up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله عجايب هفتگانه قشم PDF
QR code - عجايب هفتگانه قشم

عجايب هفتگانه قشم

جزيره قشم با مساحتي نزديک به ۱۵۰۰ کيلومتر مربع نه فقط پهناورترين جزيره خليج فارس بلکه بزرگتر از بسياري از کشورهاي مستقل جهان است. اين جزيره همچون دلفين زيبا و بزرگ در تنگه استراتژيک هرمز خودنمايي مي کند. جزيره زيباي مرجاني قشم جاذبه هاي شگرفي دارد. به طوري که جاذبه هاي طبيعي آن از عجايب هفتگانه به شمار مي آيد. عجايب هفتگانه جزيره زيباي قشم شامل؛ ژئوپارک قشم، جنگل هاي دريايي حرا، بزرگترين غار نمکي جهان، تنگه چاهکو، بام قشم، دره ستاره ها و زيستگاه لاک پشت ها است.
● ژئوپارک قشم
ژئوپارک در لغت پارک زميني شناسي است و در واقع منطقه اي است که چند پديده بارز زمين شناسي و زيستي در آن قرار گرفته باشد. اين محدوده بايد بتواند در توسعه اقتصادي جوامع پيرامون خود نقش مؤثري ايفا کند.ژئوپارک ممکن است علاوه بر پديده هاي زمين شناسي از آثار تاريخي، بوم شناسي و ميراث فرهنگي و طبيعي ديگر نيز برخوردار باشد. ژئوپارک قشم داراي هشت سايت اصلي است. اين ژئوپارک داراي موزه اي است که حيات وحش منطقه و عکس هايي از پديده هاي زمين شناسي ژئوپارک را به نمايش مي گذارد. اين مجموعه نخستين و تنها ژئوپارک خاورميانه است که سال ۲۰۰۶ به ثبت شبکه جهاني ژئوپارک ها رسيد. در حال حاضر فقط ۱۷ کشور جهان ژئوپارک ثبت شده دارند که ايران نيز يکي از آنها است. در بين ژئوپارک هاي جهان، ژئوپارک قشم به واسطه واقع شدن در منطقه استراتژيک خليج فارس از اهميت بالاتري برخوردار است. از طرف ديگر ژئوپارک قشم به دليل قرار گرفتن بين ژئوپارک شرق آسيا و اروپا هم موقعيت ويژه اي در منطقه و هم بين ژئوپارک هاي ديگر دارد. قرار گرفتن سواحل در حاشيه ژئوپارک قشم باعث شده است تا زيبايي اين ژئوپارک چند برابر شود. از ديگر ويژگي هاي ژئوپارک قشم مجاورت با جنگل هاي حرا است که به ارزش آن افزوده است.
علاوه بر اين وجود بيش از ۲۲۰ گونه پرنده، ۳۰ گونه خزنده، ۲۰ گونه جانور چهارپا در محدوده ژئوپارک و اطراف آن باعث شده اين ژئوپارک از نظر اکوسيستم غني بسيار گسترده نيز از اهميت بالايي برخوردار باشد. همچنين وجود آثار باستاني که تاريخ آنها به دوره مادها مي رسد جنبه باستانشناسي ژئوپارک را شديداً تقويت کرده است. با توجه به تنوع پديده هاي زمين شناسي در ژئوپارک اين منطقه مي تواند به مرکزي براي تحقيقات، مطالعات و انجام پايان نامه ها در زمينه هاي رسوب شناسي، فسيل شناسي و بررسي گنبد نمکي و پديده دياپيريسم تبديل شود.
● جنگل هاي دريايي حرا
گونه حرا که نام علمي آن به حکيم و فيلسوف ايراني ابوعلي سينا نسبت داده مي شود، درختاني در اندازه هاي ۳ تا ۶ متر با شاخ و برگ سبز روشن هستند. حرا درختي است آب شورزي که هنگام مد آب دريا تا گلوگاه در آب فرو مي رود. درخت حرا در واقع يک کارخانه آب شيرين کن طبيعي و خدادادي است. اين درخت بخش شيرين آب دريا را جذب و نمک آن را دفع مي کند. جنگل حرا گستره اي معادل ۲۰۰ کيلومتر مربع دارد که از تنوع زيستي بالايي برخوردار است. جنگل حرا به دليل مساعد بودن شرايط اکولوژي، زيستگاهي امن براي پرندگان مهاجر از مناطق گرمسيري مانند حواصيل بزرگ، اگرت بزرگ، اگرت ساحلي، حواصيل هندي، کفچه نوک تيز، سليم خاکستري، گيلانشاه و کاکايي است. ناحيه جزر و مدي حرا پناهگاه مناسبي براي نرم تنان، سخت پوستان و ماهيان بوجود آورده است که منبع غذايي مهمي براي ماهيان و پرندگان وحشي هستند. بستر مرطوب حرا، محل مناسبي براي پرورش مرغان ماهيخوار دريايي و به طور مشخص ماهيخوار دريايي سفيد به وجود آورده و از ميان ديگر گونه ها، مرغ باران يا آبچليک در هنگام مهاجرت از اين منطقه عبور مي کنند. اين جنگل در زمستان زيستگاه مناسبي براي تغذيه آبچليک ها و پلوه هاست. همچنين تعداد قابل توجهي از گونه هاي پرندگان اروپا آسيايي که ۴۳ گونه از آنها ماهيخوارند و به آفريقا مهاجرت مي کنند از اين منطقه مي گذرند. جنگل هاي حرا در حقيقت به مثابه سرزمين استراحت و تغذيه پرندگان ماهيخوار و گونه هاي ديگري از پرندگان مهاجر است. ديدار از جنگل هاي حرا خاطره اي به يادماندني در ذهن دوستداران طبيعت باقي مي گذارد.
