up
Search      menu
عمران :: مقاله معماري خاک PDF
QR code - معماري خاک

معماري خاک

چکيده :
آنچه درپيش روست تاريخ معماري مدرن نيست ، بلکه نگره اي نظريه پردازانه است و تلاشي را براي توصيف اينکه معماري مدرن درباره چيست به دست مي دهد . آنچه ممکن است تا حدي متظاهرانه به نظر رسد ، ولي بايد اذهان داشت که کژ فهمي ها و سوء تعابيري که در کار است که اين گونه روشنگري ها را به چيزي ضروري بدل مي سازد . محض رعايت بي طرفي بايد آنچه را که جنبش مدرن واقعا خواهان آن بود يادآوري کرد و آنچه را هم که در عمل به آن رسيد خاطر نشان ساخت . امروزه برخي از نويسندگاني که به اين موضوع مي پردازند ، حتي مدعي اند که جنبش مدرن حکم نوعي کلاف سردرگم را دارد ، آنان اظهار مي دارند که معماران مدرن در عالم واقع ايدئولوژي مشترکي نداشتند و به طريق اولي معماري مدرن نمي توانست اصولا وجود داشته باشد . جنبش مدرن بي ترديد مبنا و جهت گيري خاص خود را داشته است ، و تنها آن دم که اين به درستي درک گردد ، امکان رسيدن به ارزيابي منصفانه اي از پيامدهاي آن ، و از جمله کوشش هاي پسا مدرن اخير ، فراهم مي آيد . به اين طريق مي توان به نقطه عزيمتي براي جست و جو و پيگيري معماري اي دموکراتيک در عصري که در آن به سر مي بريم ، دست يافت .
رويکرد اتخاذ شده رويکردي است عيني و پديدار شناختي . از طريق نوشتن پيرامون معماري ، و يا اولويت اصلي را به مسائل اجتماعي و سياسي دادن ، چيزي حاصل نمي آيد .معماري را بايد با مناسبات خود معماري درک کرد . البته اين بدين معني نيست که معماري را رشته اي مجزا و خود مختار برشمريم . معماري به مثابه نوعي هنر ، به زندگي تعلق دارد . هدف آن نيز عبارت است از فراهم آوردن مکان هايي که زندگي بتواند در آن به وقوع پيوندد . مکان مجموعه اي از منابع يا احيانا ظرفي خنثي و بي طرف نيست ، بلکه در واقع محيطي است عيني و ملموس که نوعي نظم و منش و ويژگي در خود دارد . بدين ترتيب چنانچه در سويي راجع به زندگي سخن رانده شود ، و در سوي ديگر از مکان ، چنين چيزي بي معناست . طراحي براي زندگي به واقع شعاري بود که براي بيان هدف کلي جنبش مدرن به کار مي رفت .
تفصيل اين امر ، با توصيفي از جهان نو و نياز انسان براي جهت گيري و تعيين هويت در آن ، آغاز مي گردد . معماري به طور کلي اين نياز را از طريق سازماندهي فضايي و بيان صوري ، برآورده مي سازد . اهميت بنيادين اين مفاهيم ، مدت ها پيش تشخيص داده شد ليکن تا امروز هيچ گاه بحث شايسته و درخوري در مورد آن صورت نپذيرفت .
واژه ريشه ها در اين مقاله اشاره به ساختارهاي ماندگار ( و نه زود گذر ) و الگويي ، و همچنين تجارب و يافته هاي دوره هاي تاريخي مربوط به آنها دارد . در برهه کنوني که ابعاد تاريخي معماري مجددا نقشي عمده يافته اند ، مشخصا مباحثي از اين دست اهميت مي يابند . براي ممکن ساختن طرح اين گونه مباحث ، در هر فصل بخش هايي نظري با ماهيتي کلي گنجانده شده است . شيوه عرضه اين گونه مباحث ، گاهشمارانه يا زمانبندي شده نيست بلکه بر حسب مسائلي که جنبش مدرن را متاثر مي ساخت ، سازماندهي شده است و به دنبال آن ، مسير تکويني که گيديون آن را سنت جديد مي ناميد درج گرديده است . با اين حال نوعي گاهشماري و يا زمانبندي نيز تلويحا به چشم مي خورد که با عناويني همچون پيش از مدرن ، مدرن و پسامدرن نشان داده شده است .
کالبد طبيعي انسان از خاک است و طبيعت و سرشت وي برخواسته از خاک است و دوباره به خاک برمي گردد. کالبد معماري خاک نيز مانند کالبد انسان از خاک برخواسته و دوباره به خاک برمي گردد. اين تجانس باعث سازگاري معماري خاک با سرشت آدمي شده است. کالبدها محل پرورش و اسباب پرورش نفس است و نفوس انسان ها نيز در کالبد طبيعي خود رشد يافته و متعالي مي شوند.
