up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله عسل PDF
QR code - عسل

عسل

پيرامون عسل

عسل
عسل يک محصول غذايي مفيد و يک اکسير پر ارزش است که از قرنها پيش به عنوان عاليترين و مقوي ترين غذاها شناخته شده و همچنين به واسطه ويژگي هاي شفابخش خود به عنوان دارو در دمان اکثر بيماريها در بين تمام ملل کاربرد داشته است.
ماده اصلي آن شهد گلها و گياهان مطر و شفابخش است که توسط زنبور داران عسل پس از مکيدن ، تغليظ و تغيير شکل دادن ساخته شده و به عنوان يک غذاي خوشمزه و کامل در دسترس انسان قرار مي گيرد .
عسل يکي از هديه هاي ارزنده و پرارزش طبيعت مي باشد که در قرآن کريم از آن به عنوان فيه شفا للناس ( شفاي مردم در آن است ) ياد مي کند و پيامبر گرامي صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم و ائمه معصومين عليه‌السلام نيز در زمان حيات خويش بنا به روايات و احاديث متعدد ازآن استفاده مي نمودند و خواص شفا بخش آن را در درمان انواع بيماريها ياد آور شده اند . اگر چه در زمان آنها علمي به نام تغذيه وجود نداشته ولي با بينايي کامل خواص غذاها و داروها از جمله عسل را بيان نموده و مردم را ذر اين زمينه آگاه کرده اند . سخنان آنها در رابطه با تحقيقات امروزي نشان مي دهد که تطابق کامل بين آنها موجود بوده و تضادي بين آنها نيست . روي همين اصل است که عقيده داريم پيشوايان مذهبي ما عالم به همه علوم وآگاه از تمام فنون و رموز بوده اند .
آنچه که مسلم است اهميت عسل در طب قديم به مراتب بيشتر از حال حاضر بوده است .
ابو علي سينا فيلسوف و بزرگترين شخصيت پزشکي ايراني ، يکهزار سال پيش در کتاب قانون پزشکي خود نسخه هاي زيادي بر پايه عسل و موم تجويز مي کرده و هم چنين بقراط حکيم پدر پزشکي و بنيانگذار طب يوناني حدود 2500 سال پيش در مورد اهميت عسل چنين فرموده است : هر داروئي نيز از مواد غذايي درست مي شود ، و متقابلا هر غذايي نيز جانشين دارو مي گردد . عسل به اين هر دو شرط جوابگوست . او به مقدار زيادي از عسل استفاده مي کرده و در درمان اکثر بيماري ها از جمله زخم ها عسل تجويز مي نموده است .
در اکثر کشورهاي جهان از جمله شوروي سابق که بزرگترين کشور توليد کننده عسل در دنياست ، تاکنون تحقيقات زيادي روي فرآورده هاي زنبور عسل از جمله عسل ژله رويال ، گرده ، موم ، بره موم و زهر زنبور عسل صورت گرفته و خواص پزشکي آنان بوسيله پژوهشهاي علمي و نتايج باليني مورد تاييد بسياري از محققين و پژوهشگران قرار گرفته است .
ولي متاسفانه در کشور ما که عسل توليدي آن منحصر به فرد و در نوع خود بي نظير است نه تنها به جنبه دارويي آن توجه نشده است بلکه از نظر مصرف غذايي هم مورد کم لطفي قرار گرفته است و اين نعمت خدادادي و هديه آسماني که به راحتي مي توان آن را توليد و در اختيار همگان قرار داد هنوز ارزش واقعي خود را بين ساير مواد غذايي بدست نياورده و موجب عدم توجه بيشتر مردم به آن گرديده است
به طوريکه هنوز هم مربا ها و قندهاي مصنوعي را به اين غذاي بهشتي و اکسير حيات که از هر نظر برتري ممتاز و چشمگيري نسبت به همه مواد غذايي و خوراکي داشته و دارد رجحان مي دهد که علل اصلي آن عدم شناخت از مزايا و ارزش هاي واقعي عسل مي باشد .
اگر ما به عنوان يک درس علمي و طبي به شناخت انواع عسل و ميزان قابليت ها و مواد موجود در آن بپردازيم ، توليد عسل را در سطح کشور پرورش دهيم ، با عسل تقلبي مبارزه کنيم و موارد منع مصرف آن را پيدا نماييم ، آيا به طب ساده ، به اقتصاد کشور و به تعميق تعاليم اسلامي کمک نکرده ايم ؟
خوشبختانه تحقيق در اين مورد هم جالب و هم کم هزينه است . نيازي هم به کمک هاي خارجي نداشته و يا کمتر دارد . اميد است متخصصين امور پزشکي ، داروسازان و محققين کشورمان هم در کنار کاوشها و تحقيقات خود خواص طبي عسل را مد نظر قرار داده تا عسل بتواند جايگاه واقعي خود را در بين ساير محصولات غذايي پيدا کند .