● غار نمک
جزيره قشم از طريق تنگه کلارنس يا خورخوران از سواحل ايراني جدا شده است. مرتفع ترين منطقه جزيره قشم، کيش کوه با ارتفاع تقريبي ۳۹۰ متر از کوه نمک تشکيل شده است که به کوه نمکدان نيز مشهور است. گنبد نمکي نمکدان تنها گنبد نمکي درجزيره قشم است که از ميان دماغه جنوب، تاقديس سلخ و دماغه شمال غرب تاقديس باسعيدو بالا آمده است. بام گنبد توپوگرافي نامنظم دارد و ديواره هاي آن بسيار پرشيب است. در بخش جنوبي گنبد نمکي نمکدان غارهاي نمکي بسيار زيبا و شگفت انگيزي وجود دارد. غار نمک در بخش جنوبي جزيره قرار دارد. دهانه غار رو به جنوب است و تا ژرفاي ۲۰ متري آن با نور روز روشنايي دارد، ژرفاي غار نزديک به ۱۰۰ متر و پهناي متوسط آن پنج متر است. شکل کل مسير غار به صورت يک کمان کاملاً خميده است و از حدود ۳۰ متري ژرفاي آن پيچش مسير آغاز مي شود. ديواره غاز از نوارهاي رنگارنگ نمک و لايه هاي مختلفي از کاني هاي آهن دار تشکيل شده است. همچنين در داخل غار يک آبگير به طول ۲۰ متر مشاهده مي شود که ميزان آب آن وابسته به نزولات جوّي و متغيير است. از نيمه غار تا انتهاي آن کفپوشي از نمک کريستاله زيبايي غار را دوچندان کرده است. چشمه نمکي مجاور غار نمکي، حاصل نفوذ آب هاي سطحي مربوط به بارندگي به داخل مجراها و کانال هاي گنبد نمکي نمکدان است. اين آب ها پس از نفوذ به داخل گنبد و حل کردن مقادير زياد نمک و ديگر مواد قابل انحلال، به شکل چشمه ظاهر مي شود. از دل کوه نمکدان و از ميان غار يک جريان آب زيرزميني دائمي مي جوشد و راه خود را به خارج مي کشاند که پس از حل کردن نمک در مسير حرکت خود به صورت چشمه در دامنه کوه ظاهر مي شود. منظره اين حوضچه از دور همچون سطح وسيعي پوشيده از برف زمستاني ديدني است. نمک موجود در غار کوه نمکدان از بهترين نوع نمک شناخته شده است و در ترکيب آن عناصر ديگري همچون منيزيم وجود دارد. به همين دليل مي تواند به عنوان نمک طبيعي به ويژه براي ورزشکاران حرفه اي مصرف شود. مانند غارنمک جزيره قشم در کمترنقطه اي از ايران و جهان ديده شده است، تحقيقات اخير بر روي اين غار نشان مي دهد که تنفس در آن مي تواند به بهبود بيماران مبتلا به آسم و ناراحتي هاي تنفسي کمک کند.
● تنگه چاهکوه
در حوالي روستاي چاهو در کناره شمالي بخش غربي جزيره دو دره عمود بر هم با ديواره هاي عمودي بلند ديده مي شوند. در کف يکي از اين دره ها، حفره هاي کم عمق و نيمه عميق چاه مانندي وجود دارد که محل انباشت و ذخيره آب هاي جاري شده در دره ها بوده و مورد استفاده اهالي منطقه قرار مي گيرد. ورودي دره شمالي جنوبي از سمت شمال عريض تر و کم شيب تر است و شکل کم و بيش u مانندي را نشان مي دهد. هرچه به سمت جنوب پيش مي رويم دره کم عرض تر شده، شيب آن افزايش مي يابد و در انتها به شکل v درآمده و صعب العبور مي شود. اين مشخصات نشان دهنده سيلابي بودن دره است. ديوارهاي دره شيارها و خطوط فرسايشي موازي متعددي را نشان مي دهند که بعضاً اين شيارها عمق بيشتري پيدا کرده و فرم هاي قاشقي يا قيفي را به خود مي گيرد.
جنس ديواره ها عمدتاً از ماسه سنگ آهکي سست است و به دليل وجود ميان لايه هاي مارن قرمز، سيلت و آهک شاهد انحلال و فرسايش هاي شديد در اين بخش ها هستيم. اين تنگه به دليل داشتن ديواره هاي عمودي نسبتاً مرتفع، وجود شيارها و خطوط فرسايش موازي و عميق و همچنين انواع حفره هاي نيمه کروي و بيضوي از زيبايي ويژه اي برخوردار است.
● بام قشم
