up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله مهار علف‌هاي هرز گندم PDF
QR code - مهار علف‌هاي هرز گندم

مهار علف‌هاي هرز گندم

علفهاي هرز مزارع گندم (شناسايي و مهار )

مقدمه:
در بين تمامي گياهان زراعي، گندم بيشترين سطح زير کشت را در جهان دارد. تقريباً يک‌ششم از کل زمين‌هاي زراعي جهان زير کشت گندم است.گندم با سطح زير کشت حدود 6 ميليون هکتار در کشور و350.000 هکتار در استان خراسان رضوي، مهم‌ترين محصول زراعي محسوب مي‌شود. يکي از عواملي كه بيشترين خسارت را به محصول گندم مي‌‌زند و نقش قابل توجهي در کاهش عملکرد آن دارد، علف‌هاي هرز است.
نحوه خسارت‌زايي علف‌هاي هرز:
1- آب و مواد غذايي مورد نياز گياه زراعي را جذب مي‌کنند.
2- با افزايش تعداد برگ‌ها، فضا را براي گياه زراعي كاهش مي‌دهند.
3- با گسترش ريشه خود و گاه با توليد مواد سمي، به محصول خسارت مي‌زنند.
4- با توليد بذرهاي فراوان، سبب نامرغوبي محصول و يا ايجاد مسموميت مي‌شوند.
5- جايگاه زندگي برخي از آفات و بيماري‌ها بوده و خود، عامل خسارت به محصول مي گردند.
شناخت دقيق علف‌هاي هرز و آشنايي با دوره زندگي آنها، به كشاورزان اين امكان را مي‌دهد تا با مديريت علمي، موجب افزايش محصول شوند. همچنين با استفاده مؤثر سموم و خودداري از مصرف بي‌رويه آن‌ها، از بروز مقاومت در علف‌هاي هرز جلوگيري نمايند.
مهار علف‌هاي هرز گندم:
هدف از مهار علف‌هاي هرز، ريشه‌كني كامل آنها نيست، بلكه مهار در حد مطلوب است. براي اين منظور روش‌هاي مختلفي وجود دارد. استفاده از آن روش‌ها به چند عامل بستگي دارد، از جمله:
گونه علف‌هاي هرز،
شرايط آب و هوايي منطقه،
نوع خاك،
كشت‌هاي متداول در منطقه،
امكانات قابل دسترس
و شرايط اجتماعي و اقتصادي.
روش‌هاي مهار علف‌هاي هرز:
1- پيشگيري:
يكي از اصول اوليه كشاورزي صحيح و ارزان‌ترين راه جلوگيري از خسارت علف‌هاي هرز مي‌باشد. پيشگيري شامل اقداماتي است كه از آلوده شدن و يا شدت گرفتن آلودگي يك منطقه جلوگيري مي‌كند.
مهم‌ترين اقدامات:
بوجاري و پاك‌سازي بذرهاي مصرفي، از علف‌هاي هرز.
جلوگيري از چراي دام‌هايي كه قبلاً در مزارع آلوده به علف‌هاي هرز تغذيه كرده‌اند و خودداري از مصرف كودهاي حيواني يا خاك‌هاي آلوده به بذرها و باقيمانده علف‌هاي هرز.
جلوگيري از به بذر نشستن علف‌هاي هرز حاشيه مزارع و جوي هاي آبياري.
جلوگيري از ورود بذرهاي علف‌هاي هرز به مزارع، با استفاده از آب و ادوات كشاورزي.
بازديد از مزارع و از بين بردن لكه‌هاي آلودگي علف‌هاي هرز.
ضدعفوني بذرها و مبارزه با آفات خاكزي و بذرزاد که موجب توليد گياه قوي‌تر شده و رقابت آن را با علف‌هاي هرز افزايش مي‌دهد.
2- روش‌هاي زراعي و مكانيكي:
تناوب زراعي: تناوب زراعي يعني اينكه در يك برنامه منظم، هر سال بخشي از مزرعه را به محصول معيني اختصاص دهيم. اين كار مي‌تواند استقرار علف‌هاي هرز در مزرعه را كاهش داده و مهار آنها را آسان‌تر كند.
رعايت اصول فني كاشت: كاشت به‌موقع، تهيه بستر مناسب، رعايت عمق كاشت، تقويت و حاصلخيزي خاك و مهار آفات و بيماري‌ها، مواردي است كه محصول را در رقابت با علف‌هاي هرز موفق مي‌كند. رعايت تراكم كاشت بوته‌ها يكي از اقداماتي است كه سبب مي‌شود بوته‌هاي محصول زودتر فضا را پر كرده و با ايجاد سايه، از رشد علف‌هاي هرز جلوگيري نمايد.
وجين: كندن علف‌هاي هرز با دست يا ابزارهاي ابتدايي كشاورزي در مزارع كوچك و يا در مورد محصولاتي كه روش‌هاي ديگر مهار علف‌هاي هرز در آنها امكان ندارد، اقدام مناسبي است.
شخم: علاوه بر آماده‌سازي بستر خاك، به مهار علف‌هاي هرز كمك مي‌كند.
1- شخم سطحي در زمان آيش:در ابتداي فصل بهار هنگامي كه علف‌هاي هرز در مراحل اوليه رويش هستند يك يا دو بار اقدام به استفاده ازپنجه غازي يا ديسك سطحي شود.
