up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله منظومه شمسي PDF
QR code - منظومه شمسي

منظومه شمسي

پيدايش منظومه شمسي

● محتويات منظومه شمسي
تمامي اجرامي كه تحت نيروهاي گرانشي خورشيد در مدارها در گردشند، منظومه شمسي را تشكيل مي دهند. اين اجرام بر اساس جرمشان در سلسله مراتب مشخص قرار دارند، در راس آنها خورشيد واقع است، سپس سيارات ، اقمار و حلقه هاي آنها ، خرده هاي بين سياره اي (ستاره هاي دنباله دار ، سياركها ، شهابها) و در آخرين مرتبه گازها و گرد و غبار بين سياره اي قرار دارند.
● نظريه برخورد نزديك
در اوايل قرن بيستم ميلادي دو اخترشناس امريكايي نظريه برخورد نزديك را ارائه دادند كه بنا به عقيده آنها ، ذراتي از ماده خورشيد ، در اثر برخورد نزديك يك ستاره ديگر بيرون ريخته است. بعدا اين ذرات به همديگر پيوسته و اجرام بزرگي را تشكيل مي دهند كه از اين اجرام بزرگ ، سياره ها به وجود آمده اند.
● فرضيه كانت لاپلاس
نظريه مهم ديگر در سال ۱۷۵۵ ميلادي (۱۱۳۴ شمسي) به وسيله فيلسوف آلماني ، امانوئل كانت ، مطرح شد. نظر كانت به عقيده قابل قبول امروزي شبيه است. بر طبق آن ، منظومه شمسي از يك ابر گاز و غبار در حال چرخش ، شكل گرفته است. نظر كانت به وسيله رياضيدان فرانسوي به نام پير دو لاپلاس بسط داده شد. فرضيه كانت لاپلاس ، يك ابر بسيار بزرگ از گازهاي داغ را ترسيم مي كند كه به دور محور خود مي چرخد. كانت و لاپلاس ، اين ابر بزرگ را سحابي ناميده اند.
سرد شدن گاز سحابي ، باعث انقباض آن مي شود. در اين ضمن ، با انقباض جرم اصلي ، حلقه هايي از گاز در اطراف آن باقي مي مانند. اين جرم اصلي همان خورشيد است. حلقه ها ، در اثر نيروي گريز از مركز (نيرويي است كه اجسام در حال چرخش را به طرف بيرون از مركز چرخش مي راند.) از مركز دور مي شوند. بنابراين فرضيه ، حلقه هاي جدا از هم ، منقبض شده و سياره ها را به وجود آورده اند. دانشمندان در درستي اين نظر ترديد دارند، چرا كه گازهاي داغ گرايشي به انقباض ندارند، بلكه در فضا گسترش مي يابند.
● نظريه جديد ابرغبار
فيزيكدان آلماني كارل فون وايتسزيكر بنياد اصلي تئوري جديد ابر غبار را پيشنهاد كرد. بعد از آن اخترشناس امريكايي به نام جرارد كويپر نظر وايتسزيكر را به صورت تئوري جديد منشا منظومه شمسي تكميل كرد. سيارات منظومه شمسي ، از همان گاز و غباري شكل گرفته اند كه خورشيد از آن پديد آمده است. ابر بزرگ با گردش خود در فضا به بخش هاي كوچك تري تقسيم شده است.
ذرات موجود در اين بخش ها ، همديگر را جذب كرده اند و سرانجام سياره ها را به وجود آورده اند. بيشتر مواد ابر اصلي در اثر تابش خورشيد از آن دور شده اند، ولي پيش از آنكه خورشيد ، حالت ستاره به خود گيرد، اندازه سياره ها به حدي رسيده بود كه مي توانستند در مداري به دور آن باقي بمانند يا گردش كنند.
● شكل گيري منظومه شمسي
▪ شكل گيري منظومه شمسي از ديد ديناميك
منظومه شمسي يك ساختار منظم را برحسب خواص فيزيكي اش نشان مي دهد، به طوري كه اگر از بالاي قطب شمال خورشيد ديده شود، منظومه شمسي قواعد زير را پيدا مي كند:
۱. سيارات در خلاف جهت عقربه هاي ساعت در اطراف خورشيد مي گردند، خورشيد نيز در همان جهت به دور خود مي چرخد.
۲. به استثناي عطارد و پلوتو ، اكثر سيارات داراي صفحات مداري هستند كه فقط به طور جزئي با صفحه دايرهٔ البروج شيب دارند، مدارها تقريبا هم صفحه هستند.
۳. به استثناي عطارد و پلوتو ، سيارات در مدارهايي مي گردند كه خيلي به دايره نزديك هستند.
۴. به استثناي زهره و اورانوس ، سيارات در خلاف جهت عقربه هاي ساعت (يعني در همان جهت حركت مداريشان) به دور خود مي چرخند.
۵. اكثر قمرها در همان جهتي كه سيارات مادرشان به دور خود مي چرخند و در نزديكي صفحات استوايي سيارات قرار دارند.
۶. ستاره هاي دنباله دار با دوره تناوب طولاني ، مدارهايي دارند كه از همه جهات و زوايا مي آيند، بر خلاف مدارهاي هم صفحه سيارات ، اقمار ، سياركها و ستاره هاي دنباله دار با دوره تناوب كوتاه.
۷. سه عدد از سيارات مشتري گون شناخته شده اند كه داراي حلقه هستند.
▪ شكل گيري منظومه شمسي از ديد شيمي
تشكيل يك سياره مستلزم يك فرآيند چند مرحله اي است، اولا دانه هاي جامد متعلق به سحابي خورشيد متراكم مي شوند. ثانيا اين ذرات باهم يكي شده و اجرام آسماني بزرگ به نام ريز سيارات را شكل مي دهند كه سپس تصادم كرده و براي تشكيل پيش سيارات با هم يكي مي شوند و به سيارات امروزي متحول مي گردند. تركيبات شيميايي سيارات بوسيله فرآيندي به نام تسلسل تراكم از روي تراكم دانه ها تعيين مي شوند. ايده اوليه تسلسل تراكم اين است:
مركز سحابي بايد در دمايي برابر چندين هزار درجه كلوين بوده باشد. در اينجا دانه هاي جامد ، حتي تركيبات آهن و سيليكاتها نمي توانستند متراكم شوند. در جاي ديگر كه مواد مي توانستند به عنوان دانه هاي جديد متراكم شوند، به صورت زير به دما بستگي داشت:
پايينتر از ۲۰۰۰ كلوين ، دانه هاي ساخته شده از مواد خاكي متراكم شدند، زير ۲۷۳ كلوين دانه هاي مواد خاكي و يخي هر دو مي توانستند شكل بگيرند. در دماي متفاوت گازهاي موجود و جامدات حاضر بطور شيميايي برهمكنش كرده و تركيبات متنوعي را توليد مي كنند. اگر دماي سحابي به سرعت از مركز به طرف بيرون كاهش يابد، چگاليها و تركيبات سيارات مي توانند با تسلسل تراكم توضيح داده شوند.

