up
Search      menu
علم و تکنولوژی :: مقاله فيزيك يوناني PDF
QR code - فيزيك يوناني

فيزيك يوناني

●مقدمه
يونانيان با تقسيم بندي گنبدهاي آسمان براي هر يك از سيارات گنبدي خاص قائل بودند. نخستين كشفيات فيزيكي هنگامي صورت گرفت كه تلاش گسترده اي براي برهاني كردن رياضيات آغاز شده بود. در اين زمان الكتريسيته و مغناطيس جدا از يكديگر كنجكاوي انسان را برانگيخت. ذرات تشكيل دهنده ي جهان تقسيم بندي شد و نظريه ي اتمي ماده مطرح و اتر به عنوان عنصر كامل، اين تقسيم بندي را تكامل بخشيد. كروي بودن شكل زمين بطور مستدلل اثبات و حركت دوار كائنات به دور زمين كه تصور مي شد دايره منحني كامل است، از بديهيات محسوب مي شد. منطق قياسي كشف گرديد و تمام افكار و نظريات علمي را تحت تاثير خود قرار داد.
استفاده از هندسه در نجوم آغاز شد. فاصله ي زمين تا تا ماه و خورشيد محاسبه و نظريه زمين مركزي زير سئوال رفت. اما همچنان اعتقاد عموم بر آن بود كه زمين مركز جهان است.
دستگاه زمين مركزي تحت تاثير تقدس دايره ها حركت پيچيده ي سياره ها را با استفاده از مدارهاي تدوير توجيه كرد. مكانيك يوناني بر اساس نظريه زمين مركزي بخوبي علت سقوط اجسام به طرف زمين را توجيه مي كرد. يونانيان حركت مستقيم نور را بيان و به تشريح خواص آينه ها پرداختند. اما منطق قياسي چنان بر افكار علمي آنان تسلط داشت كه فيزيك يوناني را به بن بست كشيد.
●نخستين انديشه هاي علمي
انسان به دليل ارتباط مستقيم و تنگاتنگي كه با طبيعت دارد از همان آغاز تفكر و تعمق خويش به پديده هاي طبيعي نظر داشت و برداشت هاي معيني از آنها به عمل مي آورد. طبعاً آسمان كه از آن باران، برف و نور به انسان مي رسيد و نيز ستارگان شفاف در آن ديده مي شد، جزء نخستين برداشت هاي انسان بود و در نتيجه اولين اظهار نظرهاي علمي در خصوص اين پديده لايتناهي بوسيله انسان به عمل آمده است. در اين راستا اولين نظريه هاي علمي توسط يونانيان ارائه شده است.
در آسمان هيچ چيزي نيست كه در يك نگاه ساده، خيلي دور به نظر برسد. بنابراين در نخستين برداشتها از جهان، طبيعي است كه گمان شود آسمان سايبان محكمي است كه اجسام درخشان آن، همچون دانه هاي الماس، بر سقف آن چسبيده اند. اين چنين بود كه يونانيان باستان عقيده داشتند كه آسمان بر شانه هاي اطلس رب النوع يوناني قرار دارد.
اسطوره هاي يوناني دلالت بر آن داشت كه كه آسمان از يكي دو متري بالاي قله كوه ها چندان بالاتر نيست. در قرن ششم تا چهارم پيش از ميلاد، اخترشناسان يوناني بوجود تنها يك سايبان شك كردند. زيرا در اوضاع نسبي ستارگان ثابت كه به برداشت آنان حول زمين حركت مي كردند، ظاهراً تغييري نمي ديدند، اما اوضاع نسبي خورشيد، ماه و پنج سياره عطارد، زهره، مريخ، مشتري و زحل تغيير مي كرد. بنابراين مسلم بنظر مي رسيد كه سياره ها نمي توانند به گنبد ستارگان متصل باشند.
يونانيان فرض كرده بودند كه هر سياره در يك گنبد نامرئي اسقرار يافته است و گنبدها يكي روي ديگري جا گرفته است. بر اين اساس نزديكترين گنبد از آن ماه است كه تندترين حركت را دارد. پس از آن به ترتيب گنبدهاي مربوط به عطارد، زهره... و خورشيد قرار دارند.
كاملاً طبيعي است كه با چنين طبقه بندي پرسش هايي در مورد ابعاد جهان و موقعيت زمين و شكل و همچنين اجزاي تشكيل دهنده آن پيش آيد. احتمالاً اين پرسش ها زماني شكل گرفت كه روشهاي تجربي رياضيات ديگر كفايت نمي كرد. بنابراين مي توان حدس زد هنگامي كه اين سئوال پيش آمد كه چرا قطر دايره آنرا نصف مي كند، تفكر در مورد مسير حركت سيارات نيز اوج گرفت. شايد منطقي باشد كه كوشش براي برهاني كردن رياضيات را با پيدايش نخستين نظريه هاي فيزيكي همزمان بدانيم، اين تصور زماني قوت بيشتري مي گيرد كه مي بينيم نخستين كشفيات ثبت شده رياضي و فيزيكي متعلق به يك نفر است. تالس ملطي اولين فرد شناخته شده اي است كه كشفيات رياضي و فيزيك به او نسبت داده شده است.
●الكتريسيته و مغناطيس
در حدود ۶۰۰ سال قبل از ميلاد تالس ملطي متوجه شد كه هرگاه صمغ فسيل شده اي كه در سواحل بالتيك يافته بود، كه ما امروز آنرا كهربا مي ناميم و در آنروز الكترون Elektron ناميده مي شد، با يك قطعه پوست مالش داده شود، مي تواند پر، نخ يا كرك را بخود جذب كند.
