up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله شناسنامه آنتي اکسيدان ها PDF
QR code - شناسنامه آنتي اکسيدان ها

شناسنامه آنتي اکسيدان ها

آنتي اکسيدان ها

ترکيباتي هستند که خطر ابتلا به انواع سرطان و بيماري هاي مختلف را کاهش مي دهند. اين ترکيبات در برخي ميوه ها فراوان ترند.
حتما نام آنتي اکسيدان ها را بارها و بارها در برنامه هاي تلويزيون شنيده ايد. اغلب در اخبار مي شنويد که اين ترکيبات از بروز سرطان ها جلوگيري کرده و در ميوه ها و سبزي هاي تازه يافت مي شود.
● اما راز اين ترکيبات در چيست؟
واقعا اين مواد چگونه در بدن مانع بروز سرطان مي شوند و آيا خواص ديگري هم دارند؟
از نظر علم تغذيه، آنتي اکسيدان ها ترکيباتي هستند که مانع فعاليت راديکال هاي آزاد شده و از اکسيداسيون آنها جلوگيري مي کنند وبا غير فعال کردن آنها سلول هاي بدن را از اثرات مخرب اين ترکيبات مصون نگاه مي دارند. اما راديکال هاي آزاد چه جور موجوداتي هستند؟
راديکال هاي آزاد مانند عفونت هاي باکتريايي هستند که گلبول هاي سفيد در اطراف آنها تجمع مي يابند تا آنها را منهدم کنند. آنتي اکسيدان ها هم دور راديکال هاي آزاد تجمع يافته و آنها را از ميان برده و يا غير فعال مي کنند. البته راديکال هاي آزاد را نمي شود دقيقا مشابه ميکروب دانست چرا که بدن خود آنها را توليد مي کند اما در شرايطي که اين ترکيبات بيش از اندازه افزايش يابند مي توانند مضر باشند. اما آنتي اکسيدان ها، چند گروه را شامل مي شوند که عبارتند از، ويتامين C، ويتامين E ، کاروتنوئيدها، يوبي کينون ها وبيوفلاونوئيد ها.
شناسنامه آنتي اکسيدان ها
مهم ترين آنتي اکسيدان ها شامل ويتامينC، E و کاروتنوئيدها هستند. اما ترکيبات ديگري نيز وجود دارند که خاصيت آنتي اکسيداني به آنها نسبت داده مي شود که برخي از آنها جزء، آنزيم هايي هستند که در فعاليت هاي متابوليکي دخالت دارند و برخي جزء، مواد معدني و ويتامين هاي مورد نياز بدن هستند که عبارتند از: سلنيوم، آهن، روي، منگنز، مس، گلوتاتيون ردوکتاز، گلوتاتيون پراکسيدازها، کاتالاز و سوپر اکسيد ديسموتازها.
با وجود فراواني بسيار در انواع ترکيبات که خاصيت آنتي اکسيداني دارند تنها ويتامين C، E و کاروتنوئيد ها در تقسيم بندي آنتي اکسيدان هاي درجه يک جاي مي گيرند. ويتامين C جزء ويتامين هاي محلول در آب است که بايد از طريق غذايي دريافت شود، اين ماده مغذي با غيرفعال کردن راديکال هاي آزادي که در آب محلول هستند به طور اختصاصي از اثرات مخرب آنها جلوگيري مي نمايد.
ويتامين E نيز به دو شکل آلفا توکوفرول و گاما توکوفرول وجود دارد که به ترتيب مانع پراکسيد شدن ليپيدها خصوصاً چربي هاي اشباع نشده با چند پيوند دوگانه )PUFA( مي شود و تا حدودي از اکسيداسيون ال دي ال يا کلسترول بد در بدن جلوگيري مي نمايد. کارتنوئيدها همه جزء آنتي اکسيدان هاي بسيار قوي تلقي مي شوند و وجودشان براي سلول ها بسيار ارزشمند است، از اکسيد شدن ليپيدها در مراحل اوليه جلوگيري کرده و سطح چربي خون را پايين نگه مي دارند و از صدمات آلاينده هاي محيطي خصوصاً دود سيگار جلوگيري مي نمايند. از جمله ترکيباتي که جزء خانواده کارتنوئيدها محسوب مي شوند مي توان آلفا و بتا کاروتن، ليکوپن، کريپتوگزانتين، زي گزانتين و لوتئين را نام برد.
مطالعات اخير نشان داده اند که ترکيباتي به نام بيوفلاونوئيدها نيز خاصيت آنتي اکسيداني دارند. اين ترکيبات از شکنندگي عروق جلوگيري کرده و همه فعاليت هاي ويتامين C را تشديد مي نمايند. متخصصين علم تغذيه اعلام مي دارند که دريافت اين ترکيبات از طريق رژيم غذايي موجب کاهش خطر بيماري هاي قلبي عروقي و سرطان مي شود. بيوفلاونوئيدها در گياهان فراواني وجود دارند و به بيش از ۸۰۰ نوع مختلف تقسيم مي شوند. کورستين، روتين و هسپريدين نيز جزء مهم ترين اين ترکيبات بوده و در گياهاني وجود دارند که رنگدانه هاي آنها غير کاروتنوئيدي بوده و داراي رنگ قرمز، آبي و زرد هستند.
يوبيکينون ها نيز از ترکيباتي با خاصيت آنتي اکسيداني هستند که به تازگي دانشمندان از ويژگي هاي منحصر به فرد آنها آگاهي يافته اند.
در بين اين خانواده، کوآنزيم Q۱۰ نيز جاي دارد. اين ترکيب در بدن با استفاده از پيش سازهايي تهيه شده و مانند يک آنتي اکسيدان محلول در چربي نظير ويتامين E عمل مي کند. به طور کلي، اين ترکيبات در بهبود بيماري هاي قلبي مفيد است به خصوص در نارسايي احتقاني قلب و کارديوميوپاتي، کوآنزيم Q۱۰ در مواد غذايي نظير لوبياي سويا، انواع ماهي ها خصوصا ساردين، جوانه گندم، لوبيا سبز، سير، کلم و اسفناج وجود دارد.
● دامنه فعاليت آنتي اکسيدان ها
محققين مواد و ترکيبات زيادي را جزء منابع راديکال هاي آزاد مي دانند. آنها آلودگي هوا، سيگار، اشعه، ترکيبات شيميايي و حلال هاي صنعتي، داروها و مواد مخدر، باقيمانده حشره کش ها و آفت زداها در مواد غذايي، افزودني هاي غذايي نظير نگهدانده ها و رنگ ها (در حد غيرمجاز) را توليدکننده راديکال هاي آزاد در بدن قلمداد مي کنند و عوارض بسياري نظير بروز سرطان، بيماري هاي قلبي، آب مرواريد، آلرژي و حساسيت بيش از اندازه، استئوآرتريت، بيماري ام .اس، پارکينسون و... را به حضور هر چه بيشتر آنها در بدن مربوط مي دانند. به طور کلي، راديکال هاي آزاد عامل بروز سه دسته بيماري هستند شامل بيماري هاي چشمي، قلبي عروقي و سرطان. مطالعات نشان داده اند که دريافت ليکوپن از طريق مصرف مداوم گوجه فرنگي در مردان مانع بروز سرطان پروستات مي شود. اين ترکيب در دسته کاروتنوئيدهاست و در گوجه فرنگي به وفور وجود دارد.

