up
Search      menu
طب سنتی :: مقاله ماساژدرماني PDF
QR code - ماساژدرماني

ماساژدرماني

تسکين دردهاي مزمن به روش سنتي

در کشورها و سنت هاي مختلف ماساژ درماني ديدگاه ها و فلسفه هاي متفاوتي دارد و به آن اهميت زيادي مي دهند. ماساژ درماني يکي از شاخه هاي علم فيزيوتراپي است که همراه با حرکت درماني و دستگاه هايي که به اين منظور ساخته شده، مورد استفاده است. اين نوع درمان کمکي براي بهبود بسياري از بيماري ها و رفع خستگي هاي عضلاني است اما نکته قابل توجه آن است که ماساژ را هر شخصي نبايد انجام دهد و نياز به آگاهي، تخصص و مهارت دارد.
● تاريخچه ماساژ درماني
ماساژ درماني حرکت دست روي بدن است. چيني ها معتقد هستند هر نقطه اي از کف پاي انسان به ارگاني در بدن مانند کليه، کبد و يا قلب متصل است که با ماساژ نقاط مختلف پا مي توان به اعضاي بدن دسترسي پيدا کرد.
دکتر محسن هاشمي، متخصص فيزيوتراپي و عضو هيأت علمي دانشگاه تهران ماساژ را با انواع مانورهاي ديگر که روي بدن انجام مي شود متفاوت مي داند و مي گويد: انجام اين نوع درمان نياز به اطلاعات کافي، دانش و مهارت دارد.
به عبارت ديگر براي انجام ماساژ درماني بايد دانست که زير هر نقطه اي از بدن چه اعضايي وجود دارد و يا چه عروق و اعصابي از آن منطقه عبور کرده است. در صورتي که فلسفه ماساژ درماني به درستي شناخته شده باشد فرد ماساژدهنده به راحتي درمي يابد که چگونه کارش را آغاز کند.
● رفع خستگي
ماساژها گاهي اوقات براي رفع خستگي و گاهي براي کاهش درد انجام مي شوند. باور متخصصان آن است که علاوه بر وجود انواع مختلف ماساژ، فرد ماساژدهنده نيز تأثير بسزايي در آرامش دارد. به اين ترتيب به اصطلاح گفته مي شود هر دستي مؤثر نيست. براي مثال، ماساژي که براي درمان ميگرن داده مي شود تکنيک هاي يکساني دارد در حالي که انجام آن توسط دو فرد متفاوت، به طور يکسان اثر نمي کند.
به گفته دکتر هاشمي، ماساژ درماني نه تنها جنبه سرگرم کننده و تفريحي ندارد بلکه لازم است ديدگاهي علمي نسبت به آن داشت و تحقيقات گسترده اي روي آن انجام شده است. از طرفي ماساژ درماني هنگامي مفيد است که فلسفه آن شناخته شده و براساس اصول انجام شود.
مهري قاسمي، دانشجوي دکتراي فيزيوتراپي و مدرس دانشگاه شهيد بهشتي ماساژ را به انواع سطحي – عمقي، عمقي و ضربه اي تقسيم مي کند و مي گويد: ماساژهاي سطحي به طور مستقيم بر سيستم عصبي بدن اثر مي گذارند و باعث آزادسازي هورمون ها و مواد آرام بخش در بدن مي شوند. براي مثال نوازش کودکان و يا لمس سطحي آنها که باعث خواب آلودگي شان مي شود نوعي ماساژ سطحي به شمار مي رود. ماساژهاي عمقي بر بافت هاي بدن تأثير مي گذارند که شامل غلتاندن بافت بدن و يا بلند کردن آن است. اين نوع ماساژ به شل شدن عضله کمک زيادي مي کند و مانع از آسيب آن هنگام ورزش مي شود. ماساژ ضربه اي اغلب حالت تحريکي دارد تا بدن را براي فعاليت آماده کند.
