up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله ماهي Ctenopoma PDF
QR code - ماهي Ctenopoma

ماهي Ctenopoma

شناساندن ماهي Ctenopoma

به غير از ماهيان معمول و رايجي که در بازار آبزي داني جهاني وجود دارند ، گونه هاي کمتر متداولي نيز يافت مي شوند . يکي از اين ماهيان که از خويشاوندان ماهيان گورامي و فايتر مي باشد ماهي تينو پوما است .
شايد تفاوت عمده آنها اين باشد که بيشتر گورامي ها از آسيا برخاسته اند ولي تينوپوما ها بومي آفريقا هستند .
از لحاظ تکاملي اين که چه عاملي باعث شده ويژگي هايي مانند دارا بودن عضو فرا آبششي يا لابيرنت در ماهيان يک زير راسته ولي با فاصله زيادي مثل از آسيا تا آفريقا ظاهر شود بسيار مهم و موضوع بحث هاي تخصصي ماهي شناسان است .
برخي از گونه هاي جنس تينوپوما در تجارت آکوآريوم وارد شده اند و بي شک اطلاعات موجود در مورد آنها بيشتر از ساير گونه هاي اين جنس است .
يکي ازاين گونه ها ، Ctenopoma acutirostre يا تينوپوماي خال خالي است .
اين ماهي به نام هاي تينوپوماي پلنگي و سوف راه رونده خال خالي آفريقايي نيز خوانده مي شود و به تازگي به بازار آبزيدان فروشي ايران نيز وارد شده است .
طبق معمول در اين کشور هر کس اسم عجيب و غريب من در آوردي به اين ماهيان مي دهد . راستش را بخواهيد خود من نام بازاريش را نمي دانم ولي عکسش را آورده ام و نام علمي و عمومي جهانيش را برايتان مي نويسم تا اگر روزي اين ماهي را ديديد بدانيد که مثلا اسمش ننه قمر نيست و تينوپوما است !؟
● سيستماتيک (رده بندي ) ماهي تينوپوما
ماهيان اين جنس در راسته سوف ماهي شکلان ، زير راسته Anabantoidei و خانواده Anabantidae جاي دارند .
جنس Ctenopoma در سال ۱۸۴۴ توسط Peteres پيشنهاد شده است .
نام اين جنس از دو واژه Ktenos به معني شانه و Poma به معني پوشش تشکيل شده و اشاره به خاردار بودن سر پوش آبششي در اين ماهيان دارد .
بايد اشاره کنم که در تلفظ نام جنس اين ماهي ها ، حرف C در ابتداي واژه Ctenopoma تلفظ نمي شود و اين جنس را تينوپوما يا تينوپومر ،( teen-o-pomer ) مي خوانيم .
نام عمومي اين ماهيان معمولا سوف راه رونده آفريقايي و يا Bushfish است .
▪ اين جنس امروزه داراي ۲۰ گونه است که نامشان را در زير مي آوريم :
۱) Ctenopoma acutirostre , Pellegrin, ۱۸۹۹
۲) Ctenopoma argentoventer (Ahl, ۱۹۲۷)
۳) Ctenopoma ashbysmithi , Banister & Bailey, ۱۹۷۹
۴) Ctenopoma breviventrale (Pellegrin, ۱۹۳۸)
۵) Ctenopoma ctenotis (Boulenger, ۱۹۲۰)
۶) Ctenopoma garuanum (Ahl, ۱۹۲۷)
۷) Ctenopoma kingsleyae , Günther, ۱۸۹۶
۸) Ctenopoma machadoi (Fowler, ۱۹۳۰)
۹) Ctenopoma maculatum , Thominot, ۱۸۸۶
۱۰) Ctenopoma multispine , Peters, ۱۸۴۴
۱۱) Ctenopoma muriei (Boulenger, ۱۹۰۶)
۱۲) Ctenopoma nebulosum , Norris & Teugels, ۱۹۹۰
۱۳) Ctenopoma nigropannosum , Reichenow, ۱۸۷۵
۱۴) Ctenopoma ocellatum , Pellegrin, ۱۸۹۹
۱۵) Ctenopoma oxyrhynchum (Boulenger, ۱۹۰۲)
۱۶) Ctenopoma pellegrini (Boulenger, ۱۹۰۲)
۱۷) Ctenopoma petherici , Günther, ۱۸۶۴
۱۸) Ctenopoma riggenbachi (Ahl, ۱۹۲۷)
۱۹) Ctenopoma togoensis (Ahl, ۱۹۲۸)
۲۰) Ctenopoma weeksii , Boulenger, ۱۸۹۶
● خاستگاه ماهي تينوپوما
بيشتر گونه هاي جنس تينوپوما ساکن حوزه رود کنگو و يا نواحي غربي آفريقا هستند . بر خلاف ساير گورامي ها ، عضو لابيرنت در گونه هاي تينوپوما رشد چنداني نداشته و ابتدايي است با اين همه ، ماهي از آن در تنفس سود مي جويد .
اين ماهيان داراي دهان و چشم بزرگ بوده و بر عکس بيشتر گورامي ها که باله پشتي کوچکي دارند ، باله پشتي تينوپرماها دراز است . به همين دليل در نگاه اول ، خانواده سيکليده را به ياد مي آورند .
از لحاظ ويژگي هاي اکولوژيک ؛ آب شيرين و کمي اسيدي را پسنديده و نيمه گرمسيري (۲۰ تا ۲۵ درجه سانتيگراد ) محسوب مي شوند .
● تينوپوماي پلنگي
ماهي Ctenopoma acutirostre با نام عمومي تينوپوماي پلنگي (Leopard Ctenopoma) يا سوف راه رونده خال خال آفريقايي (Spotted Climbing Perch) ، همان طور که پيش تر اشاره کردم , خاستگاهش حوزه رود کنگو در آفريقاست و ساکن آبهاي شيرين تميز ، شفاف و کند جريان جنگلي کنگو مي باشد .
بدنش از لکه هاي زرد و قهوه اي متناوب پوشيده شده .
به نظر مي رسد که نخستين بار در ۱۹۵۵ به بلژيک وارد شده و به تجارت آکوآريوم راه يافته است و گويا همان گونه ايست که در ايران وجود دارد .
