up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله فضاي سبز PDF
QR code - فضاي سبز

فضاي سبز

استفاده از گياهان دارويي در فضاي سبز شهري

استفاده از گياهان دارويي در فضاي سبز شهريدر کشور ايران اقليمهاي متفاوتي وجود دارد، بنابراين تنوع گياهان دارويي آن نيز زياد است. بکارگيري اين گونه ها در فضاي سبز تنوع گونه ها و اکوتيپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاري) را دو چندان مي کند و ضريب اطمينان موفقيت طرح و انعطاف طراحي بيشتر مي شود. وجود گياهان دارويي در فضاي سبز نشانه اي از توانايي اقليمي و احوال فرهنگي منطقه است.
چکيده
در کشور ايران اقليمهاي متفاوتي وجود دارد، بنابراين تنوع گياهان دارويي آن نيز زياد است. بکارگيري اين گونه ها در فضاي سبز تنوع گونه ها و اکوتيپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاري) را دو چندان مي کند و ضريب اطمينان موفقيت طرح و انعطاف طراحي بيشتر مي شود. وجود گياهان دارويي در فضاي سبز نشانه اي از توانايي اقليمي و احوال فرهنگي منطقه است. با توجه به اينکه براي رسيدن به استانداردهاي بين المللي فضاي سبز سرانه، به فضاي سبزي با چند برابر سطح موجود نيازمنديم، سطح فضاي سبز لازم چند برابر خواهد بود و با وارد کردن گياهان دارويي در فهرست گياهان مناسب براي فضاي سبز جامعه گياهان دارويي گسترش قابل توجهي پيدا مي کند. با کشت گياهان دارويي در فضاي سبز بخشي از هزينه هاي ريالي قابل بازيافت است و با توجه به نزديکي اين مکانها به مراکز صنعتي و تجاري هزينه حمل و نقل نيز کاهش مي يابد. کاشت گياهان دارويي در فضاي سبز امکان آشنايي و افزايش آگاهيهاي اجتماعي، نسبت به گياهان دارويي را فراهم مي کند. اختصاص فضاي سبز محيطهاي آموزشي به کشت گياهان دارويي، زمينه براي تحقيق در جنبه هاي مختلف گياهان دارويي را ممکن مي سازد و سازگاري اين گونه ها را معلوم مي کند. يکي از راههاي بسيار مؤثر در کنترل فرسايش خاک، بر جاي گذاشتن بقاياي گياهان دارويي قبل از آيش است. بنابراين گياهان دارويي در ارائه خدمات بوم شناختي نيز بسيار توانمند هستند. برخي گياهان دارويي داراي حدود تحمل نسبتاً خوبي به شوري، خشکي، قليايي بودن خاک، تشعشع شديد خورشيد، شرايط ماندابي، هرس شديد و ...هستند.
