up
Search      menu
ساختمان و معماری :: مقاله معماري PDF
QR code - معماري

معماري

نظريه معماري

در يکي از يادداشت‎هاي پيشين با عنوان لزوم تدوين تئوري معماري، به نکات مهمي درباره جايگاه مباني نظري معماري اشاره گرديد. در ادامه اين سلسله مباحث نگاهي خواهيم داشت به مفهوم، اهميت و جايگاه تئوري يا نظريه معماري (Architectural Theory) در عصر حاضر.
تئوري نظامي از فرضيه‎ها، اصول پذيرفته شده و نظريه‎هاي هنجاري مي‎باشد که در حوزه‎هاي مختلف دانش براي تجزيه و تحليل، پيش‎بيني و توصيف ماهيت يا رفتار مجموعه مشخصي از پديده‎ها تدوين مي‎شود. همان‎گونه که از اين تعريف بر مي‎آيد، نظريه علاوه بر توصيف پديده‎ها به تحليل آنها نيز مي‎پردازد. هدف از تدوين نظريه، ايجاد ساختارهايي مفهومي براي نظم دادن به مشاهدات و تحليل آنهاست تا بتوان از قابليت اين ساختارها براي تحليل اتفاقات روزمره و پيش‎بيني اتفاقات آينده استفاده نمود.
پايه معرفتي و مباني نظري هر حرفه و دانشي نيازمند يک ساختار قوي و مستحکم است. بر اين اساس، در تمامي دانش‎ها براي ايجاد اين ساختار بنيادين، اهميت زيادي به تدوين نظريه داده شده است. نظريات علمي توسط افراد مختلف ابداع مي‎شوند و در يک پروسه تحقيقي مستمر بوسيله ساير دانشمندان مورد ارزيابي قرار مي‎گيرند و پذيرفته يا رد مي‎شوند. بدين ترتيب دانش علمي هميشه تازگي خود را حفظ مي‎کند و همواره مطالب جديدي را به بدنه خويش اضافه مي‎نمايد. بر خلاف اين جريان، معماران حرفه‎اي اطلاعات زيادي را در ذهن خود محفوظ نگهداشته‎اند و جهان بيني معماران کمتر بيان شده است. در نتيجه ديدگاه‎هاي شخصي يک معمار در دسترس ديگران نيست و امکان آزمون و کاربرد آن وجود ندارد. براي جبران خلاء ياد شده، نگرشي دوباره به جايگاه مباحث نظري در معماري لازم است.
در کتاب‎هاي فرهنگ واژگان و بر مبناي تاريخ معماري، نظريه معماري به عنوان تلاشي براي شناخت قوانين شاخص و رايج معماري از جنبه‎هاي مختلف فرمي و مفهومي و کوشش براي تدوين اين اصول در قالب الگوهاي آرماني تعريف مي‎شود. آرمان‎شهرهايي که توسط معماران مختلف در سده‎هاي گذشته طراحي شده‎اند، از جمله اين تلاش‎ها به شمار مي‎روند. نمونه شاخص نظريه معماري باستان که در حقيقت چندين دهه مورد استناد بود، اثر ويتروويوس با عنوان ده رساله در باب معماري است که در حدود سال‎هاي نخست ميلادي تأليف شده است. در حقيقت کتاب‎هاي ويتروويوس شالوده تمامي تلاش‎هايي قرار گرفته است که قصد داشتند مباني علمي معماري را تدوين و آن را نظام‎مند کنند.
در تلاش‎هايي که تاکنون براي تعريف نظريه معماري صورت پذيرفته است، دو رويکرد قابل بررسي است که هرکدام روش خاص خود را دارا هستند:
1. رويکرد تاريخي به نظريه معماري:
بر اساس اين رويکرد، نظريه معماري آن چيزهايي است که مردم درباره موضوع گفته يا نوشته‎اند. از اين ديدگاه، روش مناسب براي تدوين مباني نظري عبارت است از گردآوري و بررسي متون تاريخي، تفسير بيانات مختلف، سنجش ارزش نسبي بيانات اظهار شده و در نهايت استخراج نتايج جهت تدوين نظريه. در نتيجه در اين روش نظريه معماري از نوشته‎ها و ويژگي‎هاي بناهاي تاريخي (به عنوان مثال معيارها و تناسبات ساختماني آنها) اخذ مي‎شود.
2. رويکرد فلسفي به نظريه معماري:
در اين رويکرد، نظريه معماري بر اساس ملاحظات فلسفي و زيبايي‎شناختي تعريف مي‎شود. از اين ديدگاه، روش مناسب براي تدوين نظريه معماري عبارت است از انجام دادن يک رشته بحث‎هاي عقلي در هر ساختار خاص نظري و تنظيم و تدوين سلسله مراتبي از مفاهيم براي درک موضوع.
به نظر مي‎رسد براي تعريف نظريه معماري هر دو رويکرد فوق لازم و ملزوم يکديگرند و بايستي در کنار هم مورد توجه قرار گيرند، چرا که بحث در مورد تاريخ نظريه معماري بدون بررسي ساختار مفاهيم آن همان قدر ناممکن است که بحث درباره ساختار مفاهيم بدون بررسي چگونگي کاربرد آن مفاهيم در تاريخ معماري.
صرف نظر از مباحث مربوط به نحوه تدوين تئوري معماري، نکته مهم چگونگي کاربردي کردن نظريه معماري است. از نظر تاريخي، نظريه معماري در متون نوشتاري و نيز به صورت ترسيمي و مدل سه بعدي معماري و نه در ساختمان‎هاي واقعي يافت مي‎شود. در بين معماران معاصر نيز اين ديدگاه وجود دارد که مباني نظري و کار عملي معماري هيچ ارتباط متقابلي با يکديگر ندارند. براي اصلاح اين نوع طرز تفکر، مباني نظري بايد به موارد مربوط به حرفه معماري بپردازد، در غير اين صورت سودمند نخواهد بود.
در پايان بايد خاطر نشان کرد نظريه‎ها تنها مباني بحث‎هاي مربوط به جهت‎گيري حرفه معماري را فراهم مي‎آورند. در نتيجه تعريف نظريه يا آزمون آن از طريق پژوهش و تجربه عملي و ارزيابي در فرايندي مداوم امکان پذير است. اين تداوم و پيوستگي امکان پيشرفت رشته معماري را فراهم مي‎آورد و تنها در اين صورت است که تئوري معماري مي‎تواند به مبنايي براي بحث در مورد معماري، به عنوان پديده‎اي هنري و علمي، تبديل شود و در زمينه ارزش‎هاي معماري و انديشه‎هاي معماران مختلف به ما آگاهي بدهد و باعث افزايش توانايي و خلاقيت ما در طراحي معماري و حتي لذت بردن از معماري شود.

