up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله صرع PDF
QR code - صرع

صرع

تشخيص صرع

هنگامي كه يك پزشك براي اولين بار با بيماري كه نشانه هاي وجود بيماري صرع را دارد مواجه مي شود، دو سؤال براي او مطرح مي گردد. سؤال اول اين است كه آيا بيمار بطور مشخص داراي حملات صرعي مي باشد يا خير و سؤال دوم اين مي باشد كه اگر حملات اين بيمار از نوع صرعي مي باشد، علت ايجاد صرع در او چيست؟
آيا اين بيماري صرع است؟
بسياري از بيماريها مي توانند با حملات صرعي اشتباه گرفته شوند. در بزرگسالان شايعترين مشكلاتي كه با بيماري صرع اشتباه گرفته مي شوند عبارتند از: سنكوپ (از حال رفتن)، ميگرن، حملات هيپروانتيلاسيون و پانيك (هراس) و حملات كاذب.
در كودكان، ساير مشكلاتي كه همچنين مي توانند با صرع اشتباه گرفته شوند شامل حملات بند آمدن تنفس و كابوسهاي شبانه مي باشند.
سنكوپ
سنكوپ يك اصطلاح پزشكي است كه براي توصيف از حال رفتن يا غش كردن بيماران بكار مي رود و هنگامي كه خون به اندازه كافي به مغز نمي رسد ايجاد مي گردد. شايعترين نحوه ايجاد سنكوپ، بصورت يك حمله وازوواگال (Vasovagal) در پاسخ به مواردي مثل ديدن يك چيز ناخوشايند (مثلاً ديدن خون)، دردهاي شديد يا ايستادن به مدت طولاني در يك فضاي محصور و گرم ايجاد مي شود. گاهي اوقات سنكوپ بعلت اختلالي در قلب (مثلاً به علت نامنظم بودن ضربان قلب) ايجاد مي شود. همچنين در هنگام بعضي از كارها مثل سرفه كردن يا ادرار كردن نيز ممكن است سنكوپ ايجاد شود.از حال رفتن (غش كردن) براي همه ما موضوعي شايع و شناخته شده است و نبايد آن را با حملات صرع اشتباه گرفت. در هنگام غش كردن، شخص احساس سرگيجه، گرما و تهوع مي كند و صورتش كاملاً رنگ پريده و سفيد مي شود. چشمهايش سياهي رفته و سپس بطور ناگهاني به زمين سقوط مي كند. وقتي فرد به زمين مي افتد، خون بيشتري به مغزش خواهد رسيد و خيلي سريع دوباره حالش خوب خواهد شد. در نگاه اول، ممكن است مشكل باشد كه اين وضعيت را با حملات صرعي كه در فصل قبل توضيح داديم اشتباه بگيريم. با اين حال، د هنگام سنكوپ نيز ممكن است مقداري پرش اندام ديده شود. اين پرش اندامها معمولاً طول خواند كشيد اما به ندرت مشابه تشنج تونيك كلونيك خواند بود. در بعضي از حملات پارسيل، شخص ممكن است همان احساسهايي را كه در هنگام سنكوپ ديده مي شود را احساس نمايد و در چنين مواقعي تشخيص اين دو وضعيت از يكديگر آسان نخواهد بود.
ميگرن
همانطور كه اكثر افراد مي دانند، ميگرن اغلب با اختلالات بينايي آغاز مي شود و يا اينكه مي توان با احساس گزگر در دستها يا صورت و به ندرت اختلال در صحبت كردن شروع شود. تشخيص اين نوع ميگرنها از حملات پارسيل ساده مي تواند مشكل باشد، بخصوص اينكه غير شايع نمي باشد كه بعد از بروز يك تشنج، سردرد هم ايجاد شود. با اين حال، در ميگرن هيچگان بيمار از هوش نمي رود. همچنين در اختلالات بينايي كه در ميگرن و صرع پديد مي آيد تفاوتهايي وجود دارد. اختلالات بينايي در ميگرن معمولاً در چند دقيقه بوجود مي آيند و داراي شكل ساده اي هستند و مثلاً بيمار اظهار مي دارد كه نقطه هاي روشن يا دايره هاي نوراني در مقابل چشمانش ظاهر مي شوند. اما اختلالات بينايي در صرع خيلي سريعتر و بيمار بيان مي كند كه شكلهاي رنگي، مناظر و يا صورتهايي را مشاهده مي كند. بعلاوه در مواردي كه گزگز دستها هم وجود داشته باشد، در افراد دچار ميگرن، اين گزگز دست به آهستگي به سمت بالا و بازو مي رود در حاليكه در صرع، اين حالت بسيار شايع اتفاق مي افتد. در اكثر موارد، تشخيص بين ميگرن و صرع راحت مي باشد و شك خيلي كمي در افتراق اين دو وجود دارد، اما گاهي اوقات ممكن است تشخيص اين دو بيماري از يكديگر مشكل باشد
نفس نفس زدن و حملات هول و هراس
