up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله ماهي تينوپوما PDF
QR code - ماهي تينوپوما

ماهي تينوپوما

ماهي تينوپوما ، مهماني از آفريقا

به غير از ماهيان معمول و رايجي که در بازار آبزي داني جهاني وجود دارند ، گونه هاي کمتر متداولي نيز يافت مي شوند . يکي از اين ماهيان که از خويشاوندان ماهيان گورامي و فايتر مي باشد ماهي تينو پوما است .
شايد تفاوت عمده آنها اين باشد که بيشتر گورامي ها از آسيا برخاسته اند ولي تينوپوما ها بومي آفريقا هستند .
از لحاظ تکاملي اين که چه عاملي باعث شده ويژگي هايي مانند دارا بودن عضو فرا آبششي يا لابيرنت در ماهيان يک زير راسته ولي با فاصله زيادي مثل از آسيا تا آفريقا ظاهر شود بسيار مهم و موضوع بحث هاي تخصصي ماهي شناسان است .
برخي از گونه هاي جنس تينوپوما در تجارت آكوآريوم وارد شده اند و بي شك اطلاعات موجود در مورد آنها بيشتر از ساير گونه هاي اين جنس است .
يكي ازاين گونه ها ، Ctenopoma acutirostre يا تينوپوماي خال خالي است .
اين ماهي به نام هاي تينوپوماي پلنگي و سوف راه رونده خال خالي آفريقايي نيز خوانده مي شود و به تازگي به بازار آبزيدان فروشي ايران نيز وارد شده است .
طبق معمول در اين کشور هر کس اسم عجيب و غريب من در آوردي به اين ماهيان مي دهد . راستش را بخواهيد خود من نام بازاريش را نمي دانم ولي عکسش را آورده ام و نام علمي و عمومي جهانيش را برايتان مي نويسم تا اگر روزي اين ماهي را ديديد بدانيد که مثلا اسمش ننه قمر نيست و تينوپوما است !؟
● سيستماتيک (رده بندي ) ماهي تينوپوما
ماهيان اين جنس در راسته سوف ماهي شکلان ، زير راسته Anabantoidei و خانواده Anabantidae جاي دارند .
جنس Ctenopoma در سال ۱۸۴۴ توسط Peteres پيشنهاد شده است .
نام اين جنس از دو واژه Ktenos به معني شانه و Poma به معني پوشش تشكيل شده و اشاره به خاردار بودن سر پوش آبششي در اين ماهيان دارد .
بايد اشاره كنم كه در تلفظ نام جنس اين ماهي ها ، حرف C در ابتداي واژه Ctenopoma تلفظ نمي شود و اين جنس را تينوپوما يا تينوپومر ،( teen-o-pomer ) مي خوانيم .
نام عمومي اين ماهيان معمولا سوف راه رونده آفريقايي و يا Bushfish است .
● اين جنس امروزه داراي ۲۰ گونه است كه نامشان را در زير مي آوريم :
۱ - Ctenopoma acutirostre , Pellegrin, ۱۸۹۹
۲ - Ctenopoma argentoventer (Ahl, ۱۹۲۷)
۳ - Ctenopoma ashbysmithi , Banister & Bailey, ۱۹۷۹
۴ - Ctenopoma breviventrale (Pellegrin, ۱۹۳۸)
۵ - Ctenopoma ctenotis (Boulenger, ۱۹۲۰)
۶ - Ctenopoma garuanum (Ahl, ۱۹۲۷)
۷ - Ctenopoma kingsleyae , Günther, ۱۸۹۶
۸ - Ctenopoma machadoi (Fowler, ۱۹۳۰)
۹ - Ctenopoma maculatum , Thominot, ۱۸۸۶
۱۰ - Ctenopoma multispine , Peters, ۱۸۴۴
۱۱ - Ctenopoma muriei (Boulenger, ۱۹۰۶)
۱۲ - Ctenopoma nebulosum , Norris & Teugels, ۱۹۹۰
۱۳ - Ctenopoma nigropannosum , Reichenow, ۱۸۷۵
۱۴ - Ctenopoma ocellatum , Pellegrin, ۱۸۹۹
۱۵ - Ctenopoma oxyrhynchum (Boulenger, ۱۹۰۲)
۱۶ - Ctenopoma pellegrini (Boulenger, ۱۹۰۲)
۱۷ - Ctenopoma petherici , Günther, ۱۸۶۴
۱۸ - Ctenopoma riggenbachi (Ahl, ۱۹۲۷)
۱۹ - Ctenopoma togoensis (Ahl, ۱۹۲۸)
۲۰ - Ctenopoma weeksii , Boulenger, ۱۸۹۶
● خاستگاه ماهي تينوپوما
بيشتر گونه هاي جنس تينوپوما ساكن حوزه رود كنگو و يا نواحي غربي آفريقا هستند . بر خلاف ساير گورامي ها ، عضو لابيرنت در گونه هاي تينوپوما رشد چنداني نداشته و ابتدايي است با اين همه ، ماهي از آن در تنفس سود مي جويد .
اين ماهيان داراي دهان و چشم بزرگ بوده و بر عكس بيشتر گورامي ها كه باله پشتي كوچكي دارند ، باله پشتي تينوپرماها دراز است . به همين دليل در نگاه اول ، خانواده سيكليده را به ياد مي آورند .
از لحاظ ويژگي هاي اكولوژيك ؛ آب شيرين و كمي اسيدي را پسنديده و نيمه گرمسيري (۲۰ تا ۲۵ درجه سانتيگراد ) محسوب مي شوند .
تينوپوماي پلنگي
ماهي Ctenopoma acutirostre با نام عمومي تينوپوماي پلنگي (Leopard Ctenopoma) يا سوف راه رونده خال خال آفريقايي (Spotted Climbing Perch) ، همان طور كه پيش تر اشاره كردم , خاستگاهش حوزه رود كنگو در آفريقاست و ساكن آبهاي شيرين تميز ، شفاف و كند جريان جنگلي كنگو مي باشد .
بدنش از لكه هاي زرد و قهوه اي متناوب پوشيده شده .
به نظر مي رسد كه نخستين بار در ۱۹۵۵ به بلژيك وارد شده و به تجارت آكوآريوم راه يافته است و گويا همان گونه ايست که در ايران وجود دارد .
