up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله لکه موجي PDF
QR code - لکه موجي

لکه موجي

لکه موجي ناشي از (Early Blight Alternaria)

در اين بيماري لکه هاي موجدار روي برگ گياه ايجاد ميشود اما تنها با اين فاکتور نميتوان بيماري را شناخت . اين قارچ به بادمجان ، سيب زميني ، گوجه فرنگي ، طالبي ، خيار چنبر و .... حمله ميکند .
ميزبان مهم در استان فارس گوجه فرنگي و در ايران سيب زميني مي باشد. در استان بوشهر روي کليه ميزبانان ذکر شده اين قارچ را داريم . گونه اي از قارچ که به گوجه فرنگي حمله ميکند A.solani است و در خيارچمبر قارچ A.cucumerinum عامل بيماري ميباشد . البته در ايران حقيقتاً مشخص نيست چه گونهاي از قارچ عامل بيماري در اين محصولات است . در سيب زميني تغذيهي زنجره از گياه نيز موجب ايجاد علائم لکه موجي ميشود که با آلترناريا قابل اشتباه است . اما در گوجه فرنگي در اغلب موارد قارچ آلترناريا دخالت دارد به ويژه در مناطق مرطوب مانند هرمزگان و بوشهر که گوجه فرنگي کاري در فصل زمستان است شاخه و برگ و ميوه به شدت خسارت مي بينند . آلترناريا سيب زميني عمدتاً در مناطق شمال کشور مسئله ساز است که عمدتاً گونه A.alternata ميباشد. اسپورآلترناريا بسيار مشخص است . جدارهاي طولي و عرضي که جنس را به ما معرفي ميکند .
آلتر ناريا درگوجه فرنگي بذر زاد و در سيبزميني غده زاد است ، اما در ساير محصولات مانند طالبي چنين وضعيتي ندارد . اين قارچ روي مواد عالي نپوسيده و بقاياي گياهي زنده مي ماند ( به شکل اسپورياريسه ) و تا زمانيکه بقاياي گياهي زنده است ، اين قارچ هم زنده است و ميتواند توليد اسپور کند . در گوجه فرنگي آلترناريا به شاخه حمله کرده که يک طرف آن را مي خشکاند . ميوه گوجه فرنگي و نيز محل اتصال ميوه به ساقه هم مورد حمله قارچ قرار مي گيرد . در استان فارس و بسياري نقاط ايران آلترناريا موجب بوته ميري گياهان جوان گوجه و سيب زميني ميشود ، که معمولاً اين امر در صورتي اتفاق ميافتد که آلودگي بذر و يا آلودگي چشم سيب زميني را داشته باشيم .
● پوسيدگي ريشه و طبق پياز Onion basal & Root rot
عامل بيماري Fusarium oxysporum f.sp cepae در ايران در منطقه آذربايجان اين گونه مهمترين گونه است و بعد از آن F. Solani اهميت دارد. اين بيماري در ايران و جهان پراکنده است و همه سالهدر اثر اين بيماري خسارات عمدهاي به محصول وارد ميشود .
▪ علائم بيماري
در اوايل بهار نوک برگها زرد شده و بوتههاي آلوده پژمرده ميشوند زردي برگها توسعه يافته و به سمت پائين پيشروي نموده و زماني که غدههاي پياز به درشتي فندق ميشوند در مزرعه بوته ميري به صورت لکهاي و يا گسترده مشاهده ميگردد. ريشه هاي گياه بيمار قهوهاي و يا خشکيده شده و به رنگ صورتي يا بنفش نمايان ميشود و از بين ميرود عوامل ثانويه هم ممکن است به پياز حمله نموده و موجب فساد آن شوند در انبار نيز اين بيماري ميتواند منجر به ايجاد خسارت شود . گونه F.O . f.s cepae موجب مرگ ناگهاني (Damping – off) پياز در مزارع ميگردد که در اين رابطه نيز خسارت عمدهاي به محصولات وارد ميشود . اين قارچ براي ورود به گياه نياز به زخم ندارد اما وجود زخم روي غده کمک مؤثري به شروع و پيشرفت بيماري ميکند . ميزبان اصلي پياز ، نوعي موسير و به ندرت سير ميباشد .
کنترل:
۱) جلوگيري از کود دهي زياد
۲) کنترل حشرات به منظور جلوگيري از ايجاد زخم
۳) دقت در هنگام برداشت و انبار کردن (نگهداري در صفر درجه يا رطوبت ۷۰-۶۰%
۴) مبارزه بيولوژيکي با باکتري Burkholderia cpacia
● لهيدگي باکتريائي پياز Onion bacterial mushy rot
