up
Search      menu
طب سنتی :: مقاله قارچ رايزوکتونيا PDF
QR code - قارچ رايزوکتونيا

قارچ رايزوکتونيا

اثر قارچ رايزوکتونيا روي گياهچه ي لوبيا

در اين پروژه ما اثرات قارچRhizoctonia solani را بر روي گياهچه ي لوبيا و ويژگي هاي بيماري زايي و مرفولوژيکي آن را مورد بررسي قرار داديم که اثرات شامل گياهچه ميري ، پوسيدگي ريشه ، ساقه ،طوقه،لپه،علائم نکروز ،کلروز و... بود.
آزمايش شامل دو محيط شاهد وچهار محيط تيمار بود که در محيط تيمار از محيط کشت PDA حاوي قارچ R.solani استفاده شده بود و خاک مورد استفاده خاک گلخانه اي بود.
دماي مناسب در اين آزمايش دماي بين ۳۲_۲۸ درجه ي سانتي گراد بود که اين دما دماي ايده آل براي رشد R.solani بود.و خاک مورد نظر رطوبت کافي براي رشد اين قارچ را دارا بود.
در پايان بيماري زايي R.solani روي گياهچه ي لوبيا به اثبات رسيد.
● مقدمه:
قارچ Rhizoctonia جزء شبه راسته ي قارچ هاي عقيم(Myceliasterilia) است که اين شبه راسته شامل قارچ هايي است که اسپور جنسي و غير جنسي توليد مي کنند و در بسياري از گونه هاي آن اسکلرت يا سختينه وسيله ي پايداري قارچ است که اسکلرت از به هم بافتن هيفهاي رويشي به وجود مي آيد . از اين شبه راسته دو جنس Rhizoctonia وSclerotium که شامل گونه هاي فراوان بيماريزا در گياهان مي باشند بيش از بقيه مورد مطالعه قرار گرفته اند . با وجود اينکه توليد مثل جنسي براي بعضي گونه هاي اين جنس کشف و معلوم شده که جزء رده ي بازيديوميست ها هستند ،ولي چون فرم جنسي آنها بسيار نادر است تقسيم بندي فعلي به قدرت خود باقي ميباشد . قارچ Rhizoctonia در مناطق مختلف ايران از روي بسياري از گياهان من جمله برنج ،سيب زميني ،پنبه،لوبيا،نخود،ماش، عدس،لوبيا چشم بلبلي ، چغندر، يونجه، کنف،سوژا ،گلرنگ،بادمجان،گوجه فرنگي، کاهو، توتون،تنباکو، باقالا و بسياري از گياهان زينتي و علفهاي هرز گزارش شده . بيماريهايي که توسط قارچ R.solani ايجاد مي شوند شامل مرگ گياهچه ،شيت بلايت يا سوختگي غلاف برنج ،پوسيدگي ريشه و ساقه ،پوسيدگي اندام هاي ذخيره اي و در برخي موارد موجب پوسيدگي اندام هاي مي باشند.
R.solani يکي از مهم ترين قارچ هاي بيماري زاي خاکزي مي باشد که مورد بررسي قرار گرفته و قادر است خسارات جدي را به محصولات کشاورزي از قبيل لوبيا ،سيب زميني و پنبه وارد کند. اين قارچ پلي فاژ بوده و درجه حرارت مناسب براي آن ۳۲_۲۸ درجه ي سانتي گراد است و رطوبت مناسب براي آن بالاي ۹۶% ميباشد .
اختصاصات بيماري زايي R.solani به دانه هاي لوبيا در اين مطالعه مطابق با نتايج بدست آمده توسط Elad et al است که او توانايي و قدرت حمله ي R.solani را با گستره ي خيلي زياد به گياهان ميزبان را ثبت کرده است و اين قارچ باعث پوسيدگي دانه ،گياهچه ميري ،شانکرهاي ساقه، پوسيدگي ريشه، پوسيدگي ميوه و بيماري هاي شاخو برگ مي شود.
گونه ي Rhizoctonia solani Kuhn از لحاظ تاکسونوميکي يک واحد مشخص نيست بلکه مجموعه اي از گونه ها (R. solani complex collective species) مي باشد و شامل گروههايي است که از لحاظ ژنتيکي جدا هستند .
امروزه اين گروهها با استفاده از روشهاي بيوشيميايي و مولکولي تشخيص داده مي شوند.( Vilgalys & Cubeta ۱۹۹۴ , Mordue et al ۱۹۸۹)
گروه بندي آناستوموزي هنوز هم به تنهايي مهمترين پيشرفت در ارتباط با تنوع ژنتيکي در Rhizoctonia ميباشد.(Julian et al .۱۹۹۶, Cubeta and Vilgalys۱۹۹۷) يکي از معمول ترين روشها براي تعيين گروههاي آناستوموزي پيوند ريسه مي باشد. (Parmeter ۱۹۷۰, Sneh et al ۱۹۹۱) رايزوکتونيا ها براساس تعداد متوسط هسته در هر سلول وريسه هاي جوان به دو گروه دو هسته اي و چند هسته اي تقسيم مي شوند. (Sneh et al ۱۹۹۱) در ايران هم رايزوکتونياي دو هسته اي و هم رايزوکتونياي چند هسته اي گزارش شده است. اولين بار رايزوکتونياي دو هسته اي توسط رحيميان (Rahimian ۱۹۸۶) از ايران گزارش شد و گونه ي آن R. oryzae_sativae و گروه آناستوموزي آن AG_Bb تعيين شد.
