up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله معلوليت ها PDF
QR code - معلوليت ها

معلوليت ها

آگاهي و آموزش بهترين راهکار پيش گيري از معلوليت ها

معلوليت در کشور ما مشکل ناشناخته اي نيست. معلوليت مترادف با ناتواني نيست بلکه معلول فردي است که نيازهاي ويژه اي دارد؛ نيازهايي که اگر برآورده شود، او خواهد توانست مانند يک انسان عادي در جامعه زندگي کند و از مواهب آن لذت ببرد. نگرش نادرست جامعه به معلولان و نگاه ترحم آميز و آزارنده مردم به آن ها از عمده مشکلات معلولان محسوب مي شود. علاوه بر لزوم تغيير اين نگرش نادرست، بحث پيش گيري از معلوليت ها يکي از مهم ترين مباحثي است که در ارتقاي درک و آگاهي عمومي از معلوليت ها و راه هاي مقابله با آن مفيد خواهد بود.
● تقسيم بندي معلوليت ها
دکتر کيوان دوات گران مدير کل و سرپرست دفتر توان بخشي اجتماعي و مراقبتي سازمان بهزيستي، در اين خصوص به خراسان چنين توضيح مي دهد: به طور کلي ناتواني يا معلوليت به ۲ بخش معلوليت هاي جسمي و ذهني تقسيم مي شود. معلوليت هاي جسماني فقط مشکلات جسماني اندام ها، قلب و عروق، دستگاه گوارش و کليوي و تمامي ارگان هاي بدن به جز مغز و اعصاب را در برمي گيرد.گروه دوم، معلوليت هاي ذهني است. عبارت «معلوليت ذهني» ترجمه واژه mental است. اين واژه فقط به معلولان ذهني اطلاق نمي شود بلکه تمام افرادي را که به نوعي دچار مشکلات حاد اعصاب و روان هستند نيز شامل مي شود؛ زيرا اين افراد نيز مشکلات درک و هوش دارند و دچار اختلالات يادگيري اند.از اين رو فقط با شناسايي طيف دقيق انواع معلوليت هاست که مي توان درباره شيوع آن ها اظهارنظر کرد. طيف سوم معلوليت ها، معلوليت هاي حسي است و کساني که دچار اختلالات شنوايي، بينايي و تعادل هستند، جزو اين دسته قرار مي گيرند.
معلوليت هاي مادرزادي
به جز اين گروه ها دسته ديگري از معلوليت ها نيز وجود دارد که از آن ها به عنوان معلوليت هاي تکامل رشد ياد مي شود؛ اين معلوليت ها مربوط به جنين يا کودک در طي دوران رشد مي شود که شامل بيماري هاي مادرزادي، ارثي و متابوليک است و آسيب هايي که طي دوران بارداري، هنگام زايمان و بلافاصله پس از زايمان به علل خارجي رخ مي دهد، در اين دسته قرار مي گيرند. در مجموع بايد گفت، ۲ گروه اصلي معلوليت هاي جسماني و رواني داريم. با شناسايي طيف دقيق اختلالات متنوع شناختي، ذهني، هوشي، ادراکي، اعصاب و روان درمي يابيم که شيوع معلوليت هاي ذهني بيشتر از معلوليت هاي جسمي است.دکتر دوات گران درباره علل شايع انواع معلوليت ها در ايران نيز پاسخ مي دهد: علل متفاوتي در بروز معلوليت وجود دارد اما به طور کلي بايد گفت: عوامل ارثي و انتقال ژن معيوب به نسل هاي بعد در بروز معلوليت نقش دارد. برخي بيماري ها و اختلالات، ضربه ها و تروماهايي که مادر طي دوران بارداري دچار آن مي شود، جنين را دچار نقص يا آسيب مي کند. اتفاقاتي که هنگام زايمان رخ مي دهد، نيز مي تواند در بروز معلوليت نقش داشته باشد.گاهي اوقات هم در چند روز يا چند ماه اول پس از زايمان، کودک دچار بيماري يا عفونت هايي مي شود که پيامد آن ناتواني يا معلوليت است. اين عوامل معلوليت هاي مادرزادي قلمداد مي شود اما معلوليت هاي ناشي از ضربه، تصادف، سقوط يا غيره در زمره معلوليت هاي اکتسابي تعريف مي شود.در همين حال دکتر حسين نجم آبادي رئيس مرکز تحقيقات دانشگاه علوم بهزيستي و توان بخشي از عقب ماندگي ذهني به عنوان يکي از شايع ترين انواع معلوليت ها در ايران ياد مي کند و به ايسنا مي گويد: عقب ماندگي ذهني و بيماري هاي حسي عصبي از جمله شايع ترين معلوليت هاست و پرداختن هدفمند به آن ها مي تواند بسياري از مشکلات را برطرف کند.
● ژنتيک و معلوليت
به گفته وي در حوزه علمي و تحقيقات ژنتيک فاصله قابل توجهي با کشورهاي اروپايي نداريم و با تشخيص دقيق بيماري هاي ژنتيکي مثل تالاسمي توانسته ايم، تعداد مبتلايان تالاسمي را از ۲ هزار نفر به ۴۰۰ نفر کاهش دهيم.دکتر دوات گران نيز با تاييد اين نکته که از نظر پيشرفت در حوزه ژنتيک موفق بوده ايم، مي گويد: با اين وجود متاسفانه مشاوره ژنتيک در کشور ما به طور کامل انجام نمي شود؛ مباحث قومي و فرهنگي نقش چشم گيري در اين بحث دارد. حتي گاه مراجعات ديرهنگام فرصت تشخيص، مداخله، درمان و توان بخشي را از ما مي گيرد. به عنوان مثال، مادري که بعد از بارداري براي مشاوره مراجعه مي کند، در واقع فرصت مداخله و مشاوره را از پزشک مي گيرد. بنابراين از طرفي مشاوره ژنتيک هنوز در بين اقشار مردم خيلي جا نيفتاده است و از طرفي مراجعاتي که انجام مي شود، به موقع نيست و به همين دليل هنوز به فرهنگ سازي و آموزش در اين زمينه نياز جدي احساس مي شود.