طبيعت رحم پرورش براي انسان است و معماري نيز به عنوان بخشي از اين طبيعت به هم وابسته و پيوسته ، به تناسب خود محل رشد و تعالي و پرورش انسان است. سازگاري بين سرشت آدمي و طبيعت بکر دستمايه تهيه اين مقاله است . در اين مقاله سعي در تبيين اين موضوع از ديدگاه سنتي است .
تاثير نامناسب بر طبيعت سابقه چنداني ندارد و اين اخلالگري يک پديده نسبتا تازه است که به دو عامل مهم مربوط مي شود، يکي افزايش جمعيت انسان و ديگري تسلط جمعيت انسان بر طبيعت.
در مجادله زيست محيطي جاري در جهان هيچ چيز خطرناکتر از نگاه صرفا علمي به انسان نيست، نگاهي که ارتباط بشر را با ريشه هاي معنوي وي قطع مي کند و وجود يک طبيعت تقدس زدايي شده را مسلم مي کند.
بايد زمينه اي فراهم ساخت تا انسان بتواند در يک محيط پاک و منزه به تلاشي معنوي مادي خود براي استمرار زندگي و بقاي طبيعت حرکت کند چرا که بدون امنيت زيست محيطي جهاني، نمي توان امنيت ملي و حتي اجتماعي را تضمين نمود.
بيش از سه دهه است که رابطه انسان با جهان طبيعي به دليل رخ دادن طيف وسيعي از بحران هاي محيطي، در مقوله هاي خاص و گاه تخريب محيط زيست را در زمين فراهم مي سازد. انسان معنوي، هميشه طبيعت را چون وسيله بهتر شناختن آفريدگار کاويده است، شکل ها و فضاهاي طبيعت از آنجا که آفريده ها و نمادهايي خدايي هستند، از هر آنچه آدمي خلق مي کند ازلي تر و جامع ترند.
دنياي امروز، جهان سکولار ، جهاني غير ديني و بي معناست که پديدآمدن دوگانگي در شخصيت انسان معنوي را باعث مي شود، معمار با رمز و نه هرگز به کلامي صريح سه چيز اصلي را به يکديگر پيوند مي دهد. ( آدمي – فضاي معنوي – فضاي کالبدي ) مهمترين مفهوم براي معماران اين است که محيط مصنوع را با توجه به افزايش کيفيت زندگي و مرتفع ساختن نيازهاي آيندگان بسازيم.
در اين مقاله و پروژه سعي شده است علاوه بر نگاه علمي ، از منظر دين و معنويت نيز به انسان و طبيعت پرداخته و راهگشاي رجعت دوباره انسان به خود و خداي خود باشد.
و در پايان :
حقيقتاُ تفکر درباره جامعه معماري حتي براي خودش هم کمي ناشناخته است چه برسدبه ديگران. درست است که از يک دوره به بعد معماري ما تاثير گرفته از معماري غرب شد و دچار يک نوع عدم هويت‌؛ اما واژه معمار همواره و در طول تاريخ به انسانها اطلاق مي شده و نه جمادات بي روحي که حتي کوچکترين نشانه هايي از عکس العمل در وجودشان به چشم نمي خورد...اما انگار معمار و معماري -هر دو -در جامعه ما تبديل به الفاظي بي هويت شده اند که تنها از دريچه ترجمه ديگران معنا دار ميشوند.اين ماجرا آنقدر آگاهانه به سخره گرفته شده که خودمان هم باور کرده ايم معمار يک هنرمند با افکاري مبهم است که تراوشات پرمعنايش از فرط انباشتگي هنري براي ديگران بي معنا به نظر مي رسد و اصولا رسالت يک هنرمند معمار نمونه ترجمه محض است از آنچه تاکنون به آن نيانديشيده و هر آنچه از دنياي ديگران بي هنر دورتر باشد .
معماري ديروز ايران ارزشمند بود و سربلند، خاک را شرافت مي بخشيد و انسان را کرامت. کارايي و پايايي و زيبايي را پشت سر گذاشته بود و به والايي مي انديشيد.
ترجمان آيات الهي بود و وحدت و عزت و معرفت و حکمت را در آجر و خشت و سنگ تجلي مي داد.
معماري ديروز ايران معماري بود.
معماري امروز ايران چند است و چون است؟
معماري امروز ايران خاک را قيمت مي بخشد و انسان را ثروت.
معماري امروز ايران را در رابطه با چهار مولفه کارائي، پايايي، زيبايي و والايي تحليل و نقد مي نماييم:
1.کارايي:
معماري امروز ايران کارايي را در آن مي بيند که بيشترين بهره را از کمترين فضا بگيرد و نه آنکه شايسته ترين فضا را جهت زيستن و بودن انسان فراهم آورد.
