up
Search      menu
اجتماعی,سیاسی :: مقاله طلاق PDF
QR code - طلاق

طلاق

طلاق،آثار و پيامدها

طلاق به عنوان يک مسئله اجتماعي که در برگيرنده انحلال قانوني ازدواج و جدايي زن و شوهر مي باشد، به لحاظ تأثيرات گسترده در روند رشد جمعيت و همچنين دگرگوني ساختار خانواده حائز اهميت به سزايي مي باشد. به واسطه همين امر، سازمان ثبت احوال در کنار درج دو واقعه مرگ و مير و ولادت به ثبت آمار ازدواج و طلاق هاي جاري سالانه مي پردازد و اين آمارها به عنوان منبع بررسي هاي کارشناسي توسط صاحب نظران و محققان مورد بهره برداري واقع مي شوند. البته به واسطه عدم دسترسي به تعداد واقعي افراد در معرض ازدواج، ويژگي هاي افراد مطلّقه، عدم دسترسي به اطلاعات مربوط به ساير تحولات جمعيتي همچون نرخ رشد جمعيت آمارهاي مذکور به تنهايي بيانگر تصوير واقعي جامعه نخواهند بود. خاصه آنکه در برخي از مناطق مرزي همچون سيستان و بلوچستان، کهکيلويه و بويراحمد و ايلام ثبت دقيق آمار ازداوج ها و طلاق هاي صورت پذيرفته به واسطه رويکردهاي سنتي، فرهنگ قومي و عدم آشنايي و دسترسي آسان به سيستم اداري و ثبتي جامعه صورت نمي پذيرد.
در اين نوشتار ضمن بررسي وضعيت طلاق در کشورمان طي سال هاي اخير نسبت طلاق به ازدواج در ساير کشورها مورد بررسي قرار گرفته و با توجه به علل و عوامل مؤثر بر طلاق در حوزه هاي مختلف اقتصادي، شخصيتي و ارتباطي بر آثار و پيامدهاي منفي ناشي از طلاق بر فرزندان، والدين و اجتماع تأکيد مي گردد و در نهايت راهکارها و پيشنهاداتي به منظور پيشگيري و کاهش تبعات منفي حاصل از طلاق ارائه مي گردد.
علل و عوامل مؤثر بر طلاق
در کشور ما عوامل متفاوت اجتماعي و فردي در بروز پديده طلاق مداخله مي نمايند. گرچه نقش عوامل مختلف بر اساس نظام فرهنگي شخصيتي و ساختار روابط اجتماعي و الگوهاي هنجاري در اجتماعات و ادوار گوناگون، تفاوت هاي زيادي دارد. اما تأکيد بر مهم ترين عوامل تأثيرگذار در شناخت زيرساخت هاي طلاق بسيار گره گشا است. بر اين اساس مهم ترين عوامل تأثيرگذار بر طلاق را مي توان بر اساس محورهاي ذيل دسته بندي نمود.
1. عوامل اقتصادي مؤثر بر طلاق
2. عوامل شخصيتي مؤثر بر طلاق
3. عوامل ارتباطي بين زوجين
4. عوامل اجتماعي مؤثر بر طلاق
1. عوامل اقتصادي مؤثر بر طلاق
آثار و پيامدهاي ناشي از طلاق
طلاق به عنوان يک مسئله اجتماعي مي تواند زمينه بروز بسياري از مسائل و پيامدهاي متفاوت و بعضا زمينه بروز بسياري از آسيب هاي اجتماعي ديگر در سطوح فردي و سطوح اجتماعي فراهم آورد. از يک سو اين آثار و پيامدها مي تواند عوارضي را براي زنان و مردان و از سوي ديگر براي فرزندان به همراه داشته باشد.
الف: آثار و عوارض منفي طلاق بر زنان مطلّقه
مشکلات اقتصادي و معيشتي، تن دادن به ازدواج هاي موقت و يا خارج از عرف اجتماعي، افسردگي، سرخوردگي و کاهش رضايت از زندگي، پذيرش نقش هاي چندگانه و تعدد نقش ها، روي آوردن به آسيب هايي همچون قتل، خودکشي، اعتياد، فحشا، سرقت، انزوا و اختلال در مناسبات و تعاملات اجتماعي، مشکلات جنسي و روي آوردن به انحرافات جنسي و فساد اخلاقي، مشکلات ناشي از عدم حضانت فرزندان، دلتنگي و از دست دادن سلامت رواني و جسمي و ... از جمله آثار و پيامدهايي است که زنان مطلقه با آن درگير مي باشند.
ب: آثار و عوارض منفي طلاق براي مردان
فشارهاي روحي و رواني، ابتلا به انواع آسيب ها مثل اعتياد به مواد مخدر، الکل، اختلافات رفتاري، خودکشي، فحشا و انحرافات جنسي و قرار گرفتن در معرض انواع بيماري هاي عفوني و ويروسي، از دست دادن پيوندها و همبستگي با خانواده، طرد خانوادگي و اختلاف با ساير اعضاي خانواده، تن دادن به ازدواج هاي موقت و ازدواج هاي ثانويه، اختلاف بين فرزندان با همسر در صورت ازدواج مجدد، از جمله آثار و پيامدهاي منفي طلاق براي مردان مي باشد.
