up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله صنعت نفت PDF
QR code - صنعت نفت

صنعت نفت

۷ پرسش درباره واگذاري ها در صنعت نفت

پيش از هرگونه تحليل و تدبير، در ابتداي ورود به بحث، فرازهايي از اخبار منتشره طي چند روز گذشته، در اين يادداشت مورد توجه قرار مي گيرد.
سازمان خصوصي سازي فهرست بنگاه ها و فعاليت هاي باقيمانده قانون اجراي سياست هاي کلي اصل ۴۴ قانون اساسي قابل واگذاري طي سال ۸۹ را اعلام کرد.
از جمله شرکت هاي قابل واگذاري در زيرمجموعه شرکت ملي نفت ايران مي توان به شرکت هاي پتروپارس تا ۱۰۰ درصد، حفاري شمال تا۵۰ درصد، مهندسي و ساختمان صنايع نفت، پشتيباني ساخت و تهيه کالاي نفت تهران، خدمات مهندسي و تجهيزات صنعتي توربين جنوب، خدمات ترابري و پشتيباني نفت، شرکت ملي حفاري ايران، شرکت خدمات رفاهي نفت، پيراحفاري ايران، کالاي نفت ژاپن، کالاي نفت کانادا، مهندسي و ساخت صنايع نفت، روغن سازي آبادان، تکنولوژي پيشرفته آبادان، شرکت ملي نفت ايران شارجه، شرکت ملي نفت ايران لندن، شرکت ملي نفت ايران، سنگاپور، شرکت ملي نفت ايران، ليبي، بهينه سازي مصرف سوخت، مهندسي و توسعه نفت، بازرگاني نفت ايران نيکو، خدمات عمومي و بهداشتي صنعتي و خدمات درماني صنعت نفت، پايانه هاي صادراتي مواد نفتي و شرکت ملي صادرات گاز اشاره کرد که سهام مختلفي از آن ها بايد طي امسال (۱۳۸۹) واگذار شود.
حال و در ادامه لازم است تا به برخي اظهار نظرات وزير محترم نفت در همين ايام نيز نيم نگاهي داشته باشيم:
ايشان درخصوص سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت مي فرمايد که با توجه به کارکرد خدماتي که اين سازمان دارد با واگذاري آن موافق نيست زيرا تجربه واگذاري در شرکتهاي نفتي نشان داده که نتيجه خوبي نداشته و صنعت را دچار مشکلات عديده اي کرده است.
همچنين وزير محترم نفت در نشست خبري ديگري اظهار کرده اند: وظيفه اي که بهينه سازي مصرف سوخت در کشور انجام مي دهد يک وظيفه تصدي گري است که به هيچ وجه با وظايف حقيقي وزارت نفت همخواني ندارد. بر اساس سياست هاي اصل ۴۴ وزارت نفت با واگذاري بخش هاي مختلف خود در پائين دستي بايد بر روي بالادستي اين صنعت تمرکز کند; همان ميدان هاي مشترکي که بايد تمرکز بيشتري روي آنها مي داشتيم. وزارت نفت اگر قرار باشد مشکل خودروها يا صنايع را حل کند ديگر نمي تواند به وظايف اصلي خود در بالادستي بپردازد. چرا بايد وزارت نفت در وظايف ساير دستگاه ها دخالت کند و وظيفه اصلي خود را که برداشت از ميادين مشترک و تامين مواد خام است در حاشيه قرار دهد؟ زماني که وزارت نفت کارهاي پائين دستي را انجام دهد از بالادستي که براي اقتصاد کشور بسيار حياتي است غافل مي شود.
با مطرح شدن طرح هدفمندي يارانه ها تمام دستگاه ها و وزارتخانه ها در قبال کاهش مصرف انرژي و کنترل آن مسوولت پيدا کرده اند و هر دستگاهي وظيفه خاص خود را انجام خواهد داد. در مجموع و بر اساس سياست هاي کلي اصل ۴۴، وزارت نفت وظيفه خود مي داند که به سرعت از وظايف تصدي گري رها شده و به بخش هاي بالادستي که براي کشور ثروت سازي مي کند، بپردازد و از سوي ديگر بستر را براي حضور بخش خصوصي در پائين دستي فراهم کند. بر اين اساس تلاش ما اين است که در برنامه پنجم کار اجرايي در تمام ميدان هاي مشترک آغاز شود که اين به عنوان مهم ترين هدف، وظيفه اصلي وزارت نفت است.
بي مناسبت نيست تا در همين راستا، به فرازي از اظهار نظر مدير عامل محترم شرکت ملي صنايع پتروشيمي نيز اشاره اي شود. ايشان در گفت وگو با خبرنگاران گفته است که واگذاري شرکت هاي پتروشيمي به صورت پاره پاره توان رقابتي آنها را به شدت در بازارهاي جهاني کاهش داده و برند معروف پتروشيمي کشور را در بازارهاي جهاني مورد تهديد قرار مي دهد.
نگارنده ضمن يادآوري و تاکيد بر اين فراز از فرمايشات رهبر فرزانه انقلاب اسلامي که مي فرمايند: «بايد بسيار مراقب بود که اجراي سياست هاي اصل ۴۴، زمينه ساز نفوذ قانون دان هاي قانون شکن، نشود» درصدد ورود به ارزيابي و تحليل فرآيند تعاملي اجراي اصل ۴۴ قانون اساسي توسط سازمان خصوصي سازي نيست که نه در حد توان اين يادداشت و نه اساسا در حد و اندازه اين قلم است.
