up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله عدالت جويي PDF
QR code - عدالت جويي

عدالت جويي

بي عدالتي و احساس عدالت!

« يا ايها الذين آمنوا کونوا قوامين بالقسط، اي کساني که ايمان آورده ايد! کاملاً قيام به عدالت کنيد! »(۱)
عدالت جويي، عدالت خواهي، حق گويي، تلاش براي ايجاد و برقراري عدل و داد و مبارزه با ظلم و بيداد، سابقه اي به بلنداي تاريخ دارد و در اين راه بسياري از انبياء، اولياء، امامان و صالحان، براي بدست آوردن عدالت جان خود را تقديم کرده اند.
همچنين از باورهاي عمومي جهان اسلام، به ويژه جامعه تشيع، اعتقاد به مهدويت و آمدن مصلحي بزرگ است. آن که تلاش هاي شبانه روزي ديگر مصلحان و مشعلداران هدايت را به ثمر مي رساند و انسان گرفتار کج رويها و دلخوشي هاي زودگذر و اضطراب و دودلي و حيرت را نجات مي بخشد.
چند روز پيش، قبل از نگارش يادداشت«نيم نگاهي به عدالت خواهي در سيره الهي»(۲) با يکي از اصحاب رسانه درباره اين موضوع مشورت مي کردم.
ايشان که خود اهل قلم است و دستي بر آتش دارد، به نکته جالبي اشاره کرد و مطلب نغزي گفت که مرا به فکر واداشت؛ وي درباره بي عدالتي گفت:«عدم احساس بي عدالتي از بي عدالتي بدتر است».
با اندکي تأمل در اطراف خود، يا مراجعه به اخبار و آمار متوجه هزاران هزار نوع بي عدالتي، ظلم و ستم از سوي ستمکاران و مستکبران عالم مي شويم.
امروز جهان شاهد بي عدالتي اجتماعي، اقتصادي، جنسي، فرهنگي، غذايي و بي عدالتي در رنگ پوست، دين، مذهب و بي عدالتي در تکنولوژي، تسليحات، آموزش، امکانات و بسياري از بي عدالتي هاي ديگر است.
اما نکته قابل توجه و تأمل برانگيز اين است که بسياري از افراد جامعه بشري و انساني فارغ از اين همه بي عدالتي، احساس عدالت مي کنند و با فراغ بال و آرامش خاطر در سايه اين عدالت کاذبي که ديگران برايشان ساخته اند به زندگي مي پردازند.
از سوي ديگر، مستکبران و ستمگران عالم، موفقيت و پيروزي خود را در گرو اين احساس عدالت مي دانند و از هر وسيله و حرکت تبليغي براي ايجاد اين عدالت کاذب استفاده مي کنند.
رهبر معظم انقلاب اسلامي که خود ساليان سال است، پرچم عدالت خواهي را بلند کرده و عدالت را مطالبه مي کند در اين باره مي فرمايد:«بزرگترين آرمان بشر از اوّل تاريخ انسان (يعني از آن زماني که انسانْ تعقّلي يافته و فکري به سراغ او آمده، و به زندگي خود، نظم و ترتيبي داده است) تا امروز، آرزوي تحقّق عدالت است.
زندگي انسان بدون عدالت، همان چيزي است که شما در زشت ترين چهره هاي تاريخ بشر مشاهده مي کنيد. امروز هم در گوشه و کنار دنيا مشاهده مي شود. همه بدبختيهايي که شما در جوامع مختلف مي بينيد، ناشي از ظلم و بي عدالتي است.
ممکن است ظاهر امور، اين را نشان ندهد؛ اما باطن قضيه، اين است. اگر شما مي بينيد در گوشه اي از عالم، کودکان از بي غذايي جان خود را از دست مي دهند، ظاهر قضيه اين است که به دليل نيامدن باران، خشکسالي شده است؛ اما باطن قضيه، چيز ديگري است. باطن قضيه، بي عدالتي است.
اگر عدالت از نسلهاي گذشته بر آن جامعه حکمفرما بود و چنانچه عدالت بر محيط زندگي بشر حکمفرما بود، انسان مي توانست در سايه استقرار عدالت، محيط زندگي خود را طوري بسازد که براي او قابل زيست باشد و فرزند او به آن فلاکت نيفتد و زندگي، اين قدر زشت و دردآور نشود. در اثر بي عدالتي، انسانيت دچار اين بيماريها و دردهاست».(۳ )
براي آشنايي بيشتر با اين مبحث در زير به نمونه اي از بي عدالتي هاي موجود در جامعه و راهکار هاي ستمگران و مستکبران براي ايجاد احساس عدالت و آرامش کاذب اشاره شده است.
● بي عدالتي اجتماعي و فرهنگي
در بعد اجتماعي و فرهنگي، رواج فساد، فحشا، بي بند و باري، اعتياد به مواد مخدر، عرفان هاي نو ظهور و ساختگي، استفاده از تمام امکانات، وسايل تبليغي، تکنولوژي، رسانه و علم، بخشي از ابزاري است که امروزه براي مبارزه با عدالت خواهي و حق طلبي استفاده مي شود.
