up
Search      menu
علم و تکنولوژی :: مقاله فرمون PDF
QR code - فرمون

فرمون

فرمون هاي مصنوعي (2)

۱) پيش آگاهي Monitoring
از آنجائيکه ساختار فرمونها در هر گونه از حشرات يگانه و منحصر بفرد است و گونه ها فرمون هاي حنسي مجزايي را دارا هستند از اين لحاظ مي توان جهت تعيين جمعيت آفت از اين پديده طبيعي استفاده کرد. تله هاي حاوي فرمونهاي جنسي به صورت طعمه جهت جلب و بدام انداختن جنس مخالف در مزرعه قرار داده مي شوند . بدينوسيله کشاورز ميتواند به اطلاعات دقيق و غير قابل انکار در مورد جمعيت آفت محل زمان ظهور و غيره دست پيدا کند و با توجه به اين اطلاعات زمان لزوم مبارزه محل مبارزه و نوع سم و غلظت آن جهت مبارزه موثر پي ببرد. در اين نوع روش استفاده از سموم رايج حذف نمي گردند بلکه مقدار و دفعات سمپاشي کاهش پيدا مي نمايد. پيش آگاهي دقيق باعث همزمان شدن زمان سمپاشي و زمان ظهور پيک آفت مي گردد. فرمون در اين روش بصورت رديابي حساس عمل مي کند که باعث تصميم گيري هوشمندانه در موردنحوه استفاده از سموم شيميايي مي گردد. اين روش بصورت گسترده در تمام دنيا جهت کاهش استفاده از سموم شيميايي براي بسياري از محصولات مورد استفاده قرار گيرد.
۲) تله هاي شکار Mass trapping
اين متد بر پايه جمع نمودن پروانه هاي نر محيط مزرعه بوسيله قرار دادن تله هاي فرمون و شکار آنها بنا گرديده است. بر اين اساس با کاهش پروانه هاي نر امکان بوجود آمدن نسل جديد و ايجاد تخمهاي بارور کاهش پيدا مي کند. در نتجه به دفعات کمتري جهت سمپاشي مي باشيم ودر مواردي نيز استفاده از سموم شيميايي بطور کلي حذف گرديده است .بعنوان مثال مي توان از کنترل برگخوارپنبه مصري در اسرائيل که به تعدادي از محصولات مانند پنبه آلفاآلفا و سبزيجات حمله مي کند و يا کنترل هحوم آفت کاج در اسپانيا و سوسک چوبخوار دراسکانديناوي که به درختان جنگل صدمه مي زند اشاره نمود.
۳) جلب و شکا ر( attract & kill)
در اين روش کپسولهاي فرمون آغشته به سم فرموله مي گردند و تمام نقاط مختلف باغ قرار داده مي شوند. حشره به سمت کپسول محتوي فرمون جلب و با سم شيميايي تماس پيدا مي کند که در نتيجه باعث هلاکت آن مي شود. کارايي سموم شيميايي در نتيجه افزايش وآلودگي محيط زيست به حد اقل مي رسد. اين روش در مزارع پنبه با موفقيت در حال اجرا مي باشد.
۴) اخلال يا اختلال در جفتگيريMatting diruption
حشرات به سمت منبع فرموني و در جهت مخالف باد از ناحيه غلظت کم به طرف غلظت بالاي فرمون جلب مي گردند . اگر در محدوده اي بطور مصنوعي فرمون بصورت غليظ ثابت و يکپارچه بالاتر از حد طبيعي پراکنده گردد در آن صورت ظرفيت تشخيص حشره جهت رديابي و يافت منبع فرمون موثرا بهم خورده به گفته اي ديگر حشره قادر به يافتن منبع فرمون و جفتگيري نخواهد بود ودر نتيجه از بين خواهد رفت . مکانيسم يا روش بيوشيميايي مسئول اختلال در جفتگيري بطور کامل درک نگرديده است . بهر حال شواهد گوياي چندين امکان مي باشد . يکي بدنبال کشيدن دروني است. حشره بدنبال منبع مصنوعي فرمون که مقدار زيادي ماده شيميايي فعال را در فضا پخش ميکند . مشخصا بوسيله از دست دادن حس بويايي بطوري که گيرنده هاي حسي از کار افتاده يا قدرت عکس العمل شان را از دست ميدهند. احتمالا تمام گيرنده هاي بويايي سلولهاي حس گر فرمون بوسيله جريان مولکولهاي پيوسته اشباع شده و سلولها امکان انجام فعل و انفعالات عصبي را نمي دهند.توضيح ممکن ديگر اين است که سلولهاي عصبي گيرنده قادر به تشخيص منبع فرمون طبيعي نمي گردند. بهر حال مکانيسم اثر هر چه که باشد نتيجه جلوگيري از جفتگيري و تشکيل تخمهاي نابارور و حرکت به سمت نابودي کامل آفت نسل بعد مي باشد. اين روش اخلال در مزارع پنبه جهت کنترل کرم سرخ پنبه و کرم سرخ ثانويه پنبه در آمريکا مصر اسرائيل و پاکستان و نقاط ديگر مورد استفاده قرار مي گيرند. اين روش همچنين جهت کنترل آفات باغات انگور در اروپا استفاده مي شود.
