up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله فسيل PDF
QR code - فسيل

فسيل

رده‌بندي انواع فسيل

آشنايي
دانشمندان زيست شناسي و ديرينه شناسي طبقه بندي مشابهي براي موجودات زنده و فسيل بکار برده‌اند. اصولا رده بندي علمي موجودات زنده بر اساس گونه (Species) بنا شده است. گونه به مجموعه افرادي گفته مي‌شود که از نظر شکل و ساختمان داخلي مشابه بوده و قابل تشخيص از ساير مجموعه‌ها باشند. افراد يک گونه با يکديگر واسطه ارثي داشته و پس از توليد مثل صفات خود را به نسلهاي بعدي منتقل مي‌نمايند.
البته ممکن است افراد وابسته به يک گونه از نظر بعضي از مشخصات داخلي و خارجي مانند شکل ، اندازه ، جثه ، رنگ مو و چشم با يکديگر تفاوت داشته باشند. همين تفاوتها است که سبب تشخيص افراد يک گروه از يکديگر مي‌شود. مجموع چند گونه متفاوت که داراي صفات و مشخصات مشترک باشند، تشکيل گروه بزرگي به نام جنس (Genus) را مي‌دهند.
افراد يک جنس نيز داراي رابطه ارثي و ساختماني بوده و مي‌توانند با همديگر آميزش نمايند. به مجموع چند جنس نزديک به هم يک خانواده ( Family) و چند خانواده تشکيل يک راسته (Order) مي‌دهند. مجموع چند راسته يک رده (Class) و اجتماع چند رده تشکيل شاخه (Phylum) را مي‌دهند. بزرگترين تقسيمات جانوري شاخه ناميده شده است.
انواع مهمترين شاخه جانوران
شاخه تک ياخته گان (Protozoa)
جانوران تک سلولي داراي ساختمان پيچيده هستند که به صورت انفرادي و يا گروهي (کلي) زندگي مي‌کنند. راديولرها (Radiolair) و روزن بران (Formainifera) از جمله تک ياخته گاني هستند که از نظر فسيلي حائز اهميت مي‌باشند. اين جانوران دريازي بوده و از فسيلهاي آنها در مطالعات چينه شناسي و بخصوص اکتشافات هيدروکربوري استفاده مي‌شود. فسيلهاي تک ياخته گان از پروتروزوئيک تا عهد حاضر شناخته شده‌اند.
شاخه اسفنجها
اسفنجها يا پوريفرا (Spony) جانوران تک سلولي ساده و بدون بافت و عضله هستند. اغلب اسفنجها داراي اسکلتي با سوزنهاي کلسيتي و يا سيليس هستند. بيشتر پوريفرا در آبهاي گل آلود و چسبنده به کف به صورت گروهي زندگي مي‌کنند. سنگواره سوزن اسفنجها از نظر ديرينه شناسي اهميت بيشتري از اسکلت آنها دارند. فسيل اين جانوران از کامبرين تا عصر حاضر يافت شده‌اند.
شاخه کيسه تنان (Coelenterata)
کيسه تنان گروهي از جانوران آبزي هستند که بدن آنها داراي تقارن شعاعي است. در اين گروه بافتها بوجود آمده و ديواره سه لايه مشخص تشکيل شده است. بدن اين جانوران داراي حفره مرکزي و يک دهانه است. دهانه اغلب از تانتاکول يا تاژکها احاطه شده است. بيشتر اين جانوران دريازي بوده و چسبيده به کف هستند. در حالي که تعدادي از آنها ممکن است به صورت شناور و يا شناگر آزاد نيز ديده شوند. مرجانها (Corals) يکي از مهمترين گروههاي کيسه تنان هستند که اسکلت آهکي داشته و از پرکامبرين تا عصر حاضر شناخته شده‌اند.
شاخه پلاتي هلمينتيسن
جانوراني داراي بافت ، بدن پهن و يا تقارن دو طرفي بوده و سر تا اندازه‌اي مشخص است. جانوران اين گروه اغلب به صورت خزنده در کف و يا شناگر در آب زندگي مي‌کنند. از انواع امروزي آنها کرمهاي پهن را مي‌توان نام برد که از نظر ديرينه شناسي اهميت چنداني ندارند.
شاخه نمرتينا
در افراد اين شاخه دهان و مخرج هر دو موجود است. کرمهاي گرد يکي از انواع عهد حاضر نمرتيناها هستند که دريازي بوده ولي از نظر سنگواره‌اي اهميت چنداني ندارند.
شاخه بريوزوآ (Bryozoa)
