناسي رنگ ها آشنا باشد و در عين حال به مفاهيم تکنيکي و اصول فني کار مثل نقشه برداري، رسم فني، پرسپکتيو، هندسه ي فضايي ، مدل سازي، رياضي و مسايل انساني و علاقه مند باشد و بداند که در طي تحصيل بايد کارهاي تحقيقاتي و عملي بسياري انجام دهد.
در سطح کارشناسي از دانشجوي شهرسازي انتظار مي رود که ديد هندسي و درک فضا داشته باشد و بتواند در طراحي، فضا را به صورت دوبعدي و سه بعدي تصوير کند. هم چنين بايد در رياضيات به ويژه آمار مسلط باشد چون جمع آوري و تحليل اطلاعات تحقيقات اين رشته، نياز به آمار و تحليل آماري دارد و در نهايت تسلط به زبان انگليسي و آشنايي با کامپيوتر در دنياي امروز عامل مهمي در موفقيت يک دانشجو است.
● درس هاي مهم در اين رشته
ضرايب و عنوان درس هاي اختصاصي رشته ي شهر سازي در آزمون سراسري به شرح زير است: رياضيات:۴، فيزيک مکانيک:۴، شيمي:۱
برخي از دروس اين رشته در طول تحصيل عبارت اند از: شهرشناسي، درک و بيان محيط شهري، بومشناسي طبيعي و رياضيات در شهرسازي، کارگاه بيان تصويري، کاربرد هندسه در شهرسازي ،زبان تخصصي .کاربرد نقشهبرداري، کاربرد رايانه در شهرسازي، تاريخ و فرهنگ شهرنشيني جهان و ايران، آشنايي با مباني معماري وساختمان، مباني مهندسي شبکه حمل و نقل، کارگاه مهندسي شبکه حمل و نقل، مباني مهندسي تأسيسات شهري، کارگاه مهندسي تأسيسات شهري، طراحي و کاربرد نظام اطلاعات ، آمار و روشهاي کمي ، آشنايي با مصالح و ساخت ، جغرافياي شهري ، جامعهشناسي شهري ، اقتصاد شهري ، کارگاه مطالعات شهري، مباني و روشهاي برنامهريزي شهري ، مباني و روشهاي طراحي شهري ، کارگاه برنامهريزي شهري، کارگاه طراحي شهري، مباني و روشهاي برنامهريزي مسکن ، کارگاه برنامهريزي مسکن، کارگاه طرحهاي اجرايي ، شناخت فضاهاي شهري ايران ، روش تحقيق در شهرسازي ، کارگاه آماده سازي زمين، کارگاه برداشت کاربري ، طرح نهايي.
● دانشگاه هايي که در رشته مهندسي شهرسازي پذيرش مي کنند
رشته شهرسازي از سال ۱۳۶۵ در دانشگاه تهران تدريس مي شود. قبل از انقلاب نيز براي مدت کوتاهي در سالهاي ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶ اين رشته در دانشگاهها تدريس مي شد. پس از دانشگاه تهران، در سال ۱۳۶۹، دانشگاه شهيد بهشتي (دانشکده معماري و شهرسازي) در اين رشته دانشجو پذيرفت. سپس دانشگاههاي علم و صنعت، تربيت مدرس، شيراز ، هنر اصفهان و آزاد اسلامي نيز جهت تربيت کارشناسان شهرسازي اقدام به پذيرش دانشجو کردند. هم اکنون رشته مهندسي شهرسازي در مقطع کارشناسي ارشد دو گرايش زير را شامل مي شود: برنامه ريزي شهري و طراحي شهري.
واحد دانشگاهي مقطع پذيرش سايت ايتنرنتي
دانشگاه شيراز کارشناسي – کارشناسي ارشد www.sumu.ac.ir
دانشگاه تهران کارشناسي - کارشناسي ارشد- دکتري www.ut.ac.ir
دانشگاه تربيت مدرس کارشناسي ارشد www.modares.ac.ir
دانشگاه شهيد بهشتي کارشناسي ارشد www.sbu.ac,ir
دانشگاه علم و صنعت کارشناسي ارشد www.iust.ac.ir
دانشگاه هنر اصفهان کارشناسي و کارشناسي ارشد www.ui.ac.ir
دانشگاه تربيت مدرس کارشناسي ارشد www.modares.ac.ir
دانشگاه اروميه کارشناسي www.urmia- ac.ir
دانشگاه امام خميني قزوين کارشناسي www.ikiu.ac.ir
دانشگاه گيلان کارشناسي www.gu.ac.ir
دانشگاه مازندران (بابلسر) کارشناسي www.umz.ac.ir
دانشگاه هنر (کرج) کارشناسي www.art.ac.ir
دانشگاه شهر کرد کارشناسي www.sku.ac.ir
دانشگاه کردستان کارشناسي www.uok.ac.ir
دانشگاه فردوسي مشهد کارشناسي www.um.ac.ir
دانشگاه يزد کارشناسي www.yazduni.ac.ir
دانشگاه بجنورد کارشناسي
● وقتي شهر را مي سازي، روز هم بايد داشته باشي...
اولين بار سال ۱۹۴۹ پروفسور کارلوس ماريا دلاپائولرا، استاد دانشگاه بوينوس آيرس آرژانتين، ۸ سپتامبر را به عنوان روز جهاني شهرسازي بنيانگذاري کرد و امسال ۵۶ سالي ست که اين روز را در بيش از ۴۰ کشور دنيا جشن مي گيرند. کشورهايي مثل کانادا، جامائيکا، استراليا، ايالات متحده، هلند، انگلستان، سريلانکا، پاکستان و... از اين جمله هستند کشور ما از دوسال گذشته به جمع اين کشورها پيوسته است.
● چرا مهندسي شهرسازي را انتخاب مي کنيم ؟؟؟؟
▪ جون ترکيبي از رياضيات ، هنر و علوم محيطي است.
▪ چون هيچ فارغ التحصيل مهندسي شهرسازي به دنبال کار نمي گردد.
▪ چون امکان گرفتن بورس تحصيلي براي اعزام به خارج از کشور وجود دارد.
▪ چون امکان ادامه تحصيل تا مقطع دکترا در ايران وجود دارد.
▪ چون در دانشگاه شيراز در مقطع کارشناسي و کارشناسي ارشد ارايه مي شود.
▪ چون باعث رشد خلاقيت ، نوآوري و مهارت فردي و گروهي مي شود.