چکيده : آنچه درپيش روست تاريخ معماري مدرن نيست ، بلکه نگره اي نظريه پردازانه است و تلاشي را براي توصيف اينکه معماري مدرن درباره چيست به دست مي دهد . آ ...

رنگ - نور - شکل نور و اثر آن نور عبارت است از جريان ذراتي بي‌نهايت ريز به نام فرتون که با سرعتي معادل 300 هزار کيلومتر بر ثانيه از منبع نور تشعشع مي‌ک ...

ساخت بناهاي متفاوت توسط بشر براي منظورها و کاربردهاي مختلف بوده است. بناهاي مذهبي، دولتي، صنعتي، يادبود، تجاري، مسکوني و گونه‌هاي مختلف ديگر هر يک کار ...

مروري مختصر بر نقش مذهب در معماري معماري فرايندي است که بستگي مستقيم به اعتقادات مردم و در کل به مذهب و دين آنها دارد از آنجايي که ما در هر منطقه و کش ...

تخت جمشيد ،مجموعه اي از کاخهاي بسيار باشکوهي است که ساخت آنها در سال ب512 قبل از ميلاد آغاز شد و اتمام آن 150 سال به طول انجاميد.تخت جمشيد در محوطة وس ...

بنام خدا تعريف شغل : مجموعه اي از مهارت هاي قابليتهاي فردي و شغلي جهت ارايه خدمات معماري – ساختماني به متقا ضيان در شرايط مختلف . رشته ( گروه شغلي ) : ...

قابل توجه كليه مهندسين معمار ، شهر ساز ، طراح وشركتهاي ساختماني وانبوه سازان آجر نماي نماي رنگي AZ هر نمايي كه مي خواهيد براي ساختمان خود انتخاب كنيد ...

نويسنده : علي کاظمي-کارشناس ارشد معماري مقدمه شهر در گذر زمان همواره از پارامترهاي مختلف کالبدي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و... تأثير پذيرفته و در نسبت ...

دانلود نسخه PDF - معماري