up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله ضد عفوني كردن ابزار باغباني PDF
QR code - ضد عفوني كردن ابزار باغباني

ضد عفوني كردن ابزار باغباني

ضد عفوني كردن ابزار باغباني ،اسباب زحمت يا ضرورت ؟

مقدمه :
تماس ابزار با گياهان بيمار و استفاده از آنها بر روي گياهان سالم ، احتمال انتقال عوامل بيماريزاي گياهي ( خصوصا باکتريايي و ويروسي ) را افزايش ميدهد .
با توجه به حضور محسوس اسپورها , كپكها و باكتريها در فضاها و سطوح ، استفاده از ضدعفوني کننده ها را الزام بخشيده است و از اينجاست كه نياز به استفاده از ماده اي مورد توجه قرار مي گيرد كه بتواند در اسرع وقت و به راحتي ، بسياري از عوامل بيماري زا را از بين ببرد و ضمن موثر بودن در همه جا و به صورت آماده قابل مصرف بوده و به دفعات مورد استفاده قرار گيرد .
زمان، چرايي و چگونگي ضدعفوني کردن ابزار :
هر فردي که از ابزار باغباني نظير قيچي هاي برداشت ، هرس و قلمه گيري ، چاقوي پيوند و ... استفاده مي کند، احتمالاً بطور منظم آنها را تميز و نگهداري ميکند اما آيا مي شود اين وسايل را هر روز، آن هم چندين مرتبه تميز کرد؟
اگرچه بسياري از ما هم عقيده ايم که چنين برنامه هاي نظافتي زياد موثر واقع نخواهد شد اما شواهدي مبتني بر اين مطلب وجود دارد که تکرار پاکسازي ، موجب کاهش انتقال و سرايت بيماري هاي گياهي به گياهان سالم مي شود.
عليرغم مباحثات موجود درخصوص پاکسازي و ضدعفوني ابزار، اطلاعات اندکي را ، خواهيم يافت .
بيشتر تحقيقات روي محصولاتي که از نظر کشاورزي حائز اهميت هستند متمرکز شده اند، محصولاتي از قبيل : مرکبات، ميوه هاي هسته دار و سبزيجات . با اين وجود مي توان اين نتايج را به گياهان تزئيني نيز تعميم داد .
ضرورت ندارد که ابزار را براي ممانعت از سرايت عوامل بيماري زاي موجود در خاک و يا هوا استريل کنيم . عوامل بيماريزا عموماً از نوع باکتري و يا قارچ در طبيعت بيشتر از طريق دست ها و يا لباس سرايت مي کنند . واضح است که بايد از سرايت مستقيم عوامل بيماري زا اجتناب کرد ، اما شايد چنانچه عمليات پيشگيرانه را در پيش بگيريم در کنترل اين قبيل بيماري ها موفق تر باشيم (براي مثال: هرس کردن بخش هاي بيمار گياه ، از بين بردن برگهاي آلوده ، استفاده از خاک ، کمپوست و مالچ عاري از عوامل بيماري زا ) .
در مقايسه، بيماري هايي که سيستم آوندي گياه را مورد حمله قرار مي دهد و يا ناشي از تراوشات بخش هاي آفت زده گياه است بيشتر از طريق ابزارهاي آلوده انتقال پيدا خواهند کرد .
در اوايل سال 1906، ويت و اسميت (Waite&Smith) ، عفونت هاي ناشي از fire blight
(Erwinia amylovora) ( بيماري آتشک ) در گلخانه ها را مربوط به ابزارهاي آلوده هرس
مي دانستند .
گودمن و هتينگ (Goodman & Hatlingh) در سال 1988، دريافتند 66 درصد عفونت ها در شرايط سرد و مرطوب و در درختاني که بوسيله قيچي هاي باغباني آلوده به bacterial spot
) ( Xanthomonas campestris ( لکه باکتريايي ) هرس شده اند، روي مي دهد .
برخي دانشمندان بر اين گمانند که بيماري هاي گياهان در شرايط خشک و گرم کمتر انتقال مي يابد و تحت شرايط مرطوب ، عفونت ها چسبنده شده و باکتري ها بيشتر به سطوح هرس شده مي چسبند .
اختلافات فصلي و موسمي در ميزان سرايت آلودگي و عفونت هاي مرتبط با عوامل بيماري زاي قارچي نيز تاثيراتي داشته است . بيماري هايي از قبيل شانکرهاي دائمي، شانکر سيتوسپرا (Cytospora) و شانکر والسا(Valsa) نيز مي توانند به شکل مستقيم از طريق شيارهاي ايجاد شده از ايزار پيوند و يا قيچي هاي باغباني آلوده انتقال پيدا کنند .
ويروس ها و ويروئيدها آخرين گروه از عوامل بيماري زاي گياهان به شمار مي روند که از طريق ابزارهاي آلوده هرس قابل انتقال مي باشند . اگرچه طبق گزارشات Berg در سال 1964، ابزارهاي آلوده هرس انتقال دهنده ويروس مورائيکي (mosaic) در درخت سپيدار نمي باشد اما کثرت آثار منتشر شده خلاف اين مطلب را مي رساند . اگزوکورتيس مرکبات (exocortis) و ساير ويروئيدهاي مرکبات از طريق ابزارهاي آلوده قابل سرايت هستند ) Kyriakou 1992 ; Roistacher et al. 1969 . ( .
حديدي ) ( Hadidiو ديگران در سال 1997 در انتقال ميزان 50 تا 70 درصد آلودگي هاي ويروئيد موزائيکي (mosaic viroid) نهفته در درخت هلو به جوانه هاي سبز و يا خشک شده اين گياه با استفاده از قيچي هاي باغباني آلوده موافق بوده اند . به همين منوال، ويروس موزائيکي گوجه فرنگي حدود 70 درصد اوقات هنگاميکه از ابزارهاي هرس آلوده استفاده شده است ، به گياه سالم سرايت يافته است
Pategas et al. 1989
واضح است که چنانچه ابزارهاي هرس توسط عوامل بيماري زاي آوندي و يا تراوشات فعال شانکر ها آلوده شود ، آنگاه شانس بسيار بالايي وجود دارد که در صورت عدم ضدعفوني ابزارها ، بيماري به ساير گياهان سرايت کند .
