up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله محرک‌هاي حسد PDF
QR code - محرک‌هاي حسد

محرک‌هاي حسد

حسادت در کودکان

● مقدمه
حسد يک پاسخ بهنجار عاطفي است که در نتيجه از دست دادن دوستي کسي يا احتمال و يا تصور آن ظاهر مي‌شود. حسد هميشه متوجه اشخاص است، در صورتي که هدف خشم شايد اشيا ، اشخاص و حتي خود شخص خشمگين باشد. پاسخ‌هاي ناشي از حسد گاهي با پاسخ‌هاي خشم شباهت زياد دارند. گاهي نيز به علت حرکات ناشي از حسد نمي‌توان پي‌برد. حسد غالبا با ترس و خشم مي‌آميزد.
کسي که دچار حسد مي‌شود، در روابط خود با شخص محبوب ، اطمينان خاطر را از کف مي‌دهد و بيمناک است که مباد دوستش به او بي‌مهري کند. محرک‌هاي حسد و پاسخ‌هاي عاطفي ناشي از آن به ترتيب شخص حسود و طرز رفتار ديگران با او بستگي دارد. حسد به هر صورت که ظاهر شود، شخص را ناشاد مي‌سازد و سازگاري او صدمات بزرگ و يا اندک وارد مي‌کند. کسي که در کودکي گرفتار حسد باشد، هم در اين دوره و شايد هم در تمام عمر به مردم و جهان با نظر حسد و بدبيني نگاه کند.
محرک‌هاي حسد
منشا محرک‌هاي حسد را بايد هميشه در روابط اجتماعي و مخصوصا در وجود اشخاص جستجو کرد. محرک حسادت اطفال ، پدر و مادر يا کسي است که از او مواظبت مي‌کند. بچه به سبب نياز بيشتري که به محبت و توجه اطرافيان دارد، با طفل ديگر در رقابت مي‌افتد. از تحقيقاتي که درباره حسد اطفال در درمانگاه‌هاي روان‌شناسي صورت گرفته است، معلوم مي‌شود که حسد يک عاطفه بسيار عمومي است که معمولا با تولد خواهر يا برادر در اطفال بين سنين ۲ و ۵ ايجاد مي‌شود.
در اين‌باره نخستين فرزند بيشتر صادق است. چه او مدت‌ها تمام محبت و مواظبت پدر و مادر را به خود اختصاص داده است و تولد بچه دوم اين فرصت را از او مي‌گيرد و اين موجب تحريک حسادت او به بچه دوم مي‌شود. از جمله اقداماتي که براي جلوگيري از حسد بچه معمول است، اين است که مي‌کوشند او را براي پذيرفتن نوزادي که در پي است آماده سازند. ولي از اين کار نتيجه شاياني گرفته نشده است. زيرا طفل کوچک نمي‌تواند ماهيت چنين واقعه‌اي را خوب درک کند.
حسد گاهي ثمره تفاوت سني ميان فرزندان يک خانواده است. بچه خردسال به هر مزايايي که طفل بزرگ از آنها برخوردار است، حسادت مي‌ورزد و بچه بزرگتر از محبت و مواظبتي که به بچه کوچکتر مي‌شود بدش مي‌آيد. تبعيض پدر و مادر و علت ديگر حسد کودکان است. والدين بدون اينکه آگاه باشند به فرزندان زيبا ، خونگرم و با استعداد بيشتر مهر مي‌ورزند و اين باعث حسد فرزنداني مي‌شود که چيني نيستند.
والدين از آنجايي که ميل دارند بچه‌هايشان طبق موازين معيني پرورش يابند و بر کودکان ديگر پيشي گيرند، حدودي براي پيشرفت فرزندان خود قائل نمي‌شوند. وقتي که اطفال نتوانند به اين حدود خود را برسانند خود را نالايق و گناهکار مي پندارند. اين از يک طرف و از طرف ديگر سرزنش پدر و مادر و مقايسه ناپسندي که بين فرزندان و اطفال ديگر بعمل مي‌آورند، حسد کودکان را نسبت به آنها بيشتر رفته‌اند بر مي‌انگيزد.
● حسادت کودک به پدر يا مادر
بسياري از بچه‌ها به يکي از والدين بخصوص به پدر حسادت مي‌ورزند. در نتيجه تماس هميشگي که بچه با مادر خود دارد، ميل مالکيتي نسبت به او پيدا مي‌کند و چون مادر در حضور او به پدر محبت کند، حسوديش مي‌شود. اگر ميان همسران تضاد باشد، فرزندي که از يک يا چند جهت به يکي شبيه است، هدف خشم و قصاص ديگري مي‌شود و طفلي که اينگونه مورد بي‌مهري واقع شده است، به خواهر و يا برادري که برخلاف خودش از محبت و نوازش برخوردار است، حسد مي‌ورزد.
در حدود پنج و شش سالگي که علايق کودکان به خارج خانه گسترش مي‌يابد، حسد در ميان افراد کمتر مي‌شود. در عوض همشاگردي‌ها مخصوصا آنها که به جهاتي به طفل برتري دارند، محسود واقع مي‌شوند. اگر معلمي در کلاس يک يا چند نور چشمي داشته باشد و به مقايسه‌هاي ناپسند بچه‌ها بپردازد، آتش حسد را دامن مي‌زند. بيشتر بچه‌ها وقتي ببينيد که اطفال ديگر ، اشيا بيشتر و بزرگتر از ايشان را مالکند بر آنها حسد مي‌خورند.
