up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله عبادت در مورد شيطان PDF
QR code - عبادت در مورد شيطان

عبادت در مورد شيطان

معبود واقعي ما چه کسي است ؟!

در زندگي گاهي اوقات پيش آمده که مي بينيم ، در مقام عمل اله و خداي خود را کسي ديگر قرار داده و پيرو و دنباله روي وي هستيم .
«أفرأيت من اتخذ الهه هواه و اضله اللّه علي علم و ختم علي سمعه و قلبه و جعل علي بصره غشاوة، فمن يهديه من بعد اللّه، أفلا تذکرون ؛ اي رسول خدا آيا نمي بيني آن را که هواي نفس خويش را خداي خود قرار داده و خدا او را با علم (پس از اتمام حجت) گمراه مي سازد و برگوش و دلش مهر مي زند و بر ديده اش پرده اي مي افکند، پس چه کسي بعد از خدا او را هدايت خواهد کرد آيا پند نمي گيريد؟ » ۱
از اينکه در اين آيه کريمه واژه «الهه» را مقدّم بر «هواه» ذکر کرده است معلوم مي شود که بعضي اوقات افراد کاملاً مي دانند که خدا و پروردگاري دارند و بايد او را بپرستند و از او اطاعت نمايند ولي از آن جهت که گرفتار هواي نفس است ، به جاي اللّه از نفس خود که مالامال از فساد و شهوات است اطاعت مي کنند، بلکه هواي نفس را به جاي خدا قرار مي دهند .
حال بايد ديد چگونه ممکن است کسي هواي خود را عبادت کند ، با آنکه عبادت تنها و تنها شايسته مقام ربوبي است؟
آري ! همين طور است ، عبادت فقط از آن خدا است . عبادت چيزي جز اطاعت نيست ، پس هر کس ديگري را چه از جنس انسان باشد و چه از جنس جماد باشد و يا حتي ملائکه باشد اطاعت کند ، او را در حقيقت عبادت کرده است و آن شي ء را معبود خويش قرار داده است .
خداوند مي فرمايد :
«الم اعهد اليکم يا بني آدم ألاّ تعبدوا الشيطان انه لکم عدوٌ مبين و أن اعبدوني هذا صراط مستقيم ؛ آيا با شما فرزندان آدم پيمان نبستم که عبادت شيطان نکنيد چرا که او براي شما دشمني است آشکار، بلکه مرا عبادت کنيد که عبادت من، صراط مستقيم و راه درست و صحيح است.» ۲
دقت فرمائيد خداوند هشدار مي دهد که من با شما آدميان از« روز الست » پيمان بستم که از شيطان دوري کنيد و او را نپرستيد و از او اطاعت نکنيد. عبادت به معناي اطاعت است ، پس اگر کسي شيطان را يا هواي نفس را اطاعت کند آن را «اله» خود قرار داده ، ودر واقع او را مي پرستد .
اين آيه ي شريفه ناظر به عهد و پيمان فطري و عقلي و شرعي است يعني : پيمان گريز از شيطان و فرار به سوي خداي رحمان در فطرت و سرشت انسان نهاده شده است و انسان فطرتاً از فساد و منبع فساد و تباهي متنفّر است و به کمال و منبع خوبي عشق مي ورزد . شيطان نيز منبع فساد و خداي رحمان ، منبع کمال و خوبي هاست .
خداوند به ما يادآوري مي کند که : « اي فرزندان آدم ! به هوش باشيد که شيطان فريبتان ندهد ، همان گونه که والدين شما را از بهشت بيرون کرد... او و پيروانش شما را مي بينند و شما آنها را نمي بينيد .»۳
اين موجود خبيث و خائن با آنکه براي والدين ما قسم خورده بود که من خيرخواه شما هستم ،۴ در عين حال به آنها خيانت کرد. حال با ما که قسم خورده اغوايمان مي کند ، چه خواهد کرد؟! ۵
عبادت در مورد شيطان ، به مفهوم اطاعت است
مقصود از عبادت در آيه ي « لا تعبدوا الشيطانَ » به معناي پرستش نيست ، زيرا کسي شيطان را نمي پرستد ، بلکه به معناي « اطاعت » است
گناهکار، در مسير طغيان و عصيان ، از وسوسه هاي شيطان اطاعت مي کند ؛ همچنان که از نفس امّاره و هواي نفس خويش اطاعت مي کند .
خداوند هشدار مي دهد که هوا را خداي خود قرار ندهيد، ومي توان گفت که هوا امري کلي و جامع است که شامل هر چيزي مي شود که صبغة اللّه نداشته باشد و از روي انديشه و هواي انساني تراوش کرده باشد .
پس قطعاً مقصود از (علي علم) اين است که اين چنين کساني که هواپرست هستند ، عالمانه و با شعور از آن اطاعت مي کنند و هواي خود را مقدّم بر خدا مي دانند و اين گمراهي بزرگي است که انسان بداند و خلاف کند .
البته شايد براي برخي از مردم شگفت انگيز و باور کردني نباشد که انساني با علم به وجود خدا و ضرورت تبعيت و پيروي و اطاعت از او، هواي نفس خود را مورد اطاعت و پرستش قرار دهد ولي هرگز عجيب نيست. انسان هاي زيادي چه بسا در لباس دين هم باشند در همين دنياي معاصر ديده مي شوند که با علم و درايت و شعور و ايمان و عواقب امور و باورکردن مبدأ و معاد، تمام ارزشهاي الهي را زير پا مي گذارند و با کمال جرأت در برابر آن ارزشها مقاومت مي کنند و نه تنها خود را گرفتار غضب و خشم خدا نموده ، بلکه مردم را به فساد و انحراف مي کشانند . مگر ابوجهل نبود که مي گفت: « و اللّه اني لأعلم انه صادق » به خدا قسم مي دانم که محمد (ص) راست مي گويد ولي به خاطر هواي نفس با وي مخالفت مي کرد و چه بسيارند ابوجهلان دانشمند که همه چيز را به خاطر هوا زير پا مي گذارند ! ۶
آيا با شما فرزندان آدم پيمان نبستم که عبادت شيطان نکنيد چرا که او براي شما دشمني است آشکار، بلکه مرا عبادت کنيد که عبادت من، صراط مستقيم و راه درست و صحيح است چنين فاسدان هواپرستي که شايد به خاطر مقام يا جاه و يا مال و يا رسيدن به بعضي از لذائذ دنيوي ، عالمانه هواي نفس و شهوات خود را خداي خويش قرار مي دهند و ازهواي نفس به جاي پروردگارشان اطاعت و عبادت مي کنند ، قطعاً مورد خشم و نفرت ذات مقدس حق قرار مي گيرند و خداوند مُهرِ قهر خود را بر زبان و ديدگانشان مي زند و پرده اي از ظلمت بر قلوبشان مي افکند که در اين راه پليد انحرافي غوطه ورشوند و در منجلاب فساد و تباهي غرق گردند و هرگز به سوي دين قيّم فطرت باز نگردند ، چه اينکه ديگر قابليت بازگشت ندارند.
