up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله عطارد PDF
QR code - عطارد

عطارد

سياره عطارد

عطارد يا تير نخستين و نزديکترين سياره منظومه شمسي به خورشيد است. از نظر اندازه نسبت به ديگر سيارات بعد از پلوتو کوچکترين آنها نيز به حساب مي آيد. قطر آن ۴۸۸۰ کيلومتر است. اين سياره در يک مدار بيضي شکل به دور خورشيد مي گردد که خروج از مرکز آن ۰.۲۵۰۶ است. نزديکترين فاصله آن از خورشيد تنها ۹ ۴۵ ميليون کيلومتر دورترين فاصله آن ۷ ۶۹ ميليون کيلومتر فاصله دارد. لذا همواره در اطراف خورشيد حضور دارد و براي ما تنها در هنگام طلوع و غروب قابل رويت است. اين سياره بسيار گرم است و درجه حرارت سطح آن در هنگام روز به حدود ۴۲۷ درجه سانتيگراد و در شب به ۱۷۳ درجه زير صفر کاهش مي يابد. عطارد هر ۸۸ روز يک بار يک دور به گرد خورشيد مي چرخد ( دوره تناوب نجومي ). در حالي که در مدت ۵ ۵۸ روز يک دور به دور خود مي چرخد ( حرکت وضعي ). در عطارد هيچ گونه جوي وجود ندارد، ولي برخي مطالعات وجود مقدار کمي گاز هليوم را که گفته مي شود از طريق بادهاي خورشيد به گرد اين سياره قرار گرفته اند اثبات مي کند. شکل ظاهري اين سياره بسيار آبله گون است و چهره اي شبيه به کره ماه دارد.
حفره هاي کوچک ويا بزرگ بسياري در سطح آن ديده مي شود که حکايت از برخورد شهاب سنگهاي کوچک و بزرگ دارد البته قطر برخي از دهانه ها به ده ها کيلومتر مي رسد. برخي از اين دهانه ها محل خروج مواد مذاب است که امروزه با سنگهاي مذاب پر شده اند و مانند کوه هاي آتشفشاني هستند.
گرچه از گذشته نسبتاً دور، اين سياره با کمک تلسکوپ مورد مطالعه قرار مي گرفت، ولي از سال ۱۹۷۴ ميلادي با پرواز سفينه مارينر ۱۰ از کنار عطارد چندين هزار عکس از دشتهاي مسطح و گودالهاي کم و بيش بزرگ، به ايستگاه هاي زميني مخابره شد. مارينر ۱۰ ميدان مغناطيسي ضعيفي حدود ۱ درصد ميدان مغناطيسي زمين را در اطراف اين سياره کشف کرد. اين سياره به علت گرماي زياد در روز و دماي بسيار پايين در شب و نبود جو و نداشتن آب به شکل مايع در سطح يا عمق آن هيچ گونه امکاني براي پيدايش شکلي از حيات ايجاد نکرده استدر عين حال عطارد هيچ قمر ي ندارد. در اين حالت سنگهاي اين سياره به شدت منبسط مي شوند و پس از غروب آفتاب و شب طولاني آن دما به شدت پايين مي رود. علت آن هم نبودن جو در اطراف اين سياره است که دما را تعديل نمي کند. سرد و گرم شدن سنگها در شب و روز و استمرار اين امر طي قرون و اعصار تنها يک نوع فرسايش مکانيکي در سطح اين سياره به وجود مي آورد. که به متلاشي شدن سنگها مي انجامد. اختلاف دما در دو سوي اين سياره در ميان سيارات منظومه شمسي منحصر به فرد است.
تنها طوفانهاي مغناطيسي از سوي خورشيد مقداري اتم هاي هليوم باردار را در اطراف ميدان مغناطيسي اين سياره به دام انداخته و فشار جوي ناچيزي (به ميزان کمتر از يک ميليارديم فشار جوي زمين) ايجاد کرده است. براي خنثي کردن جاذبه سطحي اين سياره در خارج شدن از سطح آن تنها به سرعتي به اندازه ۴.۲۵ کيلومتر بر ثانيه نياز است. در حالي که در مورد زمين اين مقدار حدود ۱۱ کيلومتر بر ثانيه مي باشد که به اين سرعت سرعت گريز مي گويند.
نام کوئي پر، کاوشگر نامي سيارات نيز به يکي از گودالهاي بزرگ سياره عطارد به قطر ۲۵ کيلومتر تعلق يافته است.
دانشمندان معتقدند بر اثر برخورد سهمگين يک شهاب سنگ با اين سياره در گذشته بسيار دور، امروزه در نقطه مقابل اين برخورد رشته کوه هايي ظاهر شده اند. در هر حال شهاب سنگها سطح اين سياره را در امان نگذاشته اند. محل اصابت اين برخورد عظيم که امروزه رشته کوههاي بلند و مدوري آن را احاطه کرده که به حوضه کالوريس به قطر ۱۳۰۰ کيلومتر شهرت يافته است. چگالي اين سياره به ميزان ۴ ۵ گرم بر سانتيمتر مکعب تخمين زده شده که اندکي بيشتر از چگالي زمين است. اين حقيقت دانشمندان را بر آن داشته است که تصور کنند مرکز اين سياره از فلزات سنگيني مانند آهن تشکيل شده است که با توجه به حرکت آرام چرخشي اين سياره به دور خود ميدان ضعيف مغناطيسي در خود ايجاد کرده است. فشار بادهاي خورشيدي اين ميدان ضعيف را در جهت مقابل به خورشيد بسيار فشرده کرده و در پشت آن بسيار گسترانده است. گروهي ديگر از دانشمندان پيدايش ميدان مغناطيسي در عطارد را به وجود ميدان مغناطيسي سنگواره اي نسبت مي دهند که از روزگاران قديم حاصل شده و باقي مانده است. در هر حال علت واقعي اين ميدان معلوم نيست.
● ويژگيهاي عطارد
همان گونه که قبلاً اشاره شد عطارد نزديکترين سياره به خورشيد است که در کنار جرم بزرگي به نام خورشيد با آن جاذبه وحشتناکش قرار گرفته است. عطارد براي آن که در دل خورشيد سقوط نکند و جذب آن نشود دست به مقابله زده است. براي اين کار عطارد با سرعت سرسام آوري به گرد خورشيد مي چرخد و سريعترين سرعت چرخشي به دور مرکز منظومه شمسي را از آن خود کرده است. اين سرعت به حدي است که يک سال اين سياره کمتر از سه ماه به طول مي انجامد. مدار اين سياره بيضي شکل است و با فاصله اندکي (به طور متوسط ۹ ۵۷ ميليون کيلومتر) از خورشيد و از روي زمين اين سياره در اطراف خورشيد ديده مي شود. گاهي کمي بعد از غروب خورشيد در بالا دست خورشيد و زماني که به آن سوي اين ستاره مي رسد قبل از طلوع آفتاب در بالاي افق شرقي ديده مي شود.
حداکثر فاصله زاويه اي که اين سياره با خورشيد دارد حدود ۲۸ درجه است ( از ديد زمين ). هنگامي که زاويه کشيدگي اين سياره در حدود ۱۰ درجه است، از درون تلسکوپ به صورت هلال باريکي ديده مي شود. ليکن زماني که مي خواهد از پشت خورشيد عبور کند قرص روشن خود را به ما نشان نمي دهد. با توجه به ۷ درجه انحراف مدار گردش اين سياره به دور خورشيد اين سياره در هر بار گردش از جلوي خورشيد عبور نمي کند. بلکه از بالا يا پايين خورشيد مي گذرد. در طول ۱۰۰ سال عطارد تنها دو بار همچون نقطه تاريک و سياه رنگي از مقابل قرص خورشيد عبور مي کند. که به ترانزيت يا عبور معروف است که آخرين آن در سال ۱۳۸۳ بود.