به طور معمول جوانان با فطرت پاک خود، همواره جوياي عدالت و حق در جامعه بوده اند؛ دشمنان عدالت با رواج ابزاري که گفته شد و ايجاد شادي هاي کاذب و ايجاد حس عدالت کاذب اين خواسته فطري و به حق جوانان را منحرف کرده اند.
ايجاد شبکه هاي ماهواره اي و استفاده از قالب هاي هنري همچون رمان و داستان هاي کوتاه با مضامين جنسي، تئاتر، فيلم سريال، شعر، عکس، کاتالوگ و کليپ کالاهاي لوکس تبليغاتي و مقاله با هدف ترويج پوچ گرايي يکي از اين شگردها است و موجب ترويج فساد اجتماعي، بي هويت کردن نسل جوان، گسترش فساد و خشونت، نا امني، بي کاري و مشکلاتي از اين دست مي شود.
نوشتن کتاب هاي مشاوره اي و روانشناسي همچون چه کسي قورباغه مرا قورت داده است، چه کسي پنير مرا جا به جا کرد و .... نمونه اي از دعوت مردم به رضايت از وضع موجود و ايجاد احساسات و آرامش کاذب در جامعه است.
رهبر معظم انقلاب در اين باره مي فرمايد:«امروز در دنيا بي عدالتي هائي وجود دارد که کسي نميتواند به اينها اعتراض کند. بمجردي که اعتراض مي کنند، با ابزارهاي علمي، با امکانات علمي، با همين دانش ارتباطات که امروز رو به شکوفائي روزافزون است، هر صداي معترضي را خفه ميکنند....
يک چنين بي عدالتي اي امروز وجود دارد. علم بايد با اين بي عدالتي بجنگد. امروز علم در خدمت اين بي عدالتي است؛ امروز علم در خدمت ظالم ترين انسانها و ظالم ترين جوامع است؛ بايد از اين حالت خارج شود».(۴)
در بعد اقتصادي نيز امروز شاهد هزاران نوع بي عدالتي و فساد و تباهي در جامعه هستيم، فاصله اقتصادي جوامع مستکبر با کشورهاي مستضعف غير قابل انکار است.
گرسنگي، فقر، فساد و بهره کشي از انسان هاي بيگناه در آفريقا و برخي کشور هاي ديگر نشان از اين بي عدالتي دارد، اما مستکبران باز هم با استفاده از حرکات نمادين و ايجاد تفکرات غلط نوعي احساس عدالت کاذب ايجاد کرده اند.
در جوامع غربي اين گونه القاء مي شود که اگر کشور هاي ديگر دچار فقر اقتصادي، گرسنگي و بيماري هستند، به دليل توحش و نداشتن فرهنگ است و خود کرده را تدبير نيست.
هزاران هزار تن گندم را به دريا مي ريزند تا قيمت آن در بازار جهاني ثابت بماند، سپس سازمان فائو(سازمان خوار بار و کشاورزي سازمان ملل متحد) را راه اندازي کرده روزي را به عنوان روز جهاني غذا نام گذاري مي کنند و به ريش گرسنگان مي خندند.
در کشور هاي عربي هم با تبليغات گسترده براي جلوگيري از عدالت خواهي و حق جويي مسلمانان، از سويي حاکمان ستمگر را به عنوان مهره هاي بازي بر سر کار مي گمارند و با ايجاد مذهب ساختگي وهابيت، سرسپردگي به حاکمان و حرام بودن هر نوع تفکري غير از آن را ترويج مي کنند.
از سوي ديگر در بوق هاي تبليغاتي خود مي دمند که ملت عرب، ملتي است که نياز به کار و تلاش ندارند، کفار برده شما هستند و براي شما تمام امکانات زندگي از قبيل مسکن، اتومبيل، خوراک و پوشاک را تهيه مي کنند و کافي است شما پول آن را پرداخت کنيد.
صندوق بين المللي پول و بانک جهاني در تلاشي هدفمند، به ايران وام پرداخت مي کنند و شرايطي را مي گذارند که در تحميل فرهنگ سرمايه داري غرب مؤثر باشد.
شرايطي مبتني بر تسريع خصوصي سازي، تعديل اقتصادي و هماهنگي با بازار آزاد جهان و ايجاد مناطق آزاد تجاري بخشي از اين شرايط است.
سپس با ترويج فرهنگ غربي، تغيير الگوي مصرف، تجمّل گرايي و مدهاي غربي در اين مناطق و تبليغات گسترده مردم را به بازديد از اين مناطق دعوت مي کنند و از اين رهگذر ذائقه عدالت خواهي مردم را تغيير مي دهند.
حضرت آيت الله خامنه اي در اين باره مي فرمايد:« قدرتهاي ستمگر عالم، بخصوص در صد سال اخير، بر حذف معنويت و ارزشهاي والاي انساني در زندگي جوامع بشري پاي فشرده اند و نتيجه ي آن، گسترش فسادهاي اخلاقي و اعتياد و بي بندوباري و ويراني بنيان خانواده و نيز رشد استثمار و افزايش فاصله ي ميان ملتهاي فقير و غني و دوري روزافزون از عدالت اجتماعي و بي اعتنايي به کرامت انسان و توليد سلاحهاي مرگبار و افزايش کشتارهاي دست جمعي گرديده است. علم نيز مانند انسان، قرباني حذف معنويت و بي اعتنايي به ارزشهاي ديني شده است.
