up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله محيط هاي رسوبي PDF
QR code - محيط هاي رسوبي

محيط هاي رسوبي

انواع محيط هاي رسوبي حدواسط

مقدمه
عوامل زيادي از جمله فيزيکي ، زيست شناسي ، زمين شناسي در تشکيل محيطهاي رسوبي موثر مي‌باشند. بطور کلي هر محيط رسوبي تعيين کننده مجموعه ويژگيهاي سنگ شناسي و فسيل شناسي رسوبات آن ناحيه است. رخساره به مجموعه خواص و صفات رسوبي از قبيل نوع سنگ ، کاني‌هاي دربردارنده ، ساختمانهاي رسوبي لايه بندي ، فسيلهاي در بردارنده و امثال آن که معرف رسوبگذاري در محيط خاص است گفته مي‌شود.
بطور خلاصه رخساره عبارتست از مجموعه صفات سنگ شناسي و بيولوژيکي يک سنگ که در نتيجه رسوبگذاري محيط خاصي حاصل شده باشد. رخساره‌ها را ممکن است بر حسب محيط تشکيل ، نوع سنگ و يا فسيلهاي در بردارنده تقسيم بندي نمود. محيطهايي که در محل برخورد خشکي و دريا قرار دارند، داراي مشخصات رسوبي هستند که از اختلاط رسوبات دريايي و خشکي تشکيل شده‌اند که به اختصار توضيح داده خواهد شد.
محيطهاي کرانه‌اي
قسمتي از منطقه ساحلي که بين جذر و مد قرار دارد، محيط کرانه‌اي گفته مي‌شود. حد بالايي از بالاترين حد امواج شروع مي‌گردد. ولي حد پائيني آن مشخص نيست. در اين محيط عمل رسوبگذاري بوسيله سه عامل مهم فيزيکي ، شيميايي و بيولوژيکي انجام مي‌گيرد. رسوبات کرانه‌اي از موادي که اندازه آنها بين رس تا قلوه سنگ درشت متغير است، تشکيل مي‌گردد. اين قبيل رسوبات معمولا بطور کلي داراي صدفهاي شکسته شده است.
بطور کلي چنين ته نشستهايي را رسوبات کلي مي‌نامند. معمولا نوع رسوبات قلوه سنگي در فاصله چند متري تغيير مي‌کند. اغلب مواد درشت تر و سنگين تر در قسمتهاي بالايي ساحل ته نشين مي‌گردد. امواج دريا ، شنها و صدفها را از قسمتهاي کم عمق به ساحل آورده و فقط مقدار کمي از اين مواد ممکن است رسوبات دايمي را تشکيل دهد. دانه‌هاي قلوه سنگي و ماسه‌اي در اين محيط تا حدود زيادي مدور بوده و کمتر به صورت زاويه دار ديده مي‌شود.
رنگ رسوبات کرانه‌اي بر حسب دارا بودن مواد خارجي روشن تا تيره است. ساختمان ريپل مارک يکي از علائم مشخصه رسوبات کرانه‌اي است. اثرات پا (ردپا) و کشيده شدن بدن موجودات دريايي و خشکي که براي تغذيه به ساحل آمده و ازبين رفته‌اند و همچنين شيارهاي ايجاد شده بوسيله کرمهاي حلقوي و ساير موجودات بر روي ته نشستهاي کرانه‌اي از ديگر اختصاصات اين نوع محيطهاي رسوبي است.
محيط کولابي حاشيه‌اي
چنانچه امواج دريا نقاط ساحلي را شکسته و سدي ساحلي ايجاد نمايد که در پشت آن آبها تجمع نمايد، کولاب تشکيل مي‌شود. همچنين کولابها ممکن است از طريق ايجاد سدهايي در امتداد خليج يا در طول سواحل مسطح و دلتايي که بخشي از آنها بوسيله دريا فرا گرفته شده ايجاد گردد. آب کولابها بستگي به تغذيه آب رودخانه ، دريا و ميزان تبخير دارد و ممکن است شيرين ، شور و يا خيلي شور باشد که در هريک از اين حالات جانداران متفاوتي در آن زندگي مي‌کنند. رسوبات کولابي شامل رسوبات شني ، رسي آهکي ، رسوبات نوع دريايي و تورب (زغال نارس) است.
رسوبات شني اغلب بوسيله رودخانه‌ها و رسوبات آهکي از طريق فعاليت حياتي و به صورت شيميايي (تبخير آب کولابها) ته نشين مي‌گردد. چينه بندي رسوبات ته نشين شده در کولابها به علت آرامش عمومي آب ، منظم و صاف است. البته در دهانه رودخانه ممکن است چينه بندي به صورت مورب تشکيل شود. به علت عمق کم ريپل مارکهاي موجي و اثرات امواج ممکن است در اين رسوبات وجود داشته باشد. وسعت رسوبات کولابي اغلب محدود بوده و هيچگاه توسعه زياد ندارند.
محيط دلتاها
در جمعي که آب رودخانه‌ها وارد آبهاي دائمي مانند دريا ، درياچه و خليج‌ها مي‌شود. سرعت آن ناگهان کاهش مي‌يابد و در نتيجه مقدار زيادي از موادي که با خود حمل کرده در مدخل دلتا ته نشين مي‌کند. رسوبات دلتايي از ته نشستهاي خشکي و آبي تشکيل مي‌گردد. از نظر شکل ظاهري رسوبات دلتايي از سه بخش تشکيل شده است.
* بخش فوقاني :
اين بخش بطور افقي قرار گرفته است و رسوبات اين بخش اغلب از مواد آلي ، رس ، سيت و ماسه تشکيل شده‌اند. در قسمتي از اين بخش که به طرف دريا قرار گرفته معمولا رسوبات ماسه‌اي و رس که داراي جورشدگي ضعيف تا متوسط است، مي‌پوشاند.
* بخش طبقات متمايل :
طبقات متمايل به طرف خارج و پايين بخش فوقاني امتداد دارد. شيب اين طبقات در حوضه‌هاي کوچک که امواج و جريانهاي آب ضعيف است، داراي شيب تند بوده و به خوبي از طبقات بالايي قابل تشخيص است. ولي در حوضه‌هاي بزرگ که امواج جريانهاي آب قوي است، شيب اين طبقات کم و با اختلاف جزئي با طبقات فوقاني ارتباط دارد.
* بخش طبقات زيرين يا کف دلتا :
چون رسوبگذاري قسمت زيرين در فاصله بيشتري از ساحل تشکيل مي‌شود، کمتر شسته شده و بعلاوه اغلب دريايي هستند. لايه‌هاي زيرين مانند قسمت فوقاني بطور افقي ته نشين مي‌گردند.
محيط خليج دهانه‌اي
خليج دهانه‌اي بخشي از مسير انتهايي رودخانه است که تحت تاثير جذر و مد قرار مي‌گيرد. در اين بخش تاثير جذر و مد بيشتر از تاثير جريانهاي رودخانه است. چون رسوبات خليج دهانه‌اي در ستونهاي زمين شناسي به مقدار بسيار کم يافت مي‌شود.
محيطهاي باتلاقي
محيطهاي باتلاقي به حوضه‌هاي بسته‌اي اطلاق مي‌گردد که داراي گياهان باتلاقي و رسوبات نرم ته نشين شده مي‌باشد.