فمن يهديه من بعد اللّه ، آنهايي که از خدا روي برگرداندند و به خاطر هر چيز غير اخلاقي پيروي از هواي نفس کردند ، پس از خدا چه کسي آنها را هدايت خواهد کرد ؟!
و من يضلل اللّه فماله من هاد ؛ و هر که خدا او را گمراه کند ، پس ديگر هرگز هدايت کننده اي نخواهد داشت . ۷
در روايتي از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمود :
احذروا أهواءکم کما تحذرون أعداءکم ؛ اي مردم از هواي نفس خود آن چنان بترسيد که از دشمنانتان مي ترسيد . ۸
فليس شي ء أعدي للرجال من اتباع اهوائهم و حصائد ألسنتهم ؛ هيچ چيزي براي انسان دشمن تر از پيروي کردن از هواي نفس و آنچه بر زبان جاري مي شود نيست . ۹
ٓ
● عهد و پيمان از سوي خدا به چه طرقي از انسان گرفته شد؟
« أعهد » ؛ از ماده عهد به معناي وصيت (و سفارش) است .۱۰
« عبادت » در عبارت « لا تَعْبُدُوا » به معناي اطاعت است و مراد از عبادت شيطان ، اطاعت وسوسه هاي شيطاني است.۱۱
در آيات مختلفي عبادت به معناي اطاعت بکار رفته است ؛
أَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنا وَ قَوْمُهُما لَنا عابِدُونَ ؛ فرعون و اطرافيانش (بعد از مبعوث شدن موسي و هارون) گفتند: آيا ما به دو انساني که همانند ما هستند ايمان بياوريم در حالي که قوم آنها ما را اطاعت مي کنند؟ ۱۲
در مورد اينکه اين عهد در کجا و چگونه بوده است ، متفاوت مي باشد .
عده اي نظرشان بر اين است که اين عهد با بيان انبياء الهي به بشر ابلاغ شده است ، مانند اين پيام که فرمود: يا بَنِي آدَمَ لا يَفْتِنَنَّکُمُ الشَّيْطانُ کَما أَخْرَجَ أَبَوَيْکُمْ مِنَ الْجَنَّةِ ؛ اي فرزندان آدم! شيطان شما را نفريبد، آن گونه که پدر و مادر شما را از بهشت بيرون کرد . ۱۳
و نيز فرمود: وَ لا يَصُدَّنَّکُمُ الشَّيْطانُ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِين ؛
و شيطان شما را (از راه خدا) باز ندارد، که او دشمن آشکار شماست . ۱۴
و عده اي بيان مي کنند که ؛ مراد از اين عهد ، عهدي است که خداوند در عالم ذرّ از انسانها گرفته است . و به آيه أَلَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلي استشهاد کرده اند. ۱۵
اي رسول خدا آيا نمي بيني آن را که هواي نفس خويش را خداي خود قرار داده و خدا او را با علم (پس از اتمام حجت) گمراه مي سازد و برگوش و دلش مهر مي زند و بر ديده اش پرده اي مي افکند، پس چه کسي بعد از خدا او را هدايت خواهد کرد آيا پند نمي گيريد؟ چگونگي بندگي خدا يا شيطان !
لازمه بندگي خدا يا شيطان ، پيمودن يک مسير تدريجي است ؛ اين چنين نيست که به صرف يک رفتار نيک ، کسي را بنده خدا بدانيم و ديگري را به جرم يک گناه ، بنده شيطان خطاب کنيم .
قرآن کريم سير تدريجي بندگي خداي تعالي را جهاد ناميده و مي فرمايد :
وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنينَ ؛ و آنان که در (راه) ما (به جان و مال) جهد و کوشش کردند محققا آنها را به راه هاي (معرفت و لطف) خويش هدايت مي کنيم ، و هميشه خدا يار نکوکاران است. ۱۶
و در مقابل سير تدريجي بندگي شيطان را قدم برداشتن در مسير گامهاي شيطاني معرفي مي کند ؛
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ وَ مَنْ يَتَّبِعْ خُطُواتِ الشَّيْطانِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْکُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَکي مِنْکُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً وَ لکِنَّ اللَّهَ يُزَکِّي مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ سَميعٌ عَليمٌ ؛ اي کساني که ايمان آورده ايد! از گامهاي شيطان پيروي نکنيد! هر کس پيرو شيطان شود (گمراهش مي سازد ، زيرا) او به فحشا و منکر فرمان مي دهد! و اگر فضل و رحمت الهي بر شما نبود، هرگز احدي از شما پاک نمي شد ولي خداوند هر که را بخواهد تزکيه مي کند، و خدا شنوا و داناست ! ۱۷
بله ، بسياري از رفتارها و اعمال ما از دو حال خارج نيست: يا در حال انجام فرمان الهي هستيم و يا گوش به فرمان شيطان و اطاعت از وسوسه هاي او ، و مشخص است که لازمه اطاعت از شيطان ، مخالفت با فرمان و طاعت الهي است ، چرا که کار شيطان فريب انسان از جاده بندگي خداست .
قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَني لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعينَ إِلاَّ عِبادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ ؛
شيطان گفت : خدايا ، چنان که مرا به گمراهي و هلاکت کشاندي من نيز در زمين (هر باطلي را) در نظر فرزندان آدم جلوه مي دهم (تا از ياد تو غافل شوند) و همه آنها را به گمراهي و هلاکت خواهم کشاند ، به جز بندگان پاک و برگزيده تو را . ۱۸
يادمان باشد که اگر خواستار اين هستيم که خداوند به وعده هايش با بندگان عمل کند ، مستلزم آن است که در ابتدا ما درعهدمان با خداوند پايدار و عامل باشيم .۱۹