هدف: يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. كه البته اين س ...

* هدف: يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. كه البته اين ...

* هدف: يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. كه البته اين ...

مقدمه: معادن سرشار منيزيم، زغال سنگ،‌ مس و آهن هند يکي از دلايل اصلي سيطره انگلستان بر کشور هند بود. دليل هجوم مهاجر نشينان فرانسوي، اسپانيايي،‌ پرتغا ...

اقتصاد کشاورزي ، در جهان امروز يکي از مشکلات اساسي بشر تأمين نياز هاي غذايي است ، به گونه ‌اي که امنيت غذايي به عنوان يکي از اهداف مهم سرلوحه برنامه ‌ ...

مهندسي ارزش(Value Engineering)، تلاشي است سازمان يافته كه با هدف بررسي و تحليل تمام فعاليتهاي يك طرح، (از زمان شكلگيري تفكر اوليه تا مرحله طراحي و اجر ...

اهداف : پس از يادگيري اين مطالب، فراگيرنده قادر خواهد بود به پرسش‌هاي زير پاسخ دهد : * مهندسي فاكتور‌هاي انساني يا ارگونومي چيست ؟ * اهداف ارگونومي و ...

مهندسي صنايع ، شامل کاربرد روشهاي تجزيه و تحليل اصول فيزيکي براي تبديل موادخام و ساير منابع به فرمي که رضايت و احتياجات آدمي را تامين کند، ميباشد.با پ ...

دانلود نسخه PDF - مهندسي شهرسازي