دکتر قاسمي در مورد مکانيزم اثر ماساژ برآرام بخشي بدن مي گويد: به دنبال تمرينات ورزشي و فعاليت بدني و افزايش سوخت و ساز بدن، يون هاي هيدروژن در عضله تجمع مي کنند و از ميزان يون هاي پتاسيم کاسته مي شود. از طرفي گليکوژن که منبعي براي سوخت عضله است و فسفات هاي با انرژي بالا از عضله تخليه مي شوند و نوعي کم خوني عضلاني به وجود مي آيد که در نهايت عضله را خسته مي کند. هنگام خستگي عضلاني ماساژ باعث مي شود تا جريان خون در بدن افزايش پيدا کند و مواد زائد را از بافت خارج کند. اين نوع حرکات بر سيستم عصبي تأثيرگذار است و باعث افزايش ترشح مواد آرامش بخش به نام اندروفين در بدن مي شود. ماساژ درماني از روزگار قديم براي تسکين درد مرسوم بوده است اما امروز در مراکز دانشگاهي اصول آن آموزش داده مي شود تا براساس فيزيولوژيک بدن انجام شود و مؤثرتر باشد.
دکتر آزاده شادمهر دکتراي فيزيوتراپي و عضو هيئت علمي دانشگاه تهران معتقد است: فرد ماساژدهنده بايد علاوه بر دانش و تحصيلات، مهارت کافي داشته باشد چرا که ماساژي که نتواند آرامش مضاعفي را به همراه داشته باشد مؤثر نخواهد بود و گاهي اوقات باعث صدمه نيز مي شود.
ماساژها براساس نوع تکنيک و نحوه انجام آن اثرات درماني خاص دارند. برخي ماساژها براي رفع چسبندگي هايي که در نتيجه سوختگي به وجود مي آيند، استفاده مي شوند و برخي در ترميم تاندون هايي که دچار التهاب شده اند، کاربرد دارد. برخي انواع ماساژها براي تصحيح عملکرد مفاصل و يا رفع گرفتگي عضلات است. ولي نکته قابل توجه آن است که ماساژ، به تنهايي براي درمان کافي نيست و بيماري ها تنها به وسيله ماساژ درماني درمان نخواهند شد بلکه ماساژ روند بهبود بيماري را سرعت مي بخشد.
در اين ميان دکتر شادمهر خاطرنشان مي کند، ماساژ درماني نبايد با درمان دستي اشتباه گرفته شود زيرا درمان دستي مانند ماساژ درماني يکي از تکنيک هايي است که در فيزيوتراپي استفاده مي شود. بنابراين هر تکنيکي که افراد مختلف انجام مي دهند، ماساژ نيست.
● تغذيه پوست
يکي ديگر از کاربردهاي ماساژ درماني، بهبود تغذيه پوست است که با آن پوست شادابي، طراوت و زيبايي پيدا مي کند زيرا مواد زائد موجود در عضلات دفع مي شود.
درمان کمکي براي بسياري از بيما ري هاي عضلاني – اسکلتي مانند آرتروز با ماساژ امکان پذير است زيرا عضلات را شل کرده و درد را کاهش مي دهد. ماساژ در درمان برخي بيماري هاي عصبي، عضلاني مانند فلج نيز کمک کننده است.
به گفته دکتر قاسمي نکته قابل توجه در اين مورد آن است، افرادي که ترجيح مي دهند علاوه بر درمان دارويي، از ماساژدرماني نيز استفاده کنند، بايد اين کار را تحت نظر پزشک و توسط فردي ماهر و متخصص انجام دهند. با افزايش سن و شکننده تر شدن استخوان ها و يا بروز پوکي استخوان، کوچکترين ضربه مي تواند استخوان را دچار شکستگي هاي کوچک کند. بنابراين توصيه مي شود ماساژ تحت نظر پزشک انجام شود.
مانورهاي انجام شده در ماساژ، حتي در نوزادان نيز کاربرد دارد. به اين ترتيب که گاهي نوزاد به دنبال خوردن شير دچار درد معده مي شود، در اين صورت ماساژ خيلي سطحي مي تواند کمک کننده باشد. از طرفي ماساژهاي عمقي نيز باعث چابکي و سرحال شدن نوزاد مي شود. درمان موضعي چاقي به روش ماساژ درماني ازجمله موضوعاتي است که اغلب مورد بحث قرار مي گيرد.
دکتر شادمهر در اين رابطه معتقد است: شواهد علمي در مورد مؤثر بودن ماساژ براي از بين بردن چربي ها وجود ندارد اما نکته قابل توجه آن است که اين کار بايد توسط کسي انجام شود که از اصول و آناتومي بدن مطلع باشد تا بتواند اعضايي که زير دست او لمس مي شود را تشخيص دهد و آسيبي به بدن فرد وارد نکند.
به گفته دکتر هاشمي، چربي ها منبع انرژي براي بدن هستند که تنها با انقباض عضلات و فعاليت مي سوزند بنابراين ماساژ تأثيري در سوختن انرژي ندارد و حتي در برخي موارد باعث ورود مولکول هاي چربي به گردش خون، آمبولي و مرگ مي شود.
● ماساژ و ورزش
ماساژ قبل از شروع فعاليت و ورزش مفيد است زيرا گردش خون را سرعت مي بخشد و بدن را آماده مي کند. گاهي اوقات از ماساژ براي رفع خستگي و انقباض عضلات پس از ورزش استفاده مي شود. به طور کلي ۳۰ دقيقه تا يک ساعت پس از ورزش، زمان مناسبي است تا لاکتات تجمع يافته در خون که جزو مواد زائدي است که در اثر
سوخت و ساز در عضله به وجود آمده است، تخليه شود. همچنين لازم است PH عضله که در اثر تجمع يون هيدروژن افزايش يافته است، به حد طبيعي برسد اما در مورد مفيد بودن ماساژ در اين رابطه اعتقادات غلطي وجود دارد.
دکتر قاسمي در اين رابطه مي گويد: ماساژ پس از ورزش، براي رفع خستگي و گرفتگي عضلاني تأثير زيادي نخواهد داشت. در مقابل، انجام ورزش هاي خنک کننده يا Cool down مفيد خواهد بود.
اين تمرينات شامل نرمش هاي ساده و سبکي است که پس از ورزش انجام مي شود تا عضله به حالت قبل خود برگردد. اين تمرينات ساده باعث مي شود تا ميزان اکسيژن رساني به عضله افزايش پيدا کند و اسيد کربنيک و ديگر مواد زائد در عضله تخليه شوند، در حالي که ماساژ تأثيري بر اکسيژن رساني به عضله ندارد.
به اعتقاد دکتر هاشمي، ماساژ بايد هنگامي انجام شود که عضله حالت ثابت قبلي خود را به دست آورده باشد و منقبض نباشد. در اين زمان پس از برطرف شدن گرفتگي ها و تخليه اسيد لاکتيک از عضله مي توان ماساژ را شروع کرد بنابراين براي انجام ماساژ پس از ورزش بايد کمي صبر کرد.

هيچ کس نمي داند چرا و چگونه ۲۰ دقيقه ماساژ پس از تمرين ورزشي سخت، سبب تسريع بهبود خستگي ماهيچه ها مي شود اما اگر مطالعات بيشتري اين مطلب را تاييد کند، ...

زماني ماساژدرماني مختص از ما بهتران بود اما اين روز ها در بيشتر سالن هاي زيبايي و حتي مجتمع هاي ورزشي، تکنسين هاي ماساژ هم حضور دارند و با قيمتي تقريب ...

ما نمي دانيم چه کسي براي اولين بار از ماساژ استفاده کرد و چرا. اما مي دانيم که ماساژ يک هنر قديمي است که به طلوع تمدن بازمي گردد. کلمه ماساژ massage ر ...

دانلود نسخه PDF - ماساژدرماني