ج: آثار و عوارض منفي طلاق براي فرزندان
آثار و عوارضي که طلاق براي فرزندان طلاق به همراه دارد از آن جهت قابل اهميت است که مي تواند زمينه بروز بسياري از اختلالات رفتاري و روحي و رواني در آنان باشد و زندگي فردي و اجتماعي آتي آنان را به مخاطره اندازد. بروز افسردگي در کودکان و نوجوانان، اضطراب، پرخاشگري و عصيان در نوجوانان، حسادت، سوء ظن و بدبيني نسبت به ديگران، فرار از منزل، ترک تحصيل و افت تحصيلي، بزهکاري و کجروي هاي اجتماعي (قتل، دزدي، فحشا و ...) ازدواج زودرس به ويژه براي دختران، ضعف اعتماد به نفس، اختلال هويت، اعتياد، فقر، ضعف سلامت جسمي و رواني (بي خوابي، سوء تغذيه، بي اشتهايي و يا پرخوري عصبي و ...) احساس درماندگي و سرخوردگي، تجربه عقده حقارت ناشي از عدم دسترسي به محيط گرم و عاطفي خانوادگي در مقايسه با ديگران و دروني سازي عقده هاي منفي و ضد اجتماعي، انزواي اجتماعي، گرايش به انواع انحرافات اجتماعي به جهت ضعف کنترل رفتاري و اخلاقي توسط والدين، اجتماع ستيزي و ديگرآزاري و بروز انواع خشونت هاي اجتماعي.
د: عوارض اجتماعي طلاق
گذشته از اعضاي خانواده، آثار و پيامدهاي ناشي از طلاق مي تواند اجتماع را تحت تأثير قرار داده و تبعاتي را در جامعه به همراه داشته باشد. افزايش جرايم اجتماعي، تزلزل اجتماعي و عدم ثبات جامعه، فروپاشي خانواده، به عنوان مهم ترين و اولين نهاد اجتماعي پايه، افزايش هزينه هاي اجتماعي براي جلوگيري کنترل جرايم و ناهنجاري ها و انحرافات ناشي از طلاق، افزايش کودکان خياباني و ساير آسيب هاي اجتماعي همچون فرار از منزل، تکدي گري، قتل، خودکشي، اعتياد، قاچاق و ... افزايش تعداد زنان خودسرپرست و مشکلات معيشتي، رواني اجتماعي و اخلاقي آنان و ساير نابساماني هاي شخصيتي، اجتماعي و رفتاري افراد مطلقه و فرزندان آنان از جمله عوارض اجتماعي ناشي از طلاق مي باشند.
چالش ها، تهديدها و عوامل تسهيل کننده طلاق
شرايط، چالش ها و کاستي ها و تهديدهاي موجود مي توانند تسهيل کننده و زمينه ساز گسترش پديده طلاق در سطح جامعه باشند و در صورتي که در برنامه ريزي هاي اجتماعي مورد توجه قرار نگيرند همچنان با روند رو به رشد اين پديده روبه رو خواهيم بود و همان طور که ذکر گرديد گذشته از پديده طلاق، آثار و عوارض حاصل از اين پديده مي تواند منجر به بروز ساير آسيب هاي اجتماعي گردد و در جامعه نوعي بحران اجتماعي و ناامني را به همراه دارد.
شيوع و گسترش بيکاري در قشر جوان، اعتياد، اختلاف طبقاتي و پايين بودن درآمدهاي خانوار و گراني، تورم و ناتواني مالي اکثريت جوانان، ضعف مکانيزم هاي آموزش هاي اجتماعي قبل از ازدواج و ناکارآمدي مراکز مشاوره خانواده بي توجهي به تقويت بنيان هاي شخصيتي نسل جديد توسط خانواده و مدرسه، فقدان يا ضعف آمادگي و آگاهي جوانان به ويژه نسبت به تکنيک هاي ارتباطي و عاطفي، وجود برخي روحيات آسيب شناختي در خانواده ها که تسهيل کننده مداخلات آنها مي گردد، توقعات فزاينده و پيش رونده زوجين از يکديگر که با واقع گرايي همراه نيست، خارج شدن ازدواج از مدار هنجاري و خياباني شدن ارتباطات و همسرگزيني، ترويج فرهنگ خودپرستي، خودبيني و خودمحوري، تغيير در الگوي مصرف رسانه اي که با نوعي هنجارگريزي همراه است، بي بهرگي و ضعف آگاهي زوجين از وقوف بر تکنيک هاي کنترل عصبي، درک غير واقع بينانه از نقش همسري در دو جنس و انتظارات متقابل رشد تفکرات فمينيستي از يک سو و از سوي ديگر اعتقاد به تفکر مردسالاري و کاهش اعتقادات ديني و مذهبي در جوانان از جمله شرايط و زمينه هايي مي باشند که مي توانند شيوع و گسترش پديده طلاق را در جامعه فراهم سازند.