نفس نفس زدن بيش از حد يا اصطلاحاً هيپرونتيلاسيون (Hyperventilation) زياد هم غير شايع نمي باشد و مخصوصاً در افرادي كه تحت استرس و فشار عصبي قرار دارند و يا كساني كه دچار حملات هول و هراس قرار مي گيرند، بسيار ديده مي شود. در چنين مواردي اينگونه افراد معمولاً اظهار مي دارند كه بطور ناگهاني در نفس كشيدن دچار مشكل مي شوند و يك احساس هول و هراس در آنها ايجاد مي شود (گرچه اين احساس هول و هراس هميشه ممكن است وجود نداشته باشد). در هنگامي كه يك شخص، بيش از حد نفس نفس بزند مقدار زيادي از دي اكسيد كربن ريه هايش را به بيرون مي فرستد و وقتي چنين اتفاقي مي افتد، تغييراتي در اسيديته خون پديد مي آيد. تغيير در ميزان اسيديته خون بر روي فعاليت عصبي تأثير مي گذارد و مي تواند باعث احساس گزگز شدن، اسپاسم و گرفتگي عصلات دستها، احساس سبكي در سر و حتي از حال رفتن شود. چنين حملاتي را مي توان بخوبي با تمرينات تنفسي و ايجاد آرامش درمان نمود. تنفس كردن در يك پاكت كاغدزي در چنين مواقعي، شخص را قادر مي سازد كه دي اكسيد كربن از ريه هايش خارج گردد را دوباره به داخل ريه هايش بفرستد و بنابراين از اثرات يا عوارض ناخوشاند نفس نفس زدن پيشگيري نمايد.
حملات كاذب
تشخيص حملات كاذب از حملات واقعي در بعضي موافع بسيار مشكل مي باشد. اين حملات بعلت مشكلات روحي و رواني ايجاد مي شوند، ولي با اين حال معمولاً بصورت غيراختياري و بدون هيچگونه انگيزش آگاهانه اي رخ مي دهند. گاهي اوقات شخص وانمود به تشنج كردن مي كند، اما در اكثر موارد، بيمار كنترل كمي بر روي تشنج خود دارد. شخص بيمار ممكن است به زمين سقوط كند و به نظر برسد كه بيهوش شده است و سپس شروع به دست و پا زدن كند و يا اينكه بي حركت دراز بكشد.اين تشنج ها اغلب داراي ريشه هاي عميق هيجاني و رواني هستند و ممكن است نياز به درمان روانپزشكي داشته باشند. داروهاي ضد تشنج كه در صرع مصرف مي شوند براي اين بيماران مناسب نمي باشد. هنگامي كه تشخيص حملات كاذب از حملات حقيقي مشكل باشد، لازم است كه براي تشخيص صحيح بيماري، چندروزي بيمار را در بيمارستان بستري نماييم تا بررسي هاي لازم را بعمل آوريم.
حملات بند آمدن تنفس
متأسفانه كودكان مي توانند نفس خود ار تا حدي كه دچار كبودي شوند بند آروده و آن را نگهدارند. كودكان ممكن است از اين روش براي رسيدن به خواسته هاي خود استفاده نمايند. معمولاً حملات بند آمدن تنفس، بدون مشكلي متوقف مي شوند اما در بعضي كودكان ممكن است به بيهوش شدن آنها نيز منجر شود. چنين كودكاني نياز به درمان دارويي ندارند و اين حملات معمولاً بعد از مدتي متوفق خواهد شد.
وحشت شبانه
وحشت شبانه معمولاً در كودكان كمتر از پنج سال ديده مي شود. چند ساعت بعد از اينكه كودك به خواب فرو مي رود، ممكن است با ترس و وحشت از خواب بيدار شده بطوريكه به سختي بتوان او را آرام نمود. صبح كه كودك از خواب بيدار مي شود معمولاً از اتفاقاتي كه در نيمه شب اتفاق افتاده است، چيزي به خاطر نمي آورد. گرچه اين مشكل ممكن است نگران كننده باشد، اما مسئله مهمي نبوده و نياز به درمان خاصي هم ندارد.
تشخيص وضعيت
مهمترين ابزار تشخيصي براي پزشك به منظور رسيدن به وضعيت بيمار، گرفتن شرح حال از او و پرسيدن يك سري از سوالات مي باشد. پزشك سعي خواهد نمود كه تعيين نمايد كه آيا وضعيتي كه براي بيمار پيش آمده است آيا واقعاً يك حمله صرعي بوده است يا خير.
پرسيدن جزئيات اتفاقاتي كه در هنگام حمله براي بيمار ايجاد شده است و اينكه آيا هوشياري بيمار در آن هنگام از بين رفته است بسيار مهم مي باشد. پرسيدن سوالاتي از كسي كه در هنگام تشنج همراه بيمار بوده است نيز بسيار مفيد مي باشد.
