up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله محيطهاي دريايي PDF
QR code - محيطهاي دريايي

محيطهاي دريايي

انواع محيطهاي دريايي رسوبي

مقدمه
امروزه در حدود 4 3 سطح زمين بوسيله درياها پوشيده شده است. در گذشته سطح درياها از اين هم تجاوز مي‌نموده است. اکثر رسوبات باقيمانده قديمي از نوع رسوبات دريايي هستند. بررسي تاريخ تحولات زمين مستلزم کسب اطلاعات کافي از محيطهاي دريايي و رسوبات آنها است. همزمان با پيشرفت علم و تکنولوژي ، کاوشهاي زيادي در اقيانوسها صورت گرفته و اطلاعاتي از رسوبات کف درياها کسب شده است.
بطور کلي محيطهاي دريايي را به روشهاي مختلفي تقسيم بندي نموده‌اند که مهمترين آنها شامل تقسيم بندي محيط دريايي بر اساس شکل شناسي ، تقسيم بندي دريايي بر اساس عمق ، تقسيم بندي محيط دريايي بر اساس محيط زيست موجودات زنده و تقسيم بندي محيط دريايي بر اساس گسترش انواع رسوبات است.
تقسيم بندي محيط دريايي بر اساس شکل شناسي
کف اقيانوسها را بر اساس شکل به قسمتهاي مختلف تقسيم مي‌کنند.
فلات قاره (Continental Shelf)
فلات قاره قسمتي از کرانه دريا است که شيب ملايم به طرف سراشيبي قاره‌اي (قسمت مرکزي دريا) دارد. عمق متوسط اين قسمت از دريا در حدود 200 متر است. فلات قاره‌اي تقريبا 7.6 درصد از سطح درياها را مي‌پوشاند و پهناي آن از چند کيلومتر تا صدها کيلومتر از دريايي به درياي ديگر فرق مي‌کند.
شيب قاره‌اي (Continental Slope)
شيب قاره‌اي قسمتي از کف اقيانوسها و درياها از عمق 200 تا 2000 متر را شامل مي‌شود. شيب اين قسمت بين 3.5 تا 7.5 و حتي به 15 درجه مي‌رسد. سطح اين قسمت از درياها بسيار ناهموار است. شيب قاره‌اي در حدود 15% سطح درياها را مي‌پوشاند.
کف اقيانوسها (Ocean Floor)
اين قسمت از اقيانوسها بين 2000 تا 6000 متر قرار دارد. منطقه کف اقيانوسي بيشترين سطح اقيانوسها را شامل مي‌شود. 76.2 درصد مساحت اقيانوسها در اين قسمت قرار دارد. شيب کف اين قسمت بسيار کم و در حد دقيقه است. ستيغ کف اقيانوسي (Mid- Ocean Ridge) يا پشته‌هاي کف اقيانوسي که از سنگهاي آتشفشاني تشکيل يافته ، در اين قسمت قرار دارد. قسمتهاي عميق تر از 6000 متر به نام نقاط فرو رفته تراف يا کافت (Trought) ناميده مي‌شود. اين منطقه از اقيانوسها فقط 1.2 درصد مساحت اقيانوسهاي بزرگ مانند اقيانوس اطلس را شامل مي‌شود.
تقسيم بندي محيط دريايي بر اساس عمق
* منطقه ساحلي :
منطقه محصور شده بين جذر و مد دريا را منطقه ساحلي مي‌گويند.
* منطقه عميق (Bathyal Zone) :
اين منطقه بين 200 تا 1000 متر از عمق دريا را شامل مي‌گردد.
* منطقه خيلي عميق(Abyssal Zone) :
اين منطقه شامل قسمتي از دريا است که بين اعماق 1000 تا 2000 متر و بيشتر واقع است.
تقسيم بندي محيطهاي دريايي بر اساس محيط زيست
با توجه محيط زيست موجودات زنده دريايي ، محيطهاي دريايي را به مناطق نبتيک (Bentic) و پلاژيک (Pelagic) تقسم مي‌کنند.
محيط نبتيک
محيط نبتيک شامل تمام کف اقيانوسها از قسمت ساحلي تا اعماق زياد است. محيط نبتيک خود از دو منطقه کم عمق و عميق تشکيل شده است. محيط کم عمق محل زندگي موجودات کف‌زي (Benthos) به صورت ثابت يا با حرکت کم مانند مرجانها ، اسفنجها و حيوانات حفار ساحلي است. در قسمت عميق که از عمق 200 متر شروع مي‌شود، نسبت موجودات حياتي کمتر شده اما موجودات بي هوازي بيشتر در اين قسمت ديده مي‌شوند.
محيط پلاژيک
اين محيط شامل تمام حجم آب درياها است و به قسمتهاي زير تقسيم مي‌شود.
* منطقه اپي پلاژيک (Epipelagic Zone) :
اين منطقه در سطح آب تا عمق 200 متر را شامل مي‌شود. در اين منطقه جانوران شناگر ارادي (Nectons) و شناوران غير ارادي و غوطه ور مانند پلانکتنها (Planktns) که در تمام زندگي خود بدون بستگي به حفر دريا زيست مي‌کنند، ديده مي‌شوند.
* منطقه باتي پلاژيک (Bathypelagic) :
از عمق 200 تا 1000 متر را شامل مي‌گردد.
* منطقه مزوپلاژيک (Mesopelagic) :
از عمق 1000 تا 20000 متر را شامل مي‌شود.
* منطقه ابي سالوپلاژيک (Abyssalopelagic) : br> اين منطقه قسمتهاي عميق دريا که پايين تر از 2000 متر است را در بر مي‌گيرد.
تقسيم بندي محيط دريايي بر اساس نوع رسوبات
محيط دريايي را از نظر نوع رسوبات مي‌توان به مناطق زير تقسيم نمود.
محيط بين جذر و مد
اين منطقه بين حد جذر و مد دريا را فرا مي‌گيرد. رسوبات اين ناحيه از نوع رسوبات تخريبي حمل شده از خشکي شامل قطعه سنگها ، قلوه سنگها ، ماسه‌ها ، گلها و مقداري مواد آلي است.
منطقه کم عمق
از حد جذر و مد تا عمق 200 متر را شامل مي‌شود. رسوبات اين منطقه مخلوطي از مواد درشت تا ريز دانه حاوي صدف و بقاياي جانوران دريايي است.
منطقه نيمه عميق
اين منطقه از عمق 200 تا 2000 متر گسترش دارد. اين رسوبات شامل رسوبات تخريبي دانه ريز همراه با مقدار کمي از بقاياي پلانکتونها مانند گلهاي آبي رنگ ، روزنه داران و آهک است. همچنين حوزه‌هاي اسکلت مرجانها ، صدف نرمتنان ، خار پوستان و روزنه داران در اين رسوبات ديده مي‌شود.
سطح عميق
منطقه عميق تر از 10000 متر را شامل مي‌گردد. اغلب رسوبات اين قسمت از نوع رسوبات شيميايي از جمله آهک و مارن (مخلوط آهک و رسي) ، رسها و خاکسترهاي آتشفشاني تشکيل شده است. سنگهاي آذرين قليايي نيز در مجاورت و يا در بين سنگهاي رسوبي ديده مي‌شود.

