up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله فشار خون PDF
QR code - فشار خون

فشار خون

آشنايي با فشار خون و قلب

فشار خون:
چيزي که هر کس آن را دارد و براي ادامه حيات انسان ضروري است، در حقيقت بدون ميزان معيني فشار در شرائين شما خونتان قادر به جريان يافتن در بدن نيست و بدون جريان خون اعضاي بدن نمي تواند اکسيژن و مواد غذايي مورد نياز بدن را به دست آورد. بنابراين اهميت فشار خون بسيار زياد است.
فشار خون هر فرد هميشه به يک ميزان نيست بلکه برحسب نياز بدن هر لحظه و هر روز در حال تغيير است. براي مثال هنگامي که فعاليت مي کنيد يا دچار هيجان مي شويد، فشار خون بالا رفته و زماني که در حال استراحت و يا خواب هستيد، کاهش مي يابد. بنابراين نوسانات فشار خون در يک محدوده معين طبيعي مي باشد.
فشار خون چيست؟
زماني که قلب منقبض مي شود، خون را به داخل شريانها پمپ کرده، ايجاد فشاري در اين شرائين مي نمايد که موجب جريان يافتن خون به تمام قسمت هاي بدن مي شود. شريان هاي يک فرد طبيعي عضلاني و قابل اتساع هستند که در اثر تلمبه خون توسط قلب به داخل آنها دچار کشش يا اتساع مي شوند. با هر بار انقباض (۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقيقه) قلب مقداري خون به داخل شرائين مي فرستد و فشار در آنها افزايش مي يابد، برعکس هنگامي که در حال استراحت بين انقباضات مي باشد، فشار خون کاهش مي يابد. به همين دليل دو سطح فشار خون را براي هر فرد در نظر مي گيرند. يکي در سطحي بالا که قلب در حال انقباض است و ديگري در سطحي پايين زماني که قلب در حال استراحت مي باشد.
فشار بالاتر را “فشار سيستول” و فشار پايين تر را به نام “فشار دياستول” مي نامند که هر دو سطح فشار توسط پزشک گرفته شده، ثبت مي شود. براي مثال اگر فشار خون شما ۱۲۴ روي ۸۰ باشد، بدان معني است که فشار سيستول شما ۱۲۴ و فشار دياستولتان ۸۰ مي باشد. اين اعداد برحسب ميليمتر جيوه بوده و بدين گونه نوشته مي شوند: “۸۰ ۱۲۴ ميليمتر جيوه”. اين دو عدد اطلاعات مهمي را درمورد وضعيت سلامتي شما بيان مي کنند.
اهميت فشار سيستوليک بدين جهت است که حداکثر ميزان فشار وارد بر شرائين را بيان مي کند. اهميت فشار دياستوليک در بيان حداقل ميزان فشار وارد بر شرائين شما مي باشد. هر چه جدار شريانها سخت تر بوده، کمتر قابل اتساع مي باشند. مقاومت در برابر جريان خون بيشتر شده و اين دو سطح فشار نيز بالاتر مي باشند ولذا فشار بيشتري به قلب وارد مي شود. يک فشار خون مطلوب و طبيعي بايد در محدوده اي مشخص باشد که معمولا اين محدوده براي بيشتر افراد بالغ کمتر از ۹۰ ۱۴۰ ميليمتر جيوه است. با چنين فشار خوني جايي براي نگراني وجود ندارد.
فشار خون بالا چيست؟
تنظيم کننده هاي اصلي فشار خون شريان هاي کوچکتر هستند که از شرائين اصلي جدا مي شوند (اين شريان هاي اصلي خود شاخه هايي از شريان آئورت مي باشند.) براي درک اين مطلب که چگونه شرائين کوچک (آرتريولها) فشار خون را تنظيم مي کنند به جريان مقدار مشخصي آب از داخل يک شلنگ فکر کنيد. زماني که سر شلنگ تحت فشار نباشد، آب با فشار کمتري از سر شلنگ خارج مي شود، حال اگر يک شلنگ باريک تر به اين شير با همان جريان قبلي وصل کنيد و يا سر شلنگ قبلي را با فشار دست تنگ نماييد، آب با فشار بيشتري خارج مي شود. همين مسئله در مورد عروق خوني نيز صادق است.