مقدمه
منظور از فضاي سبز شهري، نوعي از سطوح کاربري زمين شهري با پوشش هاي گياهي انسان ساخت است که هم واجد بازدهي اجتماعي و هم واجد بازدهي اکولوژيک باشند. فضاي سبز شهري از ديدگاه شهرسازي در بر گيرنده بخشي از سيماي شهر است که از انواع پوشش هاي گياهي تشکيل شده است و به عنوان يک عامل زنده و حياتي در کنار کالبد بي جان شهر، تعيين کننده ساخت مرفولوژيک شهر است. بنابراين دارايي سبز يک شهر، صرف نظر از فضاي سبزي که توسط شهرداري اداره مي شود، از مجموع فضاي سبز خصوصي، فضاي کوچک داراي گياهان خودروي و زمين هاي متعلق به دولت تشکيل مي شود. رشد صنعت و افزايش جمعيت در شهرها، به ساخت و سازهاي سودگرايانه منجر شده است. اين ساخت و سازها به مسائل و تامين حداقل نور و هوا در مناطق شهري توجهي نداشته است. از سوي ديگر، ضرورت ايجاد کاربري هاي جديد شهري، براي پاسخگويي به نيازهاي روزافزون و اسکان جمعيت به تدريج باعث کاهش سهم فضاي سبز و باغهاي شهري شده است و در نتيجه موجب آلودگي محيط زيست شده است. فضاهاي سبز شهري به عنوان ريه هاي تنفسي شهرها به شمار مي روند و در شهرها افزون بر عمل کرد هاي زيبايي شناختي، اجتماعي و ساخت کالبدي شهر، روي تعديل دما، افزايش رطوبت نسبي، لطافت هوا، کاهش آلودگي صوتي، افزايش نفوذ پذيري خاک، کاهش سطح ايستايي، بهبود شرايط بيوکلماتيک در شهر و جذب گرد و غبار تاثير دارند پوشش گياهي يک منطقه در حقيقت از يکايک گونه هاي گياهي موجود در آن تشکيل شده است. وضعيت آب و هوايي و نوع خاک حدود گونه خاص را تعيين مي کند. کيفيت محيط زيست شهري با امکانات و تاسيسات فضاي سبز ارتباط مستقيم دارد. در ادوار گذشته در کنار توجه به تفرج روح و زيبايي، جنبه دارويي و اقتصادي کشت گياهان در فضاي سبز و باغها مدنظر بوده و در همه آنها از باغ معلق بابل مربوط به سالهاي قبل از ميلاد مسيح تا پرديسهاي ايراني مربوط به قرن پنجم ميلادي ضمن رعايت جنبه هاي زينتي و هنري گياهان کاشته شده، مصارف خوراکي، دارويي، صنعتي، دفع آفات و مانند آن مورد توجه جدي بوده است و در چهارچوب سنت و اصول، هيچ چيز بي مورد و يا تنها براي زيبايي وجود نداشته بلکه آنچه مفيد و لازم بوده زيبا عرضه شده است. از جمله گياهان دارويي که در احداث باغهاي عمومي در ايران مورد استفاده قرار گرفته مي توان از اقاقيا، بيدمشک، خرزهره، زوفا، سنجد تلخ، ريش بز، بابونه، گل انگشتانه، زرشک، ختمي، گل ساعتي، گل سرخ، گاوزبان، هميشه بهار، گلرنگ، زعفران و مانند آنها نام برد. در کشورهاي ديگر گياهاني مثل پدوفيل و ذغال اخته در فضاي سبز کاشته مي شده است. معمولا گياهان دارويي در مدت کوتاهي، سطح خاک را فرا مي گيرند و به علت سبزي و کوتاهي شان زيبايي خاصي را پديد مي آورند. اين گياهان نسبت به مواد غذايي پر توقع نبوده و آب بسيار زيادي نياز ندارند. همچنين برخي از آنها در برابر شوري خاک مقاومند و دوام و عمر طولاني و سازگاري و استقامت بالايي دارند.
مزاياي استفاده از گياهان دارويي در فضاي سبز
1- افزايش تنوع در فضاي سبز: در کشور ايران اقليمهاي متفاوتي وجود دارد بنابراين تنوع گياهان دارويي آن نيز زياد است. با توجه به سازگاريها و توانائيهاي گياهان دارويي که مورد اشاره واقع شد، بکارگيري اين گونه ها در فضاي سبز تنوع گونه ها و اکوتيپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاري) را دوچندان مي کند و ضريب اطمينان موفقيت طرح و انعطاف طراحي بيشتر مي شود. وجود گياهان دارويي در فضاي سبز نشانه اي از توانايي اقليمي و احوال فرهنگي منطقه است، در حاليکه استفاده از گونه هاي انگشت شمار و غيربومي در فضاي سبز شکنندگي اکوسيستم هاي احداثي را بهمراه دارد.