بريوزوآ گروهي از موجوداتي هستند که در آب زندگي مي‌کنند. به جز عده معدودي اکثريت دريازي بوده و جثه آنها در حدود يک ميليمتر است. اندازه کلني آنها متفاوت بوده و ممکن است تا 60 سانتيمتر نيز برسد. کلني اين جانوران از ماده آهکي و يا کيتين ساخته شده و به صورت منشعب ، بادبزني و يا ورقه‌اي ديده مي‌شوند. اجتماع کلني اين جانوران گاهي ساختمان ريف مانند را بوجود مي‌آورند. قسمت داخلي بدن يک بريوزوآ از دهان ، حفره بدني ، لوله گوارش و مخرج تشکيل شده است. فسيل اين جانوران از اردويسين تا عصر حاضر شناخته شده‌اند.
شاخه بازوپايان (Brachiopodo)
از بي مهرگاني هستند که به صورت انفرادي و اکثرا در کف درياهاي کم عمق به صورت ثابت يا کف‌زي متحرک زندگي مي‌کنند. اندامهاي داخلي بوسيله دو کفه پوشيده مي‌شود. کفه بزرگتر را به نام کفه شکمي (Pedicle) که بازوها از انتهاي آن خارج مي‌شوند و کفه کوچکتر به نام کفه پشتي (Brachial) ناميده‌اند. جنس صدف آنها آهکي يا کيتينو فسفات است. اندازه صدف بازوپايان از 5 ميليمتر تا 20 سانتيمتر متفاوت است. بازوپايان يکي از فراوان ترين و مهمترين فسيلهاي بي مهرگان در دوران پالئوزوئيک به شمار مي‌روند. افراد اين شاخه در کامبرين ظهور نموده و تعدادي از آنها در درياهاي امروزي نيز وجود دارند.
شاخه بندپايان (Arthropoda)
بندپايان گروهي از جانوران بي مهره هستند که به شکلهاي مختلف ديده مي‌شوند. بدن آنها از بندهاي مختلف ساخته شده که در هر بند يک جفت زائده وجود دارد. پوشش خارجي از جنس کيتين و يا کيتيني آهکي تشکيل شده است. اندازه بدن بندپايان متفاوت بوده و از 0.5 ميليمتر تا 60 سانتيمتر در تريلوبيتها و يا تا 3.4 متر در خرچنگها ديده مي‌شود.
شاخه نرمتنان (Lamelibransch)
نرمتنان يکي از مهمترين و اصلي ترين گروههاي بي مهرگان است. اين جانوران داراي صدفهاي يکپارچه يا چند قسمتي بوده که از جنس کلسيت و يا آراگونيت ساخته شده است. دستگاهاي عصبي ، تنفسي ، گردش خون و و غدد ترشحي در اين جانوران ديده مي‌شود. موجودات متعلق به اين شاخه در آبهاي دريايي ، آب شيرين و يا خشکي زندگي مي‌کنند. اندازه صدف نرمتنان از 0.5 ميليمتر تا 16 متر ديده شده است. شاخه نرمتنان را به پنج رده تقسيم نموده‌اند که شکم پايان (Gastropoda) پابرسران (Cephalopoda) و دوکفه‌ايها (Pelecypoda) از رده‌هاي مهم اين شاخه به شمار مي‌روند.
شاخه خارپوستان (Echinodermata)
خارپوستان از بي مهرگاني هستند که ساختمان بدنشان بيش از ساير جانوران بي مهره تکامل يافته و همه آنها در دريا زندگي مي‌کنند. بدن خارپوستان بوسيله اسکلتي که از قطعات کلسيت متبلور ساخته شده پوشيده مي‌شوند. اسکلت اين جانوران حامل ترشح داخلي بوده و مانند اسکلت مهره داران اندازه قطعات سخت در طول زندگي افزايش مي‌يابد.
شاخه پروتوکورداتا (Protochordata)
جانوراني هستند که بطور گروهي در آب دريا زندگي مي‌کنند. بعضي از خصوصيات مهره داران از جمله ستون فقرات ، دهانه شکاف و برانشي در آنها شناخته شده است. البته اين جانوران از مهره داران واقعي نيستند. لذا عده‌اي آنها را در زير شاخه شبه مهره داران (Hemichhordata) يکي از مهره داران رده اين جانوران هستند. غالب فسيلهاي گراپتوليتها در سنگهاي اردويسين و سيلورين شناخته شده‌اند.
شاخه مهره داران (Chordata)
مهره داران جانوراني هستند که مهره پشتي و شيارهاي برانشي آنها بخصوص در مرحله جنيني رشد زيادي دارد. ساير اعضاي بدن از جمله سيستم عصبي ، جريان خون ، تنفس و غدد ترشحي نيز رشد مناسب پيدا کرده است. اغلب اين جانوران داراي اسکلت داخلي غضروفي يا استخواني هستند. عده‌اي از مهره داران در آبهاي درياها ، آب شيرين و يا خشکي زندگي مي‌کرده‌اند. اولين مهره داران از اردويسين ظاهر شده‌اند. از جانوران اين شاخه مي‌توان به انواع امروزي ماهيها ، دوزيستان ، خزندگان ، پرندگان و پستانداران اشاره کرد.

