up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله علف هاي هرز PDF
QR code - علف هاي هرز

علف هاي هرز

● رقابت علف هاي هرز و تاثير زمان حذف آنها
علفهاي هرز براي استفاده از نور، مواد غذايي و آب با گياه چغندرقند رقابت مي کنند و در اراضي فارياب و ديمي که از نظر آب و مواد غذايي کمبودي وجود ندارد، نور اولين عامل محدود کننده است ، علفهاي هرز يک ساله خصوصاً انواع پهن برگ به جهت آنکه همزمان يا اندکي بعد از چغندرقند سبز مي شوند و با رشد طولي بيشتر روي گياه اصلي سايه مي اندازند، بيشترين قدرت رقابت را دارند. ارتفاع اين گياهان مزاحم غالباً تا اواسط تابستان دو الي سه برابر چغندرقند مي شود. با افزايش تراکم علفهاي هرز، نور محدودتر و در نتيجه عملکرد ريشه و ساکارز شديداً نقصان مي يابند. ميزان اين افت، بسته به توانايي رقابت، تراکم و طول زماني که علف هرز در طول فصل رشد و عدم مبارزه با آنها، منجر به از بين رفتن کامل محصول شود. عدم مبارزه با علف هرز طي چهار هفته بعد از کاشت يا چهار هفته بعد از آنکه محصول به مرحله دوبرگي رسيد، قادر است باعث کاهش عملکرد ريشه به ميزان ۲۶ الي ۱۰۰ درصد شود. علفهاي هرزي که هشت هفته بعد ازکاشت محصول يا خصوصاً بعد از مرحله هشت برگي چغندرقند، سبز مي شوند تاثير کمتري روي کاهش عملکرد دارند.
سيستم هاي مديريت علفهاي هرز را به گونه اي بايد اعمال نمود که رقابت علفهاي هرز حداقل توليد محصول و درآمد خالص در حد مطلوب باشد. براي اين منظور لازم است تا محدوده علفهاي هرز تعيين و همچنين ترکيب علفهاي هرز مشخص گردد. اين محدوده يا مرزها بسته به تفسير يا تعاريف، متفاوت هستند (کوزنر و همکاران۱۹۸۵) ولي اطلاعات لازم را در مورد تراکم علف هرز که از نظر مبارزه توجيه اقتصادي دارد، در اختيار زارع قرار مي دهد. جهت تعيين اين حدود، عوامل زيادي مانند تاثير علف هرز روي کميت و کيفيت محصول، برگشت علف هرز، از نظر صرف هزينه مناسب براي مبارزه با آنها، توليد کنندگان را ياري مي دهد تا پيش بيني تخمين افت عملکرد چغندرقند بر اساس تعداد علف هاي هرزي که در مراحل رشد و نمو با محصول اصلي رقابت مي کنند را تعيين نمايند.
تعيين زمان مناسب جهت حذف هر چه سريعتر علفهاي هرز همچنين زماني که حذف آنها از مزرعه نتيجه ي ندارد. از پي ريزي برنامه هاي مديريت علفهاي هرز داراي نقش اصلي است.
چغندرقند مي تواند علف هرز را از دو الي هشت هفته بعد از سبز شدن تحمل نمايد که اين امر بسته به نوع علف هرز، زمان کاشت، زمان سبز شدن علف هرز در مقايسه با محصول اصلي و سرايط محيطي متغير است (اسکات و همکاران ۱۹۷۹) اين دوره معمولاً براي علفهاي هرز پهن برگ کوتاهتر از انواع باريک پهن مي باشد.
● زيست شناسي علفهاي هرز
▪ مخازن بذر (بانک بذر)
مخازن بذر ذخيره علفهاي هرز مي باشند که تحت شرايط مطلوب ممکن است با جوانه زدن سر از خاک درآورده با چغندرقند رقابت کنند. اين مخازن در اکثر خاک هاي زراعي حاوي مقدار زيادي از علفهاي هرز هستند که تعداد آنها از ۴۱۰۰ تا ۱۳۷۰۰ عدد بذر در متر مربع تغيير مي کند. تعداد و ترکيب بذر علفهاي هرز در هر خاکي متفاوت است ولي رابطه نزديکي با شرايط آب هوايي، خاک، نوع کشت، آماده نمودن زمين و عمليات مديريت علفهاي هرز دارد.
مخازن بذر داراي بذرهايي با سنين متفاوت هستند. طول عمر بذر بر اثر دفن شدن در خاک يا پوشيده شدن توسط بقاياي گياهي افزايش مي يابد. تعيين تعداد گونه هاي علف هرز ساليانه مزارع و تشخيص قوه ناميه بذرهائي که نزديک به سطح زمين قرار دارند به مديريت علفهاي هرز بستگي دارد.
محدود نمودن احياء مخازن بذر در جهت تدوين صحيح برنامه هاي مربوط به مديريت علفهاي هرز، اهميت فراواني دارد. برنامه هاي تلفيقي مانند مناسب ترين تناوب هاي زراعي، مصرف علف کش ها و عمليات آماده کردن زمين و کاشت، نقش مهمي در محدود نمودن تعداد و تنوع بذر علفهاي هرز اين مخازن دارند.
در نواحي با مخازن بذر علف زياد بايستي يک سيستم قوي مديريت علفهاي هرز را به مدت دو تا چهار سال اعمال نمود و زمانيکه بايستي ميزان ذخيره بذر تا حد زيادي کم شد، مي توان اين مقدار کم را با مصرف مرتب مقادير مناسب علف کش و بکار بستن عمليات آماده نمودن و کاشت، ثابت نگه داشت. با وجود اين گاهي اوقات ميزان ذخيره بذر به علل زير افزايش مي يابد:
۱) هنگامي که به خاطر شرايط نامساعد، کشت کرپه، عدم مصرف علف کش در زمان مناسب و کاهش کارآيي علف کش، علفهاي هرز باقيمانده به بذر مي نشينند.
۲) ورود بذرهاي جديد علف هرز توسط بادء آب ، کود دامي و با بذر آلوده ساير گياهان زراعي
۳) مقاوم شدن بعضي از علفهاي هرز به علف کش ها
▪ طول عمر بذر
در برنامه ريزي و طراحي سيستم مديريت علفهاي هرز در زراعت چغندرقند مدت زمان خواب بذر علفهاي هرز از اهميت بالائي برخوردار است. به جهت خطر جوانه زدن و سبز شدن بذر علفهاي هرز داخل خاک بايستي با آنها مبارزه کرد. عواملي مانند نوع گياه، عمليات کاشت و ساير عوامل موثر در جوانه زني، روي طول دوره خواب بذر موثر هستند. بذر اکثر علفهاي هرز در زمين هاي زير کشت عمر طولاني ندارند، متوسط دوره زنده ماندن براي بسياري گونه ها کمتر از ۶ سال است. در يک بررسي روي طول دوره زنده ماندن بذرهاي دفن شده سوروف در خاک مشخص شد که تمامي بذرها در مدت ۵ ۵ سال از بين رفته و کمتر از يک درصد بذر گياهاني مانند توق، خرقه، و تاج خروس وحشي قوه ناميه خود را حفظ کرده اند.
درصورت مساعد بودن شرايط محيط براي جوانه زدن بذرها، عمر آنها کمتر مي شود. بالطبع کشت و زرع نقش تعيين کننده در جوانه زدن سريع آنها دارد، زيرا اين عمل، بذرها را به سمت شرايط محيطي محدود سوق مي دهد. روبرتس (۱۹۷۰) دريافت که جمعيت بذرهاي زنده علف هرز در صورتي که در يک سال، زمين چند نوبت شخم بخورد و سريعتر از هنگامي که زمين در آن مديريت باير بماند، کاهش خواهد يافت.
طول عمر بذرهاي تابع درصد بذرهاي جوانه زده و تعداد بذر توليد شده توسط علف هرز است. در صورتيکه سالانه ۵۰ درصدد بذرها از بين رفته وبذر جديدي نيز توليد نشود، بعد از ۶ سال ميزان بذر زنده موجود دو درصدمقدار اوليه خواهد بود. به شرط سبز شدن ۹۸ درصد بذرها، اين مقدار کاهشش در همان اول بدست خواهد آمد.
در صورتيکه ادامه روند جوانه زني به اين شکل، در پايان سال ششم، تمامي بذرهاي زنده از خاک ريشه کن خواهند شد (انيس ۱۹۷۷)، مشخص شده است که افزايش ميزان جوانه زدن به همراه ممانعت از توليد بذر مي تواند زمان لازم جهت کاهش جمعيت علف هرز را تا حد باور نکردني کمتر نمايند.
▪ توليد بذر
علفهاي هرز زراعت چغندرقند از نظر توانايي توليد بذر تفاوت زيادي با يکديگر دارند، به عنوان مثال توانايي توليد بالقوه بذر براي علفهاي هرز يک ساله مانند يولاف وحشي، تاج خروس وحشي، سلمک و سوروف به ترتيب ۲۵۰ ، ۱۱۷۴۰۰، ۷۲۴۵۰ ، ۷۱۶۰ عدد به ازاء هر بوته مي باشد. توليد حقيقي بذر هر گياه از سالي به سال ديگر و بسته به عوامل مختلف از قبيل رقابت بين گونه اي و درون گونه اي، شرايط محيطي اثربازدارنده علف کشها و زمان سبز شدن، تفاوت زيادي دارد. برنامه هاي مديريت علف هرز عملاً ميزان توليد بذر را کم مي کند ولي قادر به توقف کامل آنها نيست چرا که بعضي از اين عوامل از کنترل ما خارج هستند.
▪ زمان جوانه زدن
دوره سبز شدن بعضي از علفهاي هرز يک ساله کاملاً مشخص شده است، براي مثال اوج زمان سبز کردن تاج خروس وحشي و سلمک از اواسط بهار تا اوايل تابستان است، حال آنکه براي اين دوره علف هرز هفت بند از اواخر بهار الي اواسط تابستان مي باشد. زمان سبز کردن علفهاي هرز در زراعت چغندرقند نقش کليدي در برنامه ريزي مديريت علفهاي هرز ايفا مي کند.
● پراکنش و اهميت علفهاي هرز از نظر کشاورزي
مشکل علفهاي هرز بر خلاف حشرات بيماريها و نماتدها به حدي است که در صورت عدم مبارزه با آنها زراعت چغندرقند را از بين خواهد برد. در دنيا حدود ۲۵۰ گونه علف هرز مهم وجود دارد که ۶۰گونه از آنها در اکثر نواحي زير کشت چغندرقند يافت مي شوند. حدود ۷۰ درصد علفهاي هرز مزارع چغندرقند پهن برگ و بقيه باريک برگ مي باشد. معمولاً کمتر از ۱۰ گونه علفهاي هرز هرز مهم مزارع چغندرقند يافت مي شوند. دو گونه علف هرز دائمي آگروپيرون و پيچک صحرايي و ده گياه يکساله، علفهاي هرز مهم مزارع چغندرقند را در جهان تشکيل مي دهند.
پهن برگ هاي يکساله عبارتند از: تاج خروس وحشي، سلمک، بابونه معمولي، علف هفت بند، فالوپيا، خردل وحشي، و گندمک باريک برگ هاي يک ساله نيز شامل سورف پرآ و چسبک مي باشد. از سلمک که جزء خانواده اسنفنجيان است، مکرراً به عنوان علف هرز در زراعت چغندرقند ياد شده است. فهرست کامل علفهاي هرز مهم چغندرقند در جدول زير آمده است.

