up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله محيطهاي دريايي PDF
QR code - محيطهاي دريايي

محيطهاي دريايي

رسوبات در محيطهاي دريايي

● خصوصيات محيطهاي دريايي
▪ وجود فسيلهاي جانوري و گياهي متعدد و گوناگون.
▪ عدم وجود ساختمانهاي خروجي (Emersion structures ) جز در مورد جزر و مدي يا اينترتايدان (Intertidal Zone)
▪ وجود شوري قديمي هميشگي (پايدار جز در مناطق کولابي و مردابي)
▪ وجود رسوبات شيميايي و بيوشيميايي (مخصوصاً کربناته) که بيشتر از رسوبات آواري و تخريبي هستند.
▪ وجود پيوستگي افقي لايه ها در زير توده وسيع و دائمي آب.
▪ وجود واحدهاي رسوبي عموما کم عمق ، فراوانتر بودن چينه بندي هاي متقاطع (Cross bedding) صفحه اي و افقي نسبت به انواع انحنادار و مقعر.
▪ فقدان تقريبا کامل رنگ قرمز در رابطه با اکسيدهاي آهن موجود در محيط به استثناي رسوبات قرمز رنگ گلي (Red clay) و داديولاريت هاي مربوط به اعماق بيشتر از رسوبگذاري کربنات کلسيم.
▪ رخساره هاي محيط دريايي (Marin Facies) :
شناسايي رخساره هاي دريايي مستلزم شناخت محيطهاي مختلف تشکيل آنها در درياهاست.
● اساس تقسيم بندي محيطهاي دريايي
▪ تقسيم بندي محيطهاي دريايي از نظر شکل شناسي
فلات قاره :
کرانه درياها معمولا از يک قسمت کم و بيش مسطح يا داراي شيب ملايم به طرف دريا تشکيل مي گردد که به آن فلات قاره مي گويند.
شيب قاره :
دنباله فلات قاره که داراي شيب تند بوده و به اعماق دريا منتهي مي گردد اصطلاحا آن را شيب قاره مي گويند.
● تقسيم بندي محيطهاي دريايي از نظر عمق
▪ منطقه ساحلي بين جزر و مد (Intertidal) :
در اين منطقه تغييرات سطح آب معمولا بين جزر و مد است.
▪ منطقه کم عمق (Littoral Zone) :
اين منطقه بين ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متر و از نظر بعضي زمين شناسان تا ۴۰۰۰ متر عمق واقع بوده و شيب قاره را شامل مي گردد.
▪ منطقه بسيار عميق (Abyssal Zone) :
اين منطقه شامل قسمتي از درياست که عمق آن بيشتر از ۳۰۰۰ متر تا ۴۰۰۰ مي باشد.
● تقسيم بندي محيطهاي دريايي از نظر نوع رسوبات
تقسيم بندي محيط دريايي از نظر نوع رسوبات مبتني بر نزديکي يا دوري رسوبات از کرانه دريا بوده و به محيطهاي مختلفي چون محيط ساحلي (اينترتايدال) ، محيط ساب تايدال يا نريتيک ، محيط همي پلاژيک و محيط هولوپلاژيک تقسيم مي شود.
▪ يط اينترتايدال :
اين منطقه بين جزر و مد دريا محصور است و رسوبات آن مخلوطي از رسوبات زميني (Terigenous) و دريايي بوده و شامل قطعه سنگها ، قلوه سنگها ، ماسه ها ، گلها و رسوبات آلي مي باشد.
▪ محيط نريتيک (Neritic) يا ساب تايدال :
رسوبات اين محيط از حد جزر تا عمق ۲۰۰ متر گسترش دارد و فلات قاره را مي پوشاند. رسوبات از نوع مواد درشت دانه تا ريز دانه همراه با بقايا و صدف جانوران دريايي معمولا فراوان مي باشد.
▪ محيط همي پلاژيک يا مزوپلاژيک :
رسوبات اين محيط بين ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متر قرار داشته يعني کف منطقه باتيال و محدوده فلات شيب (Continental slope) را شامل مي گردد که در برخي حوضه ها تا ۴۰۰۰ متر نيز مي رسد. اين محيط داراي رسوبات شيميايي و در بخش کم عمق تر همراه با عناصر تخريبي زميني دانه ريز با کمي از بقاياي جانوران پلانکتون مي باشد.
به عنوان مثال گلهاي آبي رنگ از نوع رسوبات همي پلاژيک هستند که حاوي روزنه داران پلانکتون مي باشند، ميزان آهک در اين گلها به ۳۵% مي رسد. در اين منطقه حمل مواد تخريبي زميني به علت دانه ريز بودن به حالت معلق انجام مي گيرد.
▪ گلهاي مرجاني :
نتيجه تجمع قطعات اسکلتي مرجانهاي مخلوط با قطعات جلبکهاي آهکي هستند، همچنين خرده هاي صدف نرم تنان ، خارپوستان و روزنه داران در رسوبات اين محيط ديده مي شوند.
▪ گلهاي آهکي :
نوعي از رسوبات همي پلاژيک هستند که نسبت درصد کربنات کلسيم آنها زياد است.
▪ گلهاي آتشفشاني :
نتيجه آتشفشانهاي زيردريايي و از نوع خاکسترهاي آتشفشاني هستند احيانا در اين منطقه وجود دارند.
منطقه آبيسال (Abyssal Zone) يا محيط يوپلاژيک (Eupelagic) :
معمولا رسوبات عميق تر از ۲۰۰۰ متر در آن قرار دارد. اين رسوبات از نوع رسوبات شيميايي بوده و بطور فراوان داراي آثار و بقاياي جانوران پلاژيک هستند.
● رسوبات فسيل دار منطقه آبيسال
رسوبات آهکي بسيار دانه ريز (Micrite) حاوي فرامينيفرهاي پلاژيک مانند گلوبي ژرينا (Globigerina) يا سنگهاي سيليسي راديولردار از رسوبات اين منطقه است که گاه نسبت درصد گلوبي ژرين و يا رايولر در آنها به ۹۰% مي رسد. ذرات رسي به حالت کلوئيدي و معلق در آبهاي اين منطقه وجود دارند و به علت وزن مخصوص کمتري که دارند در شرايطي که آب دريا کاملا آرام و جريانهاي دريايي وجود نداشته باشد به آرامي رسوب مي کنند .
▪ انواع آنها عبارتند از :
لجنهاي آهکي ( Calcareous ooze ) :
اين لجنها اصولا از نوع رسوبات آلي بوده، يا اينکه صدف آهکي ارگانيسمهاي پلاژيک قسمت مهمي از اين رسوبات را تشکيل مي دهند.
لجنهاي سيليسي (Siliceous ooze) :
شامل لجنهاي حاوي پوسته راديولاريا (Radiolaria) و لجنهاي دياتومه دار هستند. نسبت درصد هر يک از موجودات (راديولر يا دياتومه) در اين لجنها از ۲۰% تا ۷۰% تغيير مي کند.
رخساره هاي پلاژزيک (Pelagic Facies) :
اين رخساره ها در مناطق عميق درياها گسترش دارد و فاقد عناصر تخريبي بوده ولي حاوي بقاياي موجودات پلاژيک است. رخساره هاي پلاژيک را بر حسب عمق محيط و اينکه مواد تخريبي داشته يا نداشته باشد، تقسيم بندي مي شوند.
رخساره هاي محيط باقي پلاژيک و آبسيوپلاژيک :
داراي رسوبات شيميايي و بسيار دانه ريز بوده ، نسبت درصد موجودات پلاژيک آنها زياد است.
رخساره هاي محيط اپي و فروپلاژيک :
نسبت درصد کمي عناصر تخريبي دارد. از رخساره هاي اين محيطها مي توان آهکهاي مارني يا گلهاي گلوبي پرين دار را که گاهي تا ۹۰% گلوبي ژرين دارد، نام برد. همچنين گلهاي راديولردار و گلهاي دياتومه دار جزو اين رخساره ها به شمار مي روند.
تناوب سنگهاي منطقه آبيسال :
در اين منطقه ، گاه تناوب سنگهاي سرپانتين و پريدوتيت در قاعده و سپس روي آن گابرو و دايکهايي که ترکيب بازالتي دارند و گدازه بالشي (Pillow Lawa) مشاهده مي شود که روي آنها رسوبات پلاژيک که اغلب چرتهاي راديولار است قرار مي گيرند. اين تناوب قسمتي از پوسته اقيانوسي و مقداري از قسمت بالاي قشر فانتل است که باهم در حين تصادم صفحات قاره اي تلفيق و مخلوط شده اند.
● منطقه هادال (Hadal zone)
از عمق ۶۰۰۰ متر بيشتر بوده و شامل گودال کف اقيانوسي (trench) هم مي شود. اگرچه نور در اين منطقه به هيچ وجه نفوذ نمي کند، ولي موجودات زنده اي در اين منطقه وجود دارند. آثار موجودات به صورت کانالهاي حفرشده بوسيله موجودات در اين منطقه مشاهده شده است که احتمالا ممکن است از نواحي کم عمق به اين منطقه آورده شده باشند.