2- حفظ ژرم پلاسم گياهان دارويي: چنانچه يک جامعه گياهي به خاطر نجات از خطر انقراض مورد حمايت انسان قرار گيرد ناچار به زندگي در محدوده طراحي شده توسط انسان مي شود. اين محدوده ها شامل باغهاي گياهشناسي و فضاي سبز و در بهترين حالات محيط هاي طبيعي قرق شده مي شود. در اين مجموعه ها، حفاظت انسان از گياهان منجر به حذف پديده هاي طبيعي مانند چرا، بيماري و آفت، سيل، آتش سوزي و خشکسالي، رقابت و مانند آن مي شود. بنابراين طي نسلهاي متوالي ژنهاي مفيد که عامل دوام موجود در مقابل اين شرايط هستند از اين نسلها حذف مي شود. در مورد گياهان دارويي، اين عمل با برداشت گزينشي گياهان دارويي سالم و قوي از طبيعت توسط انسان تشديد مي گردد و در عوض فراواني ژنهاي غيرمفيد که در شرايط طبيعي مرتباً تحت گزينش طبيعي و حذف قرار مي گيرند. به نحو چشمگيري افزايش مي يابد. به اين پديده رانده شدن ژنتيکي مي گويند که هرچه جوامع گياهي و جانوري محدودتر باشد، اين پديده با شدت بيشتري رخ مي دهد. در نتيجه اين رخداد عليرغم حفظ فرم ظاهري گونه، توانمندي هاي آن گونه در مقابل شرايط گزينشگر محيط طبيعي به شدت نقصان مي يابد و در صورت راهيابي گونه به محيط طبيعي و يا کاهش حمايت انسان، جاندار به سرعت منقرض مي گردد. راه جلوگيري از اين خطر، توسعه همه جانبه جوامع گياهي و جانوري در اقليم هاي متنوع است. مروري گذرا بر کل مساحت پارکهاي شهري، کمربندهاي سبز و پارکهاي جنگلي موجود و تنوع اقليمي کشور نشان مي دهد که سطح قابل توجهي از زمينهاي قابل کشت در اقليمهاي گوناگون به احداث فضاي سبز اختصاص يافته است. با توجه به اينکه براي رسيدن به استانداردهاي بين المللي فضاي سبز سرانه، به فضاي سبزي با چند برابر سطح موجود نيازمنديم، سطح فضاي سبز لازم چند برابر خواهد بود و با واردکردن گياهان دارويي در فهرست گياهان مناسب براي فضاي سبز جامعه گياهان دارويي گسترش قابل توجهي پيدا مي کند که بعلت اين گستردگي سطح و اقليم، تعداد زيادي از عوامل طبيعي اثر خود را بر گياه اعمال مي کنند و علاوه بر آن برداشت از طبيعت هم کاهش مي يابد. چنانچه در اثر اقبال عمومي، گياهان دارويي به فضاي سبز مدارس، منازل و داخل آپارتمانها و روي پشت بامها راه يابد، به انقلابي سبز در اين زمينه دست خواهيم يافت.
3- جبران بخشي از هزينه ها: اختصاص منابع مرغوب آب و خاک به احداث فضاي سبز که بواسطه رشد شهرهاي بزرگ در اراضي درجه يک کشاورزي امري غيرقابل اجتناب گرديده است، سطح وسيع و در حال گسترش فضاي سبز و هزينه هاي کاشت و داشت و کادر فني و اجرايي احداث فضاي سبز، بهاي سنگيني است که شهروندان براي سلامت خود و محيط زيست بايد پرداخت کنند، بهايي که صرفه جويي و گريز از آن، مخارج بهداشتي و هزينه هاي اجتماعي بسيار بيشتري ببار خواهد آورد. در ديد کلان برآورد ارزشهاي معنوي زيست محيطي، حفاظتي، تفريحي و مانند آن در فضاي سبز نياز به امکاناتي گسترده و تخصص هايي است که بتوان بر اساس آن به بيان ارزش واقعي پرداخت. اين ارزشها براي اکثريت مردم بخوبي ارزش هاي ريالي قابل لمس نيست. با کشت گياهان دارويي در فضاي سبز بخشي از هزينه هاي ريالي قابل بازيافت است و با توجه به نزديکي اين مکانها به مراکز صنعتي و تجاري هزينه حمل و نقل نيز کاهش مي يابد. نياز آبي گياهان بومي معمولاً کمتر از گياهان غيربومي است که اين امر صرفه جويي در مصرف آب آبياري است. در اين مسير فرصت شغلي ايجاد مي شود و داوطلباني مانند فارغ التحصيلان کشاورزي و منابع طبيعي، محصلين مدارس، بازنشستگان و افراد عادي در قبال درصدي از سود مي توانند مراحل ديگري از توليد مانند برداشت، جداسازي و خشک کردن گياهان دارويي را انجام دهند.