وي در سال ۱۹۸۹ عامل لکه چشمي گندم را R.cerealis و گروه آناستوموزي AG_D معرفي نمود.(Rahimian ۱۹۸۶ b) رايزوکتونياي دو هسته اي ديگري نيز از ريشه ي کاج ايراني و سرو نقره اي (Zakeri and Banihashemi ۱۹۹۳) و ريشه ي اسپرس (Sharif nabi & Banihashemi ۱۹۹۵) گزارش شد.ولي گروه آناستوموزي آن مشخص نگرديد. کار تعيين گروههاي آناستوموزي رايزوکتونيا در ايران توسط رحيميان با جداسازي AG۴ از et al ۱۹۸۹) سويا و پنبه (Hamdollah_zadeh and Rahimian ۱۹۸۹) اسپرس(Sharifnabi & Banihashemi ۱۹۹۵) پسته (Ashkan et al ۱۹۹۵).
همچنين Rhizoctonia چند هسته اي از گياهان آتري پلکس ،پنيرک ،تاج خروس،شاه پسند ،گل حنا، گل ناز وRhizoctonia چند هسته اي از گياهان اوکاليپتوس ،اويارسلام،بادمجان،پريوش،زيتون، کنار،ناترک استخراج شد.
اخيرا نيز از روي چغندر قند در خوزستان گزارش شده است.(Zamani et al ۱۹۸۹) و AG۱ وAG۵ (Ommattie and IIamodollah_zadeh۱۹۹۵) گزارش شده. عامل شيت بلايت برنج در ايران AG۱۱ B (Forootan and Rahimian)
گزارش شده است. اکثر مطالعات مربوط به تعيين ماهيت رايزوکتونيا ها در ايرن مربوط به استان هاي شمالي و مرکزي کشور بوده و از استانهاي جنوبي بخصوص خوزستان گزارش مستندي در دست نيست .
تحقيقات در مورد بيماري زايي گونه هاي Rhizoctonia روي گندم در سال ۱۹۲۳ با گزارش گارت و ساموئل در استراليا شروع گرديد.(نقل قول از Weller et al ۱۹۸۶) آنها R.solani Kuhn معرفي کردند.(Macnish et al ۱۹۹۶, Rovira۱۹۸۶ ,Bruel ۱۹۵۱ ,Burton et al ۱۹۸۸)
اين بيماري در سال ۱۹۸۴ در منطقه ي Pacific North west ايالات متحده ي آمريکا به طور کامل شناخته شد و توصيف کاملي از عامل بيماري ارائه گرديد و گروه آناستوموزي آن AG_۸ تعيين شد (Ogoshi et al. ۱۹۹۰, Rovira ۱۹۸۶)
بر خلاف اين بيماري ، بيماري لکه چشمي (Sharp eye spot) گندم از مدت ها قبل در جهان شناخته و در مناطق زيادي از جهان از جمله اروپا و آمريکا ي شمالي شيوع دارد.(Ogoshi et al ۱۹۹۰) اين بيماري توسط دو گروه مختلف دو هسته اي ايجاد مي شود.
گونه ي دو هسته اي(AG_۴) R.solani مي باشد. (Stern and Yones ۱۹۷۸, Lips et al ۱۹۸۲) که گروه اخير به عنوان عامل مرگ گياهچه نيز گزارش شده است . اين قارچ همچنين عملکرد شديدي روي لوبيا در برزيل دارد واين در حالي است که لوبيا از مهمترين منابع غذايي در برزيل است. بعدها اين بيماري در فيليپين ، سريلانکا و بسياري از کشور هاي آسيايي ديده شد.
هدف ما از اين پروژه بررسي اثر قارچ Rhizoctonia solani روي گونه هاي مختلف لوبيا و همچنين بررسي علائم ايجاد شده روي گياهچه ي لوبيا بود.
● مواد و روش ها:
آزمايش ها در خاک ماسه اي مخلوط شده با خاک گلداني يعني خاک رس و شن آميخته با گياه پوسيده انجام شدند. خاک مورد نظر به طور مصنوعي در نمونه هاي تيمار به وسيله ي قارچ R. solani آلوده شد .
خاک استفاده شده در اين آزمايش شامل ۳ ۸۳% ماسه ، ۳ ۲ % گل ،۱۵%رس ،۳ ۰% مواد آلي ،۰۲ ۰% نيتروژن ،۰۶۷ ۰% پتاسيم ،۰۱ ۰%فسفر و ۰۰۳ ۰% آهن قابل استخراج بود. پس از افزودن خاک به محيط هاي تيمار و شاهد داخل آنها آب ريخته شد، بطوريکه محيط ها به حالت اشباع درآمدند و حالت غرقابي هم نداشتند . يکي از دلايل افزودن آب به وجود آوردن شرايط بهينه براي اسپور زايي قارچ R .solani بود.
آزمايش فوق در محيط گلخانه انجام شد . در اين آزمايش ۴ محيط تيمار و ۲ محيط شاهد داشتيم . در محيط شاهد فقط از خاک گلخانه اي استفاده شد در حاليکه در محيط تيمار علاوه بر خاک گلخانه اي از محيط کشت PDA حاوي قارچ R.solani استفاده شده بود. اين محيط کشت داخل يک پتري قرار داشت که PDA را به چهار قسمت مساوي تقسيم و هر قسمت را با اسکالپل تکه تکه کرديم و آنها را در چهار محيط تيمار اضافه نموديم.
سپس در هر محيط ۵ بذر لوبيا قرار داده شد که عمق کاشت زياد در اين آزمايش مجاز نبود . بذرهاي لوبيا در حاشيه ي ظرف مورد نظر قرار داده شدند. ميسيليوم هاي R. solani در دماي ۲۷ درجه ي سانتي گراد پس از ۷ روز رشد کردند .
● نتايج:
در آزمايش فوق در مجموع از ۵ بذر شاهد ۳ بذر روئيده بود و گياهچه ها رشد متوسطي داشتند . در تيمار ها از ۲۰ بذر ۱۰ بذر رشد کرده و جوانه زده بودند.به طور کلي در ساقه ي شاهد علائم غيرطبيعي مشاهده نشد ولي در ساقه هاي تيمار لکه هاي نکروزه و خوردگي تيره رنگ مشاهده شد . طوقه ي شاهد سالم بود ولي در طوقه ي تيمار لکه هاي نکروزه ديده شد که علت بروز لکه ها تخريب کامل آوند ها بود . تيمارها به دليل زردي و تخريب برگها قادر به فتوسنتز و رشد مطلوب نبودند و در ريشه علائم نکروز ديده شده بود .همچنين در لپه ها ي گياهچه ي لوبيا لکه هاي قهوه اي و علائم پوسيدگي رويت شد. در نهايت دريافتيم که محل عمده ي اثر اين قارچ طوقه و ريشه ي گياهچه بود.
● بحث :
اثرات قارچ R. solani روي گياه لوبيا مورد بررسي و مقايسه قرار گرفت که با توجه به منابع دريافتيم که در برخي آزمايش ها در ريشه علائمي چون کوتاه شدن طول ريشه ( بنايي و همکاران ) ، پوسيدگي ريشه (عباسعلي روانلو و ضياء الدين هاشمي ) ديده شد که در آزمايش ما در ريشه تنها علائم نکروز مشاهده شد و در طوقه علائمي چون شانکر و باريک شدن کل طوقه و پوسيدگي طوقه ( عباسعلي روانلو و ضياء الدين هاشمي ) و در برخي منابع پژمردگي کل گياه(Marja-Leena Lahdenpera) مشاهده شده بود که ما اين مورد را مشاهده نکرديم .و در برخي گزارش ها علائم لکه چشمي ( UC IPM Online) ديده شده بود که در نمونه هاي مورد آزمايش ما چنين علائمي مشاهده نشد . و در تمامي گزارش ها و منابع پوسيدگي لپه ها (Cersini , UC IPM Online ،بنايي و همکاران ،روانلو و هاشمي) ذکر شده بود و در برخي منابع نقاط آلوده به شکل بيضوي کشيده (کتاب قارچ شناسي کشاورزي) مشاهده شده بود.
در برخي موارد پوسيدگي تمام برگها (N.H.Aziz,M.Z.El-fouly.A.A.El-Essawy,M.A.Khalaf) ديده شده بود. همچنين در مورد ساقه علائم شانکر
( N.H.Aziz,M.Z .El-fouly .A.A.El-Essawy, M.A.Khalaf) گزارش شده بود.
و همچنين مرگ کلي در طول رگبرگها ( W.C Nesmith and J.R. Hartman) گزارش شده بود که ما اين مورد را مشاهده نکرديم.
در اين پروژه ما دريافتيم که دامنه ي ميزباني R.solani بسيار وسيع است و روي گياهاني چون برنج ،سيب زميني ،پنبه ،لوبيا،نخود،ماش،عدس،لوبيا چشم بلبلي ،چغندر قند ،يونجه،کنف ،سوژا،گلرنگ،بادمجان،گوجه فرنگي ،کاهو، توتون،تنباکو،باقالا و بسياري از گياهان زينتي آثار مخربي دارد.و داراي اثرات بسيار مخربي روي گياهان است به طوري که گاهي منجر به نابودي کل گياه مي شود ،اين اثرات شامل مرگ گياهچه و ريشه ،شيت بلايت برنج ، پوسيدگي ريشه و ساقه ،ميوه و لپه و ايجاد نواحي نکروزه ،شانکر و... و همچنين مشاهده نموديم که رطوبت يکي از عوامل اساسي در پايداري و بقاي R. solani مي باشد.
کنترل قارچ R.solani به روشهاي زير قابل اجرا است:
الف) کنترل بيولوژي:
استفاده از قارچ Trichoderma که Trichoderma spp. به عنوان يکي از عوامل موثر کنترل بيولوژيک بيماريهاي گياهي که عامل آنها قارچ R.solani است به ثبت رسيده. در بررسي حاضر کاربردهاي Trichoderma lignorum اين است که اين قارچ را به وسيله ي سبوس گندم ،سوسپانسيون اسپورها يا پوشش دانه براي مبارزه ي بيولوژيک وارد خاک مي کنند و اين قارچ با گرفتن درصد هايي از رطوبت تعداد دانه هاي مورد حمله قرار گرفته به وسيله ي R.solani را کاهش مي دهد.
ب) کنترل زراعي:
۱ )کاشت ارقام مقاوم يا با مقاومت نسبي بالا
۲) جمع آوري و از بين بردن بقاياي گياهي آلوده و دفع علفهاي هرز
۳) اجتناب از مصرف بيش از حد کود ازته
۴) کاشت لوبيا در زمان مناسب
۵)رعايت فاصله ي کاشت
۶) پيش بيني مرحله ي شديدا حساس گياه به اين بيماري
۷)استفاده از آبياري قطره اي به جاي آبياري غرقابي ۸) کاهش رطوبت در محيط و تغيير حرارت به کمتر از ۲۸ درجه يا بيشتر از ۳۲ درجه بطوريکه دما براي رشد قارچ نامناسب و براي گياه بهينه باشد .
ج) کنترل شيميايي:
مبارزه ي شيميايي بايد با در نظر گرفتن زمان دقيق حساسيت قارچ ،درصد آلودگي و رشد گياه و همچنين شناخت فلور منطقه انجام شود . سمپاشي بايد در زمان مناسب صورت بگيرد.