● ريخت شناسي و فيزيولوژي : سر اسب هاي دريايي نسبت به بدن آنها زاويه قائمه تشکيل مي دهد. اسبهاي دريايي با پيچيدن دمشان به دور ساقه علف هاي دريايي، مرجا ...

اسب دريايي يک نوع ماهي از خانواده سوزن ماهيان (syngnathidae) است که در آبهاي حاره اي و معتدل سرتاسر جهان يافت مي شود. طول بدن اسبهاي دريايي از ۱۶ ميلي ...

معرفي گونه:اسب دريايي رده بندي : به دليل شباهت سر او به سر اسب و زندگي او در دريا، آنرا اسب دريايي مي نامند. تمام اسب هاي دريايي متعلق به جنس Hippocam ...

● اطلاعات اوليه عمومي ترين صفات جانوران که طي مراحل رشد نيز قبل از همه ظاهر مي شود، تراز ساختماني آنهاست. همه جانوران زندگي را از يک ياخته آغاز مي کنن ...

● محيطهاي حد واسط (Transitional environment) اين محيطها در منطقه ليتورال مابين حد متوسط جزر و حد متوسط مد قرار دارد. عرض منطقه ليتورال ممکن است تا چند ...

رسوبگذاري يعني موادي که در اثر مراحل مختلف فرسايش ، خرد شده و در نتيجه عوامل مختلف ، حمل و نقل شده اند، بلاخره در محيطهاي مختلف رسوب مي کنند. بدين ترت ...

● خصوصيات محيطهاي دريايي ▪ وجود فسيلهاي جانوري و گياهي متعدد و گوناگون. ▪ عدم وجود ساختمانهاي خروجي (Emersion structures ) جز در مورد جزر و مدي يا اين ...

اکوسيستم به بخشي از کره زمين اطلاق مي شود که در آنجا چرخه تقريبا يا دقيقا بسته اي براي انتقال ماده بين محيط و موجودات زنده ايجاد مي شود. در واقع دو نو ...

دانلود نسخه PDF - محيطهاي دريايي