4- تأمين اهداف آموزشي، تحقيقاتي و گردشگري: عليرغم سابقه طولاني استفاده از گياهان دارويي و وجود انواع گياهان دارويي در کشور متأسفانه درصد کمي از فرهيختگان جامعه و تحصيلکردگان علوم گياهي، کشاورزي و منابع طبيعي با اين گياهان آشنا هستند و براي افزايش آگاهيهاي اجتماعي، در اين زمينه بايد آموزش مسئولين و دولتمردان، مردم عادي و تحصيلکردگان از مقاطع دبيرستان تا دانشگاه و حتي متخصصين فضاي سبز بصورت عمومي و رايگان صورت گيرد. کاشت گياهان دارويي در فضاي سبز امکان اين آموزش را فراهم مي کند. در کشورهايي مثل شيلي و هند افزايش نجومي و ساليانه سطح فضاي سبز مرهون توجه به آموزش عمومي و مشارکت مردمي است.
در امر پژوهش، گرچه افراد محدودي در امر کشت و کار گياهان دارويي تخصص دارند، توسعه کمي شناخت گياهان دارويي قدم گذاري در مراحل بعدي امر پژوهش را ممکن مي سازد. اختصاص فضاي سبز محيطهاي آموزشي به کشت گياهان دارويي، زمينه براي تحقيق در جنبه هاي مختلف گياهان دارويي را ممکن مي سازد و سازگاري اين گونه ها را معلوم مي کند. در شهرهايي که جاذبه هاي گردشگري دارند، وجود باغهاي گياهشناسي و فضاهاي سبز داراي گونه هاي بومي کشور و گياهان دارويي تأثير بسزايي در جذب گردشگران متخصص بدان شهرها دارد.
5- کنترل فرسايش بادي: در مکانهايي که زمين به اختيار و يا از روي اضطرار بصورت آيش رها مي شود و زمان آيش با وزش بادهاي شديد و يا رواناب ناشي از بارندگي روبروست، يکي از راههاي بسيار مؤثر در کنترل فرسايش خاک، بر جاي گذاشتن بقاياي محصول قبل از آيش است. بقاياي محصولاتي مانند کرچک و ماريتيغال که تنها بذر آنها برداشت مي شود، براي تأمين اين هدف مناسب به نظر مي رسد. همچنين استفاده از گياهان دارويي چندساله مانند زوفا، اسطوخودوس و آويشن مي توانند در کنترل فرسايش بسيار مؤثر باشند. بومادران استاندارد تحمل نسبتاً خوبي در مقابل چراي احشام دارد. کاشت گياهاني مانند سنا، اکاسيا و اکاليپتوس در مجاورت کوير، موانع مناسبي در جلوگيري از پيشروي کوير هستند. خارشتر، کور و هندوانه ابوجهل با شيبهاي تند بسيار سازگارند، بنابراين کشت آنها در زمينهاي شيب دار مي تواند عامل مهمي در حفظ خاک باشد. گياهان دارويي نظير اکاليپتوس جهت احداث بادشکن و جلوگيري از فرسايش بادي بسيار مؤثر هستند. بنابراين گياهان دارويي در ارائه خدمات بوم شناختي نيز بسيار توانمند هستند.