عطارد نزديک ترين سياره به خورشيد و قطر آن ۴۸۷۹ کيلومتر، حدودا دو پنجم قطر زمين است. ميانگين فاصله مدار عطارد از خورشيد ۵۸ ميليون کيلومتر مي باشد. در ح ...

عطارد نزديک ترين سياره به خورشيد و قطر آن 4879 کيلومتر، حدودا دو پنجم قطر زمين است. ميانگين فاصله مدار عطارد از خورشيد 58 ميليون کيلومتر مي باشد. در ح ...

جهان در بردارنده تمام چيزهايي است که وجود دارد، نه فقط زمين و چيزهايي که در آن قرار دارد بلکه شامل تمام سيارات و ستارگان و کهکشانها و فضايي که بين آنه ...

● محتويات منظومه شمسي تمامي اجرامي كه تحت نيروهاي گرانشي خورشيد در مدارها در گردشند، منظومه شمسي را تشكيل مي دهند. اين اجرام بر اساس جرمشان در سلسله م ...

هرچند عطارد، اين جهان شگفت‌انگيز، يكي از نزديك‌ترين همسايگان زمين است، بيشتر بخش‌هاي آن ناشناخته مانده است. فلز جيوه، اقليم چهارم، فلك دوم، ... پيوندي ...

تاملي برنظريه انفجار بزرگ، فرضيه کانت - لاپلاس و نظريه جديد ابرغبار ● نظريه انفجار بزرگ بيگ بنگ يکي از نظريات خلقت عالم است که اوايل قرن بيستم ميلادي ...

ماه تنها قمر طبيعي زمين و تنها جرم آسمانيست که انسان بر روي آن حضور داشته است. ماه روشن ترين جرم در آسمان شب است اما نوري از خود توليد نمي کند در عوض ...

مطمئناً اگر از پشت يک تلسکوپ کوچک حتي در شهرهاي بزرگ که همواره آلودگي نوري زيادي دارند به سمت سياره زحل نگاه کنيد آنچنان شگفت زده مي شويد که پشت تلسکو ...

دانلود نسخه PDF - عطارد