up
Search      menu
ساختمان و معماری :: مقاله شيشه PDF
QR code - شيشه

شيشه

استفاده از شيشه در معماري ايران

● استفاده از شيشه در معماري ايران
در قرن ۱۹، در اروپا و به لحاظ نياز شديد معماري به ساخت فضاهاي گسترده مثل نمايشگاه ها ديگر استفاده از مواد و مصالح سنگي يا آجري پاسخگو نبود بنابراين ضرورت ساخت سقف ها و سازه هاي فلزي از سوي معماران مورد توجه قرار گرفت که به منظور استفاده از پوشش هاي سبک براي پوشاندن اين سازه هاي فلزي، شيشه به عنوان ماده اي مقاوم از سوي معماران اروپايي مورد استقبال قرار گرفت. در اوايل قرن ۱۹، توليد شيشه به شکل انبوه و صنعتي آن در اروپا آغاز شد و پس از مدتي رضاخان، به منظور استفاده از شيشه در ساخت بناهاي جديد، کارخانه شيشه و بلور کرج را احداث کرد. در همين دوران استفاده از سنگ نيز از سوي معماران مورد توجه قرار گرفت.
در دوره پهلوي اول، بهره گيري از برخي مواد و مصالح ساختماني که از گذشته نيز معمول بود، بار ديگر از سوي معماران و استادکاران مورد توجه قرار گرفت به ويژه در دوره پهلوي اول و بازگشت به سبک معماري دوران هخامنشي و ساساني، استفاده از سنگ در بناهاي اين دوره مشهود است، ساختمان سينگر که در امتداد خيابان سعدي به سمت ميدان امام خميني قرار گرفته است به عنوان يکي از بناهاي شاخص که در احداث آن به استفاده از سنگ توجه شده، مطرح است.
● جايگاه شيشهگري در معماري مساجد هنر و معماري مساجد
هنر از تجليات فرهنگ محسوب ميشود و هنرهاي اسلامي، ايراني در خانههاي خدا، مساجد، حفظ شده است. هنرمندان مسلمان ايراني که علم، معنويت و هنر را يکجا دارا بودند با کمال اخلاص شاهکارهاي خويش را به خانه خدا هديه کردهاند.
در معماري اسلامي، شيشه به عنوان يکي از تزيينات با رنگهاي مختلف در تزيينات در و پنجرههاي سنتي کاربرد داشته است. شيشهگري بعد از صنعت حصيربافي و سفالگري قدمت ديرينهاي دارد شيشه از قديم تا به امروز نقش مهمي در تزيين مساجد داشته و پيشرفتهاي علمي نيز در کيفيت آن تاثيرگذار بوده است.در ايران نيز شيشهگري سابقه ديرينهاي دارد و از اين هنر در مراحل مختلف براي ساخت اشياء و لوازم ساده از ظرف گرفته تا شمعدانها و چراغها از شيشه استفاده شده است. از زماني که اسلام در ايران رواج يافت، ساخت شيشههاي رنگي در ايران متداول شد، پس از حمله مغول رونق اين هنر از بين رفت و در عوض کاشيکاري رونق گرفت.در زمان تيمور رواج شيشهگري قابل توجه است و تعدادي از شيشهگران نيز براي تزيين مساجد در بخشهاي شيشه خور به مصر و سوريه عزيمت کردند. در عصر صفويه نيز شيشهگري در اصفهان رونق گرفت و در اصفهان و شيراز مراکزي براي توليد انبوه شيشه به وجود آمد. شيشههاي ايراني ابتدا مات و نيمه شفاف و يا سفيد رنگ بود و سپس ايرانيان توانستند شيشههاي بلورين و شفاف بسازند و در نيشابور به انواع شيشههاي رنگي که کاربرد تزييني معماري داشته، برخورد ميکنيم.شيشه از طريق قالب شني، موزاييکي، تراشيدن و ساييدن، فشردن در قالب و يا دميدن شيشه ساخته ميشود. در مساجد ايراني شيشههاي رنگي، آبي، قرمز، سفيد مات، شيشه سبز، زرد مات و بيرنگ و شفاف به کار رفته است. در اغلب مساجد ايراني بعد از ساخت از درها و پنجرههاي چوبي با شيشههاي رنگين استفاده کردهاند. مايع گداختهاي که با روشهاي گوناگون به اشياي شيشهاي زيبا تبديل ميشود عنصر تشکيل دهنده شيشه است. يکي از جوانب شيشه مساله زيباييشناسي اين شي است. اين نکته در برخورد با شيشههاي رنگي مساجد ايراني، تجلي تلاش انسانهايي است که با کمترين امکانات توانستهاند، اين چنين هنري را ارائه دهند.
● آشنايي با انواع شيشه ها
شيشه سودا-لايم-سيليکا :
شيشه ، جامد بي شکلي است که در دماي تقريبي ۶۵۰ درجه سانتيگراد به نقطه نرمي مي رسد و در دماي ۱۴۵۰ درجه سانتيگراد ذوب مي گردد. از ميان انواع گوناگون شيشه که با تکنولوژي متفاوت و به منظور استفاده هاي گوناگون تهيه مي شوند ، انواعي که توسط اين گروه توليد و به بازار عرضه مي شوند عبارتند از:
۱) شيشه سکوريت:
روش و ماشين آلات شيشه هاي نشکن سازي شده (tempered) اولين بار توسط شرکت فرانسوي سنت گوبين طراحي و ابداع شد و اين نوع شيشه با نام تجاري سکوريت وارد بازار گرديد. از اين زمان به بعد شيشه هاي سکوريت مصارف بسياري از جمله در صنايع خودرو سازي ، ساختمان ، قطار ها، هواپيماها ، ... پيدا کرد. شيشه هاي سکوريت داراي استحکام ۵ الي ۸ برابر شيشه هاي معمولي هستند . بنابر پس از شکستن به تکه ها و ذرات کوچک و ريزي تبديل مي شوند که داراي لبه هاي تيز و خطرناک نمي باشند. اين شيشه ها همچنين در مقابل تغييرات دمائي &۶۱۵۲۴;=۱۷۵&#۶۱۶۱۶;C درجه سانتيگراد نيز مقاومت مي کنند ، در صورتي که شيشه هاي معمولي در اثر اين اختلاف دما ترک مي خورند. در اين قسمت ، شيشه هاي سکوريت را در دو طبقه بندي شامل اتومبيل و ساختماني بطور جداگانه بررسي مي کنيم:
الف) شيشه سکوريت اتومبيل:
استفاده از اين نوع شيشه براي قسمت عقب (backlite) و جانبي (sidelite) اتومبيل مي باشد و متناسب با حالت آيروديناميکي ، خم مناسب نيز به آن داده مي شود. اين نوع شيشه در کوره هاي مخصوص در دماي حدود ۷۰۰ درجه خم مي شود و با عمليات دمش ناگهاني هوا ،تنش سطحي بالائي در شيشه ايجاد مي گردد که سبب افزايش استحکام سکوريت شدن مي شود.
ب) شيشه سکوريت ساختماني
استفاده از شيشه معمولي (غير سکوريت) در ساختمانهاي بلند مرتبه در صورت بروز حادثه اعم از طبيعي مانند زلزله يا حوادث ناشي از دخالت بشر ، خطر آسيب ديدگي جدي و حتي مرگ به همراه دارد، چرا که شيشه شکسته شده به صورت قطعات بزرگ در هوا شناور مي شود و شعاع زيادي را در معرض خطر قرار مي دهد . بکار گيري شيشه هاي سکوريت بعلت شدن شيشه در صورت شکست و ريزش پاي ساختمان خطرات احتمالي را به حداقل ممکن کاهش مي دهد.
۲) شيشه طلقي
اين نوع شيشه شامل دو نوع اصلي مي شود :
الف) شيشه طلقي اتومبيل :
براي تهيه شيشه جلوي اتومبيل ، از دو لايه شيشه و يک لايه طلق مياني (PVB) استفاده مي گردد که علت اين عمل پايدار ماندن شيشه پس از شکستن مي باشد. با استفاده از طلق هاي رنگي مي توان سايه باني در شيشه جلو ايجاد کرد که از آزار چشم راننده توسط تابش خورشيد جلوگيري مي کند.
ب) شيشه طلقي ساختمان:
شيشه طلقي ساختمان به دو روش : ۱- استفاده از طلق هاي PVB (پلي وينيل بوتيرال) و ۲- رزيني تهيه مي شود. اين نوع محصول از دو لايه شيشه و يک لايه طلق يا رزين تشکيل شده است. از خواص اين شيشه مقاومت در برابر عبور اجسام و عدم ريزش آن پس از شکست مي باشد و همچنين مي تواند به عنوان عايقي مناسب در برابر نور و صوت بکار رود.
۳) شيشه هاي دو جداره (double glazing)
شيشه دوجداره از ترکيب دو لايه شيشه و يک لايه جدا کننده آلومينيومي که با رطوبت گير (سيليکاژل) پر شده است ساخته مي شود . بين دو لايه شيشه را مي توان با گاز آرگون (عايق حرارتي) يا SF۶ (عايق صوتي) يا ترکيبي از آن دو پر نمود.
▪ از مزاياي اين نوع شيشه در در پنجره هاي ساختمانها :
صرفه جوئي در مصرف انرژي
کاهش توليد گازهاي آلاينده تا حدود ۷۰%
جلوگيري از توليد گازهاي زيان آور و حفاظت از محيط زيست
- کاهش آلودگي صوتي و ...
۴) شيشه هاي رفلکتيو
به شيشه هائي گفته مي شود که داراي پوششهائي به رنگهاي متفاوت مي باشند و باعث انعکاس نور مي گردند. اين نوع شيشه ها هم به لحاظ زيبائي و هم از جهت انعکاس نورهاي مزاحم به کار برده مي شوند.
۵) شيشه هاي Low-E
به شيشه هائي گفته مي شود که داراي پوشش خاصي باشند. اين پوشش بيرنگ است و باعث مي گردد که پرتوهاي نوري با طول موج پايين (يا اشعه با انرژي بالا) وارد ساختمان شوند، اما اجازه خروج اين اشعه را که پس از برخورد با اسباب و اثاثيه داخل منزل طول موجش افزايش مي يابد نمي دهد. بنابر اين انرژي گرمائي در داخل ساختمان ذخيره مي گردد.
۶) شيشه هاي سيمي (wired glass)
به شيشه هائي گفته مي شود که هنگام توليد بعد از مرحله ذوب و هنگام شکل دهي ، يک لايه تور سيمي داخل شيشه قرار مي گيرد. کاربرد اين شيشه ها براي جلوگيري از حريق مي باشد و غالبا در آسانسورها بکار مي رود.