● ريخت شناسي و فيزيولوژي : سر اسب هاي دريايي نسبت به بدن آنها زاويه قائمه تشکيل مي دهد. اسبهاي دريايي با پيچيدن دمشان به دور ساقه علف هاي دريايي، مرجا ...

اسب دريايي يک نوع ماهي از خانواده سوزن ماهيان (syngnathidae) است که در آبهاي حاره اي و معتدل سرتاسر جهان يافت مي شود. طول بدن اسبهاي دريايي از ۱۶ ميلي ...

معرفي گونه:اسب دريايي رده بندي : به دليل شباهت سر او به سر اسب و زندگي او در دريا، آنرا اسب دريايي مي نامند. تمام اسب هاي دريايي متعلق به جنس Hippocam ...

● اطلاعات اوليه عمومي ترين صفات جانوران که طي مراحل رشد نيز قبل از همه ظاهر مي شود، تراز ساختماني آنهاست. همه جانوران زندگي را از يک ياخته آغاز مي کنن ...

● محيطهاي حد واسط (Transitional environment) اين محيطها در منطقه ليتورال مابين حد متوسط جزر و حد متوسط مد قرار دارد. عرض منطقه ليتورال ممکن است تا چند ...

رسوبگذاري يعني موادي که در اثر مراحل مختلف فرسايش ، خرد شده و در نتيجه عوامل مختلف ، حمل و نقل شده اند، بلاخره در محيطهاي مختلف رسوب مي کنند. بدين ترت ...

اکوسيستم به بخشي از کره زمين اطلاق مي شود که در آنجا چرخه تقريبا يا دقيقا بسته اي براي انتقال ماده بين محيط و موجودات زنده ايجاد مي شود. در واقع دو نو ...

رسوبگذاري يعني موادي که در اثر مراحل مختلف فرسايش ، خرد شده و در نتيجه عوامل مختلف ، حمل و نقل شده‌اند، بلاخره در محيطهاي مختلف رسوب مي‌کنند. بدين ترت ...

دانلود نسخه PDF - محيطهاي دريايي