همچنين كلمه ي ماگنت Magnet به معني آهنربا از يك شهر قديمي يونان بنام ماگنيا Magnesia كه در نزديكي آن نخستين سنگ آهنربا كشف شده بود، گرفته شده است. آهنربا اكسيدي از آهن است كه خواص مغناطيسي يعني آهنربايي دارد. گفته شده است كه تالس نخستين كسي بود كه خواص آنرا تشريح كرده است. گفته اند كه تالس در سال ۵۸۵ قبل لز ميلاد وقوع كسوفي را پيشگويي كرد و كسوف به وقوع پيوست.
●عناصر تشكيل دهنده ي جهان - اتم
اميدوكس در حدود سال ۴۸۰ قبل از ميلاد نظر داد كه زمين از چهار عنصر خاك، هوا، آّ و آتش تشكيل شده است. يونانيان در باره ي اين موضوع بحث مي كردند كه آيا مي توان ماده را به اجزايي كوچكتر و هر جزء را به جزء كوچكتر و باز هم كوچكتر تقسيم كرد و اين عمل تجزي را تا بينهايت ادامه داد؟ يا اينكه اين عمل تجزيه محدود است؟ دوموكريتوس در حدود ۴۵ قبل از ميلاد محدود بودن عمل تجزيه را بيان كرد. وي اظهار داشت همه ي اجسام از ذره ي غير قابل تجزيه اي به نام اتم Atom تشكيل شده است. اتم در يوناني به معني غير قابل تقسيم است. وي حتي نظر داد كه مواد متفاوت از اتمهاي مختلف يا تركيبات آنها ساخته شده است و با تغيير آرايش اتمها مي توان ماده اي را به ماده ي ديگر تبديل كرد. ارسطو و ساير فلاسفه رواقي نظريه دموكريتوس را نپذيرفتند، ايشان اعتقاد داشتند كه فضا و ماده بصورت پيوسته است، يعني مي توان يك قطعه از ماده را بدون حد و مرز به قطعه هاي كوچك و باز هم كوچكتر تقسيم كرد، بي آنكه به ذره ي غير قابل تقسيمي برسيم. در مورد عناصر تشكيل دهنده ي جهان ارسطو تصور مي كرد، در آنسوي لايه هاي آب، هوا، خاك و آتش، عنصر كامل و غير زميني ديگري وجود دارد كه وي آنرا اتر Ether در يوناني به معني پنجم ناميد. در اين تقسيم بندي جايي براي عدم وجود نداشت. در ضمن انتهاي هيچكدام از لايه ها مشخص نبود.
●نجوم
يونانيان عقيده داشتند كه زمين به شكل كره است. فيثاغورس اولين كسي بود كه كروي بودن زمين را در سال ۵۲۵ قبل از ميلاد بيان كرد. اما نخستين استدلال ها در مورد كروي بودن زمين منصوب به ارسطو است. وي در كتاب در باره ي افلاك نوشت، زمين جسمي كروي است و نه يك سطح صاف و براي اين ادعا دو دليل آورد. نخست آنكه او دريافته بود كه ماه گرفتگي به دليل قرار گرفتن زمين بين ماه و خورشيد است، چون سايه زمين بر روي ماه همواره گرد است، پس زمين بايد كروي باشد كه سايه اش دايره مي شود. دومين دليل اين بود كه يونانيان طي سفرهاي خود متوجه شده بودند كه ستاره شمال، در مناطق جنوبي پائين تر از نواحي شالي در آسمان ظاهر مي شود، و چ.ن ستاره شمال بر فراز زمين ظاهر مي شود، اين جابجايي تنها در صورتي مي تواند رخ دهد كه زمين كروي باشد.
ارسطو به محاسبه محيط دايره استوا پرداخت و رقم چهارصد هزار استاديم را به دست آورد كه با احتساب هر استاديوم يكصد و هشتاد متر، رقم به دست آمده تقريباً دو برابر رقم پذيرفته شده ي كنوني است.
ارسطو عقيده داشت كه زمين ثابت و مركز جهان است و خورشيد، ماه و سيارات و ستارگان در مدارهاي كروي دور زمين مي چرخند و بيش از پيش به تثبيت اين عقيده يونانيان پرداخت كه كره شكل كامل است.
آريستاخوس، رياضيات را در نجوم به كار برد. وي با استفاده از ابزاهاي ابتدائي در حدود ۲۸۰ قبل از ميلاد به محاسبه فاصله ي زمين و خورشيد پرداخت. آريستاخورس متوجه شد كه انحناي سايه زمين، وقتي از ماه مي گذرد مي بايستي ابعاد نسبي زمين و ماه را نشان دهد. وي پس از محاسبه ي فاصله زمين و ماه و تشكيل مثلث قائم الزاويه فرضي، هنگاميكه ماه در تربيع اول بود، فاصله زمين تا خورشيد را تعيين كرد. بنظر وي خورشيد تقريباً بيست برابر دور تر از ماه قرار داشت. هرچند ارقام به دست آمده درست نبود، ولي آريستاخورس نتيجه گرفت كه خورشيد بايد حداقل هفت برابر بزرگتر از زمين باشد. وي با غير منطقي بودن گردش خورشيد بزرگ به دور زمين كوچك، نظر داد كه زمين بايد به دور خورشيد بگردد. البته نظر آريستاخورس پذيرفته نشد. چون وي نظريه خورشيد مركزي منظومه شمسي را ارائه داد، امروزه به عنوان كپرنيك عهد باستان شناخته مي شود.

