up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله فيبروم رحمي PDF
QR code - فيبروم رحمي

فيبروم رحمي

درباره فيبروييد چه بايد کرد؟

فيبروييد يا فيبروم رحمي يکي از بيماري هاي رايج در زنان است. حدود ۲۵ تا ۳۰درصد زنان در سنين باروري، معمولا بين ۳۵ تا ۵۰سالگي مبتلا به علائم ناشي از وجود اين رشد بافتي غيرسرطاني با قوام لاستيکي در ديواره رحم مي باشند. تعداد بسيار بيشتري از اين زنان با وجود داشتن فيبروييد بدون علامت هستند. فيبروييد مي تواند کيفيت زندگي يک زن را به شکل وسيعي تحت تاثير قرار دهد. براي مثال فيبروييد هاي بسيار بزرگ مي توانند اندازه رحم را تا حد رحمي که سه ماهه باردار است افزايش داده و يبوست يا تکرر ادرار را سبب گردند. فيبروييدها همچنين احتمال ناباروري و زايمان زودرس را زياد مي کنند.
شايع ترين شکايت در فيبروييد خونريزي غيرمعمول قاعدگي همراه با دفع لخته است که به آن «منوراژي» مي گويند. در اين حالت تامپون يا نوار بهداشتي هر يک ساعت خيس شده و نياز به تعويض دارد. در هيپرمنوراژي که اين تعداد به دو عدد يا بيشتر افزايش پيدا مي کند، زن عملا در دوران قاعدگي در خانه زنداني مي شود. اين خونريزي شديد معمولا کم خوني و فقر آهن را به دنبال دارد.
هيچکس به درستي علت ايجاد فيبروييد را نمي داند. ژن هايي که رشد سلول هاي عضلاني ديواره رحم را تسريع مي کنند، مي توانند در اين امر دخيل باشند. ناهنجاري هاي عروق خوني رحم هم مي تواند عامل موثري به حساب آيد. وجود استروژن و پروژسترون مي تواند به نوعي در اين امر دخيل باشد. فيبروييد به ندرت قبل از اولين قاعدگي بروز مي کند. حاملگي رشد آن را افزايش مي دهد و با يائسگي شروع به پسرفت مي نمايد.
تا اواخر سال هاي دهه ۹۰ «هيسترکتومي» (درآوردن رحم) از اولين انتخاب هاي درماني به شمار مي رفت. پس از آن روش هاي غيرتهاجمي تر شناخته شده و درباره درمان انواع متفاوت فيبروييد انتخاب هاي بيشتري ممکن شد. زنان انتخاب هاي بيشتري براي درمان داشته و پزشکان بهتر مي توانند با توجه به هر مورد درمان و مراقبت لازم را ارائه نمايند.
فيبروييدها با توجه به محل بروز آنها تقسيم بندي مي شوند. عموما در يک فرد بيش از يکي از آنها پيدا مي شود. شايع ترين فرم آنها فيبروييد داخل ديواره است که در ديواره رحم رشد نموده و گاه خونريزي شديد قاعدگي، تکرر ادرار و در برخي موارد دردهاي ناحيه پشت و لگن را سبب مي گردد. فيبروييد تحت مخاطي کم شيوع ترين فرم را تشکيل مي دهد. اين نوع فيبروييد در زير اندومتر رحم رشد کرده و مي تواند به درون حفره رحمي گسترش يابد. اين نوع، خونريزي شديد قاعدگي را سبب گشته و ارتباط تنگاتنگي با نازايي دارد. برخي از فيبروييدها پايه دار بوده و بر روي ساقه اي سوار هستند. فيبروييدهاي تحت صفاقي در جهت خارج از رحم رشد نموده و گاه بر روي يک پايه قرار دارند. اينها معمولا خونريزي نمي دهند اما مي توانند توليد فشار نمايند. همچنين به ندرت پيچ خورده و تحليل رفته يا دردناک مي گردند.
● رويکردهاي درماني
فيبروييدها اکثرا در يک معاينه باليني روتين با تصويربرداري براي مقاصد ديگر کشف مي گردند. اگر فيبروييد علامتي نظير خونريزي شديد، فشار يا درد توليد نمي کند و منجر به نازايي نخواهد شد، معمولا نيازي به درمان نخواهد داشت. در صورت بروز علائم با استفاده از دارو به تنهايي يا همراه با جراحي با کاربرد کم تهاجمي ترين روش ها درمان مي شود.
اولين مرحله در تعيين شيوه درمان، يک ارزيابي کامل است که به وسيله پزشک متخصص زنان آغاز مي گردد. وي اغلب فيبروييد را در معاينه لگني احساس مي کند اما ممکن است از روش هاي مختلف تصويربرداري براي رسيدن به اطلاعات دقيق تر نيز استفاده کند که اين امر در برنامه ريزي براي درمان نقشي حياتي دارد. براي مثال سونوگرافي ترانس واژينال (از راه واژن) مي تواند در اندازه گيري فيبروييدهايي که به درون حفره رحم گسترش مي يابند؛ به کار برود. افزودن روش تصويربرداري سه بعدي به اين روش مي تواند محل دقيق فيبروييد را به ما نشان دهد. اين موضوع مهم است، چراکه فيبروييدهاي درون رحمي مي توانند نازايي ايجاد کنند. ساير روش هاي بالقوه سودمند تصويربرداري شامل ام. آر. آي و سونوهيستروگرام هستند. در روش اخير پس از ورود محلول سالين به داخل حفره رحم از آن سونوگرافي مي کنند. همچنين ممکن است پزشک شما درون حفره رحم را با يک ابزار کوچک اندوسکوپي به نام «هيستروسکوپ» مستقيما مشاهده کند.