سن گندم - سن مادر در اواخر اسفند تا اوايل فروردين موقعي که دماي هوا به حدود 10 درجه برسد از مخفيگاههاي زمستانه خود که عمدتا در زير گياهان چند ساله از ...

آنتي هيستامين موارد مصرف‌: اين‌ دارو براي‌ بهبود موقت‌احتقان‌بيني‌ و سينوس‌ها، عطسه‌ وآبريزش‌ از بيني‌ ناشي‌ از سرماخوردگي‌ ورينيت‌ آلرژيك‌ مصرف‌ مي‌ش ...

اين روزها رسانه هاي گروهي از بيماري آنفلوآنزاي خوکي زياد مي گويند (که البته جاي گفتن هم دارد، اما درست و دقيق بايد گفت) و باعث شده که مطب پزشکان از رو ...

هيستامين يكي از مواد شيميايي است كه هنگام واكنش پادتن ها (آنتي بادي ها) با مواد آلرژي زا آزاد مي شود و مسئول بسياري از علايمي است كه در التهاب بيني نا ...

بي قراري و سايکوز، از جمله شايع ترين علايم در سالمندان مبتلا به دمانس است که موجب مشکلات باليني جدي در اين گروه از بيماران مي شوند. پس از به بازار آمد ...

● عسل و عفونت هاي مقاوم افزايش بار مقاومت نسبت به آنتي بيوتيک سبب توجه به تمامي جانشين هاي درماني احتمالي حتي جانشين هاي قديمي شده است. عسل به عنوان م ...

شير بهترين غداي طبيعي شناخته شده و تنها منبع غذائي نوزاد پستانداران است. براي نوزاد انسان، شير تنها منبع غذايي براي چندين ماه اول زندگي است و در اغلب ...

ورزشکاران علاقه ي زيادي به کسب اطلاعاتي در مورد آنتي اکسيدان ها دارند، زيرا آمني اکسيدانها باعث افزايش توان آنها در حين ورزش و نيز ترميم بهتر بعد از و ...

دانلود نسخه PDF - شناسنامه آنتي اکسيدان ها