up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله مغز PDF
QR code - مغز

مغز

۱۰حقيقت جالب درباره مغز

طي تاريخ مغز انسان در ناديده گرفته شدن خود نقش بسيار خوبي را ايفا کرده است. تمامي انسان ها از مصريان باستان گرفته تا ارسطو اهميت چنداني به نقش ماده مرموزي که ميان ۲ گوش انسان قرار گفته است نداده اند. آناتومي شناس معروف گالن به مغز به عنوان فرمانده حرکات و صحبت کردن بدن انسان اعتبار داد اما حتي او نيز توجه چنداني به ماده سفيد و خاکستري مغز نداشت. امروزه تحقيقات و پيشرفتهاي تکنولوژيکي امکان مشاهده نزديک مغز انسان را به وجود آورده است و يافته هايي که به واسطه اين تکنولوژي ها به دست آمده اند مي توانند افرادي مانند گالن را نيز شگفت زده کنند:
مغز انسان بسيار بزرگ است: ميانگين وزن مغز يک فرد بالغ ۳ ۱ تا ۴ ۱ کيلوگرم است. برخي از جراحان مغز و اعصاب ، بافت مغز زنده را مانند خميردندان و مواد نيمه جامد ديگر توصيف مي کنند. در حدود۸۰ درصد از محتوي جمجمه انسان را مغز فرا گرفته است و مابقي آن از ميزان يکساني خون و مايع نخاعي انباشته شده است به بياني ديگر حجم مواد انباشته شده در جمجمه انسان با گنجايش بطري ۲ ليتري آب معدني برابري مي کند.
اما در حال کوچک شدن است: انسان هاي ماقبل تاريخ از مغزهاي بسيار بزرگتري برخوردار بوده اند و مطالعات نشان مي دهند مغز انسان از ۵ هزار سال پيش تا کنون در حدود ۱۵۰ سانتيمتر مکعب کوچکتر شده است که اين ميزان با ۱۰ درصد از کل حجم مغز برابري مي کند. تا کنون دليل اين کاهش حجم مغز مشخص نشده اما برخي بر اين باورند که اين کاهش حجم با افزايش کارآيي مغز همراه شده است. برخي ديگر بر اين باورند که به دليل عدم نياز به فک هاي مقاوم براي جويدن مواد غذايي سخت، جمجمه انسان رو به کوچک تر شدن گذاشته است. با اين همه تا کنون شواهدي بر اين موضوع که کوچک شدن مغز از ميزان هوشمندي انسان ها کاسته است يا نه به دست نيامده است.
مغز انسان انرژي خوار است : اين عضو حياتي که تنها ۲ درصد از وزن بدن را تشکيل مي دهد درحدود ۲۰ درصد از اکسيژن و ۲۵ درصد از گلوکز خون را مصرف مي کند. اين ميزان مصرف انرژي مباحثاتي را در ميان دانشمندان به راه انداخته است تا دريابند چه ماده غذايي منجر به تکامل يافتن مغز بزرگ در انسان شده است.در ابتدا گوشت به عنوان عامل آغاز اين تکامل انتخاب شد اما به دليل غير قابل اتکا بودن اين منبع غذايي دانشمندان گياهان غني از انرژي را به عنوان ماده غذايي انتخاب کردند که باعث تکامل يافتن مغز انسان شده است. از ديگر نظريه هايي که براي توضيح تکامل مغز ارائه شده اند مي توان به تغييرات آب و هوايي، نياز محيطي و رقابت هاي اجتماعي اشاره کرد.
چين خوردگي هاي مغز انسان را هوشمند مي کنند : سطح مغز انسان از شيارهاي عميقي در هم پيچيده شده و از فرورفتگي ها Sulci( ) و برآمدگي ها Gyri( ) تشکيل شده است. اين سطح غشاي مغزي خوانده شده و منزلگاه ۱۰۰ بيليون نورون يا سلول عصبي است. اين ساختار پيچيده به مغز امکان مي دهد تا در فضايي کوچک بيشتر فشرده شده و در نتيجه قدرت پردازش آن افزايش پيدا کند.
بيشتر سلول هاي مغز نورون ها هستند: ديدگاه قديمي که انسان تنها از ۱۰ درصد از مغزش استفاده مي کند ديدگاهي نادرست است اما اکنون آشکار شده است زمينه به وجود آمدن اين ديدگاه در واقع اين است که نورون ها تنها ۱۰ درصد از مغز انسان را تشکيل مي دهند. بقيه سلول هاي مغزي که بيش از نيمي از وزن مغز را به خود اختصاص داده اند سلول هاي < >Glia نام دارند که به زبان يوناني به معني چسب است. از اين رو در گذشته عصب شناسان معتقد بودند اين سلول ها براي در کنار هم نگاه داشتن نورون ها در مغز قرار دارند اما مطالعات جديد نشان داده اند که نقش اين سلول ها محافظت و ايجاد ايمني براي رشد و عملکرد سيناپس ها است.