اگر حضرت مسيح (عليه السّلام) امروز در ميان ما مي بود، لحظه يي را براي مبارزه با سردمداران ظلم و استکبار جهاني از دست نمي داد و گرسنگي و سرگرداني ميلياردها انساني را که به وسيله ي قدرتهاي بزرگ، استثمار و به جنگ و فساد و ستيزه خويي سوق داده مي شوند، تحمل نمي کرد».(۵)
● بي عدالتي سياسي
شعار دهن پرکن دموکراسي، حقوق بشر، حقوق کودکان، زنان و مسائلي اين گونه و متهم کردن ديگر کشور ها به رعايت نکردن اين حقوق، بازي ديگر دشمنان عدالت خواهي و حق طلبي در جهان است.
رهبر معظم انقلاب در اين باره مي فرمايد:« امروز در کشورهايي که دم از دمکراسي مي زنند، بي عدالتي از همه جا بيشتر است. در همين کشورِ امريکا، با اين که سالهاي متمادي مي گذرد که رسماً برابري حقوقي سياه و سفيد را روي کاغذ اعلان کرده اند، هنوز که هنوز است، ميان سياهان و سفيدان تبعيض حاکم است.
در بعضي از کشورهاي اروپايي، تبعيض هست. مسأله نژادي هنوز در آن جاها مطرح است. هنوز که هنوز است، قدرتمندان اين کشورها از جمله در امريکا اگر در داخل ملاحظه کنند که کسي، چيزي و جماعتي، با اقتدار مطلقِ سرمايه داري آنها معارضه اي دارد، بي رحمانه مي کوبندش!
کساني که اهل خبر و مطبوعاتند، به ياد دارند که چند سال قبل در ايالات متّحده جماعتي را زنده زنده در آتش سوزاندند! هفتاد، هشتاد مرد و زن و کودک را در امريکا در همان جايي که به خيال خودشان سگها و حيوانات حقوق دارند و اگر کسي به گربه يا سگ خود در خانه ظلم کند، ادّعا مي کنند که عليه اش اعلام جرم خواهد شد در روز روشن و جلوِ چشم مردم دنيا در آتش سوزاندند! همين کشور، از تروريست ترين کشورها و دولتهاي دنيا يعني صهيونيستها صريحاً حمايت مي کند.
امروز در دنيا، هيچ نظام و رژيمي از لحاظ گرايش به تبعيض و ظلم و فاشيزم و تروريزم، زشت عمل تر و سياهروتر از رژيم صهيونيستي نيست. رژيم صهيونيستي، تروريست و غاصب و نژادپرست و ظالم و متقلّب و خدعه گر و حيله گر و اخلالگر در امور دولتها و کشورها و ملتهاست، که اگر کسي اسناد افشا شده امنيتي آنها را ملاحظه کند، همه اينها را خواهد ديد. چنين کشوري، در مقابل چشم مردم دنيا، بزرگترين ظلمها را به اعراب مسلمانِ صاحب آن سرزمين نه فقط ساکن آن سرزمين؛ مالک آن سرزمين مي کند. از صد مورد ظلم آنها، يکي هم مورد تعرّض قدرتهاي جهاني قرار نمي گيرد و تازه اگر يک مورد از ظلمشان مانند مورد اخير در شوراي امنيت مورد تعرّض قرار گيرد و قطعنامه اي عليه رژيم صهيونيستي صادر شود، امريکا آن را وتو مي کند! شما ببينيد چقدر اينها بدکردارند؛ چقدر اينها طرفدار سياهي و ظلم و زشتي اند.»(۶)
● نتيجه
افراد بشر از ابتداي تاريخ تا کنون عدالت خواه، عدالت جو و حق طلب بوده اند و در همه اديان الهي به آمدن منجي و مصلحي براي جامعه عمل پوشانده به اين خواسته به حق بشري بشارت داده شده است.
ستمگران و مستکبران عالم نيز براي دست يافتن به خواسته هاي خود، با استفاده از تمامي وسايل و امکانات موجود همواره به دنبال ايجاد حس کاذب عدالت و حس رضايت جامعه بشري بوده و هستند.
بر منتظران منجي و مصلح موعود واجب است با انتظار پويا و سازنده بر عدالت خواهي، عدالت جويي و حق طلبي پافشاري کرده، در دام تبليغات گسترده ستمگران گرفتار نشوند.
بر دوش خواص و علماي قوم نيز وظيفه سنگين هدايت وراهنمايي مردم سنگيني مي کند، هدايت و راهنمايي که مردم را از سکون، سکوت، رضايت و احساس کاذب عدالت در مقابل بي عدالتي نجات دهد.
(۱) نساء (۴) ، ۱۳۵.
(۲) نشريه الکترونيکي ساعت صفر، شماره ۸۴.
(۳) بيانات در ديدار وزير علوم و استادان دانشگاه تهران ، سال ۱۳۸۸.
(۴) همان.
(۵) پيام به مسيحيان و مسلمانان جهان، به مناسبت سالروز ميلاد حضرت عيسي مسيح(ع)، ۱۳۷۷.
(۶) متن کامل بيانات مقام معظم رهبري در اجتماع بزرگ مردم در صحن امام خميني(ره) مشهد مقدّس رضوي ، ۱۳۷۶.