تاريخچه عسل
بدون شک در ابتدا عسل باعث شده است که توجه انسان به سمت زنبور عسل جلب شود . قديمي ترين اثر تاريخي که به برداشت عسل توسط انسان تعبير شده است مربوط به هفت هزار سال قبل از ميلاد است که در اسپانيا مشاهده گرديده است . اين اثر شامل قيافه حک شده يک انسان بر سنگ است که نرد باني را براي رسيدن به محلي کلني به کاربرده و ظرفي براي قراردادن شان هاي پر از عسل به کمر دارد . در حالي که زنبورداران عسل کارگر در اطراف سر او به پرواز در آمده اند . يک اثر نقاشي که از روزگاري بعد از مورد بالا حکايت دارد ، از آفريقا بدست آمده و نشان مي دهد که فردي همان عمل را انجام مي دهد ، با اين تفاوت که او براي دور کردن زنبورداران از دود استفاده مي کند .
باستان شناسها حکايت مي کنند که قبايل بدوي با جمع آوري عسل آشنا بوده اند . عده اي در برداشت عسل از وسايل دود کننده استفاده مي کرده اند و عده اي براي داشتن عسل از لانه هايي که در صخره هاي تيز و مرتفع سنگي و در دره هاي عميق قرار گرفته اند جان خود را به خطر انداخته اند . در بعضي از قبايل افرادي به طور منظم تنه تو خالي درختان را بررسي و براي برداشت عسل علامت گذاري مي کردند . به نظر مي رسد که اين نشانه گذاري بيانگر اين مطلب بوده است که اين درختان مالکيت عام نداشته و همه نمي توانستند از آن استفاده کنند .
عسل در زندگي روحاني ، اجتماعي و اقتصادي مصريان باستان نقش مهمي بازي مي کرده است . از حکاکيهاي بجا مانده در پرستشگاه ها و دخمه هاي مردگان چنين بر مي آيد که عسل در آن روزگار اهميت ملي زياد داشته است ، در پاپيروس ها به اهميت دارويي عسل اشاره شده است و در بيشتر داروها مقداري شير و عسل به کار مي رفته است ، مصريان قديم از نوعي کوشاب که از جو ، عسل و گندم تهيه مي شده است به مقدار زياد استفاده مي کردند ، زيرا الکل در دسترس آنها نبود . کتاب مذهبي يهوديان از سرزمين موعود چنين ياد مي کند که در آن نهرهايي از عسل و شير جاري است . در کتاب انجيل مسيحيان از عسل به عنوان مظهر فراواني و نعمت ياد شده و در طومار بحرالميت نيز از عسل نام برده شده ولي از زنبور داري اثري نيست .
در يونان باستان نيز عسل يکي از هداياي گرانبهاي طبيعت انگاشته مي شد . يونانيان تصور مي کردند که خدايان چون خوراک بهشتي مي خورند فناناپذير و ابدي گشته اند . آنها تصور مي کردند عسل يکي از اجزاي مهم اين خوراک بهشتي است
عسل بيشر در شمار در شمار فرآورده هاي کشاورزي مانند ذرت ، سيب زميني و غير و شناخته شده است و بيشتر اوقات بهره برداري از زنبور عسل براي توليد عسل همزمان با گردش کار کشاورزي انجام مي گيرد .
عسل يک هديه رايگان طبيعت به انسانهاست که مي توانند از آن بهر ه مند شوند . همچنين نشانه بار خيزي خاک و زمين است . يک منطقه بدون عسل بزودي براي کشاورزي بي بهره و نازا خواهد شد و بالعکس در سرزميني که زنبورداران عسل را يابند همواره خير و برکت و افزايش باروري و بار خيزي درختان ، گلها ، ميوه ها و کشتزارها به همراه آورده و آن سرزمين ميهماندار ميهمانان زيادي خواهد شد ؛ موفق الدين ابولعباس الکواشي موصلي مفسر قرآن مي فرمايد : عسل فرستاده ( مائده ) آسماني است که در بعضي نقاط زمين گسترده شده و پايدار گشته است . زنبورداران عسل آنرا مي نوشند و به کندو مي آورند و آن را در داخل سلولهاي مومي شکل که از قبل آماده کرده اند ذخيره مي نمايند . بنابراين چنين نيست که برخي مي پندارند که عسل در شکم زنبور عسل درست شده و اين چيزي است که قرآن کريم در سوره نحل ( زنبور عسل ) آيه هاي 68 و 69 صريحا روي آن تاکيد کرده است .
تعريف عسل
عسل يک واژه عربي است که به فارسي آن را انگبين مي گويند و آن عبارت است از ماده شيريني که توسط زنبوران عسل از شهد گلهاي گياهان جمع آوري شده و پس از تغييرات لازم در سلولهاس مومي شانهاي کندو ذخيره مي گردد.
