up
Search      menu
علم و تکنولوژی :: مقاله مفهوم دانش PDF
QR code - مفهوم دانش

مفهوم دانش

شالوده دانش

جامعه اطلاعاتي با افراد دانشور و سازمان هاي دانش كار سر و كار دارد. ويژگي اين افراد و سازمان ها مهارت در خلق، پالايش، توزيع، به كارگيري و ارتقاي سودمندانه دانش مفيد است. آن ها به ويژه مي توانند از عهده مديريت دانش كه در سازمان هاي پيشرفته به يك وظيفه اساسي تبديل شده لست برآيند. هر دانش براي صاحب آن تركيبي از شش عنصر است كه شالوده دانشي وي را در حالت مطلوب تشكيل مي دهند. آشنايي با اين عناصر به افراد و سازمان ها كمك مي كند تا ارزيابي درستي از ژرفاي دانشي خود به دست آورده، براي غنابخشي به شالوده دانشي خود اقدام نمايند.
مفهوم دانش
داونپورت و پروساك در كتاب ارزنده مديريت دانش مي نويسند: اكثر مردم به طور شهودي فكر مي كنند كه دانش، وسيع تر، عميق تر و غني تر از داده ها و اطلاعات است. مردم معمولا هنگام گفتگو درباره ي صاحبان دانش، تصوير كساني را ارائه مي دهند كه در زمينه اي خاص داراي اطلاعاتي زياد، عميق و قابل اعتماد بوده و اشخاصي هوشمند و تحصيل كرده اند . دانش به هر معنا كه باشد اعم از تكنولوژي است. به عبارت ديگر، تكنولوژي نوع خاصي از دانش است. هيچ تعريف يگانه اي از دانش در دست نيست. داونپورت و پروساك در همان كتاب تعريفي از دانش ارائه كرده اند كه چنين است: دانش، مخلوط سيالي از تجربيات، ارزش ها، اطلاعات موجود و نگرش هاي كارشناسي نظام يافته است كه چارچوبي براي ارزشيابي و بهره گيري از تجربيات و اطلاعات جديد به دست مي دهد. دانش در ذهن دانشور به وجود آمده و به كار مي رود. دانش در سازمان ها نه تنها در مدارك و ذخاير دانش، بلكه در رويه هاي كاري، فرايندهاي سازماني، اعمال و هنجارها مجسم مي شود . نويسندگان ديگري به نام هاي بلوار و لوسا در كتاب استراتژي مديريت دانش و تكنولوژي خاطرنشان كرده اند كه: ... دانش در نهايت همان فهم ما يا چيزي است كه از آن به عنوان شالوده استفاده مي كنيم. دانش، اساس نگرش ما به موضوعات مختلف و شالوده ي اقدامات ما است. از اين رو مي توانيم به خود جرات داده و مفهومي به نام شالوده دانشي (knowledge base) را به كار ببريم . اما افراد و سازمان ها چگونه مي توانند كه شالوده دانشي آن ها، در هر زمينه اي كه كاري مي كنند، چقدر كامل است؟ بلوار و لوسا، در كتاب اخير، ابتدا خاطرنشان مي كنند كه خود دانش به انواع مختلفي تقسيم مي شود كه از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره داشت:
دانش به منزله ي انباشت تجربه
دانش به منزله ي انواع مهارت ها
دانش معنوي و روحاني
دانش فرهنگي سپس اجزاي هر دانش را به شش لايه (عنصر) معرفت ، فهم ، اطلاعات ، داده ها ، واقعيت ها ، و پديده ها تقسيم مي كنند. اين ترتيب و توالي اهميت خاصي دارد.
۱) معرفت (wisdom)
معرفت يعني توانايي تشخيص دادن (تميز دادن) براي قضاوت. معرفت تشخيصي اساسا مبتني بر درك تفاوت يا تفاوت هاست. معرفت به منزله ي توانايي تشخيص تفاوت هاست. معرفت، راهنماي فهم است. فهم نيز به نوبه ي خود موجد معرفت است.
۲) فهم (understanding)
فهم يعني توانايي شناختن براي درك، احاطه و گزينش اطلاعات بر اساس معرفت فهم در واقع به معناي شناخت معاني تلويحي (دلالت هاي) اطلاعات است. بر پايه فهم در مي يابيم كه دنبال چه اطلاعاتي بگرديم و اطلاعات را چگونه به كار بريم، و مي توان به معناي علائم اطلاعاتي پي برد. فهم، شالوده ي پژوهش است.
۳) اطلاعات (information)
اطلاعات در حالت مفرد به يك ايده اطلاق مي شود و اشاره به مفهومي دارد كه در ضمير خودآگاه هر فرد صاحب ايده شكل مي گيرد. و در حالت جمع به مجموعه اي از مفاهيم و ايده ها گفته مي شود. در معناي متعارف، اطلاعات عبارتست از: داده هاي گزينش و فيلتر شده كه براي تصميم گيري يا تقويت موقعيت كاربر به كار مي رود. اطلاعات همان داده هاي كاربردي است كه براي مقاصد مفيد كاربر مورد استفاده قرار مي گيرد. اطلاعات داده مفيد است و ارزش آن ذاتا به كاربر بستگي دارد.
۴) داده ها (data)
داده ها به واقعيات سازمان يافته گفته مي شود. داده ها بر واقعيات پردازش شده يا ساخت يافته دلالت دارد.
۵) واقعيات (facts)
واقعيات بيان گر پديده ها و معنابخش آن ها هستند. يك واقعيت به يك پديده اشاره مي كند در واقع واقعيت ها، پديده ها را باز مي شناسانند .
۶) پديده ها (phenomena)
پديده ها يعني آن چه كه به نظر ما وجود دارد. پديده ها در ادراك ما به صورت دانش آشكار مي شوند.
● كاربرد الگوي شالوده دانشي
الگوي شالوده دانشي در واقع يك الگوي كاربردي است كه افراد و سازمان ها مي توانند براي غني سازي شالوده دانشي خود از آن استفاده كنند. به كمك اين الگو:
۱) مي توانيد توان دانشي خود يا سازمانتان را ارزيابي كنيد و ببينيد كه اكنون در كدام لايه به سر مي بريد (بررسي وضع موجود).
۲) مي توانيد يك استراتژي براي غني سازي شالوده دانشي خود يا سازمانتان اتخاذ كنيد. حالت مطلوب اين است كه به مرزهاي معرفت نزديك شويد. افراد و سازمان ها به شرط آن كه به مرز فهم نزديك شوند مي توانند كارها را درست انجام دهند ، كه در ادبيات بهره وري از آن به كارآيي تعبير مي شود، اما بهره وري شامل يك مولفه اساسي ديگر نيز است كه كارآمدي يا اثربخشي ناميده مي شود و به معناي انجام كارهاي درست مي باشد، كارآمدي وقتي حاصل مي شود كه فرد يا سازمان به مرحله معرفت برسد.