علفهاي هرز از تاثيرات زندگي اجتماعي بشر است. انسان معاصر مفهوم علف هرز را به صورت يک گياه ناخواسته در يک مکان توصيف نموده است. چند ميليون انسانهاي اول ...

در اواخر قرن نوزدهم با افزايش مشکلات تهيه نيروي کارگر، نيار به استفاده از روشهاي شيميايي جهت کنترل علفهاي هرز آشکار گرديد. در دهه ۱۸۹۰ ميلادي در فرانس ...

در اواخر قرن نوزدهم با افزايش مشکلات تهيه نيروي کارگر، نيار به استفاده از روشهاي شيميايي جهت کنترل علفهاي هرز آشکار گرديد. مصرف علف کش ها در اواخر قرن ...

رويش گياه در محلي غير از محل اصلي خود ، گياه ناخواسته ، گياهي با ارزش منفي و سرانجام گياهاني که با گياهان کشت شده زندگي مي‌کنند. تعاريف مربوط به علف ه ...

ريشه كلمه آزولا يوناني است به معني «در خشكي مردن». وجه تسميه آن هم شايد به خاطر محل زندگي اين گياه باشد چرا كه آزولا وابسته به آب است و به طور كلي مرط ...

چمن در لغت به معني سبزه زار، مرغ زار و زمين سبز و خرم مي باشد. چمن بيشترين نقش را در تصفيه و کاهش آلودگي هوا در محيط هاي شهري برعهده دارد. يکي از عوام ...

خسارت بيماري پاخوره گندم در مزارع آبي و بخصوص در سال هاي پر باران به صورت لکه اي در مناطق معتدل استان گلستان مشاهده مي شود. طوري که گاهي خسارت اين بيم ...

اين علفها شامل سوروف ، اويار سلام ، قاشق واش ، تير کمان آبي ، بندواش ، سل واش و …….. ميباشند که هزينه مبارزه با اين علفها بخش اعظمي از اقتصاد کشاورزي ...

دانلود نسخه PDF - علف هاي هرز