up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله شب قدر در قرآن PDF
QR code - شب قدر در قرآن

شب قدر در قرآن

شب برتر از هزار ماه

شب قدر در فرهنگ قرآن شب سرنوشت، شب برتر از هزارماه، شب نزول قرآن، شب نزول ملائکه و شب سلامت و رحمت و امان از کيد و مکر شياطين، ناميده شده است. اما ويژگي مهمي که نام اين شب استثنايي را به نام خود رقم زده است، تعيين سرنوشت و تقدير سعادت و شقاوت و مقدرات يک ساله انسان هاست.ممکن است اين سوال مطرح شود که مگرانسان ها مختار نيستند که به دست خود سرنوشت خويش را رقم زنند، اساسا چه نيازي به چنين شبي است و چرا بايد سرنوشت يک ساله انسان در آن رقم بخورد؟ چرا خداوند در قرآن از چنين شبي ياد کرد و عظمت آن را به انسان ها متذکر شده است؟ خداوندي که همه هستي را آفريده و مقدرات آنان را معين کرده است؟
«الذي خلق فسوي والذي قدرفهدي» در پاسخ بايد گفت شب قدر که شب مقدرات است، هيچ منافاتي با اختيار انسان ندارد چنان که علم خداوند به افعال و عملکرد انسان هيچ گاه نافي آزادي و اختيار نيست، زيرا تقدير الهي که به وسيله فرشتگان انجام مي شود، بر طبق شايستگي ها و لياقت هاي افراد و ميزان ايمان و تقوا و پاکي نيت و اعمال آن ها صورت مي گيرد به اين معنا که براي هر کسي آن چيز مقدر مي شود که لايق آن است و زمينه هاي آن از ناحيه خود او فراهم شده است و اما اين که چه نيازي به چنين شبي است و چرا بايد در آن سرنوشت يک ساله آدميان رقم بخورد، پاسخش اين است که خداوند «رب العالمين» است.
پروردگار مدبر و مربي انسان هاست و لذا قرآن، کتاب هدايت را براي انسان نازل مي کند آن هم در شب قدر و سرنوشت و چون انسان برخلاف ساير موجودات در سعادت و شقاوت خود نقش دارد و مسئوليت، اين شب را فرصتي استثنايي براي او قرار داد تا ره صدساله را يک شبه بپيمايد و با يک شب عبادت و شب زنده داري، فضيلت هزار ماه عبادت (۸۰ سال) را دريابد و فاصله خود با معبود و پروردگار مهربان و يکتا را هرچه بيش تر کم کند. در حقيقت شب قدر شب عروج و معراج انسان هايي است که از خواب غفلت بيدار مي شوند و مي خواهند گام در راه بندگي بگذارند و در وجود بي انتهاي او فاني و به لقاي او نائل شوند.
بنابراين «قدر» فرصت اتصال و انقطاع الي ا... است که از معدن رحمت و لطف خدا بر بندگان ارزاني شده است و شبي است که خدا مي خواهد بر فرشتگان به خاطر اين آفريده خود افتخار کند و به آنان بفهماند اين موجودي که شما خون ريزش مي شمرديد، اينک تاج «قدر» بر سر نهاده و يک شبه راه هزار ماهه را مي پيمايد. لذا در اين شب به فرشتگان دستور مي دهد بر انسان ها نازل شوند و به اذن پروردگار مقدرات يک ساله بندگان را معين کنند. (تنزل الملائکة والروح فيها باذن ربهم من کل امر)
شب قدر در قرآن
در قرآن کريم علاوه بر اين که در سوره «قدر» ويژگي هاي شب قدر و عظمت آن مطرح شده است، در آيات ديگري نيز به اين شب اشاره شده است؛ مانند چند آيه اول سوره دخان. لکن در قرآن شب قدر معين نشده و از زمان آن به صراحت سخن، به ميان نيامده است. علامه طباطبايي در الميزان در اين باره مي گويد: در کلام خدا آيه اي که بيان کند، شب قدر چه شبي است، ديده نمي شود، اما با انضمام آيه: «اناانزلناه في ليلة القدر» ما قرآن را در شب قدر نازل کرديم، به آيه: «شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن» (بقره ۱۸۵) معلوم مي شود که شب قدر يکي از شب هاي ماه رمضان است. در عين حال مشخص نشده است کدام يک از شب هاي رمضان و تنها در اخبار و روايات از سه شب نوزدهم، بيست و يکم و بيست و سوم به عنوان شب هاي احتمالي قدر سخن به ميان آمده است.قرآن به جاي تعيين شب قدر، از ويژگي ها و عظمت اين شب سخن گفته و اهميت آن را بيان کرده است در سوره قدر اين ويژگي ها براي شب قدر ذکر شده است
۱) شب نزول قرآن (اناانزلناه في ليلة القدر)
۲) شب برتر از هزار ماه (ليلة القدر خير من الف شهر)
۳) شب نزول ملائکه (تنزل الملائکة و الروح)
۴) شب تقدير و تعيين مقدرات يک ساله انسان (تنزل الملائکة و الروح فيها باذن ربهم من کل امر) و (فيها يفرق کل امرحکيم امرامن عندنا اناکنامرسلين رحمة من ربک: در آن شب هر حادثه اي که بايد واقع شود خصوصياتش مشخص و معين مي شود، اين امري است تخلف ناپذير، امري است از ناحيه ما که اين ما هستيم فرستنده رحمتي از ناحيه پروردگارت) (دخان ۶ ۴) ۵ شب آکنده از خير و رحمت و سلامتي (سلام هي حتي مطلع الفجر) تفسير الميزان در تفسير «سلام هي» با اشاره به معناي «سلام» که به معناي عاري بودن از آفات ظاهري و باطني است، مي نويسد: اين کلمه اشاره است به اين که عنايت الهي تعلق گرفته است به اين که رحمتش شامل همه بندگاني شود که به سوي او روي مي آورند و نيز به اين که در شب قدر باب عذاب و غضب الهي بسته باشد.
به اين معنا که عذابي جديد نفرستد و لازمه اين معنا آن است که طبعا در آن شب کيد شيطان ها هم موثر واقع نشود.بنابراين شب قدر شبي است سراسر خير و رحمت و همين صفات ويژه است که خداوند متعال از اين شب در سوره دخان به «شب مبارک» ياد کرده است آن جا که مي فرمايد: «اناانزلناه في ليلة مبارکة» ما قرآن را در شب پرخير و برکتي نازل کرديم (دخان ۳)در الميزان به نقل از کتاب کافي نقل کرده است که « از امام باقر(ع) سوال شد از معناي آيه «اناانزلناه في ليلة مبارکة» حضرت فرمود: بله شب قدر که همه ساله در ماه رمضان در دهه آخرش تجديد مي شود، شبي است که قرآن جز در آن شب نازل نشد و آن شبي است که خداي تعالي درباره اش فرموده است: «فيها يفرق کل امر حکيم» آن گاه فرمود: در آن شب هر حادثه اي که بايد در طول آن سال واقع شود، تقدير مي شود، چه خير و چه شر، چه طاعت و چه معصيت و چه فرزندي که قرار است متولد شود و يا اجلي که بناست فرا رسد و يا رزقي که قرار است برسد.
پس آن چه در اين شب مقدر شود و قضائش رانده شود، قضايي است حتمي ولي در عين حال مشيت خداي تعالي در آن ها محفوظ است. راوي مي گويد: سوال کردم منظور خداي تعالي از اين که فرمود: شب قدر بهتر از هزارماه است، چيست؟ فرمود: عمل صالح از نماز و زکات و انواع خيرات در آن شب بهتر است از همان اعمال در طي هزار ماهي که در آن شب قدر نباشد و اگر خداي تعالي پاداش اعمال خير مومنان را مضاعف نمي کرد، مومنان به جايي نمي رسيدند، ولي خدا پاداش حسنات آنان را مضاعف مي کند.
اينک ماييم و اين سفره رحمت الهي که پس از نزديک به ۲۰ روز روزه داري و صيقل روح و جان در شب قدر گسترده مي شود و ما را به سوي خود مي خواند و مي گويد: «يا عبادي الذين اسرفوا علي انفسهم لاتقنطوا من رحمة الله ان الله يغفرالذنوب جميعا: اي بندگان من که به زيان خود در گناه زياده روي کرده ايد، از رحمت خدا نااميد نشويد که خدا همه گناهان را مي آمرزد.»(زمر ۵۳)