پزشك علاقه مند است كه بداند علت بروز اين حملات در بيمار چه مي باشد و بنابراين سوالاتي در مورد اين كه آيا بيمار قبلاً سابقه ضربه به سر داشته است، مشكلاتي در هنگام تولد داشته است، آيا بيمار دچار مننژيت بوده است، آيا الكل مصرف مي كند و آيا افراد ديگري از خانواده او دچار صرع بوده اند، خواهد پرسيد. پزشك همچنين مايل است بداند كه آيا بيماري صرع در نحوه زندگي فرد تأثير داشته است يا خير، بنابراين در مورد شغل بيمار و زندگي خانوادگي او سوالاتي خواهد نمود. سرانجام پزشك بيمار را معاينه مي كند و به دنبال نشانه هايي از وجود اختلالات زمينه اي مغزي در بيمار خواهد گشت و ممكن است همچنين قلب بيمار را نيز بررسي نمايد (مخصوصاً اگر مشكوك به سنكوپ باشد). يك معاينه كامل عبصي شامل بررسي چشمها، صورت، تعادل بدن، قدرت و احساس اندام ها و رفلكس هاي دست و پاها مي ابدش. به غير از آمايش خون و ساير آزمايشهاي معمول، سه آزمايش ويژه هم وجود دارد كه پزشك ممكن است آنها را هم براي بيمار درخواست نمايد كه عبارتند از: نوار مغزي (الكتروآنسفالوگرافي EEG)، سي تي اسكن (توموگرافي كامپيوتري CT) و ام.آر.آي (MRI).
نوار مغزي (الكتروآنسفالوگرافي EEG)
براي گرفتن نوار مغزي يا لكتروآنسفالوگرافي (EEG) بايد سيمهايي را به قسمتهاي مختلف سر بيمار متصل نمود. اين سيمها سپس به يك تقويت كننده يا آمپليفاير متصل مي گردد تا سيگنال ها يا پيامهاي كوچكي كه از مغز مي رسد را تقويت و بزرگ نموده و آنها بر روي كاغذ ثبت نمايد. بنابراين نوار مغزي فقط ثبت الگوهاي الكتريكي داخل مغز مي باشد. گرفتن نوار مغزي، يك آزمايش بي خطر و بدون درد براي بيمار مي باشد كه اطلاعات زيادي را براي پزشك مهيا مي سازد.
بطور زبيعي خطوطي كه برروي كاغذ رسم مي شوند نشان دهنده الگوي امواج (امواج مغزي) هستند كه در هريك دهم ثانيه، يك موج رخ مي دهد. امواج مغزي در حين خواب آهسته تر مي شوند و در هنگام بيداري تشديد مي گردند. اگر بيمار مستعد ابتلاء به صرع باشد، الگوي الكتريكي مغزش ممكنا تس تفاوتهايي داشته باشد و بخصوص نشان دهنده موجهاي بلند نوك تيز و نيزه اي باشد. در نيم از بيماران مبتلا به صرع، امواج بلند نوك تيز در يك نوار مغزي، به احتمال ۹۹ درصد آن شخص داراي صرع مي باشد. گاهي اوقات در حين خواب اقدام به گرفتن نوار مغزي مي شود زيرا احتمال بيشتري دارد كه امواج بلند نوك تيز در طي خواب ايجاد و ثبت مي شوند.يك الگوي ويژه در نوار مغزي به نام سه موج بلند نوك تيز در يك ثانيه وجود دارد كه از اهميت زيادي برخورداي است. اين الگوي ويژه در صرع كوچك مشاهده مي گردد و نيازمند درمان خاصي مي باشد كه نتيجه درمان آن نيز خوب مي باشد.
يك نوار مغزي كه در هنگام تشنج از بيمار گرفته شود و بخصوص اگر در همان هنگام نيز از بيمار يك فيلم ويدئويي گرفته شود، در تشخيص بيماراني كه به وجود صرع در آنها مشكوك هستيم بسيار مفيد و با ارزش مي باشد. چنين آزمايشي را اصطلاحاً ويديو تله متري مي نامند. براي انجام چنين آزمايشي، بيمار بايد چند روز در بيمارستان بستري باشد و بطور دايم سيمهاي مخصوص نوار مغزي بر روي سرش نصب شده باشد و كي دوربين ويدوئويي هم دائماً از او فيلم بگيرد. گاهي اوقات، همچنين لازم است كه داروهاي ضد تشنج او را كم يا قطع نماييم تا سپپ شويم كه تشنج در او ايجاد شود.
سي تي اسكن
سي تي اسكن يا توموگرافي كاپيوتري (CT scan) اصطلاحاً به گرتفن تصويرهايي از برش هاي مغزي و ارزيابي آنها با كامپيوتر گفته مي شود. در اين روش تشخيصي از اشعه ايكس استفاده مي وشد، با اين حال برخلاف روشي كه در گرفتن يك عكس راديوگرافي از جمجمه استفاده مي شود و اشعه ايكس به سمت بدن فرستاده مي شود و سپس توسط گيرنده هايي گرفته مي شود. اطلاعاتي كه ازاين گيرنده ها بدست مي آيد توسط يك ماپيوتر ارزيابي مي شوند و سنگنال ها يا علائم اشعه ايكس را بصورت يك سري از تصاوير برشي از جمجمه و مغز نشان مي دهد.با استفاده از سي تي اسكن، مي توان اختلالات مغزي همانند غده هاي مغزي، سكته هاي مغزي، خونريزي هاي مغزي و يا بيماري آلزايمر را شناسايي نمود. گرچه امروزه به تدريج سي تي اسكن جاي خود را در تشخيص علل بروز صرع به دستگاه پيشرفته تر ام.آر.آي مي دهد. ام آر آي دستگا ه بسيار حساس تري بوده و تصاوير واضح تري در اختيار پزشكان قرار مي دهاده.در طي انجام سي تي اسكن، بيمار بايد دراز كشيده و سر خود را در يك محل مشخص به مدت چند دقيقه ثابت نگه دارد. سي تي اسكن يك آزمايش كاملاً بدون درد باشد. گاهي اوقات براي اينكه بعضي از قسمتهاي مغز بهتر در تصاوير ديده شوند، يك ماده رنگي (ماده حاجب) از طريق در وريد دست تزريق مي شود.