نکات مهم در بکارگيري گياهان دارويي در احداث فضاي سبز الف)سازگاري گياه: هر گياه داراي ميدان اکولوژي خاصي است. يعني بهترين ميزان رشد آن در شرايط اقليمي بخصوصي حاصل مي شود. بررسي پوشش گياهي بومي هر منطقه مي تواند بعنوان راهنمايي مفيد جهت انتخاب گياهان باشد. گياهان دارويي ايران بعلت اينکه عمليات اصلاحي روي آنها انجام نشده است. عموماً بصورت توده بومي هستند. بنابراين دامنه سازگاري (ميدان اکولوژي) نسبتاً وسيعي دارند. سازگاريهاي مطلوب گياهان دارويي در طراحي فضاي سبز شامل موارد ذيل مي باشند.
1- تحمل خشکي، شوري و قليايي بودن خاک: گياهان دارويي مانند اقاقيا، اکاليپتوس، داتوره، سنجد، رزماري، اسطوخودوس، گل محمدي، کرچک (قرمز) و ختمي داراي حدود تحمل نسبتاً خوبي به شوري، خشکي، و قليايي بودن خاک هستند.
2- تحمل تشعشع شديد خورشيد: گياهاني مانند رزماري، اسطوخودوس، بومادران، سانتولينا، اقاقيا و مورد در مجاورت سطوح آسفالت و سنگ فرش که انعکاس شديد تابش را باعث مي شوند، مقاومت خوبي دارند در حاليکه بسياري از گياهان ديگر دچار خورشيدي شدن مي شوند که منجر به تجزيه کلروفيل و نهايتاً مرگ گياه مي شود.
3- تحمل شرايط ماندابي: در مناطقي که سطح آب تحت الأرض بالاست گياهاني مانند اکاليپتوس بخوبي رشد کرده و در کاهش آب تحت الأرض و خشکاندن خاکهاي اشباع نقش اساسي دارند. پونه و نعناع از ديگر گياهان متحمل شرايط ماندابي هستند.
4- تحمل هرس شديد: گياهاني مانند مورد، رزماري، اسطوخودوس و دارچين براحتي شکل پذيرند و متناسب با هدف و مکان انتخاب شده در فضاي سبز قابل شکل دهي هستند.
5- سازگاري با سطوح شيب دار: در شيب هاي تند بزرگراه ها و يا در پارکهاي کوهستاني مي توان از گياهان دارويي مانند کورک، خارشتر، شيرخشت و گونه هايي از جنس علف چاي استفاده کرد. همچنين جهت پوشش ديوارهاي بتوني که براي مهار شيب ها ساخته مي شوند مي توان از بنه، زرشک معمولي، گل محمدي، برگ بو و سماق بهره جست.
6- سازگاري با آلودگيهاي محيط هاي شهري و صنعتي: گروهي از گياهان دارويي در برابر آلودگيهاي هوا، گرد و غبار، اشعه ماوراء بنفش و آلودگي صوتي تحمل خوبي از خود نشان مي دهند. انواع رز مثل گل محمدي دي اکسيد گوگرد (So2) را در نسوج خود تثبيت مي کنند. اقاقيا، نمدار و فندق در کاهش شدت آلودگي صوتي بسيار مؤثر است و گل سرخ و داتوره فلورايد اطراف کارخانجات آلومينيم سازي را جذب کرده و نسبت به آن تحمل نشان مي دهد. گياه نمدار (زيرفون) به ازن (O3) متحمل است. گياه ژينکو نسبت به آلودگي هوا تحمل زيادي دارد.
ب) تأثير گياه بر سلامت انسان: توجه به رايحه درماني و گل درماني در پزشکي مدرن در پي بررسي ابداعات گذشتگان در اين هنر بوسيله تجهيزات پيشرفته امروزي نقش گياهان در پيشگيري و درمان بيماريهاي جسمي و رواني را بيش از پيش نمايان مي کند. گياهاني مانند اکاليپتوس، کاج، انواع بيد، افرا و زبان گنجشک با توليد مواد شيميايي (فيتونسيدها) و انتشار آنها در هوا باعث از بين رفتن قارچها، باکتريها و برخي حشرات مضر و همچنين ايجاد حالت آرامش و خلسه در انسان مي شوند. اين مواد آلي گاهي ويتامين هاي جوي ناميده مي شوند. گل بابونه، گل محمدي، بيدمشک و سنجد رايحه دل انگيز و آرامبخشي در فضا پراکنده مي کنند.
