up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله محيط هاي حد واسط PDF
QR code - محيط هاي حد واسط

محيط هاي حد واسط

رسوبات در محيطهاي حد واسط

محيطهاي حد واسط (Transitional environment)
اين محيطها در منطقه ليتورال مابين حد متوسط جزر و حد متوسط مد قرار دارد. عرض منطقه ليتورال ممکن است تا چند مايل برسد که بستگي به گسترش شيب ساحل و ارتفاع امواج دارد.
▪ سواحل (beaches) در محيط پرانرژي ساحلي ، رسوبات معمولا داراي دانه بندي در حد ماسه و سنگ متوسط دانه تا گراول مي‌شود. ماسه سنگهايي که در اين محيط نهشته مي‌شود، مي‌تواند انواع ساختمانهاي رسوبي مانند ريپل مارک ، و يا خطوط موجي شکل نازک از ماسه‌هاي ريز و ساير خرده سنگها که در اثر جريان آب ايجاد مي‌شود، را نشان دهند.
آبگيرهايي که بر اثر جزر و مد بر جاي مي‌ماند (tidal-pools) در سواحل سنگي فراوان بوده و انواع زيادي از موجودات در آن يافت مي‌شود. سنگهاي اين ناحيه اکثرا بوسيله بي‌مهرگان چسبنده و جلبکها پوشيده مي‌شوند. موجودات بنتيک متحرک مثل ستاره‌هاي دريايي و حلزونها در اين محيط فراوان است که پس از پرشدن اين آبگيرها بوسيله رسوبات ، اين فسيلها نيز در آنها محفوظ مي‌مانند.
▪ پهنه‌هاي جزر و مدي (Tidal-flats)
اين نوع پهنه‌ها در قسمت کم انرژي ليتورال يافت شده و اکثر رسوبات آن ريزدانه است، مثل رس و سيلت و گلهاي آهکي. رسوبات تخريبي در مجاورت قسمتهاي مرتفع (high land) مجتمع مي‌شوند. در حالي که گلهاي آهکي که منشا دولوميت و آهک هستند در مناطق گرم و به شرط عدم وجود منشا رسوبات پر شده و باعث بوجود آمدن يک سنگ رسوبي مي‌شود که اين ساختمان را در خود حفظ مي‌کند.
▪ کولاب (Lagoon)
معمولا ريفهاي مرجاني در ساحل مقداري از قسمت کم عمق آب دريا را بطور کامل از قسمت اصلي دريا جدا مي‌کنند. اين حجم آب جدا شده را کولاب مي‌گويند. رسوبات اين ناحيه عمدتا از نوع تخريبي هستند که از خشکي حمل شده‌اند و اغلب شامل گلهاي آهکي هستند ميزان عناصر لازم جهت رشد موجودات زنده (nutrient level) بالا بوده و در نتيجه موجب تنوع و تراکم موجودات در اين قسمت مي‌شود. گردش محدود آب در مناطق گرم و خشک در اين محيط باعث رشد کانيهاي تبخيري مانند هاليت و ژيپس مي‌گردد.
▪ مصب رودخانه يا خليج دهانه‌اي (Estuaries)
از مشخصات اين منطقه تداخل آب دريا و آب شيرين است. مصب‌ها محيط گسترده‌اي از آب نيمه شور ، نيمه شيرين (Brackish water) هستند که در دهانه رودخانه‌ها به علت جزر و مد و تداخل آب دريا و آب شيرين تشکيل مي‌شوند. رسوبات اين قسمت اکثرا از رسوبات حمل شده از خشکي مي‌باشد و ساختمانهاي رسوبي مانند ريپل مارک و آبراهه‌ها را دربر دارد.
▪ موجودات زنده در مصب رودخانه
اين محيط داراي موجودات گياهي و جانوري مشخصي بوده و مطالعات اخير نشان داده است که موجودات اين ناحيه شوري آب را ترجيح مي‌دهد و بعضي گونه‌ها مي‌توانند در مقابل تغييرات زياد شوري آب مقاومت کنند و هم در آب شيرين و هم آب دريا زندگي مي‌کنند.
▪ باتلاق و مرداب ساحلي(Coastal marsh and swamp)
باتلاقهاي ساحلي در محدوده منطقه جزر و مدي قرار دارند. رسوبات باتلاقها اکثرا شبيه رسوبات مربوط به زمينهاي آبگير مي‌باشند. تفاوت مهم بين اين دو منطقه در اين است که حرکت آب در باتلاقها به قدري محدود است که گياهان نيز مي‌توانند در آن رشد کنند. اين گياهان مانند يک فيلتر نگاهدارنده براي رسوبات ريز مانند سيلت و رس عمل کرده و تحت شرايط مساعد ممکن است به صورت پيت (Peat) درآيند. رسوباتي که در مردابها يافت مي‌شود عمدتا سيلت ، گل ، رس و پيت هستند. در اصطلاح به اين دو منطقه ، مناطق زغال ساز (coal-Formin) نيز مي‌گويند.
▪ موجودات زنده باتلاقها و مردابهاي ساحلي
گاهي اين دو منطقه ، حاوي بي‌مهرگان کوچک و حتي مهره‌داران آبزي مي‌باشد.
▪ رخساره‌هاي زيستي (Biofacies)
محيطهاي رسوبگذاري همچنانکه عامل اصلي بوجود آمدن ليتولوژيهاي خاص هستند، باعث پيدايش رخساره‌هاي زيستي ويژه نيز مي‌گردند. آهکهاي ريفي که مهمترين رخساره زيستي‌اند، بيشترين فراواني و متنوع‌ترين ارگانيسمها را دارا مي‌باشند.
▪ ارگانيسمهاي موجود در رخساره‌هاي زيستي
محيط ريف غني از اکسيژن و نور و مواد غذايي است که شامل اجتماعي از اسفنج‌ها ، بريوزوآها ، گاستروپودها ، جلبکهاي آهکي و مرجانها است. عناصر ويژه رخساره‌هاي زيستي دريايي فرامينيفرها مي‌باشند که زوناسيون بيواستراتيگرافي بوسيله آنها مي‌گيرد. مثلا توالي بيوزونهاي فوزولينيد ، مرزهاي زماني را مشخص ساخته و تطابق و تقسيمات زمان استراتيگرافي را امکان پذير مي‌سازد.
▪ رخساره‌هاي حوضه (Basin facies)
رخساره‌هاي حوضه‌اي دريايي در آب هاي نسبتا عميق ، گسترش دارند. اين رخساره‌ها بيشتر از سيلتستون (Silt stone) و کليستون (Clay stone) سياه و لامينه تشکيل يافته است. رخساره‌هاي حوضه در شرايط غيرهوازي در پايينتر از حد موج نهشته شده و در قسمت عميق‌تر ، زير ماسه سنگهاي دانه ريز با دانه بندي تدريجي قرار دارند.
● نتيجه نهايي (پالئوژئوگرافي يا ديرين جغرافيايي)
رخساره‌هاي زيستي (Bio Facies) و سنگي (Litho Facies) نتايج و محصول محيطهاي رسوبي قديمي مي‌باشند. محيطهاي قديمي ، نواحي مي‌باشند که داراي مجموعه مشخص از ويژگيهاي فيزيکي ، شيميايي و زيستي بوده و آثار آنها روي رسوبات انباشته شده باقي مانده است. بازسازي اين محيطهاي قديمي زمين شناسان را در ارائه يک نقشه جغرافيايي قديمي ياري مي‌دهد. با چنين نقشه‌اي بر اساس بيرون زدگي لايه‌ها و مقاطع زيرزميني ، سنگهاي هم زمان و محيطهاي قديمي تفسير مي‌شوند.

