up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله مشخصات جغرافيايي زمين PDF
QR code - مشخصات جغرافيايي زمين

مشخصات جغرافيايي زمين

اولين موضوعي كه ميشه در اين قسمت به اون پرداخت اين هست كه ما بدونيم زميني كه در آن زندگي ميكنيم به چه شكلي هست . داستان از اونجايي آغاز ميشود كه در اعصار گذشته يعني در حدود 2530 سال قبل دانشمندان آن زمان از جمله فيثاغورث با تكيه به برخي دلايل فيزيكي تشخيص داده بودند كه زمين به حالت كروي است كه امروز به عينه اين مطلب واضح ميباشد ولي همانطور كه ميدانيد كره زمين كاملا گرد نيست بلكه در قطبين آن كمي فرو رفتگي دارد كه همين امر باعث گرديده شعاع زمين را به لحاظ اندازه به دو صورت در نظر گرفت يعني اگر بياييم شعاع استوايي را اندازه گيري كنيم به رقم 6378واگر شعاع قطبي انرا اندازه بگيريم به رقم 6356 كيلومتر خواهيم رسيد . در اينجا بايستي گفت كه شكل زمين با بيضي ، دايره و هيچيك از اشكال هندسي منطبق نيست. بهترين تعريفي كه در مورد شكل زمين ميتوان گقت آنست كه بگوييم زمين به شكل زمين است !!!!!!!! حتما از اين حرف تعجب كرديد حالا توضيح ميدم . در واقع اين تعريف قرار دادي است يعني اينكه در علم نقشه برداري اومدن اصطلاح Geoid را كه به معناي زمين ديس ميباشد را به عنوان شكلي فرضي در نظر گرفتند . حالا حتما ميپرسيد اين زمين ديس چي هست ؟
زمين ديس يا همان ژئوييد ، در اصل به سطح متوسط آب اقيانوسها اطلاق ميگردد. با اين فرض حالا براي مشخص كردن سطح ژوئييد بر روي خشكي ها ، بايستي ادامه فرضي سطح آب اقيانوسها را در نقطه مورد نظر روي زمين محاسبه كرد و آنرا به عنوان سطح زمين ديس يا ( ژئوييد ) در نظر گرفت .
قطبين ، مدارات و نصف النهارات
در اين قسمت خيلي سريع و خلاصه در مورد اين موارد مينويسم .
قطبين زمين در واقع در دو انتهاي محور زمين هستند . مدارات دوايري افقي هستد موازي هم كه با كمربند زمين يعني استوا موازيند و بالاخره نصف النهارات دوايري عظيم هستند كه از قطبين زمين ميگذرند . البته دو مداري كه در عرض 23درجه و 27 دقيقه شمالي و جنوبي هستند به ترتيب به نامهاي مدار راس السرطان و راس الجدي هستند .
طول جغرافيايي در هر نقطه زاويه بين نصف النهار آن نقطه با نصف النهار مبدا كه همان گرينويچ است ، اطلاق ميگردد.
عرض جغرافيايي در هر نقطه از زمين به زاويه بين خط قائم آن نقطه از سطح زمين و سطح دايره اي استواست .
خوب شايد اين قسمت براي شما تكراري بوده باشه ولي يادآوري آن فكر ميكنم لازم بود . در قسمت بعد اشاره اي كوتاه به حركات زمين ميكنم و مباحث اين قسمت رو خاتمه ميدم .
حركات زمين
حركت وضعي
ميدانيم كه زمين در هر 23 ساعت و 54 دقيقه يكبار به دور محور خود ميگردد كه به اين حركت وضعي ميگن . اين در حالي است كه خود محور زمين كاملا عمود نيست بلكه با زاويه 23 درجه و 27 دقيقه نسبت به سطح مدارش در حال گردش است . ( هر درجه 60 دقيقه وهر دقيقه 60 ثانيه است) در ضمن جالبه كه بدونيد به علت صلبيت زمين سرعت گردش آن در نقاط مختلف اين كره خاكي متفاوت است به طوريكه مثلا در استوا داراي سرعت 465 متر بر ثانيه و در قطبين حدودا صفر است .
حركت انتقالي
همونطور كه باز همه ميدونن زمين در هر 365 روز و 6 ساعت يكبار روي مدار بيضي شكلش ميگردد كه به اين حركت ، حركت انتقالي زمين به دور خورشد ميگن . به خاطر همين مورد هر 4 سال يكبار اين 6 ساعت اضافه ها با هم جمع ميشن و اصطلاحا سال 366 روز ميشود كه ما بهش سال كبيسه ميگيم . راستي سرعت زمين به دور خورشيد 108000 كيلومتر بر ساعت بر آورد شده كه اگر باز يه حساب ساده رياضي انجام بديد به رقم 947 ميليون كيلومتر در سال ميرسيم پس ما بدون اينكه متوجه باشيم در سال حدود يك ميليارد كيلومتر داريم به دور خورشيد مسافرت ميكنيم كه اين عدد مساوي با اين است كه ما در طول يكسال ميتونيم حدود 7 بار تا خورشيد بريم و برگرديم جالبه نه !!!؟