اگر کودک بازيچه‌اي در دست کودک ديگر ببيند که خود ندارد، احساس مي‌کند که به او ستم رفته است و دلش مي‌خواهد از همان بازيچه او نيز داشته باشد. براي جلوگيري از حسد در ميان خواهران و برادران دستور از هر چيز دو تا بي‌نتيجه است. چه طفل بزرگتر فکر مي‌کند که چون بزرگتر است همش بايد مال او باشد و گرنه مي‌رنجد و حسود مي‌شود.
● پاسخ‌هاي حسد
حسد با فشار عاطفي همراه است و به اشکال گوناگون ظاهر مي‌شود. کودک حسود ممکن است:
▪ با رقيب خود دشمني و بدرفتاري کند.
▪ از شخص مورد علاقه دوري کند.
▪ از جمع ، گوشه‌گيري و تظاهر به بي‌اعتنايي کند.
▪ به تعالي و برترسازي و به رقابت ابداعي يا خلاق بپردازد.
اعمال طفل هميشه در همه موارد يکسان نيستند. گاهي ممکن است، شخص مورد نظر را مورد حمله قرار دهد و گاهي در صدد جلب محبتش برآيد. در هر صورت تشويق و عدم اعتماد از کليه اعمالش هويداست و چنين مي‌نمايد که مي‌خواهد شايستگي خود را به شخص مورد علاقه نشان دهد. طفلي که خود را گرفتار رقيب مي‌بيند همه کوشش‌ها را بکار مي‌برد تا به هر طريقي اين مشکل را حل کند. يک کودک چهار ساله را به خود جلب کند و گاهي با آنها تندي مي‌کرد و به نوزاد بد مي‌گفت و انگشت مي‌مکيد. پاسخ‌هاي حسد ، ممکن است تمام ذهن کودک را مدتي اشغال کند و يا اينکه در فواصل مختلف و فقط هنگام برخورد وضع حسد انگيز ظاهر شود.
▪ ظاهرسازي حسد به صورت مستقيم يا غير مستقيم
▪ اطفال خردسال ممکن است حسد خود را بطور مستقيم و غير مستقيم ظاهر سازند.
▪ اعمال مستقيم شامل الفاظ خشن و حملات بدني است که گاهي زيان آور و خطرناک مي‌باشد.
پاسخ‌هاي غيرمستقيم ، عبارتند از : بازگشت به رفتار دوره شيرخوارگي مانند جا تر کردن و انگشت مکيدن ، کوشش براي جلب توجه از طريق تظاهر به ترسهايي که پيشتر از او ديده نشده است، خواستن غذاهاي مخصوص ، شيطنت ، ايجاد خرابي ، ناسزاگويي و عيب‌جويي با تظاهر به بي‌نيازي از محبت و توجه اطرافيان ، شکستن و خراب کردن بازيچه ها و در مقام خشم و انتقام و نيز ممکن است وضع تسليم آميخته به اندوه به خود بگيرد.
پاسخ‌هاي غير مستقيم در مورد کودکان بزرگسال ، با اطفال خردسال سر به سر گذاشتن ، آزار اطفال کوچکتر و جانوران ، بين بچه نزاع انداختن ، خرابکاري ، ترشرويي و بدرفتاري ، حالت يک قهرمان مطلق به خود گرفتن ، در رويا فرو رفتن ، تکبر ، تظاهر ، تقلب و اداي کلمات رکيک از جمله اعمال غير مستقيمي هستند که معرف حسد کودکان مي‌باشند. طفل حسود ممکن است يک شخص خودنما از آب در آيد. يا اينکه آدم خوبي بشود. اين بستگي دارد به اينکه تجارب و تلاش‌هاي کودک ، وقتي که با حسد دست به گريبان است او را به کدام سو بکشد.
● تفاوت‌هاي فردي در حسد
مقدار و شدت حسد در اطفال، متفاوت است و با عواملي از قبيل سن ، جنس ، هوش و رشد ذهني ، تعداد اطفال در يک خانواده و طرز رفتار والدين بخصوص رفتار مادر بستگي دارد. حسد اطفال در بين ۲ و ۴ سال و بار دوم در ايام بلوغ به شديدترين مرحله خود مي‌رسد از هر سه بچه حسود دو تاشان دخترند. حسد در ميان اطفال باهوشتر بيشتر است. در روابط بين دختر و دختر بيشتر حسد مشاهده شده است تا روابط بين پسر و پسر و دختر.
هر چه اطفال در يک خانواده کمتر باشد، حسد در ميان آنها بيشتر است و غالبا نخستين فرزند خانواده بيشتر حسود مي‌شود. غالب اوقات رفتار مادر است که حسد اطفال را سبب مي‌شود. مادري که بيش از حد به اطفال اظهار علاقه کند و مادراني که مقررات انظباطي خود ثبات و نظم ندارند، بيش از مادران معتدل و منظم حسد فرزندان خود را باعث مي‌شوند. هر قدر توجه و علاقه مادر به بچه کمتر باشد، بروز حسد کمتر است.

