up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله عرفان در ادبيات معاصر PDF
QR code - عرفان در ادبيات معاصر

عرفان در ادبيات معاصر

عرفان در ادبيات معاصر بررسي مي‌شود

پروردگار عالم با خلقت و تعليم آدم(ع) وي را به جمع فرشتگان عرضه فرمود و همه ملائك بجز ابليس (عزازيل) پس از آزمايش و تاييد شايستگي نظري جانشيني آدم(ع) در زمين، به فرمان خدا به ايشان سجده كردند. سپس خداوند متعال تنها با يك توصيه و هشدار، به آدم اختيار كامل داد تا به اتفاق زوج خود در باغي مملو از درختان گوناگون رحمت الهي ساکن شود و به اتفاق از همه محصولات و امکانات آن باغ بهره مند گردند. اصل توصيه و هشدار الهي، مربوط به خودداري آدم و زوجش از نزديكي به يکي از درختان جنت بود که ظاهرا درخت و محصولات آن متعلق به ابليس مي باشد.
ابليس از نژاد جن و جنس آتش، مخلوقي است كه با سوابق درخشان در پرونده عبادي خود به مقام فرشتگان رسيده است، او در آزمايش آخر با ابراز تکبر و خود داري از سجده بر آدم و اظهار برتري نسبت به وي، مردود شده و با وجود داشتن درختي پر محصول در بهشت وحدت، به صفت شيطاني متصف و از مقام رفيع قبلي مترود و نزول داده شد.
ابليس که خود را در آزمايش آخر اغوا شده و مغرور ديد، از خداوند رحمان تا دوره بعثت مهلت خواست و خداوند نيز تنها تا وقت معلومي به وي مهلت داد، آنگاه ابليس به عزت الهي قسم ياد کرد که آدم و بني آدم را نيز با جلوه گري زينت ها، حيات، قدرت و غرور دنيا اغوا خواهد نمود و در اين رابطه هيچكس از مدعيان بندگي خدا پايان نامه رهايي به دست نخواهد گرفت، مگر اينكه در مقام بندگي به بينشي كمال يافته (مخلص)، رسيده باشد.
از اينرو پرودگار عالم به ابليس فرمود: اين راه راست و مستقيم من است كه تو بر بندگان تابع و خالص من كه از هدايت و راهنمايي من تبعيت نموده و در بينش به كمال راه يافته اند، تسلط نخواهي يافت، مگر كساني كه فريب وعده هاي غرور آميز و گمراه كننده تو را بخورند و از تو تبعيت نمايند، در اينصورت جهنم نا آگاهي و جهل از تو و پيروان تو پر خواهد شد.
بهشت وحدت و اختيار آدم و زوجش
اختيار کامل بهره برداري آدم و زوج وي در باغ وحدت و رحمت الهي از آنجا ثابت مي گردد که ايشان با اختيار خود به درخت ممنوعه (درخت تضاد) نزديک و از محصول آن تناول نمودند و با اين عمل به نفس خود ظلم کردند و خود را به سختي و مشقت قوانين عادلانه حاكم بر جهان دو قطبي (خير و شر)، دچار نمودند. به عبارتي بهداشت معنوي خود را با دست خود به خطر انداختند.
تاثير پذيري آدم و زوجش نسبت به وسوسه هاي اغوا کننده و ظاهر فريب ابليس به منظور جاودانگي و يا فرشته شدن، موجب نزديکي و تناول ايشان از محصولات درخت ممنوعه گرديد و با اجراي اين عمل، قسم ابليس نيز تحقق يافت.
به محض تخلف آدم و زوجش در بهشت وحدت، مخلوقي خلق شد که محصول مشترک آدم و ابليس بود. اين مخلوق انسان نام گرفت يعني محصولي از فراموشکاري، عجله، ظلم، جهل، ناسپاسي، کفر، طغيانگري، حريصي، کم طاقتي، هلوعي، مجادله، تنگ نظري، ضعيفي، نوميدي و... در ظاهر و با پشتوانه کل اسماء الهي و تجارب کيفي آدم(ع) در باطن خود.