پنجه شيطان عنوان شناخته شده انواع کرفس هارپاگوفتيم و زهري هارپاگوفتيم است که وابسته به تيرة کنجد است. اين گياه بومي جنوب آفريقا و ماداگاسکار است، امرو ...

پنجه شيطان Devil's Claw پنجه شيطان عنوان شناخته شده انواع كرفس هارپاگوفتيم و زهري هارپاگوفتيم است كه وابسته به تيرة كنجد است. اين گياه بومي جنوب ...

علما در اين مورد که بهترين عبادت ها نسبت به افراد کدام است و داراي اختلاف شديد و دامنه دار و اقوال متعدد و متباين با هم هستند. اما از ديدگاه من قول را ...

بيشتر مورخان شيعه و سني ، ولادت با سعادت آن حضرت را در بيستم جمادي الثاني سال پنجم بعثت در مكه مكرمه مي دانند.برخي سال سوم و برخي سال دوم بعثت را ذكر ...

تار عنكبوت يكي از مقاوم ترين مصالح روي زمين مي باشد. هر رشته تار عنكبوت بدون آنكه پاره شود، تا 40 درصد طول خود قابل كشيده شدن مي باشد و مقاومتي مثل رش ...

در مقاله حاضر، استاد به بحث درباره شناخت شيطان و تفاوت آن با ابليس و شگردهاي دام گستري شيطان براي فريب انسان ها، فلسفه و حکمت آفرينش شيطان و سرانجام، ...

عبادي حج جايگاه بسيار والايي در عبادات و مناسک مسلمين دارد و شايد بتوان حج بيت الله الحرام را مهمترين فريضه اجتماعي مسلمانان دانست.همه ساله هزاران د ...

با نماز بيني شيطان را به خاک بماليد در اهميت و ارزش نماز سخن زياد گفته شده به طوري که در روايات از بزرگان ديني داريم که فرمودند نخستين چيزي که بنده بر ...

دانلود نسخه PDF - عبادت در مورد شيطان