اگر شما نسبتا جوان هستيد و علائم هم شديد نيستند، مي توانيد تا دوران يائسگي که فيبروييدتان چروکيده مي گردد صبر کنيد. در اين صورت پزشک به صورت دوره اي آن را بررسي خواهد کرد. البته رشد فيبروييد در زنان يائسه غيرمعمول نيست اما در اين زنان با مشاهده هر نوع توده پيش رونده بايد به فکر بدخيمي بود و مسئله را با دقت پيگيري کرد.
اگر بروز علائم مانع از آن است که تا زمان يائسگي صبر کنيد، مي توانيد از روش هاي جراحي يا دارويي کمک بگيريد. در صورت بروز درد ملايم ممکن است پزشک تان مسکن هاي معمولي را تجويز نمايد. در صورت کم خوني به دليل خونريزي ممکن است افزايش آهن غذا، مصرف مکمل ها يا هر دوي آنها به شما توصيه گردد. هيچ نوع دارويي از ايجاد فيبروييد جلوگيري ننموده و يا عود آن را تضمين نمي نمايد. اما داروهايي موجودند که مي توانند در کاهش اندازه فيبروييد يا کاهش خونريزي کمک کننده باشند.
● جراحي
در مورد علائم شديدتر ممکن است نياز به جراحي باشد. تصميم شما تا حد زيادي بستگي به اين امر دارد که شما دوران باروري را پشت سر گذاشته باشيد. چنانچه هنوز در اين دوران هستيد، شايد ترجيح بدهيد تا زمان يائسگي صبر کنيد.
● ميومکتومي
در اين روش تنها فيبروييد خارج مي گردد و رحم حفظ مي شود. اين بهترين انتخاب براي زناني است که تصميم به بچه دار شدن دارند اگر چه ممکن است نياز به عمل سزارين پيدا کنند.
بسته به اندازه و نوع فيبروييد و محل آن ميومکتومي مي تواند از طريق برش استاندارد شکم يا از طريق لاپاروسکوپي انجام گردد که کمتر تهاجمي است. در اين روش از طريق برش کوچکي بر روي شکم ابزارهاي کوچک ويدئويي وارد آن مي گردند. همچنين مي توان از روش هيستروسکوپي استفاده کرد که در آن يک هيستروسکوپ مجهز به ابزارهايي براي خروج فيبروييد از راه واژن وارد حفره رحم مي گردد. جراح براي استفاده از اين روش بايد آموزش ويژه اي ديده باشد. در روش لاپاروسکوپي و هيستروسکوپي دوران نقاهت کوتاه تر از لاپاروتومي بوده و ميزان باروري عالي است.
يکي از مضرات ميومکتومي احتمال بروز چسبندگي است. در اين حالت نوعي بافت ترميمي در ساختمان هاي لگني ايجاد شده و آنها را به هم مي چسباند. مشکل ديگر اين است که ممکن است فيبروييد عود کند، چراکه رحم به طور کامل برداشته نشده است. در ۱۰ تا ۳۳ درصد زناني که ميومکتومي مي شوند، در طي پنج سال آينده نياز به جراحي مجدد پيش مي آيد.
● هيسترکتومي
در اين روش رحم از طريق برشي بر روي بخش پاييني شکم از راه واژن و يا از طريق لاپاروسکوپي خارج مي گردد. در اين شيوه فيبروييد و علائم همراه آن به طور کامل حذف مي گردند. هيسترکتومي روشي بي خطر و موثر بوده و عوارض جانبي کمي به همراه دارد. با اين وجود در اين روش نياز به بيهوشي عمومي است و دوران نقاهت آن دو تا شش هفته است. زناني که هيسترکتومي شده اند، بيشتر از بقيه به بي اختياري ادراري دچار شده و به طور متوسط دو سال زودتر از ديگران به مرحله يائسگي مي رسند.
مطالعات نشان مي دهد که بيشتر زنان از اتخاذ چنين تصميمي راضي هستند. اما هيسترکتومي پايان قاعدگي و دوران باروري را به همراه دارد. بنابراين نياز خواهيد داشت که از حمايت هاي روانشناختي و دارويي بهره مند شويد.
● آمبولي شريان رحمي
آمبولي شريان رحمي که به آمبولي فيبروييد رحمي نيز معروف است، روشي است بسيار کم تهاجم که در آن فيبروييد از طريق قطع جريان خون آن چروکيده مي گردد. اين روش از سال هاي اوليه دهه ۱۹۸۰ در درمان خونريزي هاي پس از زايمان و ساير موارد خونريزي رحمي مورد استفاده قرار مي گرفته است. پس از سال ۱۹۹۵ از اين روش در درمان فيبروييد استفاده شده و طرفداران زيادي پيدا کرده است. قبل از انجام اين اقدام درماني ابتدا از رحم ترجيحا با روش ام.آر.آي تصويربرداري مي گردد تا ساير تشخيص ها نظير تومورهاي تخمدان کنار گذاشته شوند.