●الياف شيشه الياف شيشه مشهورترين تقويت كننده مورد استفاده در صنعت كامپوزيت مي باشد و انواع مختلفي از آن بصورت تجاري وجود دارند كه برخي از آنها عبارتند ...

● دنياي شيشه اي شيشه براي بسته بندي كردن تعداد زيادي توليدات غذايي مورد استفاده قرار مي دهند: شير- ژله- روغن هاي سبزيجات- غذاي بچه و غيره.شيشه از نظر ...

يک تکه سنگ شيشه بزرگ شيشه از مواد معدني بدست مي آيد که معمولا به رنگ هاي متفاوت در طبيعت يافت مي شود و بنظر مي رسد اولين شناخت و استفاده انسان از شيش ...

کاشت گياهان در محفظه هاي شيشه اي ضمن جالب و سرگرم کننده بودن تنها روشي است که گياهان آپارتماني در محيط بسته و نسبتاً عاري از آلودگي هوا رشد مي کنند و ...

اشاره: پرورش و نگهداري گل وگياهان از گذشته مورد توجه وعلاقه جوامع بشري بوده و بصورت هاي مختلف در باغها ، خيابان ها ، درون منازل و حتي بصورت مناظر و طب ...

● اطلاعات اوليه سراميکها معمولا به استثناي فلزات و آلياژهاي فلزي و مواد آلي ، شامل تمام مواد مهندسي ميشوند که از نظر شيميايي جزو مواد معدني هستند و بع ...

1 تركيب پلاستيك: اين نوع عايق به صورت پودر خشك احتمالا با تقويت فيبري است كه در تركيب با آب، آماده استفاده مي شود. 2 عايق ميكروپروس: عايق ميكروپروس كه ...

تکنولوژي جديد در عايقکاري رطوبتي ساختمان يکي از مشکلات اساسي که در اکثر سازه ها به چشم مي خورد مشکل نم و رطوبت مي باشد که در بعضي مواقع خسارات جبران ن ...

دانلود نسخه PDF - شيشه