ام آر آي
در ام آر آي به هيچوجه از اشعه ايكس استفاده نمي شود. در اين روش، يك آهن رباي بزرگ و قدرتمند در اطراف سر بيمار قرار داده مي شود. اتمهاي مغز، هم جهت با اين ميدان مغناطيسي مي گردند. سپس امواج راديويي به سمت بدن شليك مي گردد و باعث لرزاندن و تكان دادن اتمهاي هيدروژن در مغز مي شوند. همچنان كه اتمهاي هيدروژن به تدريج به حالت سكون و استراحت خود مي رسند، امواج راديويي توسط گيرنده هايي گرفته مي شوند و توسط يك كامپيوتر ارزيابي مي گردند. به اين طريق تصاوير دقيق و واضحي از مغز بدست مي آيد. اين روش كاملاً بي خطر بوده و هيچگونه دردي براي بيمار ندارد. گرچه براي انجام چنين آزمايشي، بيمار بايد براي مدتي (معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقيقه) در داخل دستگاه دراز بكشد كه بصورت يك تونل مي باشد و براي بسياري از بيماران، ترسناك و ناخوشايند است. همچنين بخاطر ميدان مغناطيسي قدرتمندي كه در اين دستگاه وجود دارد، افرادي كه داراي ايمپلنتهاي فزي در بدنشان هستند (مثل كساني كه داراي پيس ميكر در قلبشان و يا سيمها يا كليپس هايي در مغزشان هستند) را نمي توان بوسيله ام آر آي، تصوير برداري نمود. با روش ام آر آي مي توان بسياري از اختلالات كوچك و جزئي را كه با سي تي اسكن نمي توان آنها را تشخيص داد، كشف نمود. همچنان كه روشهاي ام آر آي توسعه مي يابد، علل زمينه اي بروز صرع در بسياري از بيماران مشخص مي گردد. روش ام آر آي، بخصوص براي ارزيابي بيماراني كه به درمان دارويي پاسخ نمي دهند و بهتر است تحت عمل جراحي قرار بگيرند، بسيار سودمند و با ارزش است. همچنين با استفاده از ارزيابي كامپيوتري ام آر آي، اغندازه نسبي ساختمانهاي مختلف مغز محاسبه مي گردند. براي مثال اندازه گيري و بررسي بعضي از قسمتهاي مغز (بخصوص قسمتي كه به هيپوكامپ معروف است) كه در صورت صدمه ديدن، مي تواند باعث بروز حمله شود، بسيار اهميت دارد.
علل بروز صرع در افراد
همانگونه كه قبلاً هم اشاره كرديم، صرع يك بيماري نيست بلكه يك علامت است. علل بسياري مثل عفونتها، صدمات و ضربات وارده بر سر، غدد يا تومورهاي مغزي، صدمات مغزي در هنگام تولد و بيماريهاي ارثي در بروز صرع نقش دارند. گاهي اوقات، صرع مي تواند بعد از چند سال كه از بروز حادثه و صدمه مي گذرد، رخ دهد. براي مثال، غير شايع نيست كه افرادي كه در سنين كودكي دچار ضربه يا صدمات مغزي شده اند، در سنين حدود ۲۰ سالگي به صرع مبتلا شوند.
براي بسياري از مبتلايان به صرع (حدود ۷۰ درصد) هيچگونه علت مشخصي براي بروز صرع در آنها پيدا نمي شود. در صرعاي ژنراليزه، عوامل ژنتيكي احتملاً نقش دارند و بعضي از صرع ها، ارثي مي باشند اما در اكثر موارد، چنين نيست (براي مثال نمي توان گفت كه آيا اين ضربه مغزي كه به شما وارد شده، ارثي مي باشد؟) بغير از بعضي از موارد اندك صرع كه بصورت ژنتيكي به ارث مي رسند، خطر انتقال صرع از والدين به فرزندان، واقعاً بسيار ناچيز مي باشد.
علل بروز صرع از تولد تا پيري
بيماريهاي مغزي ارثي (مثل توبروس اسكلروز)
صرع هاي ارثي (مثل صرع ژنراليزه اوليه)
صدماتي كه در هنگام تولد به نوزاد وارد مي آيد
تشنج هاي تب دار
عفونت هاي مغزي (مثل مننژيت، آنسفاليت، آبسه هاي مغزي)
مصرف الكل و داروهاي محرك (مثل كوكائين، آمفتامين ها، اكستازي)
ضربه هاي مغزي
اختلالات شيميايي خون (مثل پايين بودن كلسيم، منيزيوم يا قندخون)
خونريزيهاي مغزي
غده هاي مغزي (مثل گليوما، مننژيوما)
سكته هاي مغزي
دمانس يا زوال عقل (بيماري آلزايمر)