دماي مورد پسند آن ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتي گراد و p .H مناسبش ۶ تا ۸ درجه است .
آب سبک باعث بهينه شدن زيست اين ماهي مي گردد .
بيشينه درازاي تينوپوماي پلنگي ۱۵ سانتي متر است و در محيط زيست طبيعي از نرم تنان ، کرم ها و ماهيان ريز تغذيه مي کند .
به طور کلي نگهداريش مانند ساير گورامي هاست .
● تکثير ماهي تينوپوماي پلنگي
از لحاظ گوناگوني دو جنس ، مي توان گفت که ماهي ماده گردتر و در عوض ماهي نر کشيده تر است . يکي از تفاوت هاي بسيار مهم که بين دو جنس وجود تعداد بيشتر خارهاي سرپوش آبششي (و ساير نقاط بدن ) در جنس نر است که حتي با لمس کردن ماهي ها مي توان به نر يا ماده بودن آنها پي برد !
به همين دليل شکار اين ماهي با تور کار درستي نيست زيرا خارهاي سر پوش برانشي ماهي در تور گير کرده و جدا کردن آن دشوار است . همين واقعيت سبب شده که ورود اين ماهيان به تجارت آکوآريوم محدود شود زيرا جدا کردن تور از ماهي دست کم باعث آسيب ديدگي شديد درسرپوش آبششي و هجوم بيماري ها و قارچ ها به وي مي گردد .
تينوپوماي نر از اين خارها براي گرفتن و ثابت نگه داشتن ماهي در زمان توليد مثل استفاده مي کند .
همچنين ماهيان نر اين گونه داراي رنگهاي جذاب تر و درخشان تري هستند .
بلند و نوک تيز تر بودن باله ها نيز بر نر بودن ماهي گواه است .
بر اساس گزارشات ، تينوپوماي خال خالي ( و در واقع هيچ يک از گونه هاي تينوپوما ) اقدام به ساختن لانه حبابي نکرده و مراقبتي نسبت به تخم ها يا نوزادان اعمال نمي کند.
اگر هم لانه اي از حباب بسازند بدقواهره بوده و به درد نگهداري از تخمها نمي خورد . تخم ها در بستر به وسيله ماهي ماده رها شده و سپس به سطح آب مي روند .
هماوري اين ماهي حدود ۱۰۰۰ عدد و يا کمتر است .
يکي ديگر از ماهيان اين جنس ، C . maculatum است که ماهي است با رنگ قهوه اي و لکه خال مانندي در پشت سر پوش آبششي .
ويژگي هاي زيستي اين گونه مانند گونه قبل است .
بر طبق گزارشات ، هر وقت که اين ماهي احساس خطر کند ، خودش را به مردن مي زند و با توجه به رنگش مانند يک تکه برگ کهنه در بستر قرار مي گيرد !
اگر اين گزارش صحيح باشد اين ماهي يکي از معدود ماهياني است که از اين ترفند رفتاري جهت گمراه کردن شکارچي اش استفاده مي کند .
در زمان توليد مثل ، در کنار تکه چوب يا درون غاري ، ماهي نر ماهي ماده را در آغوش گرفته و گاهي به قسمت شکمي آن نوک مي زند .
سپس ماهي ماده بي حرکت مي ماند و اين در حالي است که هنوز جنس نر به دورش حلقه زده است .
پس از مدت کمي تخم هاي شفاف و سبکي از ماهي رها مي شود که به علت دارا بودن گويچه روغن ، به سطح آب مي رود سپس نر و ماده از هم جدا مي شوند .
هماوري C . maculatum بين ۱۰۰۰ تا ۷۰۰ عدد تخمين زده شده است .
دوره انکوباسيون تخم ها در دماي ۲۳ درجه سانتي گراد يک روز بوده و سه روز بعد لاروها شروع به شناي آزاد مي کنند .
لاروها که در اين زمان فقط ۳ ميلي متر طول دارند به شدت از نور گريزانند .
زماني که طول لاروها به ۴ ميلي متر رسيد ، لکه روي بدنشان ظاهر مي شود .
در يک مورد تجربي ، پدر و مادر پس از سه هفته دوباره اقدام به توليد مثل نمودند .
آن گونه که دکتر اکسلرود در شماره ژون سال ۱۹۷۴ مجله T.F.H شرح مي دهد ، هيچ مراقبت والديني در تينوپوما ماکيولاتوم ديده نشده است .
● آرايه گري (دکوراسيون) و تغذيه
نگهداري ماهيان تينوپوما در آبزي دان بسيار ساده است زيرا مانند خويشاوندانشان کم توقع هستند . اما آنچه در مورد اين ماهيان اهميت دارد تغذيه آنها با انواع غذاهاي زنده و يا فريز شده و لارو حشرات (کرم خوني ) است . در غير اين صورت ماهي گوشه گير و بد رنگ به نظر مي آيد .
نکته ديگر اين است که اين ماهي عادت به خوردن ماهيان ريز و کوچک دارد ، به همين دليل بايد انواع تينوپوما را با ماهيان هم نوع و يا غير همنوعان بزرگتر از خود نگهداري کرد .
تکاپوي تغذيه اي تينوپوماها به هنگام غروب و در شب آغاز مي شود .
از نقطه نظر دکوراسيون ( آرايه گري ) ، پس زمينه و سنگ هاي کف آبزي دان بهتر است تيره باشد تا ماهي در بهترين رنگش ظاهر شود . همچنين بايد مخزن اين ماهي را از ريشه ها و گياهان آبزي و محل هاي اختفاء آکند و گياهان شناور را در سطح آبزي دان قرار داد .
از آن جا که خوگيري اين ماهيان به محيط به کندي صورت مي گيرد ، تا جايي که امکان دارد بايد از جابجايي آنها از يک مخزن به مخزن ديگر پرهيز کرد و گرنه ماهي براي مدت ها منزوي و خجالتي به نظر مي آيد .