طلاق به عنوان يک پديده اجتماعي منبعث از مجموعه علل و عوامل متعدد اجتماعي،
فرهنگي و اقتصادي خاصه مباحث فرهنگي مي باشد و تعيين يک عامل اصلي
و قطعي بروز طلاق امکانپذير نيست.
1. راهکارهاي حقوقي
بازنگري قوانين مربوط به حقوق خانواده خصوصا در مورد طلاق و عوارض ناشي از آن خاصه در بحث حضانت فرزندان؛
برقراري وحدت رويه قضايي در برخورد با مشکلات خانوادگي و پرهيز از اعمال سليقه فردي در صدور حکم؛
وضع قوانين جديد همراه با پيش بيني ضمانت هاي اجرايي لازم در خصوص مقابله با ازدواج هاي اجباري زودهنگام و ازدواج هاي مصلحتي همچون خون بس؛
پيش بيني و تشديد مجازات افرادي که اقدام به همسرآزاري و اعمال خشونت در محيط خانواده مي نمايند؛
ايجاد و گسترش واحدهاي مددکاري و ارشاد در دادگاههاي خانواده؛
اجباري شدن آموزش هاي قبل از ازدواج به صورت قانوني.
2. راهکارهاي آموزشي فرهنگي
آموزش شيوه هاي صحيح رفتاري از طريق برگزاري دوره هاي آموزشي قبل از ازدواج تحت عناوين آموزش مهارت هاي زندگي، راهبردهاي ارتقاي کارکرد خانواده، حقوق و تکاليف زوجين، بهداشت باروري و ...؛
ترويج فرهنگ مراجعه خانواده ها به مراکز مشاوره خانواده در هنگام بروز اختلافات؛
تقويت بنيان هاي مذهبي و ارزش هاي ديني و اخلاقي در سطح جامعه؛
ترويج فرهنگ همسان گزيني و تأکيد بر لزوم آشنايي و شناخت خصوصيات و ويژگي هاي اخلاقي رفتاري زوجين قبل از ازدواج؛
نفي فرهنگ جنسيت سالاري در خانواده ها از طريق آموزش روش هاي صحيح تربيتي؛
فرهنگ سازي در جهت رعايت تقوا، عدالت و پايبندي به ارزش هاي اخلاقي توسط همسران و اجتناب از تعدد زوجات؛
آموزش شيوه ها و معيارهاي صحيح همسرگزيني و اصلاح روش هاي سنتي ازدواج؛
ايجاد مراکز مشاوره به ويژه در دانشگاهها جهت بهبود فرآيند همسريابي.
3. راهکارهاي اجرايي
ساماندهي نظام ثبت ازدواج و طلاق خاصه در مناطق محروم حاشيه اي کشور که خرده فرهنگ ها حاکم مي باشند؛
ايجاد و گسترش مراکز مشاوره و مداخله در بحران ها و اختلافات خانوادگي؛
کاهش و کنترل آسيب هاي اجتماعي تهديدکننده نهاد خانواده خاصه اعتياد، بيکاري، فقر، خشونت و ... در سطح جامعه؛
توانمندسازي اقتصادي خانواده ها به منظور کاهش فشارهاي اقتصادي حاکم؛
کنترل مهاجرت بي رويه از مناطق روستايي و شهرهاي کوچک به کلان شهرها؛
رفع تبعيضات طبقاتي و توسعه امکانات و فضاهاي آموزشي، هنري، تفريحي به منظور ساماندهي اوقات فراغت خانواده ها خاصه در مناطق محروم؛
تقويت و توسعه طرح هاي پيشگيري از همسرآزاري و سازش خانوادگي با همکاري سازمان هاي غير دولتي؛
توانمندسازي و ايجاد فرصت هاي اشتغال و گسترش حمايت هاي بيمه اي از زنان

مطابق قانون برنامه چهارم توسعه ، يکي از محورهاي اساسي موضوع امنيت ملي، بحث پدافند غير عامل است، با عنايت به اينکه اين بحث از مباحثي است که دانش فني آن ...

● اهداف مديريت بحران در پدافند غير عامل: جنگ، حوادث جنگي و تروريستي داراي محتواي بسيار غني و علمي مي باشند، انواع جنگ ها، انواع سلاح ها، انواع مختلف ص ...

تاثير ازدواج بر سلامت زوجين، يکي از مباحث مورد توجه محققان است. يک بررسي عمده در ميان ۱۲۷ هزار و ۵۴۵ بزرگسال آمريکايي نشان مي دهد که مردان متاهل، سالم ...

● كليات ثبت اختراع اختراع (Invention) محصول يا فرآيندي است كه راه جديد انجام كاري را ارائه مي دهد يا راه حل فني جديدي را براي مشكل خاصي پيشنهاد مي كند ...

دانلود نسخه PDF - طلاق