up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله مهاجرت نفت PDF
QR code - مهاجرت نفت

مهاجرت نفت

شواهدي داير بر انتقال نفت به محلي که در آن تجمع يافته وجود دارد. به عبارت ديگر نفت و گاز متمرکز در مخزن ، از سنگي ديگر منشا گرفته و به محلي مناسب جهت ذخيره مهاجرت مي کند. از نظر مقايسه سنگ مخزن داراي فضاها و نافذ قابل ملاحظه و به هم مرتبط بود. ولي منافذ سنگ منشا بسيار ريز و يا قابل چشم پوشي مي باشد. حرکت سيال ، از سنگ منشا به سمت لايه و معابر توسط و همچنين در درون مخزن ، مهاجرت ناميده شود. تداوم مهاجرت هيدروکربور سبب تجمع آن شده که در نهايت منجر به تشکيل مخزن نفت مي شود.
● علائم و شواهد مهاجرت هيدروکربورها
مواد آلي موجود در منافذ مرتبط سنگهاي سطحي زمين ، اکسيد شده و فاسد مي شود. بنابراين ، لازمه حفظ مواد نفتي در مخزن به دنبال افزايش عمق و ازدياد دماي مخزن مي باشد.
بخش بسيار کوچکي از مواد ارگانيکي سنگهاي منشا به نفت و گاز تبديل مي شود. مقدار نفت به صورت جازا بسيار ناچيز است. به همين دليل تشکيل مخزن داراي ذخيره قابل ملاحظه هيدروکربور در سنگ منشا غير ممکن به نظر مي رسد.
نفت و گاز بطور کلي همراه آب در منافذ سنگ مخزن تجمع مي يابد. به همين دليل ، وجود نفت و گاز در منافذ و شکستگيها همزمان با دفن شدگي مخزن در صورت گرفته است.
نفت و گاز در بالاترين نقطه مخزن تجمع و تمرکز يافته که خود تاثيري بر حرکت نفت به سمت بالا و يا در جهات عرضي مي باشد.
نفت و گاز و آب بر اساس وزن مخصوص نسبت به يکديگر در مخزن قرار مي گيرد. نحوه قرار گرفتن گاز ، نفت و آب حاکي از حرکت آنها در داخل مخزن است.
مهاجرت نفت
مهاجرت اوليه نفت
منظور از مهاجرت اوليه ، مواد هيدر و کربني که از سنگ منشا بصورت محلول در آب ، ملکول آزاد و جذب در مواد ارگانيکي يا غير ارگانيکي و يا تلفيقي از آنها مي باشد. هيدروکربورها ضمن انتقال اوليه بايستي از سنگ منشا ، آزاد شده تا بتوانند حرکت کنند. به هرحال ، جدايش مواد ارگانيکي قابل حل از سنگ منشا ، مکانيسم اصلي انتقال اوليه را بوجود مي آورد. مقدار از اين توليد در واحد حجم بسيار کم است. دما و فشار با ازدياد عمق و دفن سنگها افزايش پيدا مي کند.
اين عمل سبب کاهش مقدار غلظت سنگهاي قابل انعطاف شده و به نحوي که در نهايت منجر به خروج مقدار زيادي از مايع درون خلل سنگ مي شود. سنگهاي دانه ريز مانند رسها بيشترين فشار را متحمل مي شود. مايع محتوي اين سنگهاي تحت فشار به طرف بالا صعود مي کند. به همين دليل افزايش فشار مي توانند سر آغاز حرکت صعودي سيالات محسوب شود. مطالعه اي که بر قابليت انحلال پذيري هيدروکربورها در آب سازند صورت گرفته حاکي از کاهش قابليت انحلال قابليت انحلال هيدروکربورها ضمن افزايش اندازه ملکولي آن مي باشد. افزايش دما قابليت حل هيدروکربور در آب را افزايش مي دهد.
قابليت انحلال هيدروکربورهاي سنگينتر با کاهش دما کم مي شود. بنابراين هيدروکربورها بر اثر کاهش دما به تدريج از محلول اشباع شده خارج مي شود. اين رهايي در هر سنگي که دمايي کمتر از دماي قبلي خود داشته باشد مي تواند صورت گيرد. نتيجه آزاد شدن هيدروکربور ، راه يابي آن به مسير اصلي جريان است. آزاد سازي نفت ، ناشي در کاهش دما ، در هر حال ، تنها مقدار کمي نفت از سنگهاي ضخيم لايه ، مي تواند از آب عبور جدا شود.
مهاجرت ثانويه نفت
تمرکز مواد آلي و هيدروکربورها و يا واحد حجم سنگ بسيار محدود است و حرکت آن مواد نسبت به سنگ مخزن نيز به آهستگي صورت مي گيرد. مولکولهاي هيدروکربور آزاد شده و يا بخشهاي کوچک نفتي در حال ورود به سنگ مخزن اصولا کوچکتر از معبر سنگ بود و استفاده از نيروي ارشميدس ، نيروي موئين ، نيروي هيدروديناميکي ، تراوايي موثر و در صد اشباع آب سنگ مخزن به بخش بالاتر مخزن انتقال پيدا مي کند. حرکت صعودي هيدروکربور در مخزن منوط به جابجايي ديگر ملکولهاي هيدروکربور بوده با اين که بوسيله جريان آب صورت مي گيرد.
