up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله طيف ستاره PDF
QR code - طيف ستاره

طيف ستاره

نور ستاره پس از جمع آوري بوسيله تلسکوپ ، توسط دستگاهي به نام طيف نگار تجزيه مي شود و نتايج آن به صورت عکس يا نوار کامپيوتري ثبت مي شود. اخترشناسان با مطالعه اين نتايج مي توانند به اطلاعات ارزشمندي در مورد ستاره ها دست يابند.
در تاريکي شب ، نور ستارگان چقدر بي ارزش به نظر مي رسد! ولي هر کدام از اين پرتوهاي ضعيف اطلاعات زيادي در مورد خاستگاه خود دارند. اخترشناسان روش خواندن پيامهاي نور ستارگان را فراگرفته اند. آنها به ما مي گويند که ستارگان از چه درست شده اند، به چه بزرگي هستند، چه گرمايي دارند و چگونه حرکت مي کنند؟
طيف نگار
قبل از آن که بتوان به اطلاعات نور ستاره پي برد، بايد رمز آن را کشف کرد. در وهله اول نوري که از ستاره مي رسد، بوسيله تلسکوپ جمع آوري و متمرکز مي شود. بعد دستگاه ويژه اي که به تلسکوپ نصب شده است، نور را تجزيه مي کند. اين دستگاه طيف نگار نام دارد. سرانجام نتيجه هاي حاصل به صورت عکس يا نوار کامپيوتري ثبت مي شود.
● امواج نوري
غالبا نور را در قالب امواج تعريف مي کنند. نور واقعا به شکل موج حرکت مي کند و امواج آن به قدري کوچک هستند که هزاران عدد در يک ميليمتر جا مي گيرند. امواج نوراني ، امواج انرژي هستند و قادرند در خلا حرکت کنند. جانوران براي آشکارسازي آن از چشم خود استفاده مي کنند. ما مي توانيم چيزهايي مانند خورشيد ، ستارگان و لامپ الکتريکي را ببينيم که از خود انرژي منتشر مي کنند و نيز قادريم اجسامي را ببينيم که مانند سياره ها و بدن خودمان ، نور را منعکس مي کنند. امواج نور اندازه هاي گوناگوني دارند، برخي بلندتر و برخي کوتاهتر، ما اختلاف اندازه امواج نور را از روي رنگهاي مختلف تشخيص مي دهيم.
● شيوه هاي مختلف بدست آوردن طيف ستارگان
آميزه هاي مختلفي از امواج نوراني ، رنگهاي مختلفي را بوجود مي آورند. در رنگين کمان مي توان ديد که چگونه امواج مختلف رنگهاي متفاوت دارند. نور سرخ طولاني ترين و نور بنفش کوتاه ترين طول موجها را دارند. درخشش نور خورشيد از ميان قطره هاي باران سبب تشکيل رنگين کمان مي شود. قطره هاي آب نور خورشيد را به گستره اي از رنگها به نام طيف تجزيه مي کند.
بدون باران هم مي توان طيف هر دسته نور را بدست آورد، منشور شيشه اي ، نور را به رنگهاي رنگين کمان تجزيه مي کند.
روش ديگري براي تهيه طيف از يک تکه شيشه مسطح است که تعداد زيادي خط نزديک به هم در روي آن حکاکي شده باشد، اين وسيله را توري پراش مي نامند.
طيف جذبي
درون طيف نگار يک منشور يا يک توري پراش نور ستاره را به گستره اي از رنگها تجزيه مي کند. اين رنگها ويژگيهاي متغيري در ستارگان گوناگون دارند. مثلا ، ستارگان سرد نور سرخ بيشتري نسبت به آبي يا بنفش گسيل مي کنند، به همين دليل سرخ ديده مي شوند. ستارگان داغ تقريبا تمام رنگهاي طيف را منتشر مي کنند، ترکيبي از تمام رنگها سفيد يا آبي ديده مي شود. در رنگهاي ويژه اي از طيف ستارگان شکافهاي باريکي به چشم مي خورد که نور بسيار کمي دارند، انگار در زمينه پيوسته رنگين کمان ، خطوط سياهي بوجود آمده است که آنها را خطوط جذبي مي نامند.
● دلايل اهميت خطوط طيفي
اهميت خطوط طيفي بسيار زياد است، زيرا از تعداد و مکان آنها مي توان فهميد که چه گازهايي در ستارگان وجود دارند. هنگامي که نور از ستاره گسيل مي شود، گازهاي مختلف ، رنگهاي مختلفي را جذب مي کنند. هر نوع گاز اثر انگشت خود را به صورت خطهاي باريکي در طيف نقش مي زند و در نتيجه تشخيص نوع گاز ميسر مي شود. از مطالعه خطوط جذبي معلوم شده است که ستارگان اساسا از هيدروژن تشکيل يافته اند. عناصر ديگري مانند اکسيژن ، سيليسيم ، آهن و نيکل تنها يک درصد از ماده ستاره هاي معمولي را تشکيل مي دهند.
طيف خورشيد
تکامل بشر در روي زمين ، زير نور خورشيد صورت گرفته است، در نتيجه چشمهاي ما به گستره رنگهاي نوري که از خورشيد گسيل مي شود، بسيار حساس است، ولي گونه هاي ديگري از نور وجود دارد که آنها را با چشم نمي توان آشکار کرد. هر نوع تابش به نام مخصوصي خوانده مي شود، اما همه شبيه نور هستند و فقط موجهايي با اندازه هاي مختلف دارند.
همه پرتوهاي گاما ، ماوراي بنفش ، مادون قرمز ، ميکروموج و امواج راديويي ، بخشي از خانواده تابش الکترومغناطيسي را تشکيل مي دهند. تمام اين پرتوها از اجسام گوناگوني در فضا مي توانند گسيل شوند، ولي براي آشکارسازي آنها تلسکوپهاي مخصوص بايد بکار برد.

