up
Search      menu
اقلیم و هواشناسی :: مقاله منو اکسيد کربن PDF
QR code - منو اکسيد کربن

منو اکسيد کربن

آلاينده هاي شيميايي هوا

آلايندهها بر حسب ترکيب شيمياييشان به دو گروه آلي و معدني تقسيم ميشوند. ترکيبات آلي حاوي کربن و هيدروژن هستند. برخي از ذرات آلي که بيش از ساير ذرات آلي در اتمسفر يافت ميشوند عبارتند از: فنلها ، اسيدهاي آلي و الکلها و معروفترين ذرات معدني موجود در اتمسفر عبارتند از نيتراتها ، سولفاتها و فلزاتي مانند آهن ، سرب ، روي و واناديم.
● منابع آلايندهها
هوا داراي آلايندههاي طبيعي نظير هاگهاي قارچها ، تخم گياهان ، ذرات معلق نمک و دود و ذرات غبار حاصل از آتش جنگلها و فوران آتشفشانهاست. همچنين هوا حاوي گاز منو اکسيد کربن توليد شده به شکل طبيعي (CO) حاصل از تجزيه متان (CH۴) و هيدروکربنها به شکل ترپنهاي ناشي از درختان کاج ، سولفيد هيدروژن (H۲S) و متان (CH۴) حاصل از تجزيه بيهوازي مواد آلي ميباشد.
منابع آلايندهها را بطور کلي ميتوان در چهار گروه اصلي طبقه بندي کرد: حمل و نقل متحرک ، احتراق ساکن ، فرآيندهاي صنعت ، دفع مواد زايد جامد .
▪ هيدروکربنها
ترکيبات آلي که تنها داراي هيدروژن و کربن هستند به نام هيدروکربن نام ميگيرند که بطور کلي به دو گروه آليفاتيک و آروماتيک تقسيم ميشوند.
▪ هيدروکربنهاي آليفاتيک
گروه هيدروکربنهاي آليفاتيک شامل آلکانها ، آلکنها و آلکينها هستند. آلکانها عبارتند از: هيدروکربنهاي اشباع شده که در واکنشهاي فتوشيميايي اتمسفر نقش ندارند. الکنها که معمولا به نام اولفينها خوانده ميشوند. اشباع نشده هستند و در اتمسفر از لحاظ فتوشيميايي تا حدودي فعالاند. اين گروه در حضور نور خورشيد با اکسيد نيتروژن در غلظتهاي زياد واکنش نشان ميدهند و آلايندههاي ثانوي مانند پراکسي استيل نيترات (PAN) و ازن (O۳) را بوجود ميآورند. هيدروکربنهاي آليفاتيک توليد شده تا حدود (۳۲۶mg m۳) براي سلامت انسان و جانوران خطرساز نيست.
▪ هيدروکربنهاي آروماتيک
هيدروکربنهاي آروماتيک که از لحاظ بيوشيميايي و بيولوژيکي فعال و برخي از آنها بالقوه سرطانزا هستند يا از بنزن مشتق شدهاند و يا به آن مربوط ميشوند. افزايش ميزان ابتلا به سرطان ريه در نواحي شهري به هيدروکربنهاي چند هستهاي خارج شده از اگزوز اتومبيلها نسبت داده شده است. بنزوپيرين سرطانزاترين هيدروکربنهاست. بنزاسفنانتريلين ، بنزوانتراسين و کريزين هم مواد سرطانزاي ضعيفاند.
● منابع هيدروکربنها
ميللنگها و کاربراتورها ، بيشترين درصد آزادسازي هيدروکربنها را به خود اختصاص دادهاند تجهيزات سوزاننده مکمل که با کاتاليست کار ميکنند هيدروکربنها آزاد شده و منو اکسيد کربن را سوزانده و توليد CO۲ و آب مينمايند.
● تکنولوژي کنترل هيدروکربنهاي متصاعد شده از منابع ساکن
تکنولوژي کنترل هيدروکربنهاي متصاعد شده از منابع ساکن عبارتند از: خاکستر سازي ، جذب ، تراکم و جايگزين نمودن ساير مواد.
فرآيند خاکسترسازي با دستگاههاي سوزاننده مکمل و دستگاههاي سوزاننده مکمل کاتاليستي صورت ميگيرد. جذب سطحي توسط کربن فعال صورت ميگيرد و جذب هيدروکربنها بوسيله يک محلول شوينده در برجهاي سينيدار ، شويندههاي جت و برجهاي آکنه ، برجهاي پاشنده و شويندههاي ونتوري صورت ميگيرد.
منو اکسيد کربن
گاز منو اکسيد کربن بيرنگ ، بيمزه و بيبو است و در شرايط عادي از لحاظ شيميايي بياثر و طول عمر متوسط آن در اتمسفر حدود ۲.۵ ماه است. در حال حاضر مقدار منو اکسيد کربن در اتمسفر بر روي اموال انساني ، گياهان و اشيا بياثر يا کماثر است در غلظتهاي زياد منو کسيد کربن به علت تمايل زياد به جذب هموگلوبين ميتواند در متابوليسم تنفسي انسان بطور جدي اختلال ايجاد نمايد. غلظت منو اکسيد کربن در نواحي متراکم شهري که ترافيک سنگين و حرکت خودروها کند است به ميزان قابل توجهي افزايش مييابد منابع کربن ، منو کسيد کربن طبيعي و انساني هستند. طبق گزارش آزمايشگاه ملي آرگون در اثر اکسيداسيون گاز متان حاصل از مرگ گياهان سالانه ۱۳.۲ ميليون تن CO وارد طبيعت ميشود. منبع ديگر توليد اين ماده متابوليسم انساني است بازدم شخصي که در حال استراحت است بطور تقريبي حاوي CO۱ppm است.
● استانداردهاي کنترل منو کسيد کربن
اکسيدهاي گوگرد
اين اکسيدها شامل ۶ ترکيب مختلف گازي هستند: منو اکسيد سولفور (SO) ، دي اکسيد سولفور (SO۲) ، تري اکسيد سولفور (SO۳) تترا اکسيد سولفور (SO۴) ، سکو اکسيد سولفور (SO۲) و هپتو اکسيد سولفور (S۲O۷) در مطالعه آلودگي هوا دي اکسيد سولفور و تري اکسيد سولفور حائز بيشترين اهميت است.