آدم و زوجش پس از رفع سر مستي ناشي از تناول ميوه ممنوعه، در يك لحظه خود را آلوده و سلامتي معنوي خود را آسيب ديده مشاهده کردند و لذا تلاش نمودند تا آسيب ها و آلودگي هاي ظاهر شده را با محصولاتي از درخت هاي مجاز باغ وحدت، بپوشانند در همين حال نداي پروردگارشان را شنيدند که خطاب به آنان فرمود: مگر شما را از نزديکي به اين درخت نهي نکردم و نگفتم که شيطان دشمن آشکار شماست.
در اين هنگام آدم و زوجش با لطف و رحمت الهي، مضطربانه به خود آمدند و اندوهگين از عمل گذشته و ترسيده از ابتلاي به مشقت وعده داده شده در آينده، گفتند: پروردگارا ما به نفس خود ظلم کرديم و اگر ما را مورد مغفرت و رحمت خود قرار ندهي بطور حتم از خسارت ديدگان هستيم.
خداوند توبه پذير، توبه آنان را پذيرفت و فرمود: همگي از مقام فعلي خود در بهشت وحدت به دنياي احاطه شده در تضاد هبوط کنيد، بعضي از شما دشمن بعضي ديگر خواهيد شد و در زمين تا زمان معيني مستقر و زندگي خواهيد کرد و در آن مي ميريد و از آن خارج مي شويد.
خداوند رحمان چون اندوه و اضطراب فراوان ايشان را ديد، باز با مهرباني فرمود: جهت هدايت شما هادياني را مي فرستم چنانچه از آنان تبعيت کرديد نه گمراه مي شويد و نه به مشقت خواهيد افتاد و در اين صورت هيچ اندوه و ترسي، بهداشت معنوي شما را به خطر نمي اندازد.
اين داستان واقعي با مفاهيم فراوان سمبليک و راز آلود، اساس كشف رمز خلقت آدم بعنوان خليفه الهي در زمين (بستر حرکت) و اصول رعايت بهداشت معنوي وي محسوب مي گردد.
اکنون سه گروه براي اثبات اشرفيت آدم و بني آدم در آزمايش عملي و کشاکش زندگي در دنياي تضاد قرار گرفته اند تا برتري خليفه الهي در زمين و حلقه انا لله و انا اليه راجعون را تحقق بخشند.
1- گروه آدم و بني آدم (لشگر الله)
2- گروه شيطان و بني شيطان (لشگر شيطان)
3- گروه انسان هاي محصول مشترک آدم و ابليس.
تحقق وعده الهي
همه وعده هاي الهي بر اساس قوانين عادلانه حاكم بر جهان هستي و به مثابه اذن خدا، براي سه گروه آدم، شيطان و انسان، تحقق يافته است. از اينرو آدم(ع) عليرغم برخورداري از دانش و علم تئوري و نظري (علم و عقل جزء) ثابت نمود كه براي خلاصي از وسوسه ها و حربه هاي فريبنده شيطان، بينش و تجربه عملي لازم و كافي را ندارد. از اينرو بطور جدي نيازمند تسليم و تبعيت خالصانه از هدايت هاديان الهي مي باشد تا از اين طريق نيز به كمال (علم و عقل كل) برسد.
خداوند صادق به وعده خود وفا نمود و عليرغم تخلفات پي در پي انسان طالب آدم شدن، پيامبران و هادياني را از جنس خودشان براي هدايت و کمک به ارتقاء بينش ايشان برگزيد. اولين برگزيده الهي پس از هبوط، خود آدم(ع) بود و پيوسته اين رسالت در فرزندان صالح ايشان تا نوح(ع) و تا ابراهيم(ع) و تا موسي(ع) و تا عيسي(ع) و تا خاتم پيامبران محمد(ص) تداوم يافت و پس از خاتم، تا کنون نيز زمين از هادي و حجت(عج) برگزيده، خالي نبوده است.
کليه رسولان و پيامبران الهي در هر دوره دستورات هاديانه پروردگار عالم را براي هدايت مردم راه گم کرده و جوياي، حق بيان مي کردند و مجموعه سيره و رسالت ايشان بعنوان كتاب دين و مرام و سيره به نسل هاي بعد از آنان منتقل مي شد.
همه اديان الهي ريشه در وحدت، تسليم و توکل انسان سرگردان جهت تسليم به پروردگار عالم داشته است و دين حنيف ابراهيم(ع) جلوه بارز و شاخص شروع عملي دين اسلام مي باشد. دين حنيف اسلام با رسالت حضرت محمد(ص) به دوره تمام و کمال خود رسيد.
محور بنيادين بهداشت معنوي همه اديان الهي تبعيت عملي پيروان آنان از سه اصل زير مي باشد:
1- اصل وحدت وجود: لا اله الا الله هيچ خدايي بجز خداي يكتا وجود ندارد.
2- اصل عبادت عملي در وحدت: اياك نعبد عبادت تنها و تنها مخصوص خداي يگانه است.
3- اصل زندگي عبادي در وحدت: اياك نستعين استعانت و كمك خواستن و هر گونه درخواستي فقط و فقط از خداوند يكتا سزاوار است.
اصول همه اديان الهي هيچگاه از اصول اسلام جدا نبوده است و لذا كوچكترين اختلاف و تفرقه اي نيز در بين هيچ يك از پيامبران، رسولان و صالحين و مومنين به ايشان در اين خصوص وجود ندارد.
از اينرو تمامي امامان و واليان اديان بخصوص ائمه اطهار عليهم السلام و شيعيان حقيقي ايشان بعنوان انگشت اشاره و راهنما براي راه گم كردكان، در مقابل نظريه پردازان دروغين بهداشت معنوي جامعه پيوسته و با صلابت سه اصل فوق را تا پاي جان خود عمل نموده و همواره تابعين خود را نيز به رعايت دقيق اين سه اصل دعوت و تبشير و انذار مي نمايند.
آغاز گران خلل در بهداشت معنوي جامعه توحيدي
در زمان حيات و دوره رسالت هاديان و پيامبران الهي، عده اي از مستضعفين و موحدين فارق از جنس و نژاد و سن و سابقه و علم و ثروت و مقام و قدرت و... به منظور ارتقاء بينش و حفظ و تقويت بهداشت معنوي خود به طور متحد گرد پيامبران جمع و دستورات ايشان را کاملا رعايت مي کردند و عده اي هم به ضديت، تشکيک و دشمني و ايجاد تفرقه در بين مومنين مي پرداختند و عده اي ديگر نيز بطور منافقانه در بين اين دو دسته به حفظ منافع و موقعيت و افزايش ثروت و قدرت مشغول مي شدند.
بر مبناي گزارشات تاريخ انبياء، هميشه دو گروه دشمن و منافق، با بکار گيري ابزارها و حربه ها و وعده هاي فريبنده و قدرتمدار شيطان هموار خطري جدي براي سلامت و بهداشت معنوي گروه مستضعف و موحد جامعه خود، بوده اند.
نکته بسيار جالب توجه اين است که دو گروه دشمن و منافق حاكم بر جوامع، هميشه توجيه رفتار متضاد و نفاق انگيز خود نسبت به گروه مستضعف و مومن را تحت عنوان حفظ بهداشت معنويت جامعه توجيه كرده و از نظريه خود با آب تاب فراوان دفاع نموده و توسط رهبانان و قديسان و روحانيان طرفدار خود، حكومت ها و دولت هاي خودكامه خود را موظف و مكلف به قانونمندي اوامرشان تحت عنوان دستورات ديني و يا مذهبي، جلوه داده اند.
به استناد آيات روشن قرآن كريم، فرعون و اطرافيان او بدون شک، از جمله اولين نظريه پردازان بهداشت معنوي جامعه بوده اند، چرا که در برابر تعاليم الهي موسي(ع) به مردم مصر، گفتند:
اطرافيان فرعون گفتند: بى‏شک، اين (موسي) ساحرى ماهر و دانا است!(اعراف-109)
و اشراف قوم فرعون گفتند: آيا موسى و قومش را رها مى‏کنى که در زمين فساد کنند، و تو و خدايانت را رها سازد؟! فرعون گفت: بزودى پسرانشان را مى‏کشيم، و دخترانشان را زنده نگه مى‏داريم؛ و ما بر آنها کاملاً مسلّطيم! (اعراف-127)
و فرعون گفت: بگذاريد موسى را بکشم، و او پروردگارش را بخواند! زيرا من مى‏ترسم که دين شما را دگرگون سازد، و يا در اين سرزمين فساد بر پا کند! (غافر-26)
در اين آيات به روشني ديده مي شود که حتي فرعون نيز با سابقه کاملا مشخص ظلم و فساد در جامعه، با بهانه نظريه حفظ بهداشت معنوي جامعه، موسي (ع) را متهم به ساحر بودن، تغيير دين مردم و فساد در زمين محکوم مي نمايد و مجازات او را در قانون دولت خود، قتل تعيين مي نمايد.
