up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله ماکروفاژها PDF
QR code - ماکروفاژها

ماکروفاژها

اولين عملي که در ارتباط با سيستم ايمني بدن به وقوع مي پيوندد، عبارت است از به دام اندازي و نابود کردن و به عبارتي فاگوسيت کردن هر ماده خارجي که وارد بدن مي شود. سلولهايي که مسئول اين عمل در بدن پستانداران مي باشند، در دو سيستم طبقه بندي مي شوند. اولين سيستم،سيستم ميلوييد است که شامل سلولهايي است که داراي عمل سريع بوده، ولي قادر به ادامه اين عمل به مدت طولاني نيستند و شامل نوتروفيل ها، ائوزينوفيل ها و بازوفيل ها مي باشد ودوم،سلولهاي سيستم فاگوسيتيک تک هسته اي که کندتر عمل کرده، ولي در عوض بارها عمل فاگوسيتوز را تکرار مي کنند. اين سلولها مسوول پردازش آنتي ژن براي پاسخ ايمني هستند.
سيستم فاگوسيتيک تک هسته اي، از سلولهايي به نام ماکروفاژ که داراي يک هسته مدورند، تشکيل شده است. برخلاف نوتروفيل ها، ماکروفاژها قادر به انجام فاگوسيتوز بطور مداوم هستند. ماکروفاژها، آنتي ژن را مورد پردازش قرار داده و آنرا براي پاسخ ايمني مهيا مي سازند. اين سلولها، همچنين با از بين بردن بافتهاي مرده، در حال مرگ و يا تخريب شده، مستقيما در عمل ترميم نسوج شرکت مي نمايند.
● حضور ماکروفاژها در بافتهاي مختلف بدن
ماکروفاژها انتشار وسيعي در سرتاسر بدن دارند. ماکروفاژهاي نابالغ موجود در جريان خون به مونوسيت موسومند. مونوسيت ها بطور معمول، حدود ٪۵ از جمعيت لوکوسيت ها را تشکيل مي دهند. ماکروفاژهاي بالغ موجود در بافت پيوندي، هيستوسيت (Histiocyte) نام دارد و آنهايي که جدار سينوزوييدهاي کبد را مي پوشانند به سلولهاي کوپفر (Kupffer cells) موسومند.
ماکروفاژهاي موجود در مغز، ميکروگليا (Microglia) و بالاخره آنهايي که در ريه ها وجود دارند، ماکروفاژهاي آلوئولار ناميده مي شوند. تعداد زيادي از ماکروفاژها در طحال ، مغز استخوان و عقده هاي لنفاوي ساکن هستند. صرف نظر از نام و مکان ، تمام اين سلولها ماکروفاژ بوده و جزيي از سيستم فاگوسيتيک تک هسته اي به شمار مي روند.
● ساختمان ماکروفاژها
شکل ظاهري ماکروفاژها، با توجه به تنوع محل استقرار آنها در بدن متفاوت است. در سوسپانسيون،آنها به شکل سلولهايي مدور، با قطر تقريبي۲۰ - ۱۴ ميکرومتر هستند. ماکروفاژها، داراي سيتوپلاسم فراوان و يک هسته واحد در مرکزشان مي باشند. اين هسته ممکن است گرد و يا لوبيايي شکل باشد. سيتوپلاسم اطراف هسته، واجد ميتوکندري ، تعداد زيادي ليزوزوم ، مقداري شبکه آندوپلاسمي دانه دار (خشن) و دستگاه گلژي مي باشد و اين نشان دهنده توانايي سلول براي سنتز و ترشح پروتئينهاست. سيتوپلاسم، محيطي معمولا فاقد ارگانهاي سلولي بوده و دائما در حرکت است. به حرکت در آوردن اين جزء سيتوپلاسم، با ايجاد مداوم پاهاي کاذب به انجام مي رسد.
ماکروفاژها، خيلي محکم به سطوح شيشه اي چسبيده و سپس با خارج ساختن فيلامانهاي سيتوپلاسمي باريک و طويل، روي اين سطوح پخش مي شوند. بعضي ماکروفاژها داراي اختلافاتي با ساختمان پايه فوق الذکر مي باشند،مثلا مونوسيتهاي خون،داراي هسته هايي گرد هستند که با پيشرفت روند بلوغ سلول،به تدريج از حالت گرد خارج شده و طويل مي گردند. ماکروفاژهاي آلوئولار معمولا فاقد شبکه آندوپلاسميک دانه دار بوده و در عوض سيتوپلاسم آنها پر از گرانول(دانه) است و بالاخره سلولهاي ميکروگليا ي موجود در سيستم عصبي مرکزي، داراي هسته ميله اي شکل و زوايد سيتوپلاسمي طويلي هستند که اين زوايد در صورت تحريک سلول توسط آسيب بافتي از بين مي روند.