دماي مورد پسند آن ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتي گراد و p .H مناسبش ۶ تا ۸ درجه است .
آب سبک باعث بهينه شدن زيست اين ماهي مي گردد .
بيشينه درازاي تينوپوماي پلنگي ۱۵ سانتي متر است و در محيط زيست طبيعي از نرم تنان ، كرم ها و ماهيان ريز تغذيه مي كند .
به طور کلي نگهداريش مانند ساير گورامي هاست .
● تکثير ماهي تينوپوماي پلنگي
از لحاظ گوناگوني دو جنس ، مي توان گفت كه ماهي ماده گردتر و در عوض ماهي نر كشيده تر است . يكي از تفاوت هاي بسيار مهم که بين دو جنس وجود تعداد بيشتر خارهاي سرپوش آبششي (و ساير نقاط بدن ) در جنس نر است كه حتي با لمس كردن ماهي ها مي توان به نر يا ماده بودن آنها پي برد !
به همين دليل شكار اين ماهي با تور كار درستي نيست زيرا خارهاي سر پوش برانشي ماهي در تور گير كرده و جدا كردن آن دشوار است . همين واقعيت سبب شده كه ورود اين ماهيان به تجارت آكوآريوم محدود شود زيرا جدا كردن تور از ماهي دست كم باعث آسيب ديدگي شديد درسرپوش آبششي و هجوم بيماري ها و قارچ ها به وي مي گردد .
تينوپوماي نر از اين خارها براي گرفتن و ثابت نگه داشتن ماهي در زمان توليد مثل استفاده مي كند .
همچنين ماهيان نر اين گونه داراي رنگهاي جذاب تر و درخشان تري هستند .
بلند و نوک تيز تر بودن باله ها نيز بر نر بودن ماهي گواه است .
بر اساس گزارشات ، تينوپوماي خال خالي ( و در واقع هيچ يك از گونه هاي تينوپوما ) اقدام به ساختن لانه حبابي نکرده و مراقبتي نسبت به تخم ها يا نوزادان اعمال نمي كند.
اگر هم لانه اي از حباب بسازند بدقواهره بوده و به درد نگهداري از تخمها نمي خورد . تخم ها در بستر به وسيله ماهي ماده رها شده و سپس به سطح آب مي روند .
هماوري اين ماهي حدود ۱۰۰۰ عدد و يا كمتر است .
يكي ديگر از ماهيان اين جنس ، C . maculatum است كه ماهي است با رنگ قهوه اي و لكه خال مانندي در پشت سر پوش آبششي .
ويژگي هاي زيستي اين گونه مانند گونه قبل است .
بر طبق گزارشات ، هر وقت كه اين ماهي احساس خطر كند ، خودش را به مردن مي زند و با توجه به رنگش مانند يك تكه برگ كهنه در بستر قرار مي گيرد !
اگر اين گزارش صحيح باشد اين ماهي يکي از معدود ماهياني است که از اين ترفند رفتاري جهت گمراه کردن شکارچي اش استفاده مي کند .
در زمان توليد مثل ، در كنار تكه چوب يا درون غاري ، ماهي نر ماهي ماده را در آغوش گرفته و گاهي به قسمت شکمي آن نوك مي زند .
سپس ماهي ماده بي حركت مي ماند و اين در حالي است كه هنوز جنس نر به دورش حلقه زده است .
پس ز مدت كمي تخم هاي شفاف و سبكي از ماهي رها مي شود كه به علت دارا بودن گويچه روغن ، به سطح آب مي رود سپس نر و ماده از هم جدا مي شوند .
هماوري C . maculatum بين ۱۰۰۰ تا ۷۰۰ عدد تخمين زده شده است .
دوره انكوباسيون تخم ها در دماي ۲۳ درجه سانتي گراد يك روز بوده و سه روز بعد لاروها شروع به شناي آزاد مي كنند .
لاروا كه در اين زمان فقط ۳ ميلي متر طول دارند به شدت از نور گريزانند .
زماني كه طول لاروها به ۴ ميلي متر رسيد ، لكه روي بدنشان ظاهر مي شود .
در يك مورد تجربي ، پدر و مادر پس از سه هفته دوباره اقدام به توليد مثل نمودند .
آن گونه كه دکتر اكسلرود در شماره ژون سال ۱۹۷۴ مجله T.F.H شرح مي دهد ، هيچ مراقبت والديني در تينوپوما ماكيولاتوم ديده نشده است .
● آرايه گري (دکوراسيون) و تغذيه
نگهداري ماهيان تينوپوما در آبزي دان بسيار ساده است زيرا مانند خويشاوندانشان كم توقع هستند . اما آنچه در مورد اين ماهيان اهميت دارد تغذيه آنها با انواع غذاهاي زنده و يا فريز شده و لارو حشرات (كرم خوني ) است . در غير اين صورت ماهي گوشه گير و بد رنگ به نظر مي آيد .
نكته ديگر اين است كه اين ماهي عادت به خوردن ماهيان ريز و كوچك دارد ، به همين دليل بايد انواع تينوپوما را با ماهيان هم نوع و يا غير همنوعان بزرگتر از خود نگهداري كرد .
تكاپوي تغذيه اي تينوپوماها به هنگام غروب و در شب آغاز مي شود .
از نقطه نظر دكوراسيون ( آرايه گري ) ، پس زمينه و سنگ هاي كف آبزي دان بهتر است تيره باشد تا ماهي در بهترين رنگش ظاهر شود . همچنين بايد مخزن اين ماهي را از ريشه ها و گياهان آبزي و محل هاي اختفاء آكند و گياهان شناور را در سطح آبزي دان قرار داد .
از آن جا كه خوگيري اين ماهيان به محيط به كندي صورت مي گيرد ، تا جايي كه امكان دارد بايد از جابجايي آنها از يك مخزن به مخزن ديگر پرهيز كرد و گرنه ماهي براي مدت ها منزوي و خجالتي به نظر مي آيد .