حسد عبارت است از تمنّا و آرزوي زوال امتياز و نعمتي از شخصي (برادر يا خواهر ديني) که حق مسلم و صلاح آن شخص باشد ولي اگر تمنّاي زوال نعمت از آن شخص را ن ...

حسد چيست؟ حسد، آرزومندي دور شدن نعمتي از کسي و رسيدن آن به خود حسود است. البته قسمت دوم تعريف در برخي مواد قابل تعميم نيست. اصولاً هنگامي که نعمتي به ...

خانم دکتر، به نظر شما حسادت چه احساسي در وجود فرد حسود به وجود مي آورد؟ حسادت عبارت است از يک احساس منفي که با ديدن امتيازي که ما نداريم يا آرزو داريم ...

در فرهنگ لغات فارسي واژه هايي از قبيل حسد، حسادت، حسود، حُساد و حسد آمده است که به ترتيب به مفهوم : رشک برنده، کسي که ثروت و نعمت و سعادت ديگران را نت ...

حسادت، بدگماني، ترس، وهم، ترديد و دو‌دلي بسياري اوقات با عشق همراه مي‌‌شود. اين مسائل عارضه‌هاي رفتاري زن و شوهر هستند که در اکثر زندگي‌هاي مشترک به و ...

پشت بام 1 اگر خواب ببينيد بر پشت بام خانه اي ايستاده ايد ، علامت آن است كه به سعادتي بي كران دست خواهيد يافت . اما اگر احساس كنيد از پشت بام سقوط مي ك ...

دانلود نسخه PDF - محرک‌هاي حسد