پاسخ ايمني سلولي به برخي از ارگانيسم ها، سبب رشد ماکروفاژها و نيز افزايش تعداد ليزوزوم هاي موجود در آنها مي گردد.سلولهايي که بدين طريق حاصل مي شوند، ماکروفاژ فعال شده نام دارند. در صورتي که ماده بيگانه، براي مدت طولاني در بدن باقي بماند، تعداد زيادي ماکروفاژ در اطراف اين ماده تجمع حاصل کرده و از نظر بافت شناسي، منظره اي شبيه به اپي تليوم پيدا مي کنند. از اين رو ، اين سلولها به سلولهاي اپي تليوييد موسومند. در صورتي که، لزوم به دربرگيري ذراتي بزرگ، که قابل بلعيده شدن توسط يک سلول واحد نيستند احساس شود، سلولهاي اپي تليوييد مي توانند به يکديگر متصل شده و تشکيل سلولهاي چند هسته اي به نام Gaint cell را بدهند.
● اعمال ماکروفاژها
ماکروفاژها علاوه بر دربرگيري مواد بيگانه ، داراي اعمال مهم ديگري نيز در ارتباط با دفاع بدن مي باشند. اين سلولهاي علاوه بر به انجام رساندن فاگوسيتوز، عهده دار ترشح فاکتورهايي هستند که باعث ايجاد تب شده و برروي پاسخهاي التهابي نيز تاثير مي گذارند. آنها همچنين مسوول پردازش آنتي ژن، براي ايجاد پاسخ ايمني بوده و بالاخره باعث تقويت فرآيند ترميم بافتها مي گردند. در اثر تحريک ماکروفاژ توسط باکتريها،فرآورده هاي باکتريايي و يا تخريب بافتي ،از اين سلولها، پروتييني موسوم به اينترلوکين ۱ ترشح مي شود که باعث ايجاد يک پاسخ عمومي به جراحت مي گردد.
برخي از اعمال اينترلوکين ۱ عبارتند از ايجاد تب ، تحريک نوتروفيل ها و تاثير بر روي راههاي متابوليکي بدن، از طريق بسيج کردن منابع انرژي به منظور از بين بردن عامل مهاجم. ماکروفاژها، يکي از عناصر فعال موثر بر فرآيند التهاب هستند. اين سلولها به سمت محل تهاجم ميکروب، جلب شده و علاوه بر کمک به حذف عامل مهاجم، فاکتورهايي را نيز از خود ترشح مي کنند. ماکروفاژها با داشتن شبکه آندوپلاسمي خشن ، قادر به سنتز و ترشح پروتئينها مي باشند. برخي از اين پروتئينها بطور مداوم آزاد مي شوند(مانند آنزيم ليزوزيم) و بعضي از توليدات ماکروفاژها، تنها در حين فاگوسيتوز آزاد مي شوند که اين ترکيبات باعث تخريب بافتي شده و تاثير بسزايي بر التهاب دارند.
● گيرنده هاي سطحي ماکروفاژها
ماکروفاژها داراي گيرنده هاي سطحي مختلفي هستند. بر روي سطح ماکروفاژهاي انسان و موش،گيرنده هايي براي آنتي باديها وجود دارد،در نتيجه ذراتي که بوسيله آنتي بادي پوشيده شده اند، مي توانند خيلي محکم به ماکروفاژها متصل شوند و آنتي ژن را در درون ماکروفاژ به اين ترتيب نابود کنند.
● پردازش آنتي ژن توسط ماکروفاژها
اگر، تمام مواد بيگانه، بطور کامل توسط سلولهاي فاگوسيتيک بالغ ،هضم و نابود مي شدند، ديگر نه محرکي براي ايجاد پاسخ ايمني وجود داشت و نه نيازي به آن،بنابراين مقداري از آنتي ژن بايد به صورت دست نخورده براي تحريک سلولهاي حساس به آنتي ژن حفظ شود. آزمايشهايي که با استفاده از آنتي ژن نشان دار شده توسط مواد راديواکتيو انجام شده، نشان دهنده اين حقيقت است، که با وجود هضم و از بين رفتن قسمت اعظم آنتي ژن ، چند مولکول از آن در داخل تعدادي ماکروفاژ ، دست نخورده باقي مانده و بر روي غشاي سطحي سلول يافت مي شوند. همه ماکروفاژها قادر به پردازش آنتي ژن براي پاسخ ايمني نيستند.

بيماري هاي انگلي در سيستم هاي پرورشي ماهي همواره مشکلات فراواني را براي صاحبان مزارع به همراه داشته است و از ميان بيماريهاي انگلي ماهييان پرورشي گرم آ ...

● ديد کلي دستگاه گردش خون و لنف شامل قلب ، شريانها ، وريدها ، مويرگها و رگهاي لنفي است. خون پمپ شده از قلب که حاوي مواد غذايي و اکسيژن مي باشد، توسط س ...

آترواسکلروزيس بيماري است که در آن تکه هايي از مواد چربي (آترومس يا پلاکهاي آترواسکلروتيک) در ديواره رگهاي متوسط و بزرگ رشد کرده منجر به کاهش يا توقف ج ...

هماتوپويزيس يا خون سازي، روندي است که در آن، سلول هاي خون شکل مي گيرد. همه اجزاي سلولي در خون از سلول هاي بنيادي خون ساز منشا مي گيرند. در يک فرد سالم ...

دانلود نسخه PDF - ماکروفاژها