صرع عبارت است از يك نوع اختلال در كار مغز كه مشخصه آن عبارت است از حملات صرعي ناگهاني و تكرارشونده ، حملاتي كوتاه مدت از رفتار غيرطبيعي و نامناسب ، تغ ...

صرع يك بيماري است كه با تشنجات مكرر در يك دوره زماني خود را نشان مي دهد. تشنج به يك حمله ناگهاني در فعاليت الكتريكي مغز اطلاق مي شود كه مي تواند باعث ...

بيماران مبتلا به اپي لپسي در جامعه با محدوديت هايي مواجه هستند که هنوز برطرف نشده است. اين افراد همچنان در خانه با خانواده يا در محل کار با کارفرماي خ ...

صرع عبارت است از يک نوع اختلال در کار مغز که مشخصه آن عبارت است از حملات صرعي ناگهاني و تکرارشونده ، حملاتي کوتاه مدت از رفتار غيرطبيعي و نامناسب ، تغ ...

اختلال يا از بين رفتن موقتي هشياري که به صورت ناگهاني رخ مي دهد و غالبا همراه با حرکات عضلاني که ممکن است به صورت حرکت کوچک پلکها ظاهر شود و يا با تکا ...

يکي از شايع ترين علل مراجعه به کلينيک ها و حتي اورژانس هاي اطفال، درد شکم abdominal pain مي باشد و بررسي علت دل درد و تشخيص موضع درد تا زماني که قدرت ...

تشنج يک تخليه عصبي غيرطبيعي، خفيف و پاروکسيمال در مغز است. حدود ۱۰ درصد از افراد جوامع حداقل يک بار در طول عمر خود دچار تشنج مي شوند. اما صرع که در تع ...

انرژي هسته اي اگرچه در گذر زمان، زمينه اي براي ساخت سلاح هاي مرگبار بوده، اما نمي توان اثرات مثبت اين انرژي نهفته در دل ذرات را نديد.آن چه در پي مي آي ...

دانلود نسخه PDF - صرع