خوب مطالب اين هفته رو در اينجا تمام ميكنم اميدوارم مورد استفاده شما قرار گرفته باشه . در پايان براي اون دسته از علاقمندان يك سرگرمي علمي گذاشتم كه حسنش به اينه كه با كمترين امكانات ميتونيد يك كار بزگ انجام بديد ميگيد نه پس بياييد پايينتر .
اندازه گيري شعاع زمين
دوستان عزيز هم اكنون با روشي كه ميگم به راحتي ميتوانيد شعاع كره زمين را بيابيد و به عنوان يه سرگرمي علمي از اين كار لذت ببريد . بدون هيچ مقدمه اي روش رو ميگم .
روش کار
الان در وسط تابستان هستيم در بعضي از نقاط كشورمان در ظهر سايه آفتاب كاملا موازي امتداد قايم است شماكافي است دو شهر را بر روي نقشه ايران پيدا كنيد كه دقيقا بر روي يك نصف النهار باشند بعد با علم به اينكه در ظهر در شهري كه شما در آنجا نيستيد ولي ميدانيد آفتاب در امتداد عمودي سايه دارد ، در شهر خود يك شاقول ( يا هر چيز قائم ديگر ) بر داريد و با يك نقاله درست در وسط ظهر ميزان انحراف سايه را دقيق اندازه بگيريد ( البته شما چون با نقاله كار ميكنيد و بدون ابزار حرفه اي هستيد دقت كار پايين ميايد چون فقط درجه را خوب ميتونيد اندازه بگيريد اين در حالي كه ميبايست دقيقه و حتي ثانيه را حساب ميكرديد ولي اصلا ناراحت نباشيد چون اين كار صرفا جهت سرگرمي و آشنايي با كار است و دقت در آن نقش مهمي ندارد به قول معروف نفس عمل مهمه ) حال اين عددي را كه در آورديد را يادداشت كنيد و مثلا β بناميد .
مرحله بعدي كار كه اسانتر هم هست محاسبه فاصله بين دو شهر ميباشد براي اينكار يك نقشه ايران كه داراي مقياس ميباشد را بر داريد و با يك خط كش اون دو شهري كه درست روي يك نصف النهار هستن را اندازه بگيرد عدد رو يادداشت كنيد حالا بايد اين عدد را به مقياس حقيقي در آوريد واسه اينكار از فرمول بسيار ساده زير كمك بگيريد :
(اندازه حقيقي) (اندازه روي نقشه)=مقياس عددي 1 n) )
كه در اينجا هدف يافتن اندازه حقيقي است فقط تبديل واحد يادتون نره چون بايد هر دو عدد از يك واحد باشند . بعد از اينكه فاصله دو شهر رو پيدا كرديد مثلا در اومد 770 كيلومتر. حالا آخرين مرحله يعني محاسبه شعاع هست كه با استفاده از يك رابطه ساده مثلثاتي به راحتي به دست ميايد :
‏شعاع زمين = tan β فاصله دو شهر
حالا شما توانسته ايد با چند تا ابزار كوچك و ابتدايي و چند محاسبه آسان شعاع كره زمين را ( البته با خطا ) محاسبه كنيد .
جهان هستي
بحث رو اينطوري آغاز ميكنم . زميني كه ما در آن زندگي ميكنيم در واقع جزء بسيار كوچكي از اين عالم هستيست كه فقط در مقياس ميكروسكوپي ( ذره اي) قابل بررسي ميباشد . بگذاريد كوچكي زمين را با آمار و ارقام برايتان واضحتر كنم .
اگر بخواهيم يك تقسيم بندي از عالم هستي داشته باشيم بايد بدونيم كه آسماني كه پيرامون ما را فرا گرفته از 88 صورت فلكي كه تا به حال شناخته شده اند تشكيل شده ( به مجموعه اي از ستارگان كه در آسمان به شكل خاصي ديده ميشوند صورت فلكي ميگن) همانطور كه در پرانتز گفته شد اين صور هر يك شامل ميلياردها ستاره و كهكشان ميباشد .
كهكشانها در اصل مهمترين واحد عالم را تشكيل ميدهند كه در حدود 1 ميليارد از آنها در آسمان تخمين زده شده ، و جالبه بدونيد كه هريك از آنها از بيليونها ستاره تشكيل شدن ، يعني اگر يه حساب سر انگشتي كنيد به يك عدد 18 رقمي خواهيد رسيد!!! را جع به كهكشانها بايد بگم كه در اطرافشان يكسري گاز و غبار بسيار ريز و پراكنده موجود ميباشد در ضمن همين كهكشانها به اشكال مختلفي همچون بيضي و مار پيچ و بي شكل ديده ميشوند. حتما همه شما ميدونيد كه كهكشان راه شيري همان كهكشانيست كه ما در آن هستيم كه به شكل مارپيچ ميباشدو در حدود 100 ميليارد ستاره را در خود جاي داده است كه قطر آن در حدود 100000 سال نوري ميباشد !!!!!!!!! و نزديكترين كهكشان به آن ابرهاي ماژلان ميباشند ( سال نوري واحد مسافت ميباشد و آن عبارتست از فاصله اي كه نور در مدت يكسال با سرعت 300000 كيلومتر بر ثانيه طي ميكند) .