اين يادداشت، حتي در خصوص مهمترين بخش واگذاري ها که از ديدگاه منافع و اقتصاد ملي در حوزه وزارت نفت و در چهار شرکت اصلي شرکت ملي نفت ايران، شرکت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي، شرکت ملي گاز و شرکت ملي صنايع پتروشيمي مي باشد نيز اظهار نظري نمي کند اما نگارنده خود را مکلف مي داند تا برخي نکات کليدي در روند تعاملي واگذاري ها را که از آن به روند خصوصي سازي ياد مي شود، در معرض تعاطي افکار قرار دهد و در دو مورد از مبحث واگذاري ها و فقط و فقط در حوزه شرکت ملي نفت ايران، هشدارهاي لازم را ارايه کند.
درخطاب مستقيم به سازمان خصوصي سازي، سوالات ذيل طرح مي شود تا اين سازمان نيز بنا بر وظيفه قانوني که بر عهده دارد، به صراحت به آن پاسخهاي کافي و وافي بدهد:
۱) آيا سازمان خصوصي سازي خود را مکلف مي داند که در اجراي اصل ۴۴ قانون اساسي، فلسفه انحصار زدايي را در بخش خصوصي نيز مد نظر قرار دهد و در امر واگذاري ها، اصل ارتقاي کارايي و بهره وري را در قالب برنامه اي مدون به موقع اجرا گذارد؟ اگر واقعا چنين است برنامه استراتژيک و عملياتي اين فرآيند کدام است و تاکنون در امر واگذاري ها، تا چه حد به اين فرآيند برنامه اي(در صورت وجود) عمل شده است؟
۲) آيا تاکنون درخصوص شفاف سازي اطلاعات و صورت هاي مالي شرکت هاي قابل واگذاري اقدام عملي صورت گرفته است؟
۳) آيا در جريان واگذاريها، شاخصي براي اولويت بندي تعريف و تعيين شده است و اگر چنين است آيا در عمل، واگذاري ها بر مبناي برنامه اولويت بندي عمل مي شود؟ اگر از اجراي اين برنامه مفروض عدول شده است در چند نوبت و به چه دليل؟
۴) نقش نهادهاي مسوول در بدنه دولت جهت تعامل با سازمان خصوصي سازي در امر واگذاري ها در چه قالب و چه حد و اندازه اي تعريف شده است؟
۵) آيا سازمان خصوصي سازي خود را مکلف مي داند که در خصوص کليه ۵۳۱ شرکت دولتي قابل واگذاري اقدام به واگذاري کند يا از ميان اين ۵۳۱ شرکت، قاعده اهم في الاهم را در دستور کار خود دارد؟
۶) با توجه به اينکه هشدار سرنوشت ساز رهبري که بايد بسيار مراقب بود اجراي سياست هاي اصل ۴۴ زمينه ساز نفوذ قانون دان هاي قانون شکن نشود، به صورت کاملا روشن متوجه جريان خصوصي سازي است و اتباع از اين هشدار حياتي به برنامه ريزي جامع و مانع نياز دارد، سازمان خصوصي سازي به چه شيوه و روشي به اين مهم اقدام خواهد کرد و اقتصاد ملي را از خطر قانون دان هاي قانون شکن، بر حذر خواهد داشت؟
۷) در آخرين سوال مطروحه در اين يادداشت، به دو مورد مذکور در خصوص فرآيند واگذاري ها در شرکت ملي نفت اشاره مي شود;
الف) در جايي که وزير محترم نفت در اظهار نظري کم سابقه يا بي سابقه، ماموريت و وظيفه اصلي وزارت نفت را برداشت از ميادين مشترک و تامين مواد خام بيان مي کند، واگذاري شرکت پتروپارس و ساير شرکت هايي که در بخش بالادستي نفت و گاز واگذار شده اند و يا در حال واگذاري اند به ويژه شرکت هايي که فلسفه تاسيس آنها در شرکت ملي نفت، مقابله با جريان تحريم ها بوده به چه معنا و مفهوم است; ذکر اين نکته ضروري است که به غير از اظهارات جناب آقاي دکتر ميرکاظمي، عدم اولويت واگذاري شرکت هاي درگير در امر بالادستي نفت و گاز در آيين نامه هاي واگذاري، به صراحت آمده است. اضافه کنيد به اين چالش، واگذاري سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت را در قالب اجراي اصل ۴۴ و مخالفت صريح وزير محترم نفت با اين واگذاري; حال اگر در اين فضاي چالشي اقدام به واگذاري صورت گيرد شرکت هاي بخش خصوصي متقاضي آيا از عوارض اين تعامل چالشي مصون خواهند ماند؟!
ب) در جايي که شرکتي همانند بهينه سازي مصرف سوخت که حداقل دو سال است طرح مليCNG را وگذار کرده است و ماموريت تدوين استانداردها و سياستگذاري و ساير امور مرتبط با بهينه سازي مصرف سوخت در اقتصاد ملي را بر عهده دارد و در عين حال، به هيچ وجه به لحاظ ماهيت کاري نمي تواند شرکت درآمدزايي باشد، چگونه در اولويت واگذاريها به بخش خصوصي در سال جاري قرار گرفته است؟ پاسخ به اين سوالات به نفع همگان خواهد بود.