حاکميت اقتصاد بيمار و سوار شدن بر موج تورم، معماري – وبه ويژمسکن- را تبديل به کالايي جهت احتکار وکسب درآمد نموده و متراژ وکميت فضا را بر ارزش و کيفيت آن سيطره داده است.
رابطه معماري امروز ايران با انسان ديگر آن رابطه ارج نهادن و تکريم نيست، بلکه به نوعي کنار آمدن و گاه تحمل فضا توسط انسان بدل شده است.خانه هايي با کمترين نور، بدترين ديد، بيشترين اشراف و سخت ترين روابط، محصول نگاه صرفا اقتصادي معماري امروز ما به معماري است.
2.پايايي:
معماري امروز ايران پايايي را در آن مي بيند که بنا از زمين برخيزد و فرونريزد، و نه آنکه هندسه اي باشد و حکمتي که سازه و فضا را همساز و همراز کند؛ و معماري را خلوت و جلوتي بخشد که چون نستعليق ميرعماد و رضاي عباسي در قلب انسان جايي بيابد و به روح انسان آرامش و اطميناني بخشد.
هرچند که پيدايش شيوه هاي نوين ساختمان سازي، معماري را از حاکميت جرزهاي قطور و سقفهاي سنگين و تقارنهاي اجباري رها ساخته و امروز- بنا بر نظريه پلان آزاد لکوربوزيه و به پشت گرمي فن آوري پيشرفته – هر شکلي از معماري را ميتوان بر پا کرد ولي اين آزادي به اعتلاي معماري نينجاميده، بلکه موجب ساده انديشي، سهل انگاري و رهايي طراحان از انديشيدن به سازه بنا شده است.
معماري امروز، به پشت گرمي تکنولوژي، به نيارش نمي انديشد و معماري تبديل به علم تقسيم و تفکيک فضا شده و همسازي سازه و فضا از ميان رفته است.
3.زيبايي:
معماري امروز زيبايي را در شگفت آوري و ايجاد اعجاب – و گاه ارعاب – مي بيند و نه در آن زيبندگي که حکايت از نجابت و متانت و کفايت روح ايراني داشت.
هنر تقدس زدايي شده امروز که چشم از آسمان برداشته و زيبايي را در زمين مي جويد طالب حيراني خلقان است و از آنجا که هيچ شگفتي پايدار نيست و با گذشت زمان و تکرار، عادي وکسالت آور مي گردد، ناچار از خلق پي در پي گونه ها و اشکال نو است و در اين ميان آنچه که فراموش و فدا مي گردد، روح و فطرت انسان است.
معماري شگفتي هاي ناپايدار در ايران به ظهور طبقه اي از معمار-روشنفکرها انجاميده که پيام آور شگفتي سازان غرب شده اند و آثاري را ارايه مي کنند که گاه پيش از آنکه ساخته شوند از دور خارج شده و از مد افتاده اند.
4.والايي:
بارزترين ويژگي معماري امروز ايران فقدان والايي است.
تکيه معماري گذشته ما بر کرامت انسان بود و معماري کارايي و پايايي و زيبايي را براي تکريم مقام انسان که خليفه خداوند بر روي زمين بود مي خواست و معماري بريده از تقدس و معنويت را، هرچند کارا و پايا و زيبا، علم بناي آخور مي دانست:
ريزه کاريهاي علم هندسه
يا نجوم و علم طب و فلسفه
که تعلق با همين دنييستش
ره به هفتم آسمان برنيستش
اين همه علم بناي آخور است
که عماد بود گاو و اشتر است
معماري امروز ما، بريده از آسمان و درمانده بر زمين، دوران سرگشتگي و واژگوني خود را مي گذراند. علت اين سرگشتگي نبودن معني در معماري و سبب واژگوني، جايگرين شدن خود به جاي خدا است.
معمار بزرگترين پيشين خويشتن را حقير و فقير مي خواند و با کمترين امکانات و ابتدايي ترين مصالح والاترين عمارتها را برپا مي کرد و معمار سرکش امروز، خود را بزرگ و برجسته مي بيند و با برخورداري از امکاناتي به مراتب پيشرفته تر به اقتباس و توليد آثاري اعجاب برانگيز و يا صرفا عملکردي بسنده مي کند.
معماري براي معمار پيشين تکليفي بود از براي خدمت به خدا و خلق خدا و معماري براي معمار امروز تکلفي است از براي معروفيت و خودنمايي.
نتيجه آنکه امروز تعريف و تلقي يکه و والايي از معماري که مقبول عام و معيار و محک اهل فن باشد و بتوان آن را آموزش داد وجود ندارد و اين خلاء فرهنگي، وظيفه اي سخت و سنگين را براي مدرسه معماري در پي دارد.