2- شخم پس از آبياري:چنانچه پس از تهيه بستر و پيش از كاشت محصول مزرعه را آبياري نماييم علف‌هاي هرز سبز شده و با يك شخم سطحي با پنجه غازي يا ديسك علف‌هاي هرز به زير خاك رفته ودر دوره رشد رويشي گندم از تراكم بسيار كمتري بر خوردار خواهند شد اين روش در مهار علف هرز چاودار بسيار موثر است.
استفاده از رقم مناسب:چنانچه رقمي كشت شود كه با شرايط آب وهوايي و خاك سازگار نباشد در رقابت با علف هرز كه بومي منطقه است موفق نبوده و مغلوب خواهد شد.
دقت در زمان مصرف كودهاي شيميايي: به‌خصوص لازم است، كود سرك پس از دفع علف‌هاي هرز داده شود.
3- مبارزه شيميايي:
آخرين روش مبارزه بوده و در صورتي موفقيت‌آميز خواهد بود كه با استفاده از علف‌کش مناسب، در زمان و با ادوات مناسب انجام شود. همچنين بايد شرايط اقليمي هم مورد توجه قرار گيرد.
آسيب زدن به سلامت انسان‌ها،
آلودگي محيط زيست و آبهاي زير زميني،
تغيير فلور علف‌هاي هرز،
و ايجاد مقاومت در علف‌هاي هرز، مسائل و مشكلاتي هستند كه استفاده از علف‌كش‌ها به‌وجود مي‌آورد. اما به دليل افزايش جمعيت و نياز به تأمين غذا، در شرايط فعلي مصرف علف‌كش‌ها اجتناب ناپذير است، به نحوي که در كشورهاي پيشرفته 60 تا 85 درصد آفت‌كش‌هاي مصرفي را علف‌كش‌ها تشكيل مي‌دهند.
نكات فني كاربرد علف‌كش‌ها در مزارع گندم:
يك علف‌كش انتخابي، بدون آسيب به گياه زراعي سبب از بين بردن علف هرز مي‌شود، مشروط به «رعايت زمان، ميزان مصرف علف‌كش، شيوه كاربرد آنها و رعايت توصيه‌هاي كارشناسان».هر گياه زراعي در مرحله مشخصي از دوره زندگي به علف‌كش متحمل بوده و از سوي ديگر علف هرز در دوره خاصي از رويش، به علف‌كش حساس مي‌باشد. شناخت اين زمان‌ها به كشاورزان كمك مي‌كند كه با علف‌هاي هرز به‌موقع و اصولي مبارزه كنند و سبب افزايش عملكرد محصول شوند.
شناخت علف هرز و نوع علف‌كش‌ها،
انتخاب علف‌کش با توجه طيف علف‌هاي هرز موجود در مزرعه،
انتخاب روش صحيح سمپاشي،
و رعايت زمان مناسب مبارزه،
همراه با در نظر گرفتن توصيه‌هاي كارشناسان، از اصول مبارزه شيميايي علف‌هاي هرز مي‌باشد.
علف‌كش‌ها را مي‌توان بر اساس شكل و طيف کنترل علف‌هاي هرز به سه گروه تقسيم كرد:
1- پهن‌برگ‌كش
2- كشيده‌برگ‌كش
3- دو منظوره
نكات مهم در كاربرد علف‌كش‌ها:
1-در صورت فراهم بودن شرايط جوي، بهتر است در اولين فرصت (كه توصيه شده) از علف‌كش استفاده نمود، چرا كه با رشد علف هرز، از كارآيي علف‌كش كاسته مي‌شود.
2- در شرايطي كه گياه زراعي دچار تنش خشكي، سرما و كمبود مواد غذايي مي‌باشد، از به‌كار بردن علف‌كش‌ها نتيجه خوبي بدست نخواهد آمد.
3- آميختن علف‌كش‌ها براي گسترش دامنه تأثير، بايد بر اساس توصيه‌هاي كارشناسان باشد.
4- در مورد انتخاب نوع سمپاش، نوع نازل، ميزان آب مصرفي و در مجموع، كاليبراسون سمپاش بايد دقت لازم را بعمل آورده و از توصيه كارشناسان استفاده كرد. چرا كه در صورت رعايت نكردن مورد ذكر شده، از كارآيي علف‌كش كاسته مي‌شود و گاه بي تأثير شدن سموم علف‌كش را در پي خواهد داشت.
5-به‌كارگيري علف‌كش‌ها (خصوصاً علف‌كش‌هاي هورموني) بعد از مرحله ساقه‌دهي، سبب بروز خسارت به گندم مي‌شود.
به‌منظور آشنايي بيشتر كشاورزان گرامي، به علف‌هاي هرز غالب استان وعلف‌كش‌هاي رايج اشاره مي‌شود.
براي انجام به‌موقع مبارزه شيميايي، در تصاوير نشريه، مرحله رشدي مناسب در علف‌هاي هرز پهن‌برگ (4 تا 6 برگي) براي مبارزه و نحوه شناسايي كشيده‌برگها ارائه گرديده است.
علف‌هاي هرز كشيده برگ در مراحل اوليه با مقايسه محل ساقه آغوشي برگ و وجود يا عدم وجود گوشواره و بلندي زبانك قابل شناسايي مي باشند
شناسايي علف‌هاي هرز کشيده برگ
Avena spp(يولاف)
تيره: گندميان
دوره زندگي: يك‌ساله
دوره گل دهي: تابستان
مهار شيميايي در مزرعه گندم: استفاده ازسموم تاپيك، ايلوكسان، سافيكس، اسرت، آونج، پوماسوپر، آپيروس، توتال ، شواليه
lolioms spp(چچم)
تيره: گندميان
دوره زندگي: يكساله
دوره گل‌دهي : اوايل تابستان