طيف نور گسيل شده از بخار هر عنصر را طيف اتمي آن عنصر مي‌نامند. پس مي‌توان گفت كه طيف اتمي عنصرهاي مختلف با هم تفاوت دارد. ديدكلي همانطور كه مي‌دانيم ن ...

● طيف اتمي طيف نور گسيل شده از بخار هر عنصر را طيف اتمي آن عنصر مينامند. پس ميتوان گفت که طيف اتمي عنصرهاي مختلف با هم تفاوت دارد. ● ديدکلي همانطور که ...

طيف نور گسيل شده از بخار هر عنصر را طيف اتمي آن عنصر مي‌نامند. پس مي‌توان گفت كه طيف اتمي عنصرهاي مختلف با هم تفاوت دارد. ديدكلي همانطور كه مي‌دانيم ن ...

طيف نور گسيل شده از بخار هر عنصر را طيف اتمي آن عنصر مي‌نامند. پس مي‌توان گفت كه طيف اتمي عنصرهاي مختلف با هم تفاوت دارد. ديدكلي : همانطور كه مي‌دانيم ...

هر ستاره دنباله دار، هسته اي متشکل از يخ و غبار (موسوم به گلوله برفي کثيف) دارد که پهناي آن حدود ۲۰ کيلومتر (۱۲ مايل) است. هنگاميکه اين ستاره به خورشي ...

ستاره شناسي علمي است که درآن حرکات وحالات ستارگان با يکديگر بيان ميشود . علم نجوم دوعلم است : ۱) علم احکام نجوم . ۲) علم نجوم تعليمي علم احکام نجوم عل ...

براي دومين بار، پژوهشگران موفق شدند مولکول هاي آلي را در اطراف سياره اي مشتري مانند و داغ در خارج از منظومه شمسي کشف کنند. اين بدان معني است که فراوان ...

در بقاياي تمدن سومري کتيبه هايي مربوط به ستاره شناسي يافت شده است که قدمت آنها به ۲۵۰۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح مي رسد . در بقاياي سنگي کتيبه هاي يافت ش ...

دانلود نسخه PDF - طيف ستاره