اصولاً اتصالات نيم رسانا - فلز جزو لازمه تمامي قطعات الکترونيکي اند. چگونگي و رفتار اتصالات الکتريکي به غلظت سطح نيم رسانا (Si) ، تميزي سطح و واکنش ها ...

فيزيك پزشكي به معني كاربرد فيزيك در حرفه پزشكي است، مانند راديوگرافي ، سونوگرافي ، بينايي‌سنجي و غيره. چون بيوفيزيك به معني فيزيك حيات است، فيزيك پزشك ...

فيزيك پزشكي (Medicale Physics) فيزيك پزشكي به معني كاربرد فيزيك در حرفه پزشكي است، مانند راديوگرافي ، سونوگرافي ، بينايي‌سنجي و غيره. چون بيوفيزيك به ...

مقدمه يونانيان با تقسيم بندي گنبدهاي آسمان براي هر يك از سيارات گنبدي خاص قائل بودند. نخستين كشفيات فيزيكي هنگامي صورت گرفت كه تلاش گسترده اي براي بره ...

نيلز بور (۱۹۶۲-۱۸۸۵)، از بنيانگذاران فيزيك كوانتوم، در مورد چيزي كه بنيان گذارده است، جمله اي دارد به اين مضمون كه اگر كسي بگويد فيزيك كوانتوم را فهمي ...

● كار و گرما گرما نوعي انرژي است كه از اجسام گرم به اجسام سرد منتقل مي شود. ● موتورهاي حاوي گاز داغ ... ما بدون « موتورهاي گرمايي » نمي توانيم به نقاط ...

● كوانتش در فيزيك كلاسيك نظريه نسبيت و نظريه مكانيك كوانتومي دو شالوده نظري مهم فيزيك قرن بيستم را تشكيل مي دهند. درست همان گونه كه نظريه نسبيت به بين ...

●ذخيره انرژي به شكلهاي مختلف انري ذخيره شده در اجسام را انرژي شيميايي مي نامند. انرژي ذخيره شده در اجسامي كه درارتفاع بالايي قرار دارند ، انرژي گرانشي ...

دانلود نسخه PDF - فيزيك يوناني