منظومه شمسي بعد از مختصر تعريفي كه از كهكشان گفته شد شد نوبت ميرسه به واحد كوچكتر كيهان كه همون منظومه هاست . همه ما ميدونيم منظومه شمسي يكي از منظومه هاي كهكشان راه شيريست . كه ستاره اي نسبتا كوچك به نام خورشيد در مركز آن قرار دارد و 9 سياره و 31 ماه به دور مدارات به صورت منظم در چرخشند . كه البته علاوه بر اينها تعداد زيادي سيارك و ستاره دنباله دار و شهابها نيز هستند كه در مجموع جرم اين منظومه را تشكيل ميدهند . يك نكته اي كه كاملا فراموش شد در قسمت كهكشانها بگم اينه كه بر خلاف تصور بيشتر مردم تمام ستارگان در مداراتي بسيار منظم تر از سيارات به دور مركز كهكشان دوران ميكنند و يه چيز ديگه اينكه محاسبه شده كه خورشيد هر 230 ميلييون سال يكبار يكدور كامل در مدار خود ميزند و اگر عمر خورشيد را 5 ميليارد سال فرض كنيم تا به حال ميبايست 22 بار خورشيد به دور مركز راه شيري چرخيده باشد.
دوباره بر ميگردم به منظومه شمسي . خوبه بدونيد كه تا زمانهاي نه چندان دور مردم بر اين گمان بودند كه زمين مركز عالم است و ثابت، اما همه ستارها و سيارات دور آن ميچرخند كه بعدا اين نظر توسط گاليله نقض شد . ولي قبل از گاليله كپرنيك نيز فهميده بود كه مركز منظومه شمسي خورشيد است نه زمين و اين زمين است كه به دور خورشيد ميگردد نه خورشيد .
به هر حال صحبت در مورد منظومه شمسي و نظريات ديگر دانشمندان در اين مورد بسيار زياد است ؛ و همچنين در مورد همسايگان زمين چون ميدونم بارها از طريق كتب و رسانه هاي ديگر به مقدار زيادي در اين مورد بحث شده من فقط ميخوام چيزهايي رو بگم كه بسيار كم به آنها پرداخته شده . مثلا اينكه بيام از اول نام سيارات رو بگم و بعد هم توضيح بدم مطمئنا نه شما دوست داريد نه من ولي براي تكميل اين قسمت اشاره اي كوچك ميكنم و بس . خب گفتيم منظومه شمسي از 9 سياره كه در مدارشان به دور خورشيد ميچرخند تشكيل شده كه اسامي آنها به ترتيتب فاصله از خورشيد عبارتند از : عطارد، زهره ، زمين ، بهرام ، مشتري ، كيوان ، اورانوس، نپتون و پلوتون كه اين آخري به خاطر خروج از مركز زيادي که نسبت به بقيه دارد گاهي بيرون از منظومه ميافتد و نيز خودش به عقيده برخي از دانشمندان قمر نپتون ميباشد خلاصه ساده بگم اين سياره يعني پلوتون هنوز بلاتكليف است !!!!!!!!
همونطور كه گفتم صحبت در مورد اين 9 سياره بسيار رفته ، من قصد ندارم كه تكرار مكررات كنم پس همينجا اين بحث را تمام ميكنم .
خوب اميدوارم تا اينجا خسته نشده باشيد . در انتها نظريه آلبرت انيشتين را در مورد شكل جهان ميگم . اين استاد فيزيك ((كه داراي IQ بيش از 200 بود )) در مورد جهان اينطوري نظر ميده :
كيهان به حالت كروي 4 بعدي است و انحناي آن مثبت است يعني
خواص هندسي آن شبيه به خواص هندسي كره است و همانطور كه
يك كره مساحت و حجم معيني دارد ، فضاي جهان نيز بايد حجم
معيني داشته باشد و اگر فرض كنيم كه يك سفينه فضايي از نقطه
p شروع به حركت در يك خط مسقيم كند انتظار ميرود كه از امتداد
متقابل به نقطه عزيمت خود باز گردد . بعد چهارم همان زمان است كه
به عقيده انيشتين انحنا ندارد و مستقيم است يعني اگر مثل بار قبل از
يك جا شروع كنيد و اينبار سوار بر زمان بشيد ديگر به نقطه مبدا باز
نخواهيد گشت يعني زمان بر گشت پذير نيست و فقط روي يك مسير
مشخص حركت ميكند .