از روشهاي مورد اشاره متد اخلال در جفتگيري احتمالا روش مناسبتري جهت کنترل آفات مي باشند به دليل اينکه اولا دوستدار محيط زيست است عاري از سموم شيميايي موثر و عملي و از نظر اقتصادي قابل توجيه مي باشد . اين روش در حال حاضر با درجه مختلف از موفقيت قابل رقابت با روشهاي متداول مورد استفاده بوسيله سموم شيميايي مي باشد ودر آينده نزديک صنايع عظيم شيميايي مجبور به استفاده از اين روشها جديد بشوند.
۵) مونيتورينگ يا پيش آگاهي شکار فرموني جلب شکار و اختلال در جفتگيري روشهاي کنترلي مبتني بر فرمونهاي جنسي مي باشند. حشرات فرمونهاي ديگري نيز از خود منتشر مي كنند كه در جهت كنترل آفات مورد استفاده قرار مي گيرد . براي مثال اسپري کردن فرمون هشدار باعث دور کردن بعضي از گونه شته ها گياهان مي گردد. موادي که از نظر شکل ساختماني شبيهفرمونها مي باشند مي توانند باعث اختلال در ارتباطات شيميايي گردند. بعضي از اين مواد بصورت دورکننده ها و پراکنده نمودن حشرات و دور کردن نها از محصولات مي باشند. آزمايشات مقدماتي جديد با استفاده از فرمونهاي بازدارنده تخم ريزي باعث گرديده تا مراحل تخم ريزي ماده هاي بارور دچار اختلال گردد.
●موارد استفاده از فرمون در سطح جهان
در اوايل سال۱۹۹۰ تحقيقي در مورد استفاده جهاني از فرمون بعمل آمده است. سلسه پرسشهايي به ۱۴۲ محقق دانشمند صنعگر و بازرگان مرتبط با مبحث فرمون از ۲۵ کشور دنيا که نيمي از آنها از مراکز دانشگاهي و تحقيقاتي و نيمي ديگر از صنعت بودند فرستاده شد. در بررسي از جوابها درصد استفاده از هر روش بقرار ذيل بدست آمده است:
▪ پيش آگاهي ۱ ۳۲%
▪ شگار فرموني ۳ ۲۳%
▪ جلب و شکار ۲ ۲%
▪ اختلال ۴ ۴۲%
از اطلاعات بدست آمده معلوم گرديدکه ۱۳۱۳۰۰۰ هکتار از مزارع و باغات بوسيله فرمون کنترل مي گردند(۱% از سطح زير کشت دنيا) سطح استفاده از فرمون در زمان حاضر خيلي بيشتر از زمان اين بررسي بوده است و استفاده از فرمون جهت کنترل آفات روز به روز در حال افزايش است.
انتظار ميرود استفاده از تکنيک اختلال در جفتگيري در آينده نزديک بطور قابل ملاحظه اي افزايش يابد. اين روش ساده تميز و ارزان است و کشاورزان راغب به استفاده از اين روش هستند. به دليل اينکه تقاضاي روز افزون محصولات عاري از سموم شيميايي در حال افزايش مي باشد و مصرف کنندگان حاضر به پرداخت مبالغ دو برابر و حتي بيشتر اين محصولات نسبت به محصولاتي که بوسيله سموم شيميايي تهيه شده مي باشند. اين امر مخصوصا در ايا لات متحده ژاپن استراليا و نيوزيلند که تجربه کافي در استفاده از فرمون دارند مورد استفاده قرار مي گيرد.در راستاي تحقيقات وسيع جهت کنترل آفات پنبه روش کنترل فرموني به خوبي جوابگو بوده است و استفاده از آندر مزارع پنبه بطور وسيع انجاممي گردد.با استفاده از توسعه تکنيک اختلال در جفتگيري در سطح وسيع ميوه ها ومحصولات ديگر مانند برنج ذرت و سبزيجاتات محسنات شيوه کنترل فرموني بهره مند خواهند شد. در اوايل سال۱۹۹۰ فروش سالانه فرمون به ارزش بالغ بر ده ها ميليون دلار بوده است. پيش بيني مي گردد فروش محصولات فرمون در دهه آينده به صدها ميليون دلار و حتي بيليون ها دلار برابر با ۲۰ درصد بازار فروش سموم شيميايي برسد ودر اين بين قيمت فرمون نيز از ۱۰-۲۰ دلار براي هر گرم به چند دلار تنزل پيدا خواهد کرد.

از فرمونها مي توان به طرق مختلف و به منظور کاهش مصرف سموم شيميايي متداول در جهت کنترل آفات محصولات کشاورزي استفاده نمود. از اين مواد مي توان جهت تعيين ...

● مقدمه: ماهيان داراي الگو هاي رفتار توليدمثلي جالبي هستند که با اکولوژي آنها ارتباط متقابلي دارد.در واقع آزاد کردن گامتها توسط ماهي ها نيازبه همزماني ...

دانلود نسخه PDF - فرمون