بدين ترتيب اندازه، محل و نوع فيبروييد تعيين مي گردد. در اين روش راديولوژيست يک کاتتر را از راه يک برش کوچک در پوست ناحيه کشاله ران وارد شريان راني مي کند. کاتتر با راهنمايي اشعه ايکس و ماده حاجب به يکي از دو شرياني که خونرساني به رحم را بر عهده دارند، وارد مي گردد. اين دو شريان به شريان هاي رحمي معروفند. سپس ذراتي به اندازه شن که از مواد مصنوعي ساخته شده اند، به درون شريان رحمي تزريق مي گردند. اين ذرات در رگ هاي تغذيه کننده فيبروييد تجمع يافته و خونرساني آن را قطع مي کنند. اين امر در نهايت منجر به چروکيدن فيبروييد مي گردد. هر دو شريان رحمي در يک مرحله ورود کاتتر قابل درمان هستند.
اين روش با بيهوشي موضعي انجام شده و کمتر از يک ساعت به طول مي انجامد. اين تکنيک را مي توان به صورت سرپايي انجام داد اما معمولا براي پيگيري و کنترل سندرم پس از آمبوليزاسيون نياز به يک شب بستري شدن در بيمارستان دارد. اين سندرم شامل درد لگني، تهوع، استفراغ ، تب و ناراحتي عمومي است. درد شديد طي ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول پس از انجام اين روش شايع بوده و با مسکن هاي خوراکي يا داخل وريدي کنترل مي شود. برخي زن ها تا دو هفته يا چند ماه بعد از ترشحات خوني شکايت دارند.
عوارض جدي نادر بوده و به کمتر از يک درصد مي رسد. نگراني هايي درباره بروز مشکلات تخمداني به دليل مهاجرت برخي ذرات وجود دارد. تعداد کمي از زن ها از قطع موقت يا حتي دائمي کارکرد تخمدان شکايت مي کنند. احتمال اين امر پس از سنين ۴۵ سالگي افزايش مي يابد. در برخي موارد بافت کنده شده، فيبروييد در دهانه رحم گير مي افتد که مي بايست با جراحي خارج گردد. روش آمبوليزاسيون شريان رحمي براي زني که نمي خواهد يا نمي تواند جراحي داشته باشد، مناسب است. اين روش عموما براي زني که پس از درمان قصد حامله شدن دارد توصيه نمي گردد، چراکه پس از آمبوليزاسيون شانس بارداري کمتر و عوارض آن بيشتر از ميومکتومي خواهد بود.
آمبوليزاسيون براي فيبروييدهاي بدون پايه موثرتر است. بررسي ها نشان مي دهد که ۸۵ تا ۹۰ درصد زنان تا سه سال پس از انجام اين روش راضي هستند. اين روش سريع تر از هيسترکتومي بوده و نياز به زمان کوتاه تري براي بستري شدن در بيمارستان دارد. در ضمن دوران نقاهت آن هم کوتاه تر است. کيفيت زندگي در هر دو شيوه مانند هم است. اما پيگيري ها نشان داده است که ۲۰ تا ۲۴ درصد زناني که با روش آمبوليزاسيون درمان مي شوند، در طول دو سال آينده نياز به هيسترکتومي يا ميومکتومي خواهند داشت.
برخي متخصصين به دنبال روشي هستند که بدون نياز به تزريق ماده مصنوعي مانع از خونرساني به فيبروييد گردد. در انسداد شريان رحمي با روش لاپاروسکوپي، پزشک يک گيره کوچک را به شريان رحمي وارد مي کند. در روش ديگري که هيچ نيازي به برش ندارد، جراح از راه واژن وارد شده و يک گيره را در محل قرار مي دهد. اين گيره براي چند ساعت در محل مانده و با ممانعت از خونرساني، فيبروييد را چروکيده مي کند. با برداشتن گيره خون مجددا در شريان جريان مي يابد.
● جراحي با استفاده از امواج ماوراي صوت
جراحي با کمک اولتراسونوگرافي با راهنمايي ام.آر.آي يک روش غيرتهاجمي است که در آن با استفاده از امواج ماوراي صوت فيبروييد را حرارت داده و چروکيده مي کنند. از ام. آر.آي براي مشاهده فيبروييد و تغييرات دمايي آن در طي انجام روش مذکور استفاده مي گردد.
ابزاري که اين روش را مورد استفاده قرار مي دهد در سال ۲۰۰۰ تاييديه FDA (اداره غذا و داروي آمريکا) را به دست آورده است. لذا درباره ايمني و اثربخشي آن در درازمدت اطلاع چنداني در دست نيست. يک پيگيري دو سه ساله نشان مي دهد که اين روش به کاهش علائم کمک مي کند اما مقايسه مستقيمي ميان آن با هيسترکتومي، ميومکتومي يا آمبوليزاسيون صورت نگرفته است.
اين روش براي کساني که فيبروييد آنها متعدد يا پايه دار بوده و يا در اعماق لگن، پشت روده ها يا نزديک به اعصاب ناحيه ساکروم در بخش تحتاني ستون فقرات قرار دارد، توصيه نمي گردد. اگرچه اين روش تنها در مورد زناني تاييد شده است که نگران حفظ قدرت باروري خود نيستند، اما پس از انجام آن مواردي از بارداري ديده شده است. اين روش به طور گسترده در دسترس نيست و اگر چه در حال حاضر اميدوارکننده به نظر مي آيد، اما اين امر هنوز به اثبات نرسيده است.