تعريف جامع تر عسل که در سال 1906 در آمريکا ارائه شده عبارتست از : ترشح مواد قندي درختان ، و شهد گل گياهان که توسط زنبورداران عسل جمع آوري ، تغيير يافته و درون سلولهاي قاب ذخيره مي شود .
مراحل ساختن عسل
در قرآن مجيد سوره مبارک نحل که در شان زنبور عسل نازل شده و آن موهبتي است که پروردگار توانا آنرا در گلهاي گياهان به وديعه نهاده است . براي اينکه دانشمندان پي به دستگاه آفرينش برند به زنبور عسل داده شده است که آنرا از شيره گلها و برگها گرفته و عسل که حاوي نيکنوش هاي گوناگون به رنگ هاي مختلف است بسازد . اسرار ساختمان و نحوه عمل آن با وجود پيشرفت هاي علمي هنوز بر زيست شناسان و دانشمندان ديگر پنهان مانده و فقط مي دانند که :
زنبور عسل پس از مکيدن شيره گلها و گياهان به وسيله خرطوم خويش آنرا به کيسه عسلي که در شکم است برده و پس از چند عمل شيميايي شناخته و نا شناخته آنرا به مايعي خوشبو و خوش طعم ، شيرين ، مقوي ، نشاط آور و نيکو حضال تبديل کرده و در سلولهاي مومي شکل که از قبل ساخته است ذخيره مي نمايد .
براي تهيه يک کيلوگرم از اين شهد گوارا زنبور ناگزير است 120 تا 150 هزار بار شهد حمل کند وبراي فراهم نمودن آن ده ميليون گل را بازديد کرده و از آنها شهد ( انگبين ) تهيه نمايد و مسافتي معادل هفت بار دور زمين پرواز کند . شهدي که بدين طريق فراهم مي شود 40 تا 80 درصد آب است و زنبورداران عسل بايد ميزان آب آنرا به 18 الي 20 درصد برسانند تا عسل آماده شده بدست آيد . براي تغليظ نمودن آن زنبورداران عسل مجبور هستند شهدي را که روز به کندو حمل کرده و درون سلولهاي شان ذخيره نموده اند شب هنگام مجددا از داخل شان ها مکيده و وارد کيسه عسلي خود مي نمايند در آنجا کمي از آب آنرا جذب و موادي از قبيل هورمون ها و آنزيم ها به آن اضافه مي نمايند و بعد داخل حجره ها مي ريزند . اين عمل توسط ساير زنبورها تکرار مي شود و مقداري از آب آنهم در مجاورت هواي کندو که از بال زدن زنبورها ايجاد مي شود تبخير شده و در پايان مواد ديگري از قبيل اسيد هاي آلي و مواد ضد عفوني کننده به آن اضافه مي نمايند . عمل تغليظ آنقدر ادامه مي يابد تا عسل به غلظت طبيعي خود برسد ، آنگاه آنرا در داخل سلولها ذخيره مي کنند و درب آنرا با موم مي پوشانند بدين ترتيب عسل انبار شده مي تواند براي مدت طولاني نگهداري شود .
معده زنبور عسل
اين حشره با تمام کوچکي اش دو معده دارد ، شهد گلهاي مکيده شده وارد معده اول مي شود که بوسيله دريچه اي به معده دوم مربوط است . معده دوم عمليات گوارشي را انجام مي دهد .
معده اول را کيسه عسلي يا چينه دان مي گويند کليه مراحل تبديل شهد به عسل در اين معده انجام گرفته و عسل رسيده و آماده شده از طريق خرطوم زنبور به سلولهاي مومي شکل ريخته مي شود . کيسه عسلي به وسيله دريچه اي به معده دوم ( معده اصلي ) منتهي مي شود زنبور عسل در صورت لزوم جهت تغذيه خويش با اندک فشار بوسيله ماهيچه هاي اطرافش دريچه را باز مي کند و از اين طريق عسل مورد نياز زنبور وارد معده اصلي شده و صرف تغذيه آن مي شود و ساير عمليات از جمله گوارش و دفع مدفوع مربوط به اين معده مي باشد .
بعضي از افراد فکر مي کنند که عسل مدفوع يا فضولات زنبور عسل است در صورتيکه کاملا اشتباه است مدفوع زنبور عسل ماده اي است آجري رنگ تا قهوه اي که عموما خارج از کندو دفع مي شود و به هيچ وجه قابل استفاده نمي باشد در صورتيکه عسل محصول داخلي کندو و يک ماده غذايي بوده و با مدفوع زنبور قابل مقايسه نيست . بنابراين عسل نه تنها مدفوع زنبور نيست بلکه هيچ رابطه اي بين عسل و مدفوع زنبور وجود نداشته و ندارد .
به هر حال بايد دانست که عسل ماده حيات بخشي است که از مواد بي شمار زنده گل و گياه ترکيب يافته است نه از فضولات گل يا زنبور .