واژه TRIZ برگرفته شده از حروف اول کلمات در عبارت روسي زير مي باشد: (Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch) که برابر انگليسي آن عبارت Theory of In ...

● ريشه لغوي Sedimentologg يا رسوب شناسي نام خود را از واژه لاتين Sedimentum گرفته است که به معناي رسوب کرده است. ● ديد کلي سنگهاي رسوبي ، از انباشت ذر ...

● دانش هسته اي در کار دل! پرفيوژن ميوکارد (اسکن قلب) که از بررسي هاي دقيق قلب و عروق مي باشد و در واقع تصويربرداري هسته اي از چگونگي خون رساني عضله قل ...

جامعه اطلاعاتي با افراد دانشور و سازمان هاي دانش كار سر و كار دارد. ويژگي اين افراد و سازمان ها مهارت در خلق، پالايش، توزيع، به كارگيري و ارتقاي سودمن ...

يکي از مهمترين کميتهاي مشخصه مواد راديو اکتيو ، نيم عمر آنها مي باشد. يعني مدت زماني که در طي آن نصف ماده اوليه تجزيه مي شوند. تحقيقات انجام شده نشان ...

فناوري نانو عبارت است از هنر دستکاري مواد در مقياس اتمي يا مولکولي و به خصوص ساخت قطعات و لوازم ميکروسکوپي (مانند روبات هاي ميکروسکپي) ۱) پزشکي و بدن ...

جا پاي بوم شناختي (Eco-footprint)، مقدار زمين و آبي است که فرد يا يک جمعيت انساني، براي تامين منابع مورد نياز و پشتيباني پايداري خود و نيز جذب ضايعات ...

الکترونگاتيويته Electronegativity ميزان توانايي نسبي يک اتم در يک مولکول براي جذب جفت الکترون پيوندي بسوي خود است. ● متداول ترين مقياس الکترونگاتيويته ...

دانلود نسخه PDF - مفهوم دانش