ورود هيدروکربور به مخزن تداوم حرکت صعودي آن را تامين مي کند. نفت و گاز شناور در آب با استفاده از نيروهاي ارشميدس و هيدروديناميکي به سمت قله تاقديس حرکت مي کند. تمرکز نفت و گاز در قله تاقديس مقاومت آن دو را در مقابل جريان افزايش مي دهد. آب به ناچار در جهت شيب جريان به حرکت خود ادامه مي دهد. حضور جريان قوي آب و وجود اختلاف فشار ، سبب کج شدگي سطح آب و نفت مي شود.
تداوم فشار هيدروديناميکي ممکن است باعث جدايش مخازن از يکديگر شده و تغيير کلي در تعادل مخزن را ايجاد کند. مخزن در شرايطي تشکيل مي شود که نفت و گاز در جهت مخالف نيروي هيدروديناميکي به طرف بالا حرکت کرده و در ناحيه رخساره اي ، نيروي هيدروديناميکي و نيروي موئين بر نيروي ارشميدس غلبه کند. بطور طبيعي در ناحيه تغيير رخساره اي مقدار تخلخل و تراوايي سنگ به سمت بالا کاهش يافته است.
نفت از منافذ ريز يا معابري که بر اثر صعود نفت خام از لابه لاي رسوبات آغشته به آب ايجاد شده است به سمت بالا حرکت مي کند. حرکت صعود کننده نفت تا زماني که نيروي ارشميدس نفت خام ، بر فشار موئين بين خلل برتر باشد تداوم پيدا مي کند. نفت و گاز خارج شده از سنگ منشا ابتدا در مرز بين سنگ منشا و مخزن تجمع پيدا مي کند. حرکت صعود کننده نفت خام و گاز به دنبال تجمع آنها و افزايش فشار جابجايي به صورت رشته هاي باريک به سمت بالاي سنگ مخزن آغاز مي شود. تجمع هيدروکربور در سنگ مخزن پس از رسيدن هيدروکربورهاي رشته مانند به بخش فوقاني سنگ مخزن شروع مي شود.
● ويژگيهاي زمين شناسي در مهاجرت و تمرکز هيدروکربورها
اين ويژگيها با توجه به شناخت نواحي هيدروکربوردار به شرح زير است:
▪ آب اطراف مخزن نفت را فرا گرفته است. به همين دليل مشکلات نفت به هيدرولوژي ، فشار سيال و حرکت آب بستگي دارد. حرکت آب به سمت ناحيه کم فشار بوده و مقدار حرکت به پتانسيل بالا و قدرت جريان در سازند آبدار بستگي دارد.
▪ گاز و نفت هر دو نسبت به آب شناور بوده و همچنين نسبت به آب داراي وزن حجمي پايين تري مي باشند. از آهکي تا سيليس ، منشا رسوبي سنگ ، در صد تخلفل سنگ از ۱ تا ۴۰ در صد و به تراوايي از ۱ تا چندين ميلي داري بستگي دارد.
نفتگيرها ممکن است حاصل پديده ساختماني ، چينه اي و يا تلفيقي از هر دو باشد. در شرايطي که اختلاف پتانسيل سيال وجود داشته باشد. احتمال ايجاد معبر و تمرکز فراهم مي آيد.
▪ اندازه و شکل ميکروسکوپي خلل و پيچا پيچي معابر تراوا و خصوصيات سنگهاي مخزن بطور کامل متغير است. مهاجرت و تجمع در خلال معبر تراوا و محيط شيميايي صورت مي گيرد.
▪ حداقل زمان تشکيل ، مهاجرت و تجمع نفت کمتر از ۱ ميليون سال است.
▪ مرز فوقاني يا سقف مخازن کم و بيش غير قابل نفوذ است.
▪ دماي مخازن نفت متغير و از ۵۰ تا ۱۰۰ درجه سانتيگراد نوسان دارد.
▪ فشار مخازن متفاوت بوده و مقدار آن برحسب تاريخچه زمين شناسي متغير مي باشد.
● نقش سطح تماس آب و نفت در مهاجرت نفت
سطح تماس آب و نفت در بسياري از مخازن کج شدگي داشته و مقدار کج شدگي از يک متر تا دو متر و يا بيشتر در کيلومتر مي باشد. بطور استثنا کج شدگي سطح آب و نفت تا ۲۵۰ متر در کيلومتر نيز مشاهده شده است. کج شدگي سبب جابجايي نفت و گاز از يک سوي مخزن به طرف ديگر آن مي شود. اين امر از نظر توسعه و استخراج چنين مخازني حائز اهميت مي باشد. در شرايطي که جابجايي تجمع نفت بسيار شديد باشد ذخيره نفتي از موضع واقعي خود ، متد حرکت مي کند. به نحوي که ممکن است ضمن صفر اولين چاه آثاري از وجود مخزن در محل ديده نشود.