با توجه به پايداري نسبي SO۲ در اتمسفر اين کار ميتواند به عنوان يک عامل اکسيد کننده و يا احيا کننده وارد عمل شود. SO۲ که با ساير اجزاي موجود در اتمسفر به شکل فتوشيميايي يا کاتاليستي وارد واکنش ميشود ميتواند قطرات اسيد سولفوريک (H۲SO۴) و نمکهاي اسيد سولفوريک را توليد بکند. SO۲ با آب وارد واکنش شده و توليد سولفورو اسيد مينمايد اين اسيد ضعيف با بيش از ۸۰% SO۲ آزاد شده در اتمسفر ناشي از فعاليتهاي انساني به سوزاندن سوختهاي جامد و فسيلي مربوط ميشود.
● استانداردهاي کنترل اکسيدهاي سولفور
روشهاي گسترده جهت کنترل اکسيد سولفور عبارتند از: بکارگيري سوختهاي داراي گوگرد کمتر ، جداسازي گوگرد از سوخت ، جايگزين ساختن منابع انرژيزاي ديگر ، تبديل زغال سنگ به مايع يا گاز ، پاکسازي محصولات حاصل از احتراق.
اکسيدهاي نيتروژن
شامل منو اکسيد نيتروژن (NO) ، دي اکسيد نيتروژن (NO۲) ، نيترو اکسيد (N۲O) نيتروژن سيسکواکسيد (N۲O۳) ، نيتروژن تترااکسيد (N۲O۴) و نيتروژن پنتواکسيد (N۲O۵) هستند.
دو گاز مهمي که در آلودگي هوا مهماند عبارتند از: اکسيد نيتريک (NO) و دي اکسيد نيتروژن ، دي اکسيد نيتروژن که از هوا سنگينتر و در آب محلول است در آب تشکيل اسيدنيتريک و يا اسيدنيترو و يا اکسيدنيتريک (NO) ميدهد. اسيدنيتريک و اسيدنيترو در اثر بارندگي به سطح زمين سقوط کرده يا با آمونياک موجود در اتمسفر (NH۳) ترکيب شده آمونيم نيترات (NH۴NO۳) بوجود ميآورد. NO۲ يکي از اجزاي غذايي گياهان را تشکيل ميدهد. NO۲ که در دامنه تشعشع فوقبنفش جاذب خوب انرژي به شمار ميرود در توليد آلايندههاي ثانوي هوا از قبيل ازن O۳ نقش مهمي دارد مقدار NO آزاد شده در اتمسفر به مراتب بيش از مقدار NO۲ آزاد شده است. NO در فرآيندهاي احتراقي با دماي زياد و در اثر ترکيب نيتروژن و اکسيژن NO بوجود ميآيد.
● منابع اکسيدهاي نيتروژن
برخي از اکسيدهاي نيتروژن به صورت طبيعي و برخي به صورت انساني ايجاد ميشوند. در اثر آتشسوزي جنگل مقدار اندکي NO۲ ايجاد ميشود. تجزيه باکتريايي مواد آلي نيز سبب آزاد شدن NO۲ در اتمسفر ميشود. در واقع منابع توليد کننده NO۲ بطور طبيعي تقريبا ۱۰ برابر منابع انساني که در نواحي شهري داراي تراکم و غلظت هستند ميباشد. بخش عمده NO۲ توليد شده از منابع انساني مربوط به احتراق سوخت در منابع ساکن و حرکت وسائط نقليه ميباشد.
● استانداردهاي کنترل اکسيدهاي نيتروژن
بطور کلي اغلب اندازه گيريهاي کنترلي براي NO۲ آزاد شده در راستاي محدود ساختن شرايط احتراق و کاهش توليد NO۲ و همچنين استفاده از تجهيزات متنوع براي حذف NO۲ از جريان گازهاي خروجي انجام ميشوند.
اکسيد کنندههاي فتوشيميايي
اکسيد کنندهها يا اکسيد کنندههاي کامل دو عبارتي هستند که براي توصيف مقادير اکسيد کنندههاي فتوشيميايي بکار ميروند و معمولا نشاندهنده قدرت اکسيد کنندگي هواي اتمسفر ميباشند. ازن (O۳) که اکسيد کننده فتوشيميايي اصلي است در حدود ۹۰ درصد از اکسيد کنندهها را بخود اختصاص ميدهد.
ساير اکسيد کنندههاي فتوشيميايي مهم در کنترل آلودگي هوا عبارتند از:
اکسيژن نوزاد (O) ، اکسيژن مولکولي برانگيخته (O۲) ، پروکسي آسيل نيترات (PAN) ، پروکسي پروپانول نيترات (PPN) ، پروکسي بوتيل نيترات (PBN) ، دي اکسيد نيتروژن (NO۲) ، پراکسيد هيدروژن (H۲O۲) و الکيل نيتراتها.
▪ اثرات اکسيدکنندهها
اثرات اکسيدکنندهها بر سلامتي انسان ميتواند موجب سرفه ، کوتاهي نفس ، گرفتگي راه عبور هوا ، گرفنگي و درد قفسه سينه ، عملکرد نامناسب ششها ، تغيير سلولهاي قرمز خون ، آماس خشک و سوزش چشم ، بيني و گلو شوند. اکسيد کنندههاي اصلي که به گياهان آسيب ميرسانند عبارتند از PAN , O۳ که از خلال روزنههاي موجود در برگ وارد گياه شده و در متابوليسم سلول گياهي دخالت ميکنند. علائم بوجود آمده از تماس گياه با PAN عبارتند از: برونزه شدن ، براق شدن و نقرهاي شده سطح زيرين برگها. تماس متناوب اکسيد کنندهها با گياهان موجب کاهش محصولات ميشود. اکسيد کنندهها به سرعت با رنگها ، الاستومرها (اکسيد کنندهها) الياف پارچهاي و رنگهاي نساجي واکنش نشان داده و آنها را اکسيد ميکند.
● استانداردهاي کنترل اکسيد کنندهها
اين نکته روشن شده است که حتي اگر هيچ هيدروکربني در اتمسفر وجود نداشته باشد تا زماني که CO و NO۲ حضور دارند مقادير قابل ملاحظهاي از ازن ميتواند توليد شود. در حال حاضر عليرغم کوششهاي منظم بر روي کنترل CO ، هيدروکربنها و NO۲ مقاديري از اين آلايندهها که براي ايجاد ازن فتوشيميايي کافي هستند، همچنان در اتمسفر وجود دارد.