اين موضوع با توجه به نرخ بالاي ازدواج هاي فاميلي در کشور اهميت دوچنداني پيدا مي کند. وزير بهداشت تعداد ازدواج هاي فاميلي در کشور را حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد عنوان مي کند و مي افزايد: در اين ميان مشخص شده است که دليل ناشنوايي و کم شنوايي ۶۲ درصد از افراد، ازدواج فاميلي والدين آن ها بوده و اين موضوع نيازمند آموزش است.همچنين رئيس انجمن حمايت از بيماران مبتلا به نقص اوليه ايمني، در گفت وگو با ايلنا درباره افزايش اين بيماري ها به دليل بالا بودن ازدواج هاي هم خون و فاميلي هشدار مي دهد و مي افزايد: در کشور ما به دليل بالا بودن ميزان ازدواج هاي هم خون و فاميلي، ميزان ابتلا به بيماري هاي نقص ايمني اوليه از نوع کروموزوم هاي غيرجنسي بالاست. دکتر اصغر آقامحمدي در توضيح اين بيماري مي گويد: اين بيماري ها شامل گروه هاي مادرزادي يا ارثي است که به دليل معيوب بودن ژن هاي دخيل در ساخت اعضاي دستگاه ايمني، عملکرد پروتئين ها و سلول هاي دستگاه ايمني و دفاعي بدن انسان را مختل مي سازد. در اين شرايط بيماران دچار عفونت هاي پي در پي مي شوند که اين عفونت ها در اندام ها و دستگاه هاي مختلف بدن، مانند دستگاه تنفس، دستگاه گوارش، سيستم عصبي، مفاصل و استخوان بروز مي کند. برحسب نوع، نقص ايمني علائم بيماري و نوع عفونت هاي مکرر در مبتلايان متفاوت است.
در اشکال ساده بيماري هاي نقص ايمني، مبتلايان دچار عفونت هايي مانند سينوزيت، عفونت گوش و عفونت ريه مي شوند و در موارد شديد نقص ايمني، عفونت هاي شديد در بيماران رخ مي دهد که در صورت تشخيص ندادن موجب مرگ بيمار در سال هاي اول زندگي مي شود.
رئيس بخش ايمونولوژي مرکز طبي کودکان ادامه مي دهد: فراواني اين بيماري ها در دنيا يک در ده هزار تا يک در صد هزار است اما در ايران اين آمار به دليل ازدواج هاي فاميلي بالاتر از کشورهاي اروپايي است. طبق مطالعات، طي ۳ سال گذشته حدود ۹۰۰ نفر به اين بيماري مبتلا شده اند ولي با توجه به اين که هر روز شاهد شناسايي مبتلايان بيشتري هستيم، بي گمان به اين تعداد افزوده شده است.به همين دليل است که دوات گران با تاکيد بر اهميت ارائه بسته هاي آموزشي براي آگاه سازي، ارتقاي دانش و آگاهي و مهارت هاي مردم تصريح مي کند: فقط با اين کار است که مي توان از انواع معلوليت ها به علل مختلف پيش گيري کرد. معلوليت هاي ناشي از عوامل ارثي، رعايت نکردن بهداشت در طول دوران بارداري و مراقبت از کودک در چند روز و چند ماه اول تولد، يک محور مشترک دارد و آن آموزش است. در واقع تاکيد همه جانبه بر ارتقاي دانش افراد، آموزش، آگاه سازي، توزيع بسته هاي آموزشي و بروشورها بسته به شرايط زوج ها مي تواند راهکار اصلي مقابله با معلوليت باشد. طبق تحقيقات، نقش مشاوره ژنتيک در شناسايي احتمال بروز معلوليت در فرزندان محرز شده است و اين مسئله با توجه به افزايش ازدواج هاي فاميلي در کشور بايد نهادينه شود و مردم براي مشاوره ژنتيک اهميت قائل شوند.
● مشاوره ژنتيک
همچنين پيش گيري سطح اوليه که به عهده وزارت بهداشت است پيش گيري ارتقايي و پيش گيري ثانويه همگي در جلوگيري از گسترش معلوليت و ناتواني نقش دارد ،پيش گيري سطح سوم زماني اتفاق مي افتد که معلوليت به وجود آمده است. با اين حال مي توان از پيامدهاي حاصل از ناتواني يا معلوليت جلوگيري کرد. بنابراين آموزش، ارتقاي دانش و مهارت ها، مشاوره هاي به هنگام و اهميت دادن به بحث غربالگري مي تواند راهکارهاي اساسي در اين زمينه باشد. هم اکنون نزديک به يک دهه است که غربالگري اختلالات مربوط به ناشنوايي يا نابينايي انجام مي شود.همچنين معلوليت هاي ناشي از ضايعات نخاعي در کشور ما به دليل بالا بودن نرخ تصادفات بالاست و از طرفي ميانگين سني مبتلايان در مقايسه با کشورهاي ديگر پايين است. به گفته دکتر ايرج عبداللهي، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توان بخشي کشور، ميانگين سني بروز ضايعات نخاعي در جهان حدود ۳۱ سالگي است و ۶۰ درصد اين معلولان در حدود ۱۵ تا ۳۰ سالگي دچار اين مشکل مي شوند.
دکتر دوات گران درباره معلوليت هاي ناشي از تصادفات و آسيب ديدگي طناب نخاعي که يکي از اين معلوليت هاست، توضيح مي دهد: يکي از اصلي ترين علل بروز اين معلوليت، تصادف است. رانندگي با موتورسيکلت و خودروهاي غيراستاندارد و تصادفات در جاده ها باعث بروز اين معلوليت مي شود. در برخي کشورها با تمهيداتي توانسته اند، آمار تصادفات را کنترل کنند و معلوليت هاي ناشي از تصادفات را به حداقل برسانند. افزايش مهارت هاي رانندگي، کنترل روي سانحه، انتقال و جا به جايي صحيح مصدومان و به موقع اعزام شدن اورژانس نيز از عواملي است که مي تواند در کاهش يا افزايش جمعيت معلولان نقش داشته باشد.