مغز باشگاهي خصوصي است : ساختاري از سلول ها در سيستم خوني مغز که ديواره خوني-مغزي نام دارد مانند نگهبانان در باشگاه هاي خصوصي تنها به چند مولکول اجازه ورود به بخش اصلي سيستم عصبي يعني مغز را مي دهد. مويرگ هايي که تغذيه مغز را به عهده دارند در کنار سلول هايي که به يکديگر چسبيده اند از ورود مولکول هاي بزرگ جلوگيري مي کنند، تنها پروتئين هاي ويژه اي اجازه دارند موادغذايي و مواد ديگر مورد نياز مغز را به داخل ببرند. اين ديواره در عين محافظت از مغز گاه مي تواند از ورود داروهاي حياتي به مغز نيز جلوگيري کنند. تنها راهي که تا کنون توانسته است ورود داروها از ميان اين مانع مغزي را امکانپذير سازد فناوري نانو بوده است. در مطالعاتي که در سال ۲۰۰۹ در رابطه با درمان سرطان انجام گرفته بود دانشمندان توانستند نانوذرات ويژه اي را از ميان اين ديواره عبور داده و به ديواره تومورهاي سرطاني اتصال دهند. در آينده مي توان با ترکيب نانو ذرات و داروهاي شيمي درماني روشي موثر براي از بين بردن تومورهاي مغزي به وجود آورد.
مغز در ابتدا به شکل لوله اي کوچک است : پايه هاي مغز در اولين روزهاي شکل گيري جنين بنا گذاشته مي شوند. ۳ هفته پس از شکل گرفتن جنين لايه اي از سلول هاي بنيادين که صفحه عصبي نام دارد شکل گرفته و به لوله اي عصبي تبديل مي شود. اين نسج در واقع سيستم مرکزي عصبي را به وجود مي آورد. لوله عصبي از ابتدايي ترين مراحل رشد جنين شکل گرفته و از ديگر بخش ها متمايز مي شود و شکل گيري نورون ها و ديگر سلول ها نيز از ۳ ماهه دوم آغاز خواهد شد. چين خوردگي هاي مغز بسيار دير آغاز مي شود و در۲۴ هفتگي تعداد بسيار کمي از اين چين خوردگي ها بر روي سطح مغز مشاهده مي شود.
مغز کاملا تکامل نيافته است : نقطه اوج رشد ماده خاکستري مغز به دوران بلوغ انسان تعلق دارد و در دوران نوجواني و با گسترش بخش هاي قدامي مغز که با قضاوت و تصميم گيري در ارتباط هستند تکامل بيشتري پيدا مي کند. مطالعات نشان داده اند بخش هايي که با عملکرد چندگانه انسان در ارتباط است تا ۱۶ يا ۱۷ سالگي به طور کامل تکميل نمي شوند و بسياري از ديگر توانايي هاي مغز تا ۲۰ سالگي به تکامل مي رسند.
مغز هرگز از تغيير دست بر نمي دارد : زماني دانشمندان بر اين باور بودند که با پشت سر گذاشتن جواني، توانايي شکل گيري اتصالات نوروني جديد نيز در انسان متوقف مي شود. ديدگاهي که در سال ۲۰۰۷ مردود اعلام شد و دانشمندان دريافتند مغز در شرايط مختلف توانايي تشکيل دادن نورون هاي جديد را دارد و مغزمي تواند در دوران بزرگسالي نيز اتصالات جديد نوروني بسازد. همچنين تحقيقات بر روي مراقبه يا مديتيشن نشان داده است تمرين دادن شديد مغز مي تواند ساختار و عملکرد مغز را تغيير دهد.
زنان از اين پس ديگر ونوسي نيستند: فرهنگ هاي عام مي گويند مغز زن و مرد با يکديگر تفاوت دارند. درست است که هورمون هاي زنان و مردان بر روي گسترش مغز تاثيرات متفاوتي دارد و تا کنون تفاوت هايي در زمينه شيوه هاي احساس درد، تصميمگيري هاي اجتماعي و کنار آمدن با فشارهاي روحي ميان زنان و مردان کشف شده است اما در واقع بيشترين بخش مغز و قدرت مغزي زنان و مردان با يکديگر يکسان هستند . مطالعاتي که در زمينه تفاوت هاي جنسيتي انجام گرفته نشان مي دهند ۷۸ درصد از تفاوت هاي جنسيتي گزارش شده نزديک به صفر يا بسيار کوچک بوده اند. همچنين اين مطالعات شايعات موجود در رابطه با توانايي هاي مختلف جنسيت هاي متفاوت را رد کرده است. مطالعه اي که در ژانويه سال جاري بر روي نيم ميليون دختر و پسر از ۶۹ کشور جهان انجام گرفت نشان داد هيچ اختلافي در توانايي محاسبه و رياضيات ميان اين ۲ جنسيت وجود ندارد.