رشد و عملکرد گياهان داروئي بستگي به تداوم تأمين موادغذائي و رطوبت دارد که اين گياهان با سيستم ريشه اي خود در خاک به دست مي آورند. بنابراين خاک از اهمي ...

خاک ها مخلوطي از مواد معدني و آلي مي باشند که از تجزيه و تخريب سنگ ها در نتيجه هوازدگي بوجود مي آيند که البته نوع و ترکيب خاک ها در مناطق مختلف بر حسب ...

خاک‌ها مخلوطي از مواد معدني و آلي مي‌باشند که از تجزيه و تخريب سنگ‌ها در نتيجه هوازدگي بوجود مي‌آيند که البته نوع و ترکيب خاک‌ها در مناطق مختلف بر حسب ...

رسها به همراه کلوئيدها ، فعالترين بخش خاک محسوب مي شوند و اکثر آنها داراي ساختمان بلوري هستند. قبل از مطالعه کانيها توسط اشعه ايکس تصور مي شد که کانيه ...

مکانيک خاک مکانيک خاک از دو کلمه Soil به معنيخاکو Mechanics به معنيمکانيکگرفته شده است. درعلوم مهندسي، خاک مخلوط غير يکپارچه‌اي ازدانه‌هاي کانيها وموا ...

لايه هاي خاکي ، زير اساس ، اساس ، رويه ها هدف از روسازي: ايجاد يک سطح صاف و هموار که قابليت تحمل وزن چرخ هاي وسايل نقليه را داشته باشد و در طول عمر رو ...

● انتخاب سيمان استفاده از سيمانهاي با حرارت هيدراتاسيون کم، ممکن است تا حدودي سبب تخفيف اشکالات مربوط به ازدياد درجه حرارت بتن شود. ولي بايد درنظر داش ...

همانطور که مي دانيم تا چند سال آينده جهان با بحران بي آبي کم سابقه اي در طول عمر خود مواجه خواهد شد که دانشمندان سعي داشتند با ارائه روشهايي به ذخيره ...

دانلود نسخه PDF - معماري خاک