بيشتر نوزادان نارس بين هفته هاي ۳۲ تا ۳۷ بارداري متولد مي شوند. اگر نوزاد نارس شما پس از زايمان مشکل نداشته باشد (يعني دچار کمبود اکسيژن، عفونت شديد، ...

● شرح بيماري آرتريت عفوني (چرکي) عبارت است التهاب در يک مفصل ناشي از عفونت . هر مفصلي مي تواند درگير شود، اما اين بيماري در مفاصل بزرگتر مثل مفصل ران ...

شنوايي يکي از حواس ۵ گانه ماست که در زندگي روزمره براي به دست آوردن اطلاعات از آ ن استفاده مي کنيم و بسياري از مهارت هاي ما به شنوايي برمي گردد. قدرت ...

● اطلاعات اوليه اسكلروز متعدد (اِم . اِس) يك اختلال مزمن درگيركننده بسياري از عملكردهاي دستگاه عصبي . يك سوم بيماران داراي بيماري خفيف و غيرپيشرونده ه ...

● اطلاعات اوليه آميوتروفيك لاترال اسكلروز (ALS) عبارت است از تخريب پيش رونده سلول هاي طناب نخاعي ، كه منجر به از دست رفتن تدريجي عملكرد عضلات مي شود. ...

دانلود نسخه PDF - معلوليت ها