ج)زيبايي گياه: گياهان با تنوع در فرم، اندازه و رنگ هر کدام مي توانند زيبايي خاصي را باعث شوند. گياهان دارويي مناسب براي فضاي سبز:
1- از نظر دوره رويش: انواع يکساله (بابونه)، دوساله (مغربي) و چندساله (گل گاوزبان و رزماري)
2- از نظر رنگ گل، شاخه و برگ: رنگ گلهاي آبي (رزماري، اسطوخودوس)، زرد (مغربي و علف چاي)، زرد و نارنجي (گلرنگ، هميشه بهار) سفيد، بنفش، صورتي (زوفا، ماريتيغال، گل محمدي) و انواع رنگهاي ديگر (ختمي) در بين گياهان دارويي ديده مي شود. از نظر رنگ اندام هوايي، زيتون، بومادران، سانتولينا و اسطوخودوس داراي شاخ و برگ خاکستري هستند، عناب برگهايي به رنگ سبز براق دارد و بومادران استاندارد داراي اندام هوايي به رنگ سبز چمني است.
3- از نظر اندازه: انواع بوته اي کوتاه (گل گاوزبان، زوفا و علف چاي) متوسط (کرچک و گل محمدي) و انواع بلند (عناب، اکاليپتوس، سنجد، سنا، سپستان) و گونه هاي داراي اندامهاي هوايي رونده (توت روباه) هستند. گياهاني مانند غارگيلاس و خرزهره هميشه سبز است.
د) سهولت کاربرد گياه: نگهداري و کشت گياهان مورد استفاده در فضاي سبز بايد آسان باشد. اکثر گياهان دارويي براحتي از طريق بذر، قلمه، پيوند، خوابانيدن، ريزوم، غده و مانند آن تکثير مي شوند و در مجموع نسبت به ديگر گياهان، آفات و بيماريهاي کمتري دارند.
انتخاب گونه هاي جديد گياهي
در انتخاب و بررسي انواع گونه هاي گياهي جديد موارد ذيل، بايستي مد نظر باشد.
1) سازگاري: سازگاري گونه گياهي معرفي شده با خصوصيات آب و هوائي منطقه اين امر باعث بالا رفتن قدرت رشد، تکثير و در نهايت بقاي گونه مي گردد.
2) زيبايي و ظاهر آراسته: گونه جديد گياه به نحوي که شکل و ظاهر گياه مناسب محل مورد نظر باشد، که در اين رابطه ديدگاه و نظر کارشناس فضاي سبز از اهميت ويژه اي برخوردار است. عدم استفاده مناسب از يک گونه گياه در محل مورد نظر، باعث کاهش زيبايي محوطه گرديده ضمن آنکه گاهي ممکن است باعث بروز مشکلاتي گردد به عنوان نمونه چنانچه از گياهان انبوه در حواشي معابر و پياده رو استفاده گردد، باعث کاهش ديد رانندگان و ممانعت از توجه آنها به عابرين پياده که در انتظار عبور از خيابان هستند، مي گردد و همين امر باعث بروز حوادثي مي شود.
3) خصوصيات فيزيولوژيک و مرفولوژيک گياه: گاهي صمغ تانن و ساير اسانس هاي موجود در بخش هاي مختلف انواع گياهان باعث وارد گرديدن لطماتي به اقشار مختلف بخصوص کودکان مي گردد زيرا کودکان از روي کنجکاوي و يا بازيهاي کودکانه در تماس با اين پيکره هاي گياهي بوده و حتي بخشي از برگ و غيره را در طي بازيهاي کودکانه تناول مي نمايند که در آنها ايجاد مسموميت مي نمايد، لذا توجه به ايمني اقشار مختلف اين موضوع داراي اهميت بسزائي است.