نفت مايعي غليظ و افروختني به رنگ قهوهاي سير يا سبز تيره است که در لايههاي بالايي بخشهايي از پوسته کره زمين يافت ميشود. نفت شامل آميزه پيچيدهاي از هيدر ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته مي شود. به عبارت ديگر به ناحيه اي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله ن ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته ميشود. به عبارت ديگر به ناحيهاي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله نفت ...

نفت خام درحالت طبيعي به صورت مايع بوده و رنگ آن قهوه اي زرد مايل به سياه است و دربرابر نور انعکاسي ، رنگ سبز بخصوصي از خود نشان مي دهد. ● مشخصات نفت ن ...

اکتشاف نفت يکي از نقاط عطف زندگي بشر بوده است. با اين کشف مهم، آتش که همواره ارزشي ابدي و ازلي داشت از برج عاج خود پايين آمد. چون همگان به راحتي مي­ ت ...

پروفيباس(PROFIBUS) ، سيستم فيلدباس(Process Field Bus) سيستم پيشرفته اي در اروپا بوده و از پذيرش جهاني برخوردار مي باشد. حوزه کاربرد آن شامل اتوماتيک س ...

برخي نويسندگان غربي بارها، با حق کشي هر چه تمام تر اين ادعاي تهي از انديشه را بر قلم رانده اند که ايرانيان هرگز مردمي دريانورد نبوده اند . اين ادعا نه ...

منطقه اي که امروزه با منابع فراوان نفت و گازش تحت عنوان خاورميانه مي شناسيم و در عين حال قديمي ترين تمدنهاي مشرق زمين،ايران و بين النهرين نيز در آن قر ...

دانلود نسخه PDF - صنعت نفت