يكي از مناطق مهم زمين شناسي در ناحيه خراسان حوضه رسوبي كپه داغ مي باشد. حوضه رسوبي كپه داغ واقع در خراسان در دوره ژوراسيك شروع به فرونشيني كرده و پس ا ...

● شرايط تشكيل سنگوارها براي فسيل شدن لازم است كه بقايا و آثار موجودات زنده به سرعت و پيش از آنكه عوامل محيطي چون حمله موجودات جسدخوار، سائيدگي . بهم خ ...

بنابراين فسيلها انواع باقيمانده جانورى و گياهى نظير جسم حيوانات و استخوانهاى مربوط به آنها ، تنه گياهان قديمى و ساختمان شان ، کرمهاى نرم ، ستاره هاى د ...

فسيل شناسي انواع فسيل شناسي و رده‌بندي فسيلها انواع فسيل شناسي انواع فسيلها * فسيلهاي شاخص: که داراي گسترش جغرافيايي وسيع بوده ولي در زمان کوتاه زمين ...

واژه فسيل (سنگواره) از کلمه لاتيني فسيلس گرفته شده که به معناي درآوردن چيزي از طريق حفاري است. موضوعي که مورد مطالعه اين علم قرار مي گيرد شامل بقايا ي ...

نام کامبرين از کلمه کامبريا که نام لاتين شهر گال است مشتق گرديده است. سدويک (Sedwick) زمين شناس انگليسي نام اين دوره را به قديمي ترين ته نشينيهايي که ...

نام ترياس اولين بار توسط فون آلبرتي در سال ۱۸۳۴ در ناحيه لرن (Luraien) آلمان بکار برده شد. چون رسوبات اين دوره از سه قسمت کاملا مشخص تشکيل گرديده است ...

کني بير (Conybear) در سال ۱۸۲۲ چينه هاي زغال دار انگلستان را به نام کربنيفر ناميده است. طول عمر اين دوره از ۳۶۵ تا ۲۹۰ ميليون سال قبل است. رسوبات مربو ...

دانلود نسخه PDF - فسيل