نکته اصلي در رابطه با ضدعفوني کردن و يا نکردن ابزارهاي هرس چيست؟
براي اتخاذ يک تصميم آگاهانه ابتدا بايد عوامل بيماري زا را شناسايي کرد و شرايط فعاليت آنها را مطالعه نمود .
- چنانچه عامل بيماري زا ويروس و يا ويروئيد مي باشد، بايد ابزارهاي هرس را ضدعفوني کرد .
- چنانچه عامل بيماري زا قارچ هاي آوندي و يا باکتري است و اين عوامل منجر به تراوشات آفات
مي شود، بايد ابزارهاي هرس را ضدعفوني کرد.
- از هرس و بريدن گياهاني که داراي تراوشات شانکريايي هستند تا زمان خشک شده آنها اجتناب کنيد.
- چانچه گياهان منحصر به فرد را هرس مي کنيد حتماً ابزارهاي هرس را ضدعفوني کنيد .
- هنگام برداشت ميوه در باغ و گلخانه ابزار را بطور مرتب ضدعفوني کنيد .
برخي از بيماري هايي که احتمال سرايت آنها توسط ابزار وجود دارد :
• گال طوقه سيب Apple crown gall
اين بيماري ناشي از باکتري Agrobacterium tumefaciens است .
• آتشک آتشک سيب وگلابي Fir blight
عامل بيماري باکتري amylovora Erwinia مي¬باشد .
اين بيماري در ايران علاوه برسيب وگلابي روي ازگيل، زالزالک، گل سرخ و به نيز ديده مي شود. خسارت اين بيماري اصولا متوجه خانواده گياهان Rosaceae (درختان به، سيب، گلابي، گل‌سرخ و ساير گياهان زيتني اين تيره و به تازگي گياه خاکشير) بوده و عامل بيماري باکتري
Erwinia amylovora از خانواده‌ Entrobacteriaceae است. جنس‌هاي مهمي از باکتري‌ها از جمله جنس مشهور سالمونلا که از باکتري‌هاي بيماري‌زاي انساني و جانوري است در اين خانواده جاي مي‌گيرند.
• موزائيک سيب Apple mosaic virus
بيماري بصورت لکه هاي کلروتيک روي برگها واندامهاي جوان ديده مي شود. بيماري در ايران وجود دارد . با پيوند وبصورت مکانيکي قابل انتقال است. ناقل بيولوژيکي براي آن شناخته نشده است. عامل آن ويروسي از جنس Ilarvirus است .
• سرطان طوقه‌ي مو Grapevine crown gall
بيماري در انگور ناشي از Agrobacterium vitis است. باکتري عامل بيماري در گذشته تحت عنوان بيووار 3 گونه A. tumefaciens ناميده ‌مي‌شد.
• شانکر انجير Phomopsis canker fig
بيماري بيشتر در انجيرهايي ديده مي‌شود، که نياز به هرس شديد دارند. درايران شانکر انجير در استهبانات فارس ديده شده است. بيماري ناشي از قارچ Diaporthe cinerascens (آنامورف: Phomopsis cinerascens) است. آلودگي از محل هرس شروع مي‌شود ومعمولاَ درفصل باراني صورت مي‌گيرد.
• خشکيدگي و شانکر درختان پسته
اين بيماري به دليل حمله چند گونه قارچ از جنس هاي Cytospora، Paecilimyces، Coniotyrium، Acremonium kihense و Ulocladium atrum ايجاد مي‏شود.
• ويروس Y سيب زميني
دامنه انتشار اين ويروس در ايران بيشتر از ساير ويروسهاي سيب زميني است.
عامل اين بيماري ويروس Y سيب زميني (PVY) مي باشد. عامل بيماري توسط شته ها انتقال مي يابد. اين ويروس به آساني توسط شيره گياهان آلوده و ادوات کشاورزي آلوده نيز منتقل مي شود.
• ويروس موزائک گوجه فرنگي Tomato Mosaic Virus
عامل بيماري ويروسي ميله‌اي است. از لحاظ سرولوژي و خصوصيات ظاهري اين ويروس بسيار شبيه TMV است،اما بر اساس برخي خصوصيات خاص ايندو ويروس از يکديگر متمايز شده‌اند. انتقال اين ويروس از طريق مکانيکي ميسر است . اين ويروس در گوجه فرنگي بذر زاد مي‌شود. اين ويروس اگر در خاک خشک باشد مدتها در خاک دوام مي‌آورد اما در خاک مرطوب سريعا از بين مي‌رود.
• ويروس موزائيک خيار Cucumber mosaic virus ) CMV )
ويروسي است ايزومتريک به قطر nm 28 در محيط خارج کم ثبات است ، زيرا اجزاء Protein پوششي ويروس به هم نچسبيده و به راحتي آنزيمهاي ريبونوکلوئاز ‌قادرند نوکلئيک اسيد را تجزيه کنند . ژنوم آن RNA تک رشته‌اي و سه قسمتي است . انتقال مکانيکي آن به راحتي امکان پذير است . انتقال طبيعي آن با شته مانند :شته سبز هلو و شته سبز پنبه صورت مي‌گيرد. رابطه ويروس با شته به صورت ناپاياست . اين ويروس در کدوئيان بذر زاد نمي‌شود .
• بلايت باکتريائي دمبرگ آنتوريوم
• باکتري Rhodococcus fascians
عامل توليد انشعابات غيرطبيعي ، نزديك پايه گياهان آلوده مانند شمعداني است که بوسيلة قلمه و وسايل آلوده منتقل مي شود .
• لکه برگي باکتريايي Bacterial leaf spot
عامل بيماري يک گونه باکتري از جنس Erwinia مي باشد . باکتري عامل بيماري به طريقه مکانيکي به واسطه ادوات کار از قبيل چاقو، بيل و يا قلمه هاي ساقه و ريشه که ظاهراً سالم به نظر مي رسند منتقل مي شوند.
• گال طوقه Crown gall
عامل بيماري يک نوع باکتري خاکزي بوده که توانايي بقاي طولاني در شرايط خاک را دارا مي باشد. باکتري از طريق زخمهاي ايجاد شده در ساقه و يا قلمه وارد گياه شده و در محل زخم باعث ايجاد يک نوع بافت شبه پارانشيمي نرم شبيه به کالوس مي شود.