درست شبيه به همين نظريه را در دوران شاهنشاهي قبل از انقلاب اسلامي ايران نيز شاهد بوده ايم. در آن دوران شاه و طرفداران وي با بهانه نظريه حفظ هارموني و بهداشت معنوي جامعه هزاران نفر از مبارزان مومن و موحد را بطور کاملا قانونمند، حتي با فتواي برخي از (ظاهرا) روحانيان درباري تحت آزار، شکنجه و قتل دولت و رژيم خود قرار دادند.
علت اصلي به خطر افتادن بهداشت معنوي جامعه
هاديان، رسولان و پيامبران الهي دستورات خالص خود را به پيروان مومن و موحد منتقل و خود از ميان ايشان رحلت مي نمايند. اين دستورات الهي در قالب احکام دين بعنوان ميراث در دست قديسان و رهبانان و روحانيان قوم (جامعه) قرار مي گيرد. چنانچه اين وارثان دين و مرام الهي نيز درست مانند رسولان مطالب و دستورات ديني را به ديگران انتقال دهند، بطور طبيعي نبايد هيچ اختلافي در بين مردم و مدعيان اديان و مذاهب گوناگون بوجود بايد. چرا که طبق آيه شريفه قرآن: بين هيچ يک از پيامبران و رسولان اختلافي نيست.
اكنون چنانچه در بين افراد و گروه هايي که خودشان، خودشان را مالک و وارث و حراست کننده دين حنيف الهي تلقي مي کنند، اختلافات و تفرقه شديدي نمايان باشد بطوري که حتي ظاهر روحاني آنان نيز مشتبه جلوه نمايد و اعتماد مردم از ايشان سلب گردد، مي توان يقين يافت که بهداشت معنوي جامعه به خطر افتاده است.
معمولا در هنگامي که اينگونه اختلافات براي ازدياد قدرت و حوزه نفوذ افراد، گروه ها و فرقه هاي ديني و مذهبي شدت مي يابد، و موحدين و مومنين بجاي تاسي به وحدت با کينه و حسد و انتقام نسبت به هم متفرق مي گردند، فرصت و زمينه لازم و كافي براي ظهور و سلطه فرعون با طرح نظريه حفظ هارموني معنويت جامعه، فراهم مي گردد و در مقابل خداوند نيز موسايي را براي جلوگيري از طغيان فرعونيان، مامور مي سازد. (اذهب الي فرعون انه طغي)
دلايل عمده پيدايش مسائل و مشكلات امروز مردم
كليه مشكلات امروز مردم (جامعه اسلامي) از بينش و غفلت ديروز و امروز ملوك معنوي جامعه ناشي شده است. واضح است كه اگر در يك جامعه اسلامي مشكلات اساسي مردم قابل مشاهده عموم مي شود، اين علامت روشن نشان دهنده وجود مشكلات در بين ملوك معنوي ايشان به حساب مي آيد! چرا كه الناس علي دين ملوكهم معروف است.
از اينرو نخستين برهم زنندگان بهداشت معنوي جامعه، متوليان و وارثان و حراست كنندگان از دين و مذهب الهي بعنوان ملوك معنوي جامعه هستند. بطور مسلم طبق وعده پروردگار عالم، به خاطر اميال زياده خواه، منحرف و تفرقه انگيز ملوك معنوي، خداوند عادل هيچگاه مستضعفين عالم را بدون يار و ياور و هدايت كننده رها نمي كند.
غافل بودن از خود و اطرافيان خود نسبت به رعايت اصول دين مبين اسلام و سوق دادن مشكلات خود ساخته و خود پرورده به ديگران با نظريه هاي فرافكنانه مانند بهداشت معنوي جامعه، تنها به مثابه ابزاري است كه ملوك فعلي دين و دنيا مي توانند بطور موقت از آن بهره گرفته و تنها مخالفين را قانونمندانه و حاكمانه، تضعيف و يا حذف كنند.
اين عده از غفلت زدگان ديروز و امروز در دين و دنيا غافل از اين حقيقت هستند كه خداوند متعال در باره ايشان فرموده است: و مكروا و مكرالله والله خير الماكرين، و شما تمامي مكر خود را بكار ببريد و خداوند نيز مكر خود را به شما نشان خواهد داد در حالي كه مكر خدا برترين مكرها است.