ماهي يک مهره دار خونسرد و آبشش دار است که در آب زندگي مي کند. ماهيها (با بيش از ۲۷۳۱۵ گونه) يک گروه نزديک نيا (پارافيلتيک Paraphyletic) هستند و به سه ...

ماهي سوف (Zander) همچنان قسمتي از معماي اين گونه است که بارها در سرتاسر جهان مورد آزار واقع شده و پايان زننده اي از لحاظ سياست بهره برداري در انتظار ا ...

انواع گونه هاي کپور ماهيان : ۱) کپور معمولي ۲) کپور نقره اي ۳) کپورسرگنده ۴) کپور علفخوار ● روش هاي پرورش بهترين روش براي پرورش ماهيان گرمابي ، پرورش ...

▪ نام گروه ماهيانcobitidae : ▪ نام خانواده: لوچ ▪ نام ماهيان : لوچ دلقک ▪ طول حداکثر: ۳۰ سانتي متر ▪ سطح شنا: کف آب ▪ مکانهاي جاگيري : زير تخته سنگهاو ...

ارزش غذايي جانوران آبزي باعث افزايش مصرف آنها شده است که در اين ميان شاه ميگوي آب شيرين خرچنگ دراز آب شيرين جايگاه ويژه اي داشته و به دليل داشتن خصو ...

افرادي که با قطار به سمت انديمشک سفر مي کنند شايد خبر نداشته باشند که در نزديکي آنها غارنشين کوري در زير زمين براي زنده ماندن و حفظ بقاي نسل خود با نا ...

بي شک به اعتقاد بسياري از کارشناسان و پرورش دهندگاه ماهي هاي آکواريومي ديسکاس ها زيباترين و بي نظيرترين ماهي هاي زينتي در بين ماهي هاي آکواريومي آب شي ...

▪ کرمهاي شيشه اي در فصل زمستان در بسياري از درياچه ها و استخرها مي توان با يک توري دستي مقدار زيادي کرمهاي شفاف که به آنها کرم شيشه اي مي گويند، صيد ن ...

دانلود نسخه PDF - ماهي تينوپوما