● کشت گلخانه اي هر يک از گياهان براي داشتن رشد مطلوب نياز به شرايط خاصي از نظر شدت نور ، دماي روزانه ، دماي شبانه ، ميزان رطوبت نسبي هوا و رطوبت خاک د ...

نجس كردن زمين و سقف و بام و طرف داخل ديوار مسجد حرام است . وهر كس بفهمد كه نجس شده است ، بايد فورا نجاست آن را برطرف كند. و احتياط واجب آن است كه طرف ...

اگر شما يک گلدان در آپارتمان يا باغچه اي کوچک در حياط منزلتان داريد مي توانيد از باغباني لذت ببريد. براي اين که به طور اصولي باغباني را بياموزيد به کم ...

اگر شما يک گلدان در آپارتمان يا باغچهاي کوچک در حياط منزلتان داريد ميتوانيد از باغباني لذت ببريد. براي اينکه بهطور اصولي باغباني را بياموزيد به کمي اط ...

● شرح بيماري آرتريت عفوني (چرکي) عبارت است التهاب در يک مفصل ناشي از عفونت . هر مفصلي مي تواند درگير شود، اما اين بيماري در مفاصل بزرگتر مثل مفصل ران ...

● مقدمه هوايي که از آن تنفس مي کنيم مملو از موجودات بسيار ريز است که با باد به حرکت درمي آيند. قارچ ها، باکتريها، ويروسها و گياهان براي انتقال گرده ها ...

ايجاد محل هاي تحت کنترل و پوشيده به منظور نگهداري و پرورش گياهان باغي مخصوصا براي مناطقي که خطر عوامل نامساعد جوي وجود دارد الزامي است. اين موضوع اهدا ...

● بيوسنتز اکسين ساخت اکسين عمدتا در بخشهاي مريستمي گياه بخصوص ، جوانه هاي راسي و برگهاي جوان صورت مي گيرد. در پژوهشهاي اوليه در مورد اکسين گفته شده بو ...

دانلود نسخه PDF - ضد عفوني كردن ابزار باغباني