اگر به دلايلي شرائين کوچک شما باريک تر شوند، مقاومتشان در برابر جريان خون بيشتر شده، باعث مي شود که فشار خون شما بالا رفته، قلب متحمل فشار بيشتري شود. اگر فشار در شريان هاي شما بيش از ۹۰ ۱۴۰ ميليمتر جيوه شود و در اين محدوده باقي بماند، شما دچار فشار خون بالا يا هيپرتانسيون سيستميک هستيد. حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد موارد علت فشار خون بالا شناخته شده نيست که به آن “هيپرتانسيون اوليه” يا افزايش فشار خون اوليه گويند و مطالبي که در اين فصل گفته مي شود، در مورد اين فشار خون مي باشد.زماني که علت فشار خون بالا شناخته شده باشد، آن را هيپرتانسيون يا افزايش فشار خون ثانويه گويند که از مهمترين علل آن بيماري هاي کليوي و غدد درون ريز بدن مي باشد.
● چه عاملي باعث فشارخون بالا مي شود؟
همانطور که گفته شد، با وجودي که علت فشار خون بالا کاملا شناخته نشده است، محققين عواملي را در افزايش شانس ابتلا به فشار خون بالا دخيل مي دانند: اين عوامل مستعد شامل ارث، جنس، سن، نژاد، چاقي و حساسيت به سديم مي باشند. ساير عواملي که به نظر مي رسد در ايجاد فشار خون بالا نقش دارند، شامل: مصرف زياد الکل،مصرف قرص هاي ضد بارداري و زندگي بدون فعاليت و تحرک است که در مورد هر يک توضيح مختصري داده مي شود.
▪ توارث:
محققين دريافته اند يک تمايل ذاتي و استعداد ابتلا به فشار خون بالا در برخي خانواده ها وجود دارد. به عبارت ديگر اگر والدين يا افراد فاميل نزديک شما دچار فشار خون بالاهستند، احتمال ايجاد اين بيماري در شما بيش از افرادي است که در اطرافيان نزديکشان سابقه فشار خون بالا وجود ندارد. بنابراين شما و ديگر اعضاي خانواده بايد مراقب فشار خونتان بوده، براي جلوگيري از سکته مغزي يا قلبي و ساير عوارض فشار خون بالا، به طور منظم آن را کنترل نماييد.
▪ جنس:
حدود ۲۷ درصد زنان و ۳۳ درصد مردان در سنين بين ۱۸ تا ۷۴ سال داراي فشار خون بالا هستند.
▪ سن:
۲۱ درصد مردان بين ۲۵ تا ۳۴ سال داراي فشار خون بالا مي باشند که اين ميزان با افزايش سن بالا مي رود تا در سن ۶۵ سالگي به حدود بيش از ۶۰ درصد مي رسد. حدود ۲۰ درصد زنان در سنين ۳۵ سالگي تا ۴۴ سالگي داراي فشار خون بالا هستند که در ۶۵ سالگي به بيش از ۶۷ درصد مي رسد.
▪ نژاد:
فشار خون يک مسئله و مشکل در سياهپوستان است. اين افراد نسبت به سفيدپوستان بيشتر دچار فشار خون بالا مي شوند و شدت آن نيز در اينها بيشتر است. از نظر سني هم سياهان زودتر از سفيدپوستان به فشارخون بالا مبتلا مي شوند.
▪ چاقي:
مطالعات نشان داده که در افراد چاق (کساني که ۳۰ درصد يا بيشتر اضافه وزن دارند) احتمال ايجاد فشار خون بالا بيشتر است. افرادي که اضافه وزني کمتر از ۳ درصد وزن مطلوب دارند، معمولا فشار خونشان مختصري بالاست و يا اينکه در بالاترين حد طبيعي مي باشد. بنابراين با يک برنامه غذايي مناسب که مواد ضروري را به بدنتان برساند، سعي در کاهش وزن خود نماييد و حتما دقت کنيد زيرا رژيمي که اصولي نباشد، موجب لطمه زدن به شما مي شود. بخصوص با کاهش مصرف چربي و شيريني جات و افزايش مصرف غذاهاي فيبردار به همراه ورزش به اين هدف خواهيد رسيد.
▪ الکل:
مطالعات نشان داده که الکل مي تواند موجب افزايش فشار خون شود.
▪ حساسيت به نمک (سديم:)
مصرف زياد نمک در برخي افراد فشار خون را افزايش مي دهد، بنابراين افرادي که مبتلا به فشار خون بالا مي شوند، بايد رژيم غذايي کم نمک را رعايت نمايند.
▪ قرص هاي ضد بارداري:
شيوع فشار خون در زناني که از اين گونه قرص ها استفاده مي کنند، بيشتر است. خانم هايي که علاوه بر مصرف چنين قرص هايي سيگار هم مي کشند، خطر ايجاد فشار خون بالا در آنها چندين برابر افزايش مي يابد. اگر علاوه بر استفاده از قرص هاي ضد بارداري، خانمي دچار چاقي بوده يا سابقه فشار خون بالا در دوران بارداري، سابقه خانوادگي فشار خون بالا يا بيماري خفيف کليوي داشته باشد، خطر ايجاد فشار خون بالا افزايش مي يابد.
▪ زندگي بدون تحرک:
زندگي بدون فعاليت موجب چاقي مي شود که خود عامل مهمي در ايجاد فشار خون بالا مي باشد. ورزش منظم علاوه بر کنترل وزن، موجب کاهش اضطراب نيز مي شود.
▪ آيا مي توانيد بگوييد عوامل فشار خون بالا چيست؟
دقيقا خير، زيرا فشار خون بالا در بسياري از موارد فاقد هرگونه علامت است. در حقيقت بسياري افراد مدتها دچار فشار خون بالا هستند بدون اينکه از آن آگاهي داشته باشند، بنابراين يکي از علل خطرناک بودن فشار خون بالا همين مسئله است. تنها راهي که مي توان به بالا بودن فشار خون پي برد، اندازه گيري آن است. بنابراين پزشک يا افراد مجرب ديگر بايد فشار خون شما را حداقل يک بار در سال اندازه گيري نمايند.
▪ چگونه فشار خون بالا به بدن آسيب مي رساند؟
فشار خون بالا در صورت عدم کنترل قادر است از راههاي مختلف به بدن شما آسيب برساند که يکي از اثرات عمده آن با افزايش بار اضافي بر قلب و شريان ها مي باشد زيرا از آنجا که قلب مجبور به انجام کار سخت تر از مقدار طبيعي براي مدت طولاني مي باشد، بنابراين به تدريج بزرگ مي شود. قلبي که مختصري بزرگ شده، ممکن است عملکردي طبيعي داشته باشد ولي اگر به صورتي بارز بزرگ شود، ممکن است به سختي بتواند نيازهاي بدن را پاسخگو باشد که به اين وضعيت نارسايي قلبي مي گويند.
هر چه سن افزايش مي يابد، شريان ها و شاخه هاي کوچکتر آنها (آرتريولها) سخت تر شده، قابليت اتساع آنها کمتر مي شود. البته چنين حالتي به تدريج در همه انسان ها ايجاد مي شود (بدون در نظر گرفتن فشار خون بالا) اما داشتن فشارخون بالا روند پيشرفت اين پديده را تسريع مي کند.
احتمال حملات سکته مغزي نيز با وجود فشار خون بالا افزايش مي يابد. همچنين فشار خون بالاي کنترل نشده قادر است به کليه ها آسيب برساند.
اگر چه فشار خون بالاي اوليه درمان قطعي ندارد، ولي مي توان آن را کنترل نمود و از عوارض آن پيشگيري کرد يا آنها را کاهش داد مشروط بر اينکه زود درمان شده، به طور مداوم تحت کنترل قرار گيرد. اگر مبتلا به فشار خون بالا هستيد، به توصيه هاي پزشک عمل کرده در صورت تجويز دارو به طور مرتب آنها را مصرف نماييد.
بدانيد که نبايد فشار خون بالا را ساده گرفت. آمار نشان داده که به طور متوسط احتمال ايجاد بيماري عروق کرونر قلب در افرادبا فشار بالاي کنترل نشده، سه برابر، احتمال نارسايي احتقاني قلب شش برابر و احتمال سکته مغزي حدود هفت برابر بيشتر از افراد با فشار خون بالاي کنترل شده است و بنابراين تکرار مي کنيم “اگر شما فشار خون بالا داريد، به توصيه هاي پزشکي عمل کرده و در صورت تجويز دارو، آنها را منظم مصرف نماييد.”
▪ با فشار خون بالا چه مي توان کرد؟
اکثر شيوه هاي درماني در مورد فشار خون بالا به صورت ترکيبي از رژيم غذايي، ورزش و دارو مي باشند.
▪ رژيم غذايي:
آمارنشان مي دهد بسياري از مردم که فشار خون بالا دارند، چاق نيز هستند. اگر وزن شما از ميزان مطلوب بيشتر است، بايد مصرف کالري را کاهش داده، وزنتان را کم کنيد. پزشک مي تواند رژيم مناسب را به شما توصيه نمايد.