اگر تمايل به جهش مغزي داريد به نظرم مي بايست چند عامل مهم و قابل توجه را مد نظر قرار دهيد که در اين ميان به دو عامل از آنها مي پردازيم و شايد بقيه را ...

اگر تمايل به جهش مغزي داريد به نظرم ميبايست چند عامل مهم و قابل توجه را مد نظر قرار دهيد که در اين ميان به دو عامل از آنها ميپردازيم و شايد بقيه را در ...

بارش مغزي BRAIN STORMING يکي از شناخته شده ترين شيوه هاي برگزاري جلسات هم فکري و مشاوره بوده و کاربرد جهاني دارد. اين روش داراي مزايا و ويژگيهايي من ...

● سكته مغزي عوامل خطرساز راه هاي پيشگيري و غلبه بر مشكلات كوچك ناشي از آن سكته مغزي هنگامي رخ مي دهد كه يك بخش از مغز براي مدتي منبع خوني خود را از دس ...

طي تاريخ مغز انسان در ناديده گرفته شدن خود نقش بسيار خوبي را ايفا کرده است. تمامي انسان ها از مصريان باستان گرفته تا ارسطو اهميت چنداني به نقش ماده مر ...

وقتي به بازار کفش مي روي، جداي از قيمت هايي که سر به فلک مي زند، با مدل هايي روبرو مي شوي که هوش را از سرت مي پراند. به سختي مي تواني کفشي پيدا کني که ...

آسيب به سر عبارت است از ضربه به سر، همراه با يا بدون از دست دادن هوشياري يا ساير علايم قابل مشاهده. بسته به ماهيت ضربه، زخم هاي سر ممکن است باز يا بست ...

● دستگاه گوارش دستگاه گوارش از لوله گوارش و اعضاي مرتبط با آن تشکيل مي شود. لوله گوارش يک لوله پيچ خورده به طول حدود۷ متر است که غذا در حين هضم شدن از ...

دانلود نسخه PDF - مغز