هرگاه يک دسته پرتو را بصورت موازي بر سطح يک عدسي بتابانيم و پرتوها بعد از شکست و عبور از عدسي در طرف ديگر آن به همديگر نزديک شده يا به اصطلاح همگرا شو ...

آنچه از نيروهاي بنيادي عالم مي دانيم به اين قرار است که مي توان آنها را به چهار نيروي بنيادي دسته بندي کرد. اين نيروها به ترتيب افزايش قدرتشان ، عبارت ...

محيطهاي دريايي ( Marine environments ) خصوصيات محيطهاي دريايي * وجود فسيلهاي جانوري و گياهي متعدد و گوناگون. * عدم وجود ساختمانهاي خروجي (Emersion str ...

گاهي شايد براي ما شرايط جوي محيط تمرين مهم نباشد ولي گاهي اين بي توجهي ممکن است باعث شود که ما مدتها از تمرين دور بمانيم بنابراين براي اين که در کنار ...

تنش يا استرس Stress ، واژه‎اي است که اولين بار توسط دانشمندان علوم بيولوژيک در مورد موجودات زنده بکار برده شد. بعدها اين واژه از علم فيزيک گرفته شده و ...

با توجه به توضيحات عنوان شده خاکها از نظر قابليت اراضي وسريهاي داراي محدوديت در استان تهران وهمچنين با درنظر گرفتن تعاريف موجود از بيابان و شرايط اکول ...

۱) کانسار هاي آهن (Fe): اثرات زيست محيطي کانسار هاي آهن (هماتيت ،سيدريت ،گوتيت ،مگنتيت ،شامونيت):در گذشته فلز آهن بعنوان يک عنصر آلوده کننده محيط زيست ...

● طبقه بندي کانيها تاکنون بيش از ۳۵۰۰ کاني شناسائي شده است. که آنها ۲۰۰ کاني مهمترين مي باشند. که از ميان همه آنها کوارتز و پلاژيوکلاز بيش از دوسوم حج ...

دانلود نسخه PDF - محيط هاي حد واسط