ماهي يک مهره دار خونسرد و آبشش دار است که در آب زندگي مي کند. ماهيها (با بيش از ۲۷۳۱۵ گونه) يک گروه نزديک نيا (پارافيلتيک Paraphyletic) هستند و به سه ...

ماهي سوف (Zander) همچنان قسمتي از معماي اين گونه است که بارها در سرتاسر جهان مورد آزار واقع شده و پايان زننده اي از لحاظ سياست بهره برداري در انتظار ا ...

انواع گونه هاي کپور ماهيان : ۱) کپور معمولي ۲) کپور نقره اي ۳) کپورسرگنده ۴) کپور علفخوار ● روش هاي پرورش بهترين روش براي پرورش ماهيان گرمابي ، پرورش ...

▪ نام گروه ماهيانcobitidae : ▪ نام خانواده: لوچ ▪ نام ماهيان : لوچ دلقک ▪ طول حداکثر: ۳۰ سانتي متر ▪ سطح شنا: کف آب ▪ مکانهاي جاگيري : زير تخته سنگهاو ...

ارزش غذايي جانوران آبزي باعث افزايش مصرف آنها شده است که در اين ميان شاه ميگوي آب شيرين خرچنگ دراز آب شيرين جايگاه ويژه اي داشته و به دليل داشتن خصو ...

افرادي که با قطار به سمت انديمشک سفر مي کنند شايد خبر نداشته باشند که در نزديکي آنها غارنشين کوري در زير زمين براي زنده ماندن و حفظ بقاي نسل خود با نا ...

بي شک به اعتقاد بسياري از کارشناسان و پرورش دهندگاه ماهي هاي آکواريومي ديسکاس ها زيباترين و بي نظيرترين ماهي هاي زينتي در بين ماهي هاي آکواريومي آب شي ...

▪ کرمهاي شيشه اي در فصل زمستان در بسياري از درياچه ها و استخرها مي توان با يک توري دستي مقدار زيادي کرمهاي شفاف که به آنها کرم شيشه اي مي گويند، صيد ن ...

دانلود نسخه PDF - ماهي Ctenopoma