منظومه به مجموعه اي از اجرام سنگين و سياراتي گفته ميشود که همگي به دور يک ستاره در حال گردشند. ما با منظومه شمسي به خوبي آشناييم. منظومه اي مشتمل از ز ...

منظومه به مجموعه اي از اجرام سنگين و سياراتي گفته ميشود که همگي به دور يک ستاره در حال گردشند.ما با منظومه شمسي به خوبي آشناييم. منظومه اي مشتمل از زم ...

جهان در بردارنده تمام چيزهايي است که وجود دارد، نه فقط زمين و چيزهايي که در آن قرار دارد بلکه شامل تمام سيارات و ستارگان و کهکشانها و فضايي که بين آنه ...

به جز خورشيد، زمين و ماه اجرام بسيار ديگري نيز وجود دارند که با چشم غير مسلح قابل رصدند از جمله سيارات عطارد، زهره، مريخ، مشتري و زحل همينطور شهاب سنگ ...

تاملي برنظريه انفجار بزرگ، فرضيه کانت - لاپلاس و نظريه جديد ابرغبار ● نظريه انفجار بزرگ بيگ بنگ يکي از نظريات خلقت عالم است که اوايل قرن بيستم ميلادي ...

ستاره شناسان ناسا، ابر پر انرژي از الكترون ها را كه يك خوشه جوان را احاطه كرده است كشف كرده اند. اين ذرات كه داراي انرژي بسيار بسيار زيادي هستند مي تو ...

هر ستاره دنباله دار، هسته اي متشکل از يخ و غبار (موسوم به گلوله برفي کثيف) دارد که پهناي آن حدود ۲۰ کيلومتر (۱۲ مايل) است. هنگاميکه اين ستاره به خورشي ...

براي دومين بار، پژوهشگران موفق شدند مولکول هاي آلي را در اطراف سياره اي مشتري مانند و داغ در خارج از منظومه شمسي کشف کنند. اين بدان معني است که فراوان ...

دانلود نسخه PDF - منظومه شمسي