يکي از دغدغه هاي هميشگي انسان، عدم تسلط بر اموري چون مرگ، رخدادهاي طبيعي و مانند آن است. از اين رو بخش بزرگي از انديشه آدمي را به خود مشغول داشته تا ر ...

بحث عدالت در انديشه هاي سياسي اميرالمومنين (ع) بحثي بسيار گسترده و عميق است که تامل، تفکر و مجال قابل توجهي مي طلبد. در نوشتار حاضر با الهام از انديشه ...

● تعاريف عدالت اين مسئله که عدالت چيست، شايد چندان احتياج به تعريف نداشته باشد. افراد بشر کم و بيش ظلم را مي شناسند، تبعيض را مي شناسند. عدالت نقطه مق ...

الف) اهميت عدالت مسأله عدالت از ديرباز جزء مهمترين مباحث و دغدغه هاي بشر و اديان الهي و انديشمندان سياسي بوده است. عدالت اجتماعي را مي توان به عنوان ب ...

قرآن ابليس را به عنوان دشمن آشکار ياد مي کند و ضمن تبيين خطرات پنهان و آشکار او براي انسان يادآور مي شود که براي در امان ماندن از خطرات و دسيسه ها و و ...

عده اي پس از مطالعه و يا شنيدن بخشي از احکام اسلام و تحليل آن در فضاي فکري خود به اين نتيجه مي رسند که اين احکام يا براي اسلام نيست و جزء مثلا تحريفات ...

ارزش و آرمان متعالي انسان «عدالت» بعنوان يك ارزش و آرمان متعالي انساني، بويژه در بعد اجتماعي آن و از نگاه يك وظيفه حكومتي موضوعي است كه از ديرباز مدنظ ...

اگرچه برخي از ويژگي هاي موجودات ديگر در انسان است ولي انسان به غير از تمام موجودات مي باشد و با وجود مشترکاتي که ميان انسان و حيوان وجود داد، از امتيا ...

دانلود نسخه PDF - عدالت جويي