تاسي و تاكيد ملوك دين و شريعت در قالب صرفا احكام رساله اي، تنها به حفظ ظواهر و مناسك و مراسم صحيح، براي مقدمه ورود به ايمان لازم است ولي به هيچوجه براي قائم شدن و كمال يافتن در دين الهي كافي نيست.
تاكيد افراطي و كوركورانه و جبارانه بر حفظ ظاهر مناسك و مراسم و مستحبات بدون فراهم نمودن زمينه تحقيق و پژوهش در اصول دين (توحيد، عدالت، معاد جسماني، نبوت و امامت) و ارتقاء ايمان به يقين در دل مومن و موحد، از جمله مشكلات امروز مردم جامعه ما و بطور كلي جامعه بشريت است.
گزينش و انتخاب افرادي خاص با معيار هاي كليشه اي و ظاهربينانه علم زميني توسط گروه هاي متفرق، براي تعليم علوم آسماني و معنويت و دين الهي و به منظور حاكم نمودن اين افراد بعنوان ملوك معنوي و ديني بر عوام الناس، از مشكلات جدي رايج امروزي جامعه معنوي است.
توسعه طلبي و گسترش حوزه نفوذ و قدرت مادي گروه ها و جمعيت هاي مدعي حراست از دين و معنويت الهي با تمسك به هر وسيله و حربه ظاهر فريبي (حتي من دون الله و شيطاني)، از دلايل عمده پيدايش مسائل و مشكلات امروز مردم است.
اكنون اگر چه ملوك معنوي، تمامي تلاش خود را بكار گيرند تا جهت حفظ ظاهر و مصلحت، تنها اختلافات و مشكلات بين خودشان آشكار و رسانه اي نشود و موارد آشكار شده را نيز به گردن دشمنان و شياطين و... معطوف نمايند، ولي نزد خداوند بينا، شنوا، عالم و عادل، خواهي نخواهي خودشان جزو متهمان رديف اول پيدايش مسائل و مشكلات معنوي امروز جامعه محسوب مي شوند.
رعايت اصول دين مبين اسلام، ضامن بهداشت معنوي جامعه
جامعه معنوي، جامعه اي است كه همه افراد آن با تحقيق و پژوهش آزاد اصول دين خود را درك نموده و با اختيار كامل (بدون اجبار، تلقين و اكراه)، خود را موظف به رعايت احكام شريعت دين انتخابي، نموده اند. اين جامعه اگر چه در شريعت اديان، گوناگون است ولي كاملا متحد و موحد و بدون كوچكترين اختلافي به سمت صلح، سلامت و كمال همه جانبه حركت مي نمايد.
به منظور رسيدن به چنين جامعه اي كه هيچ تهديدي بهداشت معنوي آن را خدشه دار ننمايد، زمينه سازي و ايجاد شرايط زير براي عموم شهروندان آن ضروري است:
1- زمينه سازي غير دولتي و غير حكومتي به منظور حضور گسترده و فراگير و جذب خودجوش كليه حق طلبان و خدا جويان، جهت انجام پژوهش و تحقيق عملي بيطرفانه و آزاد بر روي اصول دين اسلام حنيف (توحيد، عدالت، معاد جسماني، نبوت و امامت) ابراهيمي(ع) و محمدي(ص) و حقيقت تشيع، به شيوه تعليمات امام جعفر صادق(ع)
( فارق از تبعيض هاي مرسوم در سن و سال، نژاد، جنسيت، وضع ظاهر، سابقه، پست، مقام، رتبه علمي، مدرك تحصيلي، استعداد، هوش، دين، مذهب و.... افراد.)
2- بازنگري و اصلاح واژه هاي و سنت هاي آباء و اجدادي و کشف رمز و ارائه كيفيت مناسک، مراسم و عبادات دين حنيف، به منظور ارتقاء بينش و ضد ضربه شدن مومن، متقي و يقين يافته در برابر حربه ها و ترفندهاي متنوع و ظاهر فريب لشگريان شيطان.
3- آماده سازي عمومي مومنين و خداجويان موفق در عرصه هاي گوناگون جهادهاي اصغر (مبارزه با شيطان و جهل بيرون)، براي شروع و حضور ايشان در جهاد اكبر (مبارزه با شيطان و جهل درون).
4- زمينه سازي فراگير به منظور ارتقاء بينش اسلامي عموم مردم براي حضور و درك ماهيت ظهور اباصالح المهدي(عج) بدور از تعصبات، خرافات، تشريفات و مراسم ظاهر فريب و اغواكننده.