4) ايجاد آرامش خيال بيننده و جلب متخصص: ايجاد تنوع در فضاي سبز به نحوي که هم باعث آرامش بازديدکنندگان و هم باعث جلب متخصصين و علاقمندان شود و به طور کلي خواسته هاي همه اقشار را تأمين نمايد؛ چه افرادي که جهت فرار از ناملايمات زندگي به دامن طبيعت پناه آوردند و چه آنهايي که در پي يافتن طرحهاي نوين ، الگوبرداري تحقيق و غيره هستند، بسيار حائز اهميت است.
5) پرهيز از يکنواختي و روي آوردن به استفاده ترکيبي از گونه ها: سالها است که فضاي سبز شهري سطح مالامال از درختان صنعتي، جنگلي چون چنار، نارون، زبان گنجشک گرديده است و سالها است که مهمترين پوشش سطح زمين در پارکها، مبادين و بلوارها چمن است، حال آنکه مشخص گرديده است که بيشترين آلرژي از طرف گياهان فوق حادث مي گردد و چمن نيز با توجه به وضعيت خشکسالي ها و کمبود آب و همچنين هزينه هاي بالاي نگهداري، حداقل در پاره اي از مناطق که امکانات و بودجه وسيع و کلان در دسترس نيست، کاملا از چرخه کشت و فضاي سبز خارج گرديده است. گرچه اهميت گياهان داروئي در بخش پزشکي و داروسازي بر همگان واضح و مشخص ولي استفاده از اين گياه به عنوان گياهان جديد در فضاي سبز دير زماني که اهميت يافته است، اکثر گياهان مورد نظر جهت کشت در فضاي سبز گياهان هميشه سبز هستند که ظاهر سبز آنها در تمام فصول سال جلوه مي نمايد. اين گياهان داراي سطح برگ سبز دائمي هستند. برخي از آنها را مي توان به طور ترکيبي با ساير گياهان استفاده نمود و پاره اي از آنها حتي مي توانند جايگزين گياهان پوششي چون چمن گردند.
نتيجه گيري
فضاي سبز شهري بر اکولوژي شهري به ويژه اقليم، هوا، خاک، آب هاي زير زميني و جامعه حيواني تاثير مي گذارد. مهم ترين اثر فضاي سبز در شهرها، کارکردهاي زيست محيطي آنهاست که شهرها را به عنوان محيط زيست جامعه انساني معني دار کرده است و با آثار سوء گسترش صنعت و کاربرد نادرست تکنولوژي مقابله نموده، سبب افزايش کيفيت زيستي شهرها مي شوند. امروزه جامعه شناسان، روان شناسان و پزشکان بر اين باورند که فضاي سبز افزون بر تامين بهداشت جو و محيط مکانهاي مسکوني، نقش مثبتي در سلامتي شهروندان به عهده دارد. شناخت گونه هاي گياهي بومي که مي توانند در طراحي فضاي سبز به کار آيند، با توجه به کمبود آب و کيفيت نامساعد خاک در اکثر نقاط کشور، با استفاده از گونه هاي بومي به صورت ضرورتي اجتناب ناپذير در مي آيد. گياهان و فضاي سبز در روند زندگي انسانها به خصوص هنگام فراغت از کار و تکاپو به دنبال مامني جهت التيام اعصاب و روان انسان، نقش مؤثري دارند و اين نقش در بقاي حيات در کره خاکي با اهميت تر مي گردد. ضرورت ايجاد و حفظ پوشش سبز گياهان يکي از بديهيات زندگي است و مثلث بقا و دوام انسان که شامل آب، هوا و غذا است بدون وجود گياه هيچ گاه تکميل نمي گردد ، زيرا هم تأمين اکسيژن و هم غذاسازي فقط با وجود گياه امکان پذير خواهد بود. با توجه به ضرورت در حيات انساني و از آنجا که انسان موجودي است تنوع طلب، لذا در فضاي