عسل يک محصول غذايي مفيد و يک اکسير پر ارزش است که از قرنها پيش به عنوان عاليترين و مقوي ترين غذاها شناخته شده و همچنين به واسطه ويژگي هاي شفابخش خود ب ...

عسل يک محصول غذايي مفيد و يک اکسير پر ارزش است که از قرنها پيش به عنوان عاليترين و مقوي ترين غذاها شناخته شده و همچنين به واسطه ويژگي هاي شفابخش خود ب ...

بسم الله الرحمن الرحيم و اوحي ربک الي النحل ان اتخذي من الجبال بيوتا و من الشجر و مما يعرشون.ثم کلي من کل الثمرات فاسلکي سبل ربک ذللا يخرج من بطونها ش ...

مقدمه زنبور عسل يکي از حشرات مفيد براي انسان است که متعلق به رده دوبالان مي‌باشد. زنبور عسل خيلي پيش از انسان در روي زمين بوجود آمده و زندگي مي‌کرده ا ...

عسل بيشتر در شمار فرآورده هاي کشاورزي مانند ذرت ، سيب زميني و غير و شناخته شده است و بيشتر اوقات بهره برداري از زنبور عسل براي توليد عسل همزمان با گرد ...

● مقدمه : عسل تركيبي طبيعي مملو از قندها است . تمامي اين قندها ساده اند و در عسل فيبري وجود ندارد. دوتركيب مهم و فراوان عسل فروكتوز و گلوكز اند و آب س ...

کربوهيدراتها ، منبع مهم غذايي اند. کربوهيدراتها همچنين به عنوان واحدهاي سازنده چربيها و نوکلئيک اسيدها عمل مي کنند. سلولز ، نشاسته و قند معمولي ، کربو ...

1)خاصيت گرم دارد ، چاق کننده ، صاف کننده خون و مولد خون ، پوست انگور دير هضم و دانه آن سرد و خشک است 2)انگور براي درمان بيماري فشار خون ، روماتيسم ، ن ...

دانلود نسخه PDF - عسل