نفت مايعي غليظ و افروختني به رنگ قهوهاي سير يا سبز تيره است که در لايههاي بالايي بخشهايي از پوسته کره زمين يافت ميشود. نفت شامل آميزه پيچيدهاي از هيدر ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته مي شود. به عبارت ديگر به ناحيه اي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله ن ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته ميشود. به عبارت ديگر به ناحيهاي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله نفت ...

نفت خام درحالت طبيعي به صورت مايع بوده و رنگ آن قهوه اي زرد مايل به سياه است و دربرابر نور انعکاسي ، رنگ سبز بخصوصي از خود نشان مي دهد. ● مشخصات نفت ن ...

اکتشاف نفت يکي از نقاط عطف زندگي بشر بوده است. با اين کشف مهم، آتش که همواره ارزشي ابدي و ازلي داشت از برج عاج خود پايين آمد. چون همگان به راحتي مي­ ت ...

پيش از هرگونه تحليل و تدبير، در ابتداي ورود به بحث، فرازهايي از اخبار منتشره طي چند روز گذشته، در اين يادداشت مورد توجه قرار مي گيرد. سازمان خصوصي ساز ...

منطقه اي که امروزه با منابع فراوان نفت و گازش تحت عنوان خاورميانه مي شناسيم و در عين حال قديمي ترين تمدنهاي مشرق زمين،ايران و بين النهرين نيز در آن قر ...

انجام يک عمليات نمودارگيري موفق به چندين فاکتور مهم بستگي دارد. مهمترين آنها نمونه گرفته شده از سيال سازند، بدون هيچ آلودگي و مخلوط شدگي با مواد ديگر، ...

دانلود نسخه PDF - مهاجرت نفت