ديدکلي سنگهاي رسوبي از تجمع و سيماني شدن رسوبات حاصل مي‌شوند، که شامل رسوبات تخريبي که حاصل فرسايش و تخريب زمينها بوده و از کانيهايي نظير کوارتز ، فلد ...

سنگهايي هستند كه منشا خارجي دارند و در نتيجه حمل و نقل و ته نشين شدن ذرات سنگهاي قبلي يا رسوب مواد محلول در محيطهاي مختلف ( سطح زمين ، رودخانه ، درياچ ...

سنگهايي رسوبي هستند كه منشا خارجي دارند و در نتيجه حمل و نقل و ته نشين شدن ذرات سنگهاي قبلي يا رسوب مواد محلول در محيطهاي مختلف ( سطح زمين ، رودخانه ، ...

محيطهاي دريايي ( Marine environments ) خصوصيات محيطهاي دريايي * وجود فسيلهاي جانوري و گياهي متعدد و گوناگون. * عدم وجود ساختمانهاي خروجي (Emersion str ...

تنش يا استرس Stress ، واژه‎اي است که اولين بار توسط دانشمندان علوم بيولوژيک در مورد موجودات زنده بکار برده شد. بعدها اين واژه از علم فيزيک گرفته شده و ...

زمين شناسي رسوبي براي اکتشاف و تکميل اطلاعات مربوط به مخازن نفت و گاز مهم مي باشد. اطلاعات زمين شناسي براي براي پيشبيني مکان هاي احتمالي استان هاي نفت ...

آشنايي با سنگ هاي کربناته و رده بندي سنگ هاي اهکي: سنگ آهک کربنات کلسيم(CaCO3) به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي‌شود. اين سنگ بيشتر به صورت آه ...

▪ سنگ هاي رسوبي آواري (تخريبي) چگونگي تشکيل سنگهاي رسوبي آواري: در سطح زمين سنگهاي رسوبي آواري از تخريب سنگهاي قديمي تر تشکيل ميگردند. سنگهاي آذرين و ...

دانلود نسخه PDF - محيط هاي رسوبي