اگر رژيم غذايي به شما داده شد، به طور جدي آن را پيگيري و به آن عمل نماييد. غالبا با کاهش وزن، فشار خون به طور خود به خود پايين خواهد آمد. چاق بودن يک خطر کلي براي سلامتي است بنابراين با کاهش وزن نه تنها به کنترل فشار خونتان کمک مي کنيد، بلکه به ديگر جنبه هاي سلامتي خود نيز کمک خواهيد کرد. گاهي کاهش مصرف سديم (نمک) مي تواند به کاهش فشار خون کمک نمايد.
لذا پزشک ممکن است يک رژيم غذايي با محدوديت نمک به شما توصيه کند.
اين بدان معني است که بايد از مصرف غذاهاي شور خودداري نموده، مقدار نمک مصرفي را در طبخ غذاها و در سر سفره ها کاهش دهيد و با مطالعه برچسب هاي روي غذا به ميزان سديم (نمک) موجود در آنها پي ببريد. با تجربه کردن موادي مثل سرکه، آبليمو، گلپر، ادويه، سبزيجات معطر و برخي چاشني هاي ديگر شما مي توانيد هنوز هم از غذاهاي مورد علاقه خود لذت ببريد.
نکته مهمي که درمورد رژيم غذايي بايد به خاطر داشته باشيد، اين است که رژيم ها بايد توسط پزشک به شما توصيه شود و بعد از توصيه طبيب به طور جدي به آن عمل نماييد.
▪ ورزش و تفريح:
داشتن فشار خون بالا به اين معني نيست که شما عليل و ناتوان هستيد، در حقيقت بيشتر افرادي که بايد فشار خونشان کنترل شود به فعاليت هاي عادي خود ادامه مي دهند.
از اينکه فعال باشيد، نترسيد. ورزش بايد بخشي از برنامه روزانه شما باشد. با اين کار وزن خود را نيز کاهش داده، آن را در يک حد مطلوب حفظ خواهيد کرد. پزشک مي تواند بهترين برنامه ورزش را به شما توصيه نمايد اما غالبا هر ورزشي که براي شما لذتبخش است و آن را به طور منظم انجام مي دهيد، احتمالا مناسب خواهد بود.
▪ دارو:
در برخي افراد، کاهش وزن، محدوديت نمک و ديگر تغييرات در ميزان فعاليت و ورزش هم نمي تواند فشار خون را تا حد مطلوب کاهش دهند. در صورت چنين وضعيتي براي کنترل فشار خون نياز به دارو مي باشد. برخي از اين داروها از طريق دفع آب و سديم (نمک) و برخي ديگر با گشاده کردن عروق و جلوگيري از انقباض شريان ها فشار خون را کاهش مي دهند.
در بيشتر فشار خون هاي اوليه، دارو فشار خون را کاهش خواهد داد. البته پاسخ هر فرد به دارو متفاوت است. لذا در صورتي که شما نياز به دارو داريد، ممکن است مدت زماني لازم باشد تا پزشک با تجويز داروهاي مختلف بهترين راه را براي کنترل فشار خون شما بيابد.
▪ چگونه مي توانيد به خودتان کمک کنيد؟
براي موفقيت درمان فشار خون به يک همکاري دسته جمعي نياز است. لذا شما و پزشکتان با همکاري يکديگر اين کار را عملي سازيد. در اين ميان شما مهمترين نقش را جهت کنترل فشار خونتان داريد. شما مي توانيد با انجام موارد زير به خودتان کمک کنيد.
۱) با پزشکتان در تماس مرتب باشيد تا بتوانيد فشار خونتان را تحت کنترل داشته باشيد.
۲) اگر پزشک دارويي را تجويز نمود، طبق دستور عمل نماييد. اگر احساس ناراحتي بعداز تجويز دارو کرديد، آن را به پزشکتان اطلاع دهيد. اين اطلاعات به پزشک در تنظيم دارو و جلوگيري از بروز عوارض جانبي داروها کمک مي کند.
۳) به توصيه هاي پزشکي در مورد رژيم غذايي و ورزش عمل نماييد.
۴) به خاطر داشته باشيد مادامي که شما با تيم مراقبت و سلامتي خود همکاري مي نماييد، قادر خواهيد بود فشار خونتان را کنترل نماييد.
متاسفانه فشار خون بالا بيماري است که در تمام طول عمر وجود داشته، نمي تواند کاملا درمان شود اما مايوس نباشيد زيرا معمولا مي توان آن را تحت کنترل قرار داد.زماني که يک برنامه درماني را شروع کرديد، خواهيد ديد که کنترل فشار خون شما آسان تر از آن است که فکر مي کرديد. با کنترل فشار خون بالا خطر بروز بيماري هايي مثل سکته مغزي، سکته قلبي و بيماري کليوي را در خود کاهش خواهيد داد.