مهار شيميايي در مزرعه گندم: استفاده ازسموم تاپيك، ايلوكسان، گراسب، پوماسوپر، شواليه ، آپيروس ، توتال
آرد حاصل از بذر چچم موجب سردرد، تهوع و مسموميت مي‌شود
Phalaris spp(خوني واش)
تيره: گندميان
دوره زندگي: يكساله
مهار شيميايي در مزرعه گندم: استفاده از سموم تاپيك، ايلوكسان، گراسپ، پوماسوپر، آپيروس، توتال، شواليه، آكسيال
Hordeum mirnum(جوموشي)
تيره: گندميان
دوره زندگي: يك‌ساله
كنترل شيميايي در مزرعه گندم: اکثر سموم علف‌كش بر روي اين علف هرز كارآيي ندارند. با اين وجود، علف‌کش‌هاي آپيروس و توتال، قادر به مهار نسبي اين علف هرز هستند.
Bromus spp(بروموس)
تيره: گندميان
دوره زندگي: يك‌ساله
كنترل شيميايي در مزرعه گندم: علف‌كش آپيروس، توتال
Sataria spp(دم روباهي-ارزن وحشي)
تيره: گندميان
دوره زندگي: يك‌ساله
كنترل شيميايي در مزرعه گندم: استفاده از سموم تايك، ايلوكسان، گراسب، پوماسوپر، آکسيال
سموم كشيده برگ كش
سموم علف كش دو منظوره
علفهاي هرزپهن برگ
Anthemis spp(بابونه)
تيره: كاسني
دوره زندگي: يك‌ساله
دوره گل دهي: تابستان تا پاييز
کنترل شيميايي :گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسينيل، آسرت
Roemeria spp(شقايق،گل عروسك)
تيره: شقايق
دوره زندگي: يك‌ساله زمستانه
کنترل شيميايي:گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل، آسرت
Rapistrum spp(شلمي)
تيره: شب بو
دوره زندگي: يك‌ساله با رويش زمستانه
کنترل شيميايي:گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل، آسرت
Sinapis spp(خردل وحشي)
تيره: شب بو
دوره زندگي: يك‌ساله با رويش زمستانه
کنترل شيميايي:گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل، آسرت
sisymbrium spp (خاكشير تلخ)
تيره: كاسني
دوره زندگي: يك‌ساله زمستانه
کنترل شيميايي: گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل، آسرت
Silene spp(صابونك)
تيره:ميخك
دوره زندگي: يك‌ساله زمستانه
كنترل شيميايي:برومايسيد گرانستار توفوردي+ام ث پ ا توتال اپيروس
Alhagi spp(خارشتر)
تيره: بقولات
دوره زندگي: چند ساله (معمولاً در سال اول قادر به توليد گل نمي‌باشد
کنترل شيميايي : توفوردي- با توجه به اينکه از علف‌هاي هرز مزاحم عمليات برداشت گندم محسوب مي شود، بهترين زمان مبارزه بعد از برداشت و زمان آيش است (حتماً با راهنمايي کارشناسان انجام شود)
Glycyrrhaza spp(تلخه بيان)تيره: بقولات
دوره زندگي: جوانه زني در بهار و گل دهي در ارديبهشت تا خرداد مي‌باشد .
مصرف اين گياه توسط دام‌ها به ويژه گوسفندان، علاوه بر مسموم کردن حيوان، سبب تلخ کردن شير و غير قابل مصرف شدن آن مي شود
كنترل شيميايي:توفوردي+ام ث پ ا
Polygonum spp(هفت بند)
تيره: هفت بند
دوره زندگي: يک‌ساله
کنترل شيميايي:گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل
Malva spp(پنيرك(
تيره:پنيرک
دوره زندگي: يک‌ساله ياچند‌ساله
کنترل شيميايي:گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل
) Acroptilon spp تلخه)
تيره: روناس
دوره زندگي : يكساله- ساقه بالا رونده خشن و چسبناک. دوره گل دهي اواخر بهار تا پاييز
کنترل شيميايي: گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل، آسرت
) Chenopodium spp سلمک)
تيره:سلمک
دوره زندگي: يک‌ساله
کنترل شيميايي: گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل، آسرت
Lamium spp(غربيلک)
تيره: شب بو
دوره زندگي: يک‌ساله
دوره رويش : در تمام طول سال خصوصاً پاييز
کنترل شيميايي: گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل، آسرت
Rumex spp(ترشك)
تيره: هفت بند
دوره زندگي: چند ساله
کنترل شيميايي: توفوردي + ام ث پ آ
Cardaria spp(ازمک)
تيره: شب بو
دوره زندگي: چند ساله
دوره رويش : در بهار و گل دهي در اواخر بهار تا تابستان
کنترل شيميايي: گرانستار، توفوردي +ام ث پ آ، بروموکسنيل،آسرت