بام قشم فلات نيمه مرتفعي است که گسترده ترين بخش مرتفع جزيره را تشکيل مي دهد و چشم انداز بي نظيري را مي توان از فراز آن ديد. بخش هاي مرتفع به طور عمده از سنگ آهک سخت که شامل پوسته هاي صدف فراوان است تشکيل شده است. آثاري از ديواره هاي قديمي بسيار منظم، محوطه زندگي، قطعات سنگي پرداخت شده و ساختاري شبيه شبکه زهکشي يا فاضلاب در اين ويرانه ها مشاهده مي شود. همچنين قطعاتي از سفال و خشت پخته که احتمالاً مربوط به دوران اسلامي است در ميان ويرانه ها يافت مي شود. جنگل هاي حرا از بالا، سواحل شمالي خليج فارس و مناظر بديع فرسايشي در جنوب فلات از چشم انداز هايي است که مي تواند ساعت ها انسان را بر فراز بام قشم به تماشا وادار کند، که از جاذبه هاي اصلي ژنوپارک قشم است و آن را دره تنديس ها ناميد ه اند. در بام قشم يک آب انبار سنتي براي جمع آوري و نگه داري آب باران وجود دارد و در بخشي از آن نيز انبوه درختان تنومند ديده مي شود. گفته مي شود در گذشته، مردم روستاهاي پيرامون بام قشم در فصل تابستان براي فرار از شرجي و گرما به اين منطقه روي آورده اند.
● دره ستاره ها
در شمال روستاي برکه خلف يکي از زيباترين جلوه هاي فرسايشي در جزيره قابل مشاهده است. اهالي منطقه به اين روستا استاره کفته مي گويند اما نام دره ستاره ها براي اين پديده کم نظير زمين شناسي جا افتاده است. به دليل شکل ويژه اين دره و انواع حجم ها و پديده هاي فرسايشي موجود در آن وزش بادهاي تند و گردش هوا در لابه لاي ستون ها و حفره هاي موجود در دره توليد صدا مي کند. دره ستاره ها در واقع يک ناحيه فرسايش يافته توسط آب هاي سطحي، رگبارهاي فصلي و تندبادها است. فلات اوليه که هنوز در بخش شمالي به صورت کم و بيش دست نخورده باقي مانده است در ارتفاع ۷ تا ۱۵ متري از کف دره قرار دارد و جنس آن ماسه، سنگ با سيمان آهکي سست و پر از پوسته هاي فسيلي است. مخروط هاي نوک تيز، ستون ها و ستونک هاي فرسايشي، آرک ها و تيغه ها و ديواره هاي نواري از جمله بخش هايي هستند که در اين دره مشاهده مي شوند. به دليل سست بودن جنس لايه ها، مي توان انتظار داشت که پس از هر بارندگي شديد که به ندرت اتفاق مي افتد، تغييرات محسوسي در شکل دره صورت مي پذيرد.
● لاک پشت ها
جزيزه قشم به دليل وجود سواحل شني و ماسه اي مناسب، همواره در فصل بهار لاک پشت هاي دريايي بسياري را براي تخمگذاري به سوي خود مي کشاند. سواحل شيبدار در آب هاي جنوبي قشم، از جمله مکان هاي مناسب براي تخمگذاري لاک پشت هاي بزرگ دريايي است. در شب هاي مهتاب که نور نقره گون ماه همه سواحل قشم را روشن مي کند تماشاي جانوري با پيکر سنگين و شکلي غريب که از درياي مواج و پرشکوه بيرون مي آيد بيشتر به يک افسانه مي ماند تا واقعيت. از هشت گونه لاک پشت دريايي شناسايي شده در جهان، پنج گونه در آب هاي خليج فارس و درياي عمان زندگي مي کنند که شامل: لاک پشت سبز، لاک پشت عقابي، لاک پشت چرمي، لاک پشت سرخ و لاک پشت رايدلي هستند. سواحل بکر جنوبي جزيره قشم که شيب ملايمي دارند، محل مناسبي براي تخمگذاري لاک پشت ها است. لاک پشت ها حداقل دو متر و حداکثر ۵۰ متر براي تخمگذاري از دريا فاصله مي گيرند. همه لاک پشت ها شب ها براي تخمگذاري به ساحل مي آيند. لاک پشت ها مي توانند در نيم ساعت بيش از ۱۰۰ تخم بگذارند. تخمگذاري لاک پشت هاي عقابي در سواحل قشم از نيمه دوم اسفند آغاز مي شود و حداکثر تا پايان ارديبهشت ادامه مي يابد. بين ۴۵ تا ۶۰ روز طول مي کشد تا بچه لاک پشت ها سر از تخم بيرون آورند. هر اندازه دماي محيط تخم ها بيشتر باشد بچه لاک پشت ها زودتر از ماسه ها سر بيرون مي آورند و جنس آن ها نيز ماده خواهد شد. اما کاهش دما تاثير معکوس در اين فرآيند دارد. بيرون آمدن بچه لاک پشت ها از زير ماسه ها ديدني و شگفت انگيز است. بچه لاک پشت ها پس از آنکه از زير ماسه ها بيرون مي آيند به سمت روشن ترين افق که دريا است حرکت مي کنند. در واقع اين نوزادان را تنها حسي غريزي به سوي دريا مي کشاند و اين آغاز راهي دشوار همراه با خطرهاي بسيار براي آنها است.