انگيزه تحقيق و تکنولوژي و توليد قارچهاي خوراکي را ميتوان در اهميت و ارزش غذايي و دارويي قارچها ، هزينه کم توليد و از طرف ديگر تامين منبع پروتئين مورد ...

منشاء اصلي خسارات گياهان و محصولات گياهي بيماريها ميباشند که ميتوانند توسط شمار زيادي ازموجودات زنده بيماريزا ايجاد شوند.قارچهاي بيماريزا در رديف نخست ...

منشاء اصلي خسارات گياهان و محصولات گياهي بيماريها ميباشند که ميتوانند توسط شمار زيادي ازموجودات زنده بيماريزا ايجاد شوند. قارچهاي بيماريزا در رديف نخس ...

در گذشته قارچ را از مراتع و جنگل ها جمع مي كردند. امروزه دركارگاه هاي صنعتي توليد و در تمام سال اكثر مغازه ها وسوپرماركت ها عرضه مي گردد. قارچ استخو ...

بهترين و منطقي ترين روش اين است که ابتدا طبع و مزاج خود و پس از آن غذاي مصرفي روز مره و مناسب خويش را بشناسيم تا دچار بيماري و کسالت نشويم. در حالت طب ...

● مرطوب کننده طبيعي گوشت ميوه نارگيل داراي آنزيم هاي مختلف مانند انورتين، اکسيداز و کاتالاز و اسيد آمينه هاي متعدد مانند هيستيدين، آرژينين، ليزين، تري ...

● گلاب (طبيعت معتدل): ▪ مقوي اعصاب و قلب، معده، معطر، نيکوي رخسار، رفع خلط خوني و سخت کننده لثه، با خوردن يک استکان گلاب نيم گرم با مقداري نبات دل درد ...

شرايط زندگي ماشيني در سال هاي اخير باعث گسترش تعدادي از بيماري ها از جمله سؤ هاضمه شده است . نوع تغذيه ، نوع کار و فعاليت ، کمي استراحت ، کمي تحرک و م ...

دانلود نسخه PDF - قارچ رايزوکتونيا