زبان عربي گذشته از پيوند هزارو چند ساله اش با زبان فارسي ، زبان دين ماست و لذا براي بررسي آن حتما لازم است که ادبيات عرب و تاريخ ادبيات عرب برسي شود . ...

سر آغاز جشن ِ نوروز، روز نخست ماه فروردين (روز اورمزد) است و چون برخلاف ساير جشن‌ها برابري نام ماه و روز را به دوش نمي‌كشد ، بر ساير جشن‌ها‌ي ايران با ...

آن چه امروز عرفان سرخ پوستى نام گرفته است، ناظر به آموزشهايى است كه كارلوس كاستاندا از پير سرخ پوستى به نام (دون خوان) فرا گرفته و در يازده كتاب نگاشت ...

مراحل سير و سلوك در عرفان كاستاندا هر مسلك عرفاني، داراي ويژگي ها و خصوصيات منحصر به فردي است. البته اين سخن بدان معنا نيست كه هر آنچه در آن مصداق عرف ...

هميشه بوده و هستند کساني که با اهداف گوناگون به جاي پرداختن به نسخه اصيل و راستين، نسخه هاي بدلي و دروغين را مي سازند و بخورد اين و آن مي دهند تا از ا ...

موضوع بحث، ويژگيهاي انسان كامل از ديدگاه عرفاني است كه ضمن آن برخي از ابعاد وجودي امامان معصوم عليه السلام را كه بيشتر عرفا به آن پرداخته اند مرور خو ...

عاشورا مکتبي است که آن را از هر منظر که بنگريم،درس ها ي بي شمار دارد چراکه در آن سرزمين بي آب و علف و در آن کوير سوزان و در آن روزهاي اندک و آغازين مح ...

«اَلصَّلوةُ مِعراجُ المُومِن». نماز معراج مؤمن است. پيامبر اکرم (ص) نماز زيباترين جلوه پرستش، والاترين گونه نيايش، جلوه اي زيبا از بند گي و عبود يت و ...

دانلود نسخه PDF - عرفان در ادبيات معاصر