شبيه سازي(cloning)يكي از پيشرفته ترين دست يافته هاي بشر در زمينه علم پزشكي و مهندسي ژنتيك است كه هر مرحله پيشرفت آن جنجال هاي بسيار زيادي را به همراه ...

شبکه به ارتباط بين کامپيوترها گفته ميشود که در ابتدايي ترين حالت ميتواند دو کامپيوتر به يکديگر متصل شود شايد اين سوال پيش بيايد که با قدرت امروزي کامپ ...

شبيه‌سازي دنياي فردا جستاري درباره علمي که جهان را دگرگون خواهدکرد شبيه‌سازي (cloning) يکي از پيشرفته‌ترين دست‌يافته‌هاي بشر در زمينه علم پزشکي و مهند ...

1) تفسير آيات: «انّا زَيَّنا السَّماء الدُّنياء بِزينه الکَواکِب[i]» ما آسمان پائين را با ستارگان تزئين کرديم. در اين آيه مي گويد «آسمان پائين را با ک ...

شب پره هندي در تمام دنيا و ايران بخصوص در نواحي جنوبي در انبارهاي خرما و در قزوين در انبار هاي پسته و در تهران در انبارهاي بادام شيوع دارد . پروانه مز ...

سعادت همان بهشتي است که همه ي انسان ها در جستجوي آنند. از آن فيلسوف گرفته در اوج تفکرات و تخيلاتش تا آن فرد ساده لوح عامي در عين سادگي و بي آلايشي اش، ...

اشاره: آيات قرآن كريم و احاديث پيشوايان معصوم، از يك سو به نكوهش دنيا پرداخته و از ديگرسو نظام عالم را به حق دانسته و گاه بر بهره گيري از آن تاكيد ورز ...

دين مبين اسلام بر پايه يک سلسله قواعد و قوانين اخلاقي و عملي استوار است که ريشه تمامي آنها به قرآن کريم ختم مي شود. قانون نامه اي که تاکنون و تا پايان ...

دانلود نسخه PDF - شب قدر در قرآن