يکي از رايج ترين بيماري هاي مرتبط با ورم مفاصل فيبروميلاژيا مي باشد که هنوز به طور دقيق قابل تشخيص نيست و علائم آن اغلب به غلط تفسير مي شود. در واقع م ...

فيبروئيد يا فيبروم رحمي، رشد توده هاي خوش خيم در ديواره رحم، يکي از بيماري هاي رايج در زنان است حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد زنان در سنين باروري مبتلا به علائم ...

بيماري ليوميوم كه بيشتر خانم ها، آن را با نام فيبروم مي شناسند، شايع ترين تومور خوش خيم رحمي است که يك نفر از هر پنج زن را در سنين باروري مبتلا مي کند ...

يكي از شايع‌ترين مشكلات زنان فيبروم رحمي است كه ممكن است اطلاعات كمي در زمينه اين بيماري داشته باشند.دكتر هايده سميعي ، جراح و متخصص زنان، زايمان و نا ...

حاملگي اکتوپيک وضعيت رايج و مخاطره آميزي است که از صد مورد حاملگي در يکي پيش مي آيد. اين وضعيت وقتي رخ مي دهد که تخمک در خارج از محفظه رحم بارور شود. ...

فيبروييد يا فيبروم رحمي که رشد توده هاي خوش خيم در ديواره رحم است، يکي از بيماري هاي رايج در زنان است. حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد زنان در سنين باروري مبتلا به ...

توليد مثل عاملي کليدي در تعيين بازده پرورش گاوهاي شيرده مي باشد. در بهترين شرايط هر ماده گاو، سالانه يک گوساله توليد خواهد کرد. از نظر اقتصادي، باروري ...

بيماري هاي توليد مثل شترها، شامل طيف وسيعي از بيماري هاي مختلف در شترهاي نر و بالاخص ماده است که به شکلي از اشکال باعث بروز اخلال و بي نظمي در دوره تن ...

دانلود نسخه PDF - فيبروم رحمي