● افزايش آب رودخانه ها در نتيجه افزايش CO۲ افزايش CO۲ اتمسفر منجر به افزايش آب رودخانه ها مي شود. تحقيقات اخير گوياي آن است كه گياهان موجود در جهان به ...

● عجايب هفتگانه ۱) اهرام ثلاثه مصر سه هرم به شکل جالب با بناي عظيم در محلي به نام جيزه نزديک قاهره قرار دارنداين اهرام در قرن ۲۸ قبل از ميلاد توسط سه ...

عجايب آب سالانه در رودخانه هاي جهان حدود ۴۰ هزارکيلومتر مکعب آب جريان مي يابد و اين رقمي است که طي قرن بيستم حدود ۳ در صد افزايش داشته است. تاکنون اکث ...

بسياري از مردم، قشم را فقط يک جزيره مي دانند اما گردشگران طبيعت، قشم را دنيايي از زيبايي ها معرفي مي کنند که در هر گوشه آن مي توان آرامش گمشده انسان ش ...

از اوايل ماه اکتبر ۲۰۰۹ مردم هند تدارک برگزاري يکصد و چهلمين سالروز تولد روح بزرگ ملت هند (مهاتما گاندي) را به بهترين وجه ديدند. گاندي در دوم اکتبر ۱۸ ...

از «هفت گنج» يا عجايب بارگاه خسروپرويز بارها در منابع مختلف نامى به ميان آمده است. «ساسانيان» اثر «کريستين سن» يکى از منابعى است که به اين عجايب اشاره ...

● آفريقا قاره آفريقا با ۳۰،۰۶۵،۰۰۰ کيلومتر مربع حدود ۲۰% از سطح کره زمين را پوشانده. اين قاره داراي جمعيتي بالغ بر ۸۷۷،۵۰۰،۰۰۰ نفر مي باشد. بلندترين ن ...

● پيشينه واژه مثلث برمودا اولين بار در سال ۱۹۶۴ توسط وينسنت گاديس استفاده شد. او در مقاله اي با همين نام براي اولين بار از مفقود شدن تعداد زيادي هواپي ...

دانلود نسخه PDF - عجايب هفتگانه قشم