گندم گذشته از جنبه تجارتي مهم آن در دنيا، سلاحي کارآمد در مناسبات سياسي و جهاني است که روز به روز بر اهميت کاربردي آن افزوده مي شود. با اينکه جمعيت اي ...

گندم گذشته از جنبه تجارتي مهم آن در دنيا، سلاحي کارآمد در مناسبات سياسي و جهاني است که روز به روز بر اهميت کاربردي آن افزوده مي شود. با اينکه جمعيت اي ...

● گندم ▪ کشت گندم در ابتداي هر کشتي بايد زمين را آماده نماييم . نکته مهم در آماده سازي بستر بذر با توجه به اينکه گندم به نشست خاک در بعد از رويش فوق ا ...

کمبود پس مانده هاي گياهي،کلوخه و زبر خاک بر سطح خاک مي تواند يک تهديد فرسايش بادي خطرناک را بوجود آورد و مطرح سازد. سيستم خاکورزي حفاظتي در پاسيفيک نو ...

زنگ برگ يک بيماري جدي گندم، چاودار، تريتيکاله وبسياري از گندميان است که توسط قارچ Puccinia recondita ايجاد مي شود. پاتوژن روي جو، قدرت پارازيتي ضعيفي ...

خسارت بيماري پاخوره گندم در مزارع آبي و بخصوص در سال هاي پر باران به صورت لکه اي در مناطق معتدل استان گلستان مشاهده مي شود. طوري که گاهي خسارت اين بيم ...

اين علفها شامل سوروف ، اويار سلام ، قاشق واش ، تير کمان آبي ، بندواش ، سل واش و …….. ميباشند که هزينه مبارزه با اين علفها بخش اعظمي از اقتصاد کشاورزي ...

چمن در لغت به معني سبزه زار، مرغ زار و زمين سبز و خرم مي باشد. چمن بيشترين نقش را در تصفيه و کاهش آلودگي هوا در محيط هاي شهري برعهده دارد. يکي از عوام ...

دانلود نسخه PDF - مهار علف‌هاي هرز گندم