غده هاي پياز در انبار مورد حمله چندين گونه باکتري قرار مي گيرند و اين پوسيدگي ممکن است در مزرعه نيز اتفاق بيفتد .
▪ نشانه هاي بيماري
باکتري Pectobacterium carotovorum pv. carotovorum بيشتر در انبار خسارت وارد مي کند و از طريق گردن پياز هنگامي که رشد گياه کامل مي گردد وارد شده و يک يا چند فلس از پياز آلوده مي شود در اين مرحله بافتهاي مورد حمله آب سوخته به نظر مي رسند و رنگ زرد يا قهوه اي روشن دارند به تدريج پوسيدگي پيشرفت مي کند و فلس ها نرم مي گردند پيازهاي آلوده اگر فشار داده شوند يک مايع آبکي با بوي بد از ناحيه گردن پياز به بيرون تراوش مي کند. اين باکتري فقط توسط زخم وارد مي شود .
مهمترين عامل بيماري Burkholderia cepacia شناخته شده است.
کنترل:
۱) اندامهاي هوايي پياز بايد قبل از برداشت کاملاً رسيده باشند.
۲) در هنگام برداشت و خرمن کردن بايد از زخمي شدن پياز جلوگيري شود.
۳) انبار بايد خوب تهويه گردد تا رطوبت در سطح پياز جمع نشود.
اگر دماي انبار صفر درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي ۷۰% تنظيم گردد براي جلوگيري از گسترش بيماري مفيد است.
● ريشه صورتي(سرخي) پياز Onion pink root
عامل بيماري در سال ۱۳۷۸ توسط دکتر نصر اصفهاني از اصفهان گزارش گرديد.
▪ نشانه هاي بيماري
گياه آلوده علائم کم رشدي از خود نشان مي دهد و تعداد برگ و قطر پياز کاهش يافته و زودتر تشکيل مي شود. برگ اوليه از راس ، زرد رنگ شده که به سمت پائين ادامه مي يابد و نهايتاً به رنگ بنفش در مي آيند. پياز آلوده زودتر بالغ شده و به راحتي از جاي کنده مي شوند ، گياه آلوده مرتب ريشه زايي مي نمايد و متعاقباً آلوده مي گردد و گياه حالت کمبود از خود نشان مي دهد .
▪ عامل بيماري
عامل بيماري قارچي است به نام Pyrenochaeta terrestris) Phoma terrestris) که داراي ميسليوم شفاف و بند دار ، منشعب و کلاميدوسپورهاي بين سلولي بي شماري توليد مي نمايد.
کنترل:
۱)در صورت امکان ضد عفوني خاک
۲) تناوب طولاني
● آنتراکنوزپيازOnion anthracnose
اين بيماري در سال ۱۳۷۶ در روي پياز سفيد در منطقه تربت حيدريه مشاهده شد ( محمودي و کريمي شهري ۱۳۷۷ ) . علائم بيماري به صورت لکه هاي سياه رنگ به شکل دواير متحدالمرکز روي پوست پياز ديده مي شود . اين لکه ها باعث کاهش بازار پسندي محصول مي شود و عامل بيماري قارچ Colletotrichum circinans تشخيص داده شده است.
کنترل:
۱) کشت پياز رنگي به جاي پياز سفيد، زيرا مشخص شده پياز رنگي به علت دارا بودن مواد سمي مانند Protocatchoicacid Catechol به اين قارچ مبتلا نمي شود.
۲) تناوب
۳) برداشت سريع محصول قبل از آلودگي
۴) رطوبت زير ۷۰% براي انبار داري
● نماتد ساقه و پياز stem and bulb nematode
نماتد ساقه و پياز Ditylenchus dipsaci(Kuehn) Filip گسترش جهاني دارد. بيشتر در مناطق معتدل شيوع دارد و خسارت ميزند. بيماري اولين بار در هلند درسال۱۸۸۳ ودر ايالات متحده درسال ۱۹۳۱ گزارش شده است.
در ايران نماتد Ditylenchus dipsaci در روي يونجه گزارش شده است. علاوه براين نماتد به ۴۰۰ گونه گياه حمله ميکند. اما نژاد خاصي از نماتد به پياز حمله ميکند. سبزيهائي از قبيل،سير، لوبيا، باقلا، کلم، هويج، کرفس، مارچوبه، جعفري، نخود، سيبزميني و کدو مورد حمله نماتد Ditylenchus dipsaci قرار ميگيرد.
● مرفولوژي و بيولوژي