تغييرات آب و هوايي زمين عصر يخبندان در خلال تاريخ، آب و هواي زمين بار ها دستخوش تغييرات اساسي شده است. بين ۸۰۰ تا ۶۰۰ ميليون سال پيش در طي دوره اي به ...

● مقدمه زمين ، سومين سياره نزديک به خورشيد و بزرگترين سياره در ميان سيارات دروني است. ساختار دروني زمين مثل ساير سيارات دروني از يک هسته داخلي و يک هس ...

تعريف: بنا به تعريف انجمن زمين شناسي مهندسي(IAEG)، زمينلغزش عبارتست از جابجايي به سمت پايين توده اي از مواد بر روي يك شيب طبقه بندي زمينلغزش ها: در سا ...

حرکت و جابجايي بخشي از مواد دامنه در امتداد يک سطح گسيختگي مشخص را «لغزش» مي ناميم. در لغزشهاي دامنه اي تغيير شکل از نوع «برش ساده» است. لغزش انواع مخ ...

در حاليکه اطلاعات اندکي تاکنون در باره مرکز کره زمين در اختيار بوده است، هم اکنون داده هاي مربوط به زمين لرزه ها ثابت مي کند که مرکزي ترين و دروني تري ...

امروز همه در اتحاديه اروپا از آتشفشان ايسلند سخن مي گويند!پروازها به شدت مختل شده است و ضربات سخت و جبران ناپذيري به بخش صنايع کشورهاي اروپايي وارد شد ...

زمين شناسي رسوبي براي اکتشاف و تکميل اطلاعات مربوط به مخازن نفت و گاز مهم مي باشد. اطلاعات زمين شناسي براي براي پيشبيني مکان هاي احتمالي استان هاي نفت ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

دانلود نسخه PDF - مشخصات جغرافيايي زمين