کم خوني وضعيتي است که درآن، تعداد يا اندازه گلبول هاي قرمز يا مقدار هموگلوبين موجود درخون کاهش يافته و تبادل اکسيژن و دي اکسيد کربن بين خون و سلول ها ...

کم‌ خوني ‌ANEMIA کم‌ خوني‌ وضعيتي‌ است‌ که‌ در آن‌ تعداد يا اندازه‌ گلبول‌هاي‌ قرمز و يا مقدار هموگلوبين‌موجود در خون‌ کاهش‌ يافته‌ و تبادل‌ اکسيژن‌ و ...

قلب تلمبه بدن است. کارخانه پمپاژ خون به تمام نقاط بدن که از چند ماه قبل از تولد تا آخرين لحظه زندگي يک لحظه هم از فعاليت نمي ايستد. براي زنده ماندن سل ...

● ديد کلي عمل دستگاه گردش خون بر آوردن نيازهاي بافتها است، يعني حمل مواد غذايي به بافتها ، حمل فراورده هاي زائد به خارج از بافتها ، رساندن هورمونها از ...

از ميان آزمايش هاي گوناگوني که براي غربالگري و تشخيص بيماري ها انجام مي دهيم، آزمايش خون حس ديگري دارد. از درد ناچيز وارد شدن سوزن به دست مان که بگذري ...

● تعريف آنافيلاکسي نوعي تهديد کننده زندگي از واکنش آلرژيک مي باشد. ● علايم علايم اغلب در ظرف چند ثانيه يا دقيقه به سرعت بروز ميکنند . که شامل موارد زي ...

خون مايعي لزج است که بخشي از آن را مايعي به نام پلاسما و بخش ديگر را عناصر جامد معلق در پلاسما تشکيل مي دهد. بخش جامد خون شامل اريتروسيتها (گلبولهاي ق ...

اولين نکته اي که شما به عنوان يک فرد ديابتي بايد بدانيد، اين است که ديابت از جمله بيماري هايي است که در صورت کنترل نکردن آن، عوارض ناگواري به همراه دا ...

دانلود نسخه PDF - فشار خون