کربناتيت‌ها سنگهاي آذريني هستند که بيش از نيمي از سازندگانشان را کانيهاي کربناته تشکيل مي‌دهد. شخصي به اسم فروگو براي نخستين بار براي توصيف گروهي از س ...

الياف کربن نسل جديدي از الياف پر استحکام است . اين مواد از پروليز کنترل شده گونه هايي از الياف مناسب تهيه مي شود ؛ به صورتي که بعد از پروليز حداقل ۹۰ ...

● تقسيم بندي هيدروکربنها بسته به ساختمان ، هيدروکربنها به دو دسته اصلي آليفاتيک و آروماتيک تقسيم مي شوند. هيدروکربنهاي آليفاتيک خود به گروههاي وسيع تر ...

کني بير (Conybear) در سال ۱۸۲۲ چينه هاي زغال دار انگلستان را به نام کربنيفر ناميده است. طول عمر اين دوره از ۳۶۵ تا ۲۹۰ ميليون سال قبل است. رسوبات مربو ...

طي دهه آينده ، براثر انتشار گازهاي گلخانه اي درجه حرارت كره زمين در هر دهه ۳ ۰ درجه سانتيگرادافزايش مي يابد و ميانگين افزايش سطح آب درياها در هر دهه ط ...

لايه ازن ناحيهاي از فضاست که به عنوان محافظ طبيعي زمين در برابر اشعههاي زيانبار خورشيد قلمداد ميشود. اين لايه پرتو فرابنفش را پيش از آنکه به زمين برسد ...

برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد در گزارشي که بر اساس شاخص هاي زيست محيطي و به ويژه آلودگي هوا تنظيم کرده بود، ايران را در سال ۲۰۰۶ در ميان ۱۳۳ کشور ج ...

ثبات رنگ و مقاومت مرکب هاي چاپ و ورني هاي يووي در برابر عوامل آب و هوايي ليبل هايي که در محيط بيرون هستند تحت تاثير عوامل جوي مختلفي همچون اشعه خورشيد ...

دانلود نسخه PDF - منو اکسيد کربن