سبز شهري علاوه بر ضرورت اهميت و بهاء دادن به درختکاري، ايجاد تنوع هم از ديگر فاکتورهاي مهم به نظر مي رسد استفاده به جا و مناسب از پوشش گياهي، احداث و نگهداري فضاي سبز نياز به تجربه و دانش، تحقيق و تفحص و شناخت نيازهاي گونه هاي گياهي مختلف دارد، تا رابطه ديرين انسان و طبيعت تقويت شود و انسان بار ديگر با طبيعت فراموش شده آشتي نمايد. در ايجاد تنوع گياهي در فضاي سبز شهري همواره محدوديت هاي هوا و اقليم، خشکي، باد، تابش بيش از حد خورشيد و غيره وجود دارد که همين امر باعث کاهش تنوع مي گردد. در پايان يادآور مي شويم تنوع محيط جغرافيايي ايران و حاکم بودن وضعيت آب و هوايي گوناگون از منطقه اي به منطقه ديگر در پهنه وسيع کشور، سبب رويش جامعه گياهي متنوعي شده است. اين تنوع که سيماي جغرافيايي گياهي و به دنبال آن جغرافياي زيستي را جان مي بخشد، چه از نظر اقتصادي و چه از نظر اکولوژيکي اهميت شايان توجهي دارد. گروهي از گياهان دارويي مانند رزماري، اسطوخودوس، بومادران، سانتولينا، گل محمدي، انواع ختمي، اکاليپتوس، سپستان، کارم رنگي، مورد، خرزهره، هميشه بهار، برگ بو، اقاقيا، کرچک قرمز، مغربي، کم و بيش در فضاي سبز کشور کشت مي شوند ولي گروه ديگري مانند کورک، سرخارگل، خارشتر، گل گاو زبان، گاو زبان بوراگو، بابونه، بومادران استاندارد، زوفا، سداب، بيدمشک، عناب و سماق، قابليت واردشدن در فضاي سبز را دارند اما تابحال مورد توجه جدي قرار نگرفته اند.

● تعريف: کود سبز شامل گياهي است که آنرا قبل از کاشت محصول اصلي کشت کرده و بعد از مقداري رشد سبزينه آنرا به زمين بر مي گردانند بدون اينکه از اين گياه م ...

تناوب زراعي و تنوع ژنتيکي از دير باز به عنوان ارکان سيستمهاي توليد کشاورزي سنتي و موفق به شمار مي آمده اند . در نيمه اول قرن بيستم ، تناوب زراعي مورد ...

خورشيد رنگ باخته و لهيده در افق فرو مي رود. آخرين پرتوهاي خورشيد افق را رنگين کرده است که ناگهان ظهور درخشي سبز رنگ جلو هاي روحاني به اين منظره مي بخش ...

● مقدمه زيره سبز با نام علمي L. Cuminum cyminum گياهي است از خانواده apiaceae ، يکساله ، معطر ، بدون کرک (جز ميوه) ساقه علفي با انشعابات دو تايي و گاه ...

آن طور که از نوشته هاي مورخان يوناني به دست مي آيد، در حدود ۳۰۰۰ سال قبل، اطراف خانه بسياري از ايرانيان را باغ احاطه کرده بود و واژه پرديس به همان باغ ...

نگهداري از يک گياه آپارتماني بسيار روحيه بخش و سرگرم کننده است به طوري که حتي به مرور زمان عشق و علاقهٔ خاصي بين گياه و پرورش دهندهٔ آن ايجاد مي شود. ...

تحقيقات اخير نشان داده است که علاوه بر کلسيم، بُر نيز در ترک خوردگي کوتيکولي نقش دارد، به طوري که ۶ ۶(g l) کلريد کلسيم با ۳g l بوراکس روي ميوه هاي ۴۰ ...

● مقدمه گياهان براي رشد و نمو خود به ۱۶ عنصر نياز دارند که سه عنصر کربن، هيدروژن و اکسيژن از هوا و آب تأمين مي شود و ۱۳ عنصر معدني باقيمانده از منابع ...

دانلود نسخه PDF - فضاي سبز