عامل بيماري نماتد Ditylenchus dipsaci(Kuehn) Filip ميباشد که طول آن۳ ۱-۱ ميليمتراست وحدود۳۰ ميکرومترقطر دارد. روي بدن استوانهاي آن خطوط اريب ديده ميشود. دم نماتد نر و ماده تيز است هر نماتد ماده ۲۰۰تا۵۰۰ تخم ميگذارد. اولين پوستاندازي در تخم انجام ميشود. پوره مرحله دوم از تخم خارج شده، به سرعت پوست دوم و سوم را نيز انداخته و پوره قبل از بلوغ يا عفونتزا را توليد ميکند.اين پوره ميتواند شرايط يخبندان و خشکي شديد را تحمل کرده و در داخل بافتهاي گياهي مثل ساقهها، برگها، پيازها، بذرها يا درداخل خاک به سر ميبرد.هنگامي که قسمتهاي هوايي گياه ميزبان با غشائي از آب پوشيده ميشود،نماتدها به طرف بالا حرکت کرده و خود را به سر شاخهها و برگهاي جديد و جوان ميرسانند و سپس از طريق روزنهها، شکافها يا مستقيما به داخل پايه ساقهها يا محور برگ رخنه ميکند. بعد از ورود به گياه ميزبان پوست چهارم را انداخته ،تبديل به نر يا ماده ميشود. چرخه کامل زندگي حدود۱۹تا۲۵ روز طول ميکشد. توليدمثل فقط مواقعي که هوا سرد است متوقف يا کند ميشود. وقتيکه پيازها شديدا آلوده شدند ،ميپوسند، پورههاي قبل از بلوغ ازآنها خارج شده و گاهي اوقات دراطراف ساقه زيرزميني پيازهاي خشک شده به صورت توده سفيد خاکستري پنبهاي که پشم نماتد خوانده ميشود اجتماع کرده وبراي سالهاي سال در همين جا ميتواند زنده بمانند.
وقتي که نماتدها به بذر در حال جوانه زدن يا گياهچه جوان حمله ميکنند، از نزديکي کلاهک ريشه هيپوکوتيل يا از نقاطي که هنوز داخل بذر است وارد ميشوند. نماتدها بيشتر روي سلولهاي پارانشيمي پوست تغذيه ميکنند. در همين حال سلولهاي اطراف نماتدها شروع به تقسيم شدن و بزرگ شدن ميکنند. نتيجتا برجستگيهايي روي گياه بوجود ميآيد. گياهچهها بسته به اندازه و تراکم اين برجستگيها ممکن است ناقصالعضوشده پيچيده شوند،انحنا حاصل کنند ويا بصورت ديگري تغيير شکل دهند. شکاف برداشتن اپيدرم اغلب راه ورود براي مهاجمين ثانوي از قبيل باکتريها و قارچها باز ميکند. بعد از رخنه نماتد سلولها بزرگ ميگردند، کلروپلاستها ناپديد، فضاها بين سلولي داخل بافت پارانشيم افزايش مييابند. اين اثرات اغلب قبل از تماس نماتد باسلولها ايجا ميشود. واين دال براين است که تراوشات بزاقي قبل از پيشرفت نماتد منتشر ميگردند.
▪ علائم و نشانه هاي خسارت :
در مزارع آلوده به نماتد Ditylenchus dipsaci ظهور گياهچههاي پياز به کُندي انجام گرفته، ميزان سبز شدن گياه بطور قابل ملاحظهاي تقليل مييابد. بيشتر از نصف تعداد گياهچههاي ظاهر شده بيمار و زرد رنگ هستند، پيچ خورده و هلالي بنظر رسيده ودر امتداد کوتيلودون نواحي برجستهاي ديده ميشود. کوتيلودونها معمولا باد کردهاند و اپيدرمشان به صورت توري ترک برداشته و بيشتر گياهچههاي مريض ظرف سه هفته بعد از کاشت از بين ميروند و بقيه بعدا ميميرند. وقتي که در داخل خاک آلوده پياز کاشته ميشود علائم روي گياهان درحال رشد تقريبا بعد ازسه هفته شروع ميگردد وشامل کوتولگي، لکههاي زرد کم رنگ، آماس و زخمهاي باز روي برگهاست.
روي ساقه،جوانهها يا گياهان جوان برآمدگيها‍يي بوجود ميآيد وبرگها کوتاه وپيچيده ميشوند. نوک برگها از بين ميرود و برگهاي مسنتربه دليل ازبين رفتن تيغهي مياني سلولها چنان ضعيف ميشوند که نميتوانند خود را قائم نگهدارند و روي زمين ميغلطند. ساقه و گردن پياز نرم ميگردد. پيازهاي آلوده ممکن است شکاف بردارند يا اينکه جوانه زده و دوپيازه و ناقص شوند. پيازهاي آلوده گاهي از بيرون سالم به نظر ميرسند اما در انبار ميپوسند.
کنترل:
۱) تناوبهاي طولاني (۲-۳ سال) با گياهان مقاوم از قبيل اسفناج، چغندر، کاهو و گياهان خانواده غلات
۲) استفاده ازپيازو بذرعاري ازنماتد
۳) ضد عفوني پيازو بذرآلوده با قراردادن درآب ۴۶ درجه سانتيگراد به مدت يک ساعت
۴) مبارزه درمزارع بوسيله فوميگاسيون خاک
۵) بعداز کاشت سموم نماتدکشDD
۶) براي جلوگيري ازآلودگي مجدد ضد عفوني وسايل کشاورزي

● پاک کردن لکه ها : لک شربت ، شکلات ، مواد قندي :اگر لباس قابل شستشو باشد ، آن را با آب وصابون شستشو ميدهيم ، و بقيه لک را از روي پارچه هاي سفيد پنبه ...

پاک کردن لکه ها : لک شربت ، شکلات ، مواد قندي :اگر لباس قابل شستشو باشد ، آن را با آب وصابون شستشو ميدهيم ، و بقيه لک را از روي پارچه هاي سفيد پنبه اي ...

اگر من در دوران حاملگي با لکه بيني يا خونريزي واژينال مواجه شدم چه كار بايد بكنم؟ حتي اگر به نظر برسد كه خونريزي قطع شده است بلافاصله با دكتر يا ماماي ...

عامل بيماري:inaequalis Venturia علايم بيماري: علايم بيماري ابتدا به صورت لکه هاي زيتوني در زير کاسبرگيا برگهاي جوان ظاهر مي شوند وسپس به رنگ ...

مقدمه نخستين بار فريز در سال 1819 در سوئد قارچ عامل بيماري‌زا Spilocaea pomi را مشخص کرد. از نظر اهميت اقتصادي مي‌توان گفت که لکه سياه سيب پر خسارت‌تر ...

ملکه مادر کندو بوده و جنسيت آن ماده مي‌باشد. طول بدن ملکه هيجده ميلي مترمي‌باشد. بال‌هاي آن کوچک بوده و خرطوم آن توانايي جمع آوري شهد گلها را نداشته و ...

در ايران علاوه بر مرکبات به ساير درختان منجمله بادام، زردآلو، گيلاس، اوکالپتوس و … پسته، انار، توت، حمله مي کند. ولي بيماري در همه گياهان اهميت ندارد، ...

● بيماري ريزوکتونيايي حبوبات Rizoctonia solani ريزوکتونيا به انواع حبوبات خسارت ميزند منتهي در هر کدام بيماري خاصي ايجاد مي کند